“Ас-Салом” – Аллоҳ таолонинг тўқсон тўққиз гўзал исмларидан бири бўлиб, Аллоҳ барча айб ва нуқсонлардан саломат, ҳар қандай таҳликадан бандаларни саломатга чақирувчи Зот маъносини билдиради.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага ҳижрат қилиб келганларида одамларга буюрган илк амалларидан бири саломлашиш бўлиб, салом бериш мусулмоннинг ўзаро хақларидан бири эканини таъкидлаганлар. Динимиз одобида салом бериш пайғамбаримизнинг кўрсатмалари, яъни суннат, унга саломга алик олиш эса вожибдир. Ҳар бир мўмин-мусулмон бир-бири билан кўришганда ўзаро тинчлик, осойишталик тилайди. Саломлашиш, тинчлик-омонлик, саломатлик тилашнинг ёйилишига сабаб бўладиган, одамлар ўртасида меҳр-муҳаббатни мустаҳкамлайдиган, гина-кудурат, адоватни йўқотадиган амалдир.
Қуръони каримда бундай баён этилади: «Бас, қачон уйларга кирсангизлар, бир-бирларингизга Аллоҳ ҳузуридан бўлган муборак покиза саломни айтинглар» (Нур сураси, 61-оят).
Набий соллалоҳу алайҳи васаллам: “Одамларнинг Аллоҳга энг яқини уларга энг аввал салом берганидир”, дедилар. Одамлар бир-бирларини ҳурмат қилиб яшашлари керак. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам яна бир хадисларида: “Аллоҳга ибодат қилинглар, одамларга таом беринглар, саломни кенг ёйинглар, жаннатга кирасизлар”, дедилар.
Ҳасан Басрий рахматуллоҳ алайҳ: “Сўз амал билан дуруст бўлади, амал ният билан дуруст бўлади. Сўз, амал ва ният суннат билан дуруст бўлади” – деганлар. Демак, суннат шундай амалки, ким умрини суннат ила зийнатласа, ҳаёти янада мазмунли ва ҳаловатли бўлади. Қуйида келтирилажак ҳикоядаги аёл ҳам яхши амали билан ўз ҳаётини хавф остида қолишидан сақлаб қолди.
Гўшт фабрикасида ишлайдиган бир аёл иш тугагандан сўнг музлаткичларни текшириш учун кирганда эшик бехосдан ёпилиб, аёл музлаткични ичида қолиб кетади. Аёл овози борича бақириб ёрдам сўради. Музлаткич эшигини тепди, йиғлади, аммо ҳеч ким эшитиб ёрдамга келмади. Иш вақти тугагани учун ҳамма ишчилар уйларига кетиб бўлишган эди.
Олдинига билинмасада, совуқ ҳаво таъсир қилиб совқота бошлаганди. Орадан бир икки соат ўтди ҳамки, ҳеч кимдан дарак бўлмади. Ниҳоят, музлаткич эшигини эшик ёнида турадиган қоровул очди. Аёл ҳайрон бўлиб қоровулдан сўради:
– Сиз мени музлаткичга қамалиб қолганимни қаердан билдингиз? Ахир цех ичини текшириш сизни вазифангизга кирмайдику?
– Мен ўттиз беш йилдан бери шу ерда ишлайман. Бу ерга қанча-қанча ишчилар келиб кетади, лекин бирортаси мен эшик тагида туриб уларни келиб кетишини кузатишимни сезишмайди. Гуёки мен йўқдек одамман уларга…
Аммо сиз ҳар куни эрталаб мен билан саломлашиб, кечки маҳал эса хайрлашиб кетасиз. Биргина сизни шу кўнгил учун ҳол аҳвол сўраганингиз учун мен ўзим инсон эканимни ҳис қиламан. Бугун ҳам одатдагидек эрталаб салом бериб ишга кириб кетдингиз, аммо иш тугагандан сўнг сизни хайрлашиб чиқиб кетишингизни кўрмаганим учун ичкарида бирор нарса бўлгандир, деб хабар олиб киргандим» – деди.
Одамлар бир-бирларини ҳурмат қилиб, сийлаб, қадрлаб яшашлари керак. Ҳар бир яхши амалнинг ўзига яраша мукофоти, ажру савоблари бор. Зероки, эртанги кунимиз не бўлишини ёлғиз Яратгандан бошқа ҳеч ким билмайди.
Раҳматилло МАДАМИНОВ,
Қўштепа тумани “Эшонгузар” масжиди имом-ноиби
