Ҳижрат қилиш фарзми?

Жавоб: Ва алайкум ассалом!

— Ҳозирги кунда мусулмон юртлардан ҳижрат қилиш фарз эмас. Чунки ҳижрат куфр диёридан Ислом диёрига қилинади. Қадимдан мусулмонларнинг ери бўлган ва Ислом арконларига очиқчасига амал қилиниб келинаётган жойлар Ислом диёри дейилади. Мусулмонлар тинч омон яшаётган жойдан жони, моли ва обрўсини хатарга қўйиб, ҳарбий ҳаракатлар кетаётган жойларга бориш ҳижратнинг маъносига бутунлай зиддир.

Демак, Ислом диёрини ташлаб кетиш шаръий ҳижрат дейилмайди, фарз ёки вожиблик касб қилмайди, балки оддий бир манзилдан бошқасига яшаш учун кўчиш бўлиб қолади.
Уламоларнинг сўзларига кўра ҳижрат танг ҳолат юзага келганида, яъни асосий фарз амалларни бажариш имкони қолмаганда амалга оширилади. Бунга Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг жонларига суиқасд қилинганда Мадинага ҳижрат қилишлари ва мусулмонларнинг Ҳабашистон ва Мадинага ҳижрат қилиб жон сақлаганлари мисол бўлади. Мазкур ҳижратлар мусулмонларнинг жонлари, эътиқодлари ва мол-мулкларига нисбатан хатарнинг ўта кучайганлиги оқибатида содир бўлган.

Хулоса шуки, ғаразли мақсадлар билан фитна ўчоғига чақираётганларнинг даъволари асоссиз. Ҳар бир ақлли-мулоҳазали мусулмон инсон уларнинг алдовларига учмаслиги, мўътабар уламоларимизнинг кўрсатмаларига амал қилиши ва мусулмонларнинг катта жамоатини лозим тутиши керак. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

***

Savol: Assalomu alaykum!

— Internetda musulmon yurtlardan hijrat qilib ketish farz ekani haqida chaqiriqlarga ko‘zim tushdi, haqiqatan ham hozirda hijrat qilish farzmi?

Javob: Va alaykum assalom!

— Hozirgi kunda musulmon yurtlardan hijrat qilish farz emas. Chunki hijrat kufr diyoridan Islom diyoriga qilinadi. Qadimdan musulmonlarning yeri bo‘lgan va Islom arkonlariga ochiqchasiga amal qilinib kelinayotgan joylar Islom diyori deyiladi. Musulmonlar tinch omon yashayotgan joydan joni, moli va obro‘sini xatarga qo‘yib, harbiy harakatlar ketayotgan joylarga borish hijratning ma’nosiga butunlay ziddir.

Demak, Islom diyorini tashlab ketish shar’iy hijrat deyilmaydi, farz yoki vojiblik kasb qilmaydi, balki oddiy bir manzildan boshqasiga yashash uchun ko‘chish bo‘lib qoladi.
Ulamolarning so‘zlariga ko‘ra hijrat tang holat yuzaga kelganida, ya’ni asosiy farz amallarni bajarish imkoni qolmaganda amalga oshiriladi. Bunga Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning jonlariga suiqasd qilinganda Madinaga hijrat qilishlari va musulmonlarning Habashiston va Madinaga hijrat qilib jon saqlaganlari misol bo‘ladi. Mazkur hijratlar musulmonlarning jonlari, e’tiqodlari va mol-mulklariga nisbatan xatarning o‘ta kuchayganligi oqibatida sodir bo‘lgan.

Xulosa shuki, g‘arazli maqsadlar bilan fitna o‘chog‘iga chaqirayotganlarning da’volari asossiz. Har bir aqlli-mulohazali musulmon inson ularning aldovlariga uchmasligi, mo‘tabar ulamolarimizning ko‘rsatmalariga amal qilishi va musulmonlarning katta jamoatini lozim tutishi kerak. Vallohu a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi