Абу Саид ал-Худрий разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам кейинги даврларда ва бизнинг бу кунларимизда чиқадиган янги-янги тоифаларнинг бир кўриниши ҳақида хабар берганлар:
“Бир қавм чиқиб, сизларнинг намозларингизни ўз “намоз”лари, рўзаларингизни эса ўз “рўза”лари, амалларингизни эса ўз “амал”лари билан ҳақорат қиладилар. Улар Қуръон ўқийдилар, лекин ўқиганлари ҳалқумларидан нарига ўтмайди. Улар диндан ўқнинг камондан чиққани каби чиқиб кетурлар. Ўқнинг тиғига қарайдилар, ҳеч нарса кўринмайди, ёйга қарайдилар, ҳеч нарса кўринмайди, патига қарайдилар, ҳеч нарса кўринмайди. Осмонга қараб қолаверадилар” (Бухорий, 6/5058; Насоий, 5/8089; Аҳмад, 3/11596).
Мазкур саҳиҳ ҳадиси шарифнинг ҳар хил туруқлари ва турли лафзлардагилари бор.
Хўжакўрсинга намоз ўқийдиган, рўзаю намозлари, ўқиган Қуръонлари ўзларига манфаат бермайдиган қавмнинг чиқиши ҳақида башорат бера туриб, жаноби Расулуллоҳ (с.а.в.) уларни камон ўқларига ўхшатдилар. Шу ерда иккита нарсага аҳамият беришимиз керак бўларкан:
1) Ўқнинг камондан ажралиб чиқиши жуда осон, камон иплари қўйиб юборилса бас, ўқ дарҳол учади-кетади. Яъни, айтилган тоифадагилар жуда оддий масалаларда, ҳамма эътироф қилган анъанавий услублардан чекиниб, дарҳол диндан чиқиб кетиб қоладилар, ўзлари ҳам сезмай қолади.
2) Ўқ жуда ўткир бўлиши мумкин, нишонга етиб боради, нишонни уради, яралайди, овни тутиб беради, ҳатто ов ҳайвонига тегиб, унинг орасидан ўтиб ҳам кетади. Бироқ, ўқнинг ўзига бундан асло манфаат йўқ, ўқ овга теккани ёки нишонга етгани билан обрўли бўлиб қолмайди, катталашмайди, ўсмайди ва ҳоказо. Худди шундай, айтилган бу тоифадагилар ҳам намозни жуда яхши ўқишлари мумкин, рўзани ҳаммадан кўп тутишлари мумкин, чиройли Қуръон тиловат қилишлари мумкин, сўзомол бўлиб, даъватлар қилиши мумкин, лекин ўзларига бундан асло манфаат йўқ.
Аллоҳ мана шундайлардан бўлиб қолишдан асрасин!
Толибжон ЭРГАШЕВ,
Бувайда тумани бош имом–хатиби
