Суннат. Саҳарлик қилишликда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга итоат ва эргашишлик бордир. Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
تَسَحَّرُوا فإنَّ في السَّحُورِ بَرَكَةً
“Саҳарлик қилинглар. Албатта, саҳарликда барака бор”.
Абу Саъид ал Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган бошқа бир ҳадиси шарифда эса:
«السَّحورُ أُكْلةُ بَرَكةٍ، فلا تَدَعوه، ولو أنْ يَجرَعَ أَحَدُكم جُرْعةً من ماءٍ»
“Саҳарлик баракотли таомдир. Бир қултум сув ичиш билан бўлса ҳам уни ташлаб қўймасин”, дейилади.
Юқоридаги биринчи ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бизларни саҳарлик қилишга чақирган, буюраётган бўлсалар, иккинчи ҳадисда эса саҳарликни ташлаб қўйишдан қайтардилар.
Барака бор. Юқоридаги икки ҳадисда саҳарлик вақти баракотли дақиқалардан эканлиги баён қилинди. Саҳарликда барака борлиги ва саҳарликдаги таом баракали таом эканлиги таъкидланди. Мўмин инсонга баракани ва баракотли таомни тарк қилишлиги хос эмас. Аксинча, мўмин доимо баракани излаб юрадиган кишидир.
Аҳли китобларга хилоф қилишлик. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам кўп амалларда аҳли китобларга хилоф қилар эдилар. Бу билан мусулмонлар ва улар орасидаги тафовутни кўрсатиб берар эдилар. Саҳарлик қилишлик ҳам худди шу фарқлардандир.
Амр ибн Осс розияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллоллоҳу алайҳи васалламни шундай деганларини ривоят қилиб келтиради:
فَصْلُ ما بيْنَ صِيامِنا وَصِيامِ أَهْلِ الكِتابِ، أَكْلَةُ السَّحَرِ
“Бизнинг ва аҳли китобларнинг рўзалари орасидаги фарқ саҳарликдаги ейишлик биландир”.
Демак, саҳарликка турган мўмин аҳли китобларга ўхшаб қолишликдан ҳам сақланган бўлар экан.
Истиғфор вақтидир. Саҳарлик вақти Аллоҳ таоло ўз каломида жаннатий бандаларини сифатлаб, мақтаган лаҳзадир:
وَبِالأَسحارِ هُم يَستَغفِرونَ
“Улар саҳарларда истиғфор айтардилар” (Зарият, 18)
Демак, саҳарлик вақтида мўмин банда ўзида жаннат аҳлининг сифатларидан бирини топса бўлади.
Аллоҳнинг дунё осмонига тушиши (нузулу илоҳий). Саҳарлик вақти Роббимизнинг дунё осмонига тушиш вақтига тўғри келади. Ҳадисда Аллоҳ таоло ҳар кун кечанинг охирги вақтида дунё осмонига тушиб:
“Сўровчи борми – сўраганини бераман, Истиғфор айтувчи борми – мағфират қиламан, дуо қилувчи борми – ижобат қиламан!” дея нидо қилиши айтилади. Шу вақтда банда Роббисидан сўровларни, тавбаларини, дуоларини сўраса ижобат қилинади.
Бомдодни вақтида ўқишлик. Албатта, саҳарликка турган киши бомдод намози вақтини ўтказиб юборишликдан омонда бўлади. Яъни, ўз вақтидан ибодатини адо этиши эҳтимолини оширади.
Саҳарлик таоми кун давомида қувват бўлади. Иброз ибн Сария розияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни шундай деганларини эшитдим: “У Зот, муборак Рамазон ойида саҳобаларини
هلمُّوا إلى الغداءِ المبارَكِ
“Муборак тушликка келинглар” дея чақирар эдилар. Одатда тушлик инсонга кун давомида танасига ва ибодатларига қувват бўлгани каби, саҳарликдаги таом ҳам рўзадорга кун давомида ибодатларига ёрдамчи бўладиган гўёки тушликдаги таомга қиёсланмоқда.
Аллоҳ ва унинг фаришталарини салавоти бўлади. Абу Саъид ал Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Росулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
…»إنَّ اللهَ وملائكتَه يُصلُّونَ على المُتَسَحِّرينَ»
“…Албатта, Аллоҳ ва унинг фаришталари саҳарлик қилувчиларга саловатлар айтади”. Мўмин банда саҳарлик вақтида суннатга эргашишлик, барака, мағфират, сўровларини ижобати, жаннатийларнинг сифати, қувватга эга бўлишлик билан бирга Роббиси ва унинг фаришталарини дуо, саловотларига ҳам мушарраф бўлар экан.
Имконни қўлдан бой берманг, азиз диндошим!
Нодирбек НИШОНОВ,
Фарғона шаҳар “Муҳаммад авлиё” масжиди имом-ноиби
(интернет маълумотлари асосида)
