Савол: Ассалому алайкум!
— Ассалому алайкум. Мен кўпинча жамоат транспортларидан фойдаланаман. Шундай ҳолатга кўп гувоҳ бўлиб қолмоқдаман: мактаб ёшидаги айрим болалар, ҳатто баъзи катталар ҳам пластик картасини тўлов ускунасига тутади, лекин пул ечилмайди. Ё картаси ишламайди ёки пули йўқ. Шу ҳолатда кира ҳақини тўлмай, тушиб кетмоқдалар. Шу иш жоизми?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Йўқ, бу иш жоиз эмас. Чунки бу ҳақдорга ҳақини бермаслик ва ўзгалар ҳаққини ноҳақ ейишдир.
Аллоҳ таоло ўз Каломида бизларни огоҳлантириб, бундай деган: “Мол (ва бойлик)ларингизни ўрталарингизда ботил (йўллар) билан емангиз!” (Бақара сураси, 188-оят).
Шунинг учун болани ёшликдан бировнинг ҳақидан ҳазар қилишга ўргатиш лозим. Арзимаган пулку, дейиш гуноҳни кичик санашдир. Бунинг устига ўзганинг ҳаққининг катта ё кичиги бўлмайди. Ҳақ эгаси кечмагунича, Аллоҳ таоло ҳам бундай гуноҳни кечирмайди. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Assalomu alaykum. Men ko‘pincha jamoat transportlaridan foydalanaman. Shunday holatga ko‘p guvoh bo‘lib qolmoqdaman: maktab yoshidagi ayrim bolalar, hatto ba’zi kattalar ham plastik kartasini to‘lov uskunasiga tutadi, lekin pul yechilmaydi. Yo kartasi ishlamaydi yoki puli yo‘q. Shu holatda kira haqini to‘lmay, tushib ketmoqdalar. Shu ish joizmi?
Javob: Va alaykum assalom!
— Yo‘q, bu ish joiz emas. Chunki bu haqdorga haqini bermaslik va o‘zgalar haqqini nohaq yeyishdir.
Alloh taolo o‘z Kalomida bizlarni ogohlantirib, bunday degan: “Mol (va boylik)laringizni o‘rtalaringizda botil (yo‘llar) bilan yemangiz!” (Baqara surasi, 188-oyat).
Shuning uchun bolani yoshlikdan birovning haqidan hazar qilishga o‘rgatish lozim. Arzimagan pulku, deyish gunohni kichik sanashdir. Buning ustiga o‘zganing haqqining katta yo kichigi bo‘lmaydi. Haq egasi kechmagunicha, Alloh taolo ham bunday gunohni kechirmaydi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
