Оила мустаҳкам бўлса, жамият ҳам осойишта бўлади. Оилаларда парокандалик бўлса, жамиятнинг ҳам тинчи йўқолади ва алалоқибат таназзулга юз тутади. Бахтли оилалар туфайли бахтиёр жамият шаклланади. Чунки ўзаро меҳрли бўлган ота-оналарнинг фарзандлари ҳам бир-бирига меҳрибон бўлади. Бу хусусда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламдан қуйидаги ҳадис ворид бўлган:
Ал-Муғира бин Шуъба розияллоҳу анҳу айтадилар: Мен бир аёлга совчи қўйдим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мендан: “Уни кўрдингми?”, деб сўрадилар. Мен: Йўқ, дедим. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Уни кўргин, кўриб (билиб) турмуш қуришлик ўртангизда улфат ва муҳаббат пайдо бўлишига сабаб бўлади”, дедилар (Имом Термизий ривояти).
Оила бунёд бўлишиниг асоси бўлган никоҳ муқаддас ҳисобланади. Ислом таълимотига кўра, икки жинс вакиллари ўртасидаги жинсий яқинликнинг ягона тўғри йўли никоҳ орқали амалга ошади.
“Никоҳ” сўзи луғатда “уйланиш”, “жамланиш” деган маъноларни англатади. Шариат истелоҳида эса никоҳ эркак билан аёлнинг ўзаро оила бўлиб яшашга келишувидир. Оила қуриш жамиятдаги ҳар бир балоғатга етган инсоннинг ихтиёрий ҳуқуқларидан биридир. Дунёдаги барча динларда оила масаласи, унинг тинч-тотувлиги ҳамда мустаҳкамлигига алоҳида эътибор берилганлигини кўриш мумкин. Динимизда оила қуришга Аллоҳ таоло томонидан юборилган пайғамбарларининг тутган йўли сифатида қаралади. Жумладан, Қуроъни каримнинг “Раъд” сурасининг 38-оятида: “Дарҳақиқат, сиздан илгари ҳам (кўп) пайғамбарлар юборганмиз ва уларга хотинлар ва зурриётлар берганмиз”, деб марҳамат қилинади. Пайғамбаримиз солаллоҳу алайҳи васаллам ҳам муборак ҳадисларидан бирида никоҳланиш, оила қуриш аввал ўтган пайғамбарларнинг суннати экалигини таъкидлаганлар. Ҳаттоки, Имом Табароний ва Имом Байҳақийлардан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким уйланишга қодир бўлиб уйланмаса, у мендан эмас” деганликлари ҳам Ислом динида оила қуриш нечоғлик улуғ кўрсатма эканлигини ифодалайди. Демак, динимизда оиланинг ўрни, унинг мавқеи нақадар аҳамиятли эканлигинидан келиб чиқиб айтишимиз мумкинки Оила-муқаддас даргоҳ. Жамиятнинг соғломлиги ва оиланинг муқаддаслигини сақлаб қолиш эса, оилада юксак маънавий муҳит ташкил этилишига боғлиқдир. Бунда оила аъзоларининг, айниқса, эр-хотиннинг ўзаро муроса-мадорага бориши, ғазаби келганда уни енгиши ва ширин сўзли бўлиши, шу билан бирга, оилавий сирларни ташқарига олиб чиқмаслиги сингари бир қатор омиллар жуда катта аҳамият касб этади. Оилада эр-хотин бир-бирлари устидаги бурч ва мажбуриятлариятларига бепарво бўлиб эр ўз ўрнини йўқотган, хотин эса эрнинг мавқеига даъвогарлик қилган оилаларда нафақат нотинчлик бўлади, балки эл-юрт, маҳалла-кўй орасида ҳам бундай оиланинг ҳурмати бўлмайди. Зеро, оилани бошқариш масъулиятини Аллоҳ таоло эркакларнинг зиммасига юклаганлигини Қуръони каримнинг “Нисо” сурасининг 34-оятида: “Аллоҳ баъзиларини-базиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлиги учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар” деб баён қилади.
Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, оиланинг тинч, муқаддаслигини сақлаб қолиш ва оила қуриш натижасида дунёга келадиган фарзандларнинг бахтли бўлишида эр-хотиннинг ҳар иккиси ҳам оиладаги ўз бурч ва вазифаларини астойдил адо этишга интилишлари даркор.
Отабек ЮНУСОВ,
Фарғона шаҳар “Хўжамбердибой” масжиди имом-ноиби
