Савол: Ассалому алайкум!
— Бир танишим менга шундай таклиф берди: “Мен ўнта қорамол сотиб оламан ва сен уни боқасан. Еми ҳам сендан бўлади. Тушган фойда ўртада бўлади”, деди. Биз ишни бошладик. Келишувимиз тўғри бўлганми?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Бундай келишув ножоиз ҳисобланади. Чунки сизлар қилмоқчи бўлган иш шариатда мушорака, яъни шериклик ҳисобланади. Пул тикиб қилинадиган шериклик ишида икки томон ҳам пул қўшиши керак бўлади. Шунинг учун шеригингиз олган қорамолини ярми ёки бир қисмини сизга насияга бўлса ҳам, маълум маблағга сотсин. Пулини имкониятингизга қараб, бериб бораверасиз. Шунда қорамоллар ҳар иккингизнинг мулкингизга айланади. Ана шундан кейин ишни давом эттираверасизлар.
Масаланинг яна бир ечими шуки, агар танишингиз рози бўлсалар, улар 10 та мол ва уларнинг ем-ҳашакларига етарли пул тикади. Сиз уларни боқасиз ва фойда нисбатига келишиб оласизлар. Бу музораба битими бўлиб, бундай шаклда ишлашларингиз ҳам жоиз бўлади.
Сиз айтган ҳолатда эса фойдага шерик бўла олмайсиз, балки ҳайвонларни боққанингиз учун хизмат ҳақи ва сарф қилган емингизнинг пулини оласиз. Хизмат ҳақи сиз каби ҳайвон боқувчилар қанча ҳақ олса, шунча миқдорда бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Bir tanishim menga shunday taklif berdi: “Men o‘nta qoramol sotib olaman va sen uni boqasan. Yemi ham sendan bo‘ladi. Tushgan foyda o‘rtada bo‘ladi”, dedi. Biz ishni boshladik. Kelishuvimiz to‘g‘ri bo‘lganmi?
Javob: Va alaykum assalom!
— Bunday kelishuv nojoiz hisoblanadi. Chunki sizlar qilmoqchi bo‘lgan ish shariatda mushoraka, ya’ni sheriklik hisoblanadi. Pul tikib qilinadigan sheriklik ishida ikki tomon ham pul qo‘shishi kerak bo‘ladi. Shuning uchun sherigingiz olgan qoramolini yarmi yoki bir qismini sizga nasiyaga bo‘lsa ham, ma’lum mablag‘ga sotsin. Pulini imkoniyatingizga qarab, berib boraverasiz. Shunda qoramollar har ikkingizning mulkingizga aylanadi. Ana shundan keyin ishni davom ettiraverasizlar.
Masalaning yana bir yechimi shuki, agar tanishingiz rozi bo‘lsalar, ular 10 ta mol va ularning yem-hashaklariga yetarli pul tikadi. Siz ularni boqasiz va foyda nisbatiga kelishib olasizlar. Bu muzoraba bitimi bo‘lib, bunday shaklda ishlashlaringiz ham joiz bo‘ladi.
Siz aytgan holatda esa foydaga sherik bo‘la olmaysiz, balki hayvonlarni boqqaningiz uchun xizmat haqi va sarf qilgan yemingizning pulini olasiz. Xizmat haqi siz kabi hayvon boquvchilar qancha haq olsa, shuncha miqdorda bo‘ladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
