Меҳмонни эъзозлаш – бу яхшиликнинг улуғ фазилатларидан бири. Яратилишнинг бошидан бери инсонга маълум бўлган ахлоқий қадриятлар қаторида Ислом ва Исломдан аввалги даврда ҳам халқимиз орасида танилган ва ёйилган фазилатлардан биридир.
Меҳмонни улуғлаш, ҳурмат қилиш Aллоҳ ва унинг Расули буюрган Ислом одобларидандир. Қолаверса, меҳмонни ҳурмат қилиш, пайғамбарлар, валийлар ва салафи солиҳларнинг гўзал сифатларидан бири ҳисобланади. Ривоятларда айтилишича, Иброҳим алайҳиссаломдан: “Aллоҳ таоло нима учун сизни ўзига халил (дўст) қилиб олди”, – деб сўрашганида, У зот: “Мен бирор марта меҳмонсиз таомланмадим”, – дея жавоб берган эканлар.
Кишинининг меҳмондорчилик фазилати унинг қалби юмшоқлиги ва қўли очиқ, сахий инсонлигидан далолат беради. Меҳмондорчилик Aллоҳга бўлган иймоннинг нишонасидир. Бу ўринда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг ҳадиси шарифларида: “Ким Aллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, меҳмонни эъзозласин”, деб марҳамат қилганлар.
Меҳмонни эъзозлашнинг бир нечта одоблари бўлиб, дастлаб меҳмонни хуш муомалалик ва очиқ юзлик билан кутиб олиш, уйнинг тўриси бўлмиш яхши ва чиройли жойига ўтқазиш, унинг қалбига ҳурсандчилик ва сурур бахш этадиган гаплардан гаплашиш. Мезбонга меҳмон учун таом ҳозирлашни имкон қадар тезлатиш лозим бўлади. Унинг олдига уйида неъматларнинг энг яхшиларини қўймоғи даркор. Сўнгида ҳам меҳмонни чиройли ҳолатда кузатишни ҳам унутмаслик керак.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам дастлаб, Мадинага келганларида ансорларга биринчи бўлиб оч мискинларни тўйдириш ҳақида насиҳат қилганлар. Демак, бундан кўриниб турибдики, меҳмондўстлик динимиздаги энг улуғ ва фазилатли амаллардан экан.
Шунингдек, фарзандларимизга меҳмонларни ҳурмат қилишнинг муҳимлигини ўргатиш қариндошлари ва дўстларидан келган меҳмонлар билан муомала қилиш маҳоратини ўрганиш учун бу одатларни шакллантириш жуда муҳимдир. Шунинг учун ота-оналар, бобо-бувилар ва амакилар меҳмондўстлик мажлисларига болалар ва ёшларни бу қадриятларга эга бўлишлари ва меҳмонни ҳурмат қилиш тамойилларини ўрганишлари учун уларни таклиф қилишлари керак.
Зарифжон ҒУЛОМОВ,
Ўзбекистон тумани “Оқтепа” масжиди имом-ноиби
