Савол: Ассалому алайкум!
— Салом бериб бўлмайдиган ҳолатларни айтиб берсангиз?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Салом бериш суннат амал бўлса-да, бир неча ҳолатларда салом бериш макруҳ эканлигини фуқаҳолар санаб ўтганлар. Шунга кўра
(1) намоз ўқиётганга,
(2) Қуръони карим тиловат қилаётганга,
(3) ҳадис айтаётганга,
(4) ваъз қилаётганга,
(5) уларнинг ҳар бирига қулоқ тутиб турганга,
(6) фиқҳ илмини такрор қилиб турганга,
(7) ҳукм чиқариш учун ўтирган қозига,
(8) фиқҳ борасида илмий баҳс олиб бораётганларга,
(9) азон ёки иқомат айтаётган муаззинга,
(10) беҳуда ўйин-кулгу билан банд бўлиб турганларга,
(11) аврати очиқ инсонга,
(12) қазои ҳожатда ўтирганга ва
(13) овқат еяётган одамга салом бериш макруҳ саналади. Чунки мазкур ҳолатларда салом бериш алик олувчининг ўз ишидан чалғитади ҳамда жавоб бера олмайди. Намоз ўқиётган инсон алик ололмайди, зикр қилаётган инсон ҳам шундай. Оғзида луқмасини чайнаётган ҳам овқат билан машғуллиги туфайли, у ҳам жавоб бера олмайди. Қолганлари ҳам шундай. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Salom berib bo‘lmaydigan holatlarni aytib bersangiz?
Javob: Va alaykum assalom!
— Bismillahir rohmanir rohim. Salom berish sunnat amal bo‘lsa-da, bir necha holatlarda salom berish makruh ekanligini fuqaholar sanab o‘tganlar. Shunga ko‘ra
(1) namoz o‘qiyotganga,
(2) Qurʼoni karim tilovat qilayotganga,
(3) hadis aytayotganga,
(4) vaʼz qilayotganga,
(5) ularning har biriga quloq tutib turganga,
(6) fiqh ilmini takror qilib turganga,
(7) hukm chiqarish uchun o‘tirgan qoziga,
(8) fiqh borasida ilmiy bahs olib borayotganlarga,
(9) azon yoki iqomat aytayotgan muazzinga,
(10) behuda o‘yin-kulgu bilan band bo‘lib turganlarga,
(11) avrati ochiq insonga,
(12) qazoi hojatda o‘tirganga va
(13) ovqat yeyayotgan odamga salom berish makruh sanaladi. Chunki mazkur holatlarda salom berish alik oluvchining o‘z ishidan chalg‘itadi hamda javob bera olmaydi. Namoz o‘qiyotgan inson alik ololmaydi, zikr qilayotgan inson ham shunday. Og‘zida luqmasini chaynayotgan ham ovqat bilan mashg‘ulligi tufayli, u ham javob bera olmaydi. Qolganlari ham shunday. Vallohu aʼlam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
