Аллоҳ таоло инсонга нутқ – гапиришни ўргатди. Сўзлашиш қобилияти Аллоҳ таолонинг инсонга берган улкан неъматларидан биридир. Айнан ушбу неъмат билан инсон ўзга жонзотлардан ажралиб туради. Инсон, Аллоҳ таоло ерда яратган жонзотлар ичида нутқ ато этилган, мукаммал овоз чиқарадиган ягона мавжудотдир. Биз ҳар куни, ҳар лаҳзада гапирамиз ва бунга одатий бир нарсадай ўрганиб ҳам қолганмиз. Лекин тафаккур қилиб кўрилса, нутқ-овоз чиқариш ниҳоятда мураккаб, нозик бир жараён эканлиги маълум бўлади. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Қуръони каримда:
“Эй мўминлар, Аллоҳдан қўрқинглар, тўғри сўзни сўзланглар (шунда Аллоҳ) ишларингизни ўнглар ва гуноҳларингизни мағрифат қилур. Ким Аллоҳга ва Пайғамбарга итоат этса, бас улуғ бахтга эришибди” (Аҳзоб сураси, 70-71).
Пайғамбаримиз алайҳиссалом: “Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган бўлса, яхши гап айтсин ёки жим турсин”, деганлар.
Луқмони Ҳаким ўғлига: “Эй ўғилчам, агар одамлар чиройли сўзлари билан фахрланишса, сен гўзал сукутинг билан фахрлан”, деганлар.
Исломда ҳар қандай сўзнинг ўз ўрни, аҳамияти, салмоғи бор. Демак, сўзга эътиборли бўлиш, унинг қимматини тўғри англаш, оғзидан чиқаётган ҳар бир сўзга жиддий муносабатда бўлиш ҳар бир мусулмоннинг бурчидир.
Ҳакимлардан биридан: “Сизни бунчалик ҳикматга нима етказди?” деб сўралганда, “Билган нарсамни сўрамайман, кераксиз нарсани гапирмайман”, деб жавоб берган экан.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, менга энг ёмон кўринадиганингиз ва қиёмат куни мендан энг узоқ бўладиганингиз кўп гапирадиганингиз, оғзини тўлдириб гапирадиганингиз ва мутакаббирлик учун гапирадиганингиз”, дедилар.
Тилни ихтиёрига қўйиб юбориш инсонни ёлғон, ғийбат, чақимчилик, риё, ихтилоф, душманлашув, ахлоқсизлик, фаҳш ишлар ва бошқа турли ёмонликларга олиб боради. Шунинг учун «ким тилини тийса, нажот топади» дейилган. Тил офатларидан сақланишнинг энг яхши йўли турли бемаъни ўтириш-зиёфатлар, ғийбат-хусумат мажлислари, нодон, ахлоқсиз кимсалар суҳбати кабилардан узоқроқ юришдир.
Аллоҳ таоло барчаларимизни тилимизга эътибор берадиган, тилимиз билан дунё ва охиратимизга фойдасиз сўзларни сўзлашдан эҳтиёт қиладиган ва доимо чиройли ҳамда маъноли сўзлайдиган Ўзига маҳбуб бандаларидан қилсин!
Манбалар асосида
Қува туман бош имом-хатиби (вазифасини бажарувчи)
Ғанижон ИСЛОМОВ тайёрлади
