Закот пулларини тарқатишга масъул бўлган шахс ўзи учун хизмат ҳақи сифатида 10% олиб қолиши мумкин деб эшитдим. Шу тўғрими?

Жавоб: Ва алайкум ассалом!

— Закот пулларини тарқатишга масъул бўлган шахс ўзи учун 10% олиб қолиши мумкин эмас. Бу хато тушунчадир.
Аллоҳ таоло ояти каримада закот олишга ҳақли тоифани санаб, омили закот деб, ушр ва закот йиғишда ишловчиларни зикр қилган. Лекин ҳозирги кунда бу тоифага кирувчилар йўқ.
Чунки бир инсон омили закот бўлиши учун уни давлат раҳбари томонидан тайин қилинган бўлиши шарт. Улар одамлардан закот ва ушрларни олиб, фақирларга тарқатиб чиқади ва шу иши учун ҳукумат унга йиғилган закотдан ҳақ ажратади.
Аллома Сарахсий раҳимаҳуллоҳ “Мабсут” номли китобларида омили закотни бундай таърифлаганлар:
“Закот ишида ишловчилар – ҳукумат раҳбари садақаларни йиғиш учун ёллайдиган кишилардир. Раҳбар улар йиғган садақалардан улар ва ёрдамчилари учун меҳнатига яраша ҳақ ажратади”.
Ҳозирги кунда закот йиғиш ва тарқатиш билан шуғулланувчилар эса омили закот эмас, балки вакил бўладилар. Вакил эса йиғган закотидан олиши учун аввало ўзи муҳтож бўлиб, закот берувчи томонидан унга изн берилган бўлиши керак.
Демак, ҳар ким ўзини омили закот ҳисоблаб, хизмат ҳақи сифатида маълум фоизни ўзига тайин қилиб олиши мутлақо жоиз эмас. Чунки бу бировларнинг ҳақини ноҳақдан ейиш бўлади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

***

Savol: Assalomu alaykum!

— Zakot pullarini tarqatishga mas’ul bo‘lgan shaxs o‘zi uchun xizmat haqi sifatida 10% olib qolishi mumkin deb eshitdim. Shu to‘g‘rimi?

Javob: Va alaykum assalom!

— Zakot pullarini tarqatishga mas’ul bo‘lgan shaxs o‘zi uchun 10% olib qolishi mumkin emas. Bu xato tushunchadir.
Alloh taolo oyati karimada zakot olishga haqli toifani sanab, omili zakot deb, ushr va zakot yig‘ishda ishlovchilarni zikr qilgan. Lekin hozirgi kunda bu toifaga kiruvchilar yo‘q.
Chunki bir inson omili zakot bo‘lishi uchun uni davlat rahbari tomonidan tayin qilingan bo‘lishi shart. Ular odamlardan zakot va ushrlarni olib, faqirlarga tarqatib chiqadi va shu ishi uchun hukumat unga yig‘ilgan zakotdan haq ajratadi.
Alloma Saraxsiy rahimahulloh “Mabsut” nomli kitoblarida omili zakotni bunday ta’riflaganlar:
“Zakot ishida ishlovchilar – hukumat rahbari sadaqalarni yig‘ish uchun yollaydigan kishilardir. Rahbar ular yig‘gan sadaqalardan ular va yordamchilari uchun mehnatiga yarasha haq ajratadi”.
Hozirgi kunda zakot yig‘ish va tarqatish bilan shug‘ullanuvchilar esa omili zakot emas, balki vakil bo‘ladilar. Vakil esa yig‘gan zakotidan olishi uchun avvalo o‘zi muhtoj bo‘lib, zakot beruvchi tomonidan unga izn berilgan bo‘lishi kerak.
Demak, har kim o‘zini omili zakot hisoblab, xizmat haqi sifatida ma’lum foizni o‘ziga tayin qilib olishi mutlaqo joiz emas. Chunki bu birovlarning haqini nohaqdan yeyish bo‘ladi. Vallohu a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi