Аллоҳ таоло бандаларига берган энг улуғ неъмати фарзанд неъматидир. Ҳа, фарзанд Аллоҳ таолонинг санаб адоғига етиб бўлмайдиган неъматидир. У дунё ҳаётининг зийнатидир.
Аллоҳ таоло айтадики: «Мол-мулк, фарзандлар дунё ҳаётининг зийнатидир…» («Каҳф» сураси, 46-оят).
Фарзанд қалб райҳони, гулидир. Ёшлик чоғларида уларни эркалаб кўнглимиз ҳузур қилади. Катта бўлганларида эса ёрдамларидан баҳраманд бўламиз. Вафот этганимиздан кейин уларнинг сайъ-ҳаракатлари туфайли номаи аъмолимиздаги савобларимиз зиёда бўлади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Инсон вафот этганда унинг амали тўхтайди, фақат уч нарса туфайли унинг номаи аъмолига савоб ёзилиб туради: садақаи жория, фойдали илм, дуойи хайр қилувчи солиҳ фарзанд”. (Муслим ривоят қилган).
Аллоҳ таоло инсонга фарзандни неъмат қилиб берган. Лекин гоҳида мана шу фарзанд ота-онасига бало бўлиши ҳам мумкин. Агар оила тинч-тотув бўлиб, ота-она ўз фарзандларига яхши тарбия берса, бола улғайгайиб, уларга раҳмат олиб келса, бу ота-она учун Аллоҳнинг мукофоти бўлади. Болалар эртанги кунимизнинг посбонлари, ишларимизнинг давомчиларидир.
Инсонга болаликдан сингдирилган одатлар ёш дарахт танасига ўйиб ёзилган ҳарфларга ўхшайдики, улар дарахт билан бирга ўсади, вояга етади, дарахтнинг таркибий қисмига айланиб қолади.
Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Фарзандларингизни ўз орзуларига, ўз ҳолларига қўйманг, балки уларни гўзал тарзда тарбия қилинг”.
Инсон боласи туғилгандан то улғайиб, кексайиб вафот этгунга қадар тарбияга муҳтож. Бу тарбия дастлаб ота-она, устоз ва бошқалар тарафидан берилади. Агар тарбия жараёни тўхтаб қолса ёки ёмон томонга бурилса, инсон тубанликка кета бошлайди.
Яхши таълим-тарбия, шубҳасиз, инсоннинг жисми ва руҳий дунёсига, охиратига фойдалидир. Шу сабабли ҳам ота-боболаримиз фарзанд тарбиясида уларнинг вақтлари бекор кетишига ҳеч йўл қўйишмаган.
Абу Али ибн Сино бобомиз ўз таржимаи ҳолида: “Отам менинг илмдан бошқа нарса билан шуғулланишимни ёқтирмас эдилар”, деб ёзган эди.
Тарбиянинг энг мураккаб даври ўсмирлик давридир. Бола энди мустақил ҳаракат қила бошлаган, ҳаётга ўз назари билан баҳо беришга киришаётган, ота-онанинг сўзидан кўра ўзгаларнинг, янги танишларининг фикрлари жозибалироқ кўринаётган пайтда унинг тарбиясига жуда эътибор бермоқ керак.
Бир сўз билан айтганда, эртанги кун фароғатига эришиш истагидаги инсон фарзандлар камолоти, унинг тарбиясига долзарб масала сифатида қарамоғи шарт.
Нуруллоҳ Тешаев,
Данғара тумани “Сайидаҳмадхон ҳожи” масжиди имом-ноиби
