Аллоҳ таоло коинотда уч оламни яратди. У оламларнинг бирида фақат хурсандчилик ва шодлик бўлади. У ерда қайғу машаққатнинг ҳиди ҳам бўлмайди. Бу жаннат оламидир. Иккинчиси, қайғу, машаққат ва ғамга тўладир. Унда на хурсандчилик, на ором бўлади. Бу дўзах оламидир.
Учинчи оламда хурсандчилик ҳам, ғам ҳам, роҳат ҳам, машаққат хам бор бўлиб, бу биз яшаётган дунёдир. Шу сабабли бу дунёда қийинчилик ҳам, андуҳ ҳам етмаган инсоннинг ўзи бўлмаган ва бўлмайди ҳам. Инсон қанчалар бой, қанчалар озод, қанчалар яхши ва тақводир бўлмасин, тақдирига ёзилган хурсандчилик билан ғамга, роҳат билан машаққатларга рўпара бўлади. Ўтган улуғ-улуғ пайғамбар алайҳиссаломлар ғам машаққат ва қийинчиликларни бошларидан ўтказганлар.
Пайғамбар алайҳиссалом ҳадиси муборакларида марҳамат қиладилар: “Сизлардан бирортангизга машаққат етса, бас “Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиунн. Аллоҳумма ъиндака аҳтасибу мусийбатий фа аажирний фийҳаа ва абдиллий хайрон минҳаа” десин, дедилар.
Яъни: “Албатта, биз Аллоҳникимиз ва албатта биз унга қайтувчимиз. Эй Аллоҳим! Мен у машаққатга савоб талаб қилувчиман. Унинг эвазига менга ажр ато эт ва менга ундан яхши нарсани ато қил”.
Бундан маълум бўладики, касал бўлганда даволаниш, бирор бир жамият бошига қайғу ёки машаққат тушганда ушбу машаққатни кўтарилиши учун дуо қилиш зарурий ишдир. Ғам-қайғу оғир бўлиб кетганда “оҳ” дейиш ҳам сабрсизликка кирмайди. Чунки сабрнинг асл маъноси юқорида келганидек Аллоҳ таоло ҳукмига эътирозсиз таслим бўлиш ва махсус юқоридаги дуони ўқишдир. Уйдан кўчага чиқмасдан ибодат ва зикрларни кўпайтириш ҳам бир нохушлик ортида Аллоҳ таолонинг хикмати бор, деган эътиқодни қалбда жамлаш лозим. Бунинг барчаси сабр бўлиб, унинг учун беҳисоб ажрлар берилади, инша Аллоҳ.
Шайбонийлар ҳукмдори Махдуми Аъзамнинг шогирди Убайдий ҳазратларининг ушбу пурмаъно сўзи борки:
Эй дўст ёмон иш қилсанг мен на қилай,
Иблисни агар пир билсанг мен на қилай,
Мен борма десамда бордингу ғам кўрдинг,
Сен ўзингга ўзинг қилсанг мен на қилай.
Бугунги кунда коронавирус пандемияси сабаб барча фуқароларимизга ҳукуматимиз томонидан уйларида ўтириб, вақтинчалик карантин қоидаларига амал қилиш лозимлигини тўғрисида кенг кўламли тушунтириш тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилмоқда. Аммо шунга қарамай баъзи бир кимсалар ушбу тушунтириш ишларига совуққонлик билан қараб қонунларни назар-писанд қилмай, беҳуда кўчаларда юриш ҳолатларини содир этмоқдалар.Уларга шундай тавсия қиламизки, ўзимизни асраб-авайлайлик, ўзимиздан бўлган раҳбарларнинг гапига қулоқ солиб итоатда бўлайлик.
“Итоат” деб бўйсунмоқликка айтилур. Аллоҳ таолонинг амрига бўйсуниб ибодат ва итоат қилмоқ фарзи айндир. Шу каби Аллоҳ таолонинг амрига хилоф бўлмаган ишда раҳбарларга итоат қилмоқлик ҳам яхши сифатлардандир. Бу сифатга эга бўлмоқ учун ҳар вақт буларнинг фойдали кенгаш ва насиҳатларининг тинглаб буйруқларини маҳкам тутмоқлик лозим. Шунинг учун раҳбарларнинг ҳозирда халқ учун бераётган тавсиялари гарчи оғир ва аччиқ кўринса ҳам, унинг оқибати роҳат ва тотли бўлиб чиқади, инша Аллоҳ! Абдулла Авлоний ёзганидек:
Насиҳат бўлса ҳам гап ғараздан,
Аччиқ дори каби сақлар мараздан.
Бизга лозим эрур билмоқ эшитмоқ,
Зиёндан бошқа бир нарса йўқ ғараздан.
Хулоса шуки, бугунги кундаги синовли даврда ўзимизни эҳтиёт қилиб динимиз кўрсатмаларига амал қилган ҳолда уйда кекса ота-оналаримиз хизматларини қилиб дуоларини олишимиз китоблар ўқиб, ибодатларни мукаммал адо этиб, Аллоҳга дуо ва илтижолар қилиб, ушбу дунёга кенг тарқалиб бораётган касалликни тез кунларда бутун инсоният бошидан аритишини сўраб илтижолар қилайлик. Яратган Эгам барчамизни соғлик-саломатлик ва хотиржамлик неъматини ўзи бардавом айласин! Халқимиз фаровон ҳаёт кечирилишини насибу рўз этсин!
Қурбонали ПИРМАТОВ,
Бешариқ тумани “Узун” масжиди имом хатиби
