Инсон ҳаётда кўп нарсани орзу қилади: бойлик, мансаб, фаровон турмуш. Лекин буларнинг барчаси тинчлик бўлгандагина мазмун касб этади. Тинчлик бўлмаса, на уй ором беради, на мол-дунё хотиржамлик келтиради. Шунинг учун у энг буюк неъматлардан биридир.
Исломда тинчлик
«Ислом» ва «салом» сўзлари бир илдиздан чиққан. Салом Аллоҳнинг гўзал исмларидан бири, мусулмонлар бир-бирига «Ассалому алайкум», яъни «сизга тинчлик бўлсин» деб мурожаат қилади. Қуръони каримда Аллоҳ таоло бандаларини «Дорус-салом», яъни тинчлик диёрига чорлаши баён этилган (Юнус сураси, 25-оят). Демак, тинчлик Ислом таълимотининг асосий мақсадларидан биридир.
Пайғамбарларнинг дуоси
Иброҳим алайҳиссалом Маккани обод қилар экан, биринчи навбатда шу шаҳарни тинч-омон қилишини Аллоҳдан сўради (Бақара сураси, 126-оят). Яъни ризқдан олдин тинчлик сўралган. Қурайш сурасида ҳам Аллоҳ қавмни очликдан тўйдиргани ва хавфдан омон қилгани неъмат сифатида эслатилади. Шунинг учун Аллоҳга шукр қилиш тинчлик қадрига етишнинг биринчи қадамидир.
Ҳадиси шариф
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қилганлар: «Мусулмон — бошқа мусулмонлар унинг тилидан ва қўлидан саломат бўлган кишидир» (Бухорий, Муслим ривояти). Бундан кўринадики, тинчлик фақат давлатлар ўртасидаги масала эмас. У ҳар биримизнинг сўзимиздан, муомаламиздан, қўшничилигимиздан бошланади. Яна бир ҳадисда: «Сизлардан ким ўз уйида омон, бадани соғ ва бир кунлик ризқи бор ҳолда тонг оттирса, гўё унга бутун дунё берилгандек бўлади» (Термизий ривояти). Биз кўпинча шу уч нарсанинг қадрига етмаймиз.
Тинчлик қадрини қандай биламиз?
– Шукр қиламиз. Ҳар тонгни хотиржам кутиб олганимиз учун Аллоҳга ҳамд айтамиз.
– Тилимизни тиямиз. Ғийбат, бўҳтон ва низо қўзғатувчи гаплар жамият тинчлигини бузади.
– Қўшни ва яқинлар билан иноқ бўламиз. Кечиримли бўлиш ва яраштириш катта савобдир.
– Бирликни асраймиз. Фитна ва парокандаликдан, миш-миш ва уйдирмаларга ишонишдан сақланамиз.
– Дуо қиламиз. Юртимиз, оиламиз ва бутун инсоният тинчлиги учун Аллоҳдан омонлик сўраймиз.
Хулоса
Тинчлик одатда йўқотилгандан кейингина қадрланади. Ақлли инсон неъматнинг қадрига у ҳали қўлида турганда етади. Келинг, тинч кунларимиз учун шукр қилайлик, ўзимиз тинчлик сабабчиси бўлайлик ва Аллоҳ таолодан юртимизга доимий осойишталик сўрайлик.
«Роббим, бу юртни тинч-омон қилгин ва бизни ҳамда фарзандларимизни ширкдан сақлагин» (Иброҳим сураси, 35-оят).
Акмалжон Турдиев,
Фарғона вилояти, Бағдод тумани
“Қоровултепа” масжиди имом-хатиби
***
Inson hayotda köp narsani orzu qiladi: boylik, mansab, farovon turmuş. Lekin bularning barçasi tinçlik bölgandagina mazmun kasb etadi. Tinçlik bölmasa, na uy orom beradi, na mol-dunyo xotirjamlik keltiradi. Şuning uçun u eng buyuk ne’matlardan biridir.
Islomda tinçlik
«Islom» va «salom» sözlari bir ildizdan çiqqan. Salom Allohning gözal ismlaridan biri, musulmonlar bir-biriga «Assalomu alaykum», ya’ni «sizga tinçlik bölsin» deb murojaat qiladi. Qur’oni karimda Alloh taolo bandalarini «Dorus-salom», ya’ni tinçlik diyoriga çorlaşi bayon etilgan (Yunus surasi, 25-oyat). Demak, tinçlik Islom ta’limotining asosiy maqsadlaridan biridir.
Payğambarlarning duosi
Ibrohim alayhissalom Makkani obod qilar ekan, birinçi navbatda şu şaharni tinç-omon qilişini Allohdan söradi (Baqara surasi, 126-oyat). Ya’ni rizqdan oldin tinçlik söralgan. Qurayş surasida ham Alloh qavmni oçlikdan töydirgani va xavfdan omon qilgani ne’mat sifatida eslatiladi. Şuning uçun Allohga şukr qiliş tinçlik qadriga yetişning birinçi qadamidir.
Hadisi şarif
Rasululloh sallallohu alayhi vasallam şunday marhamat qilganlar: «Musulmon — boşqa musulmonlar uning tilidan va qölidan salomat bölgan kişidir» (Buxoriy, Muslim rivoyati). Bundan körinadiki, tinçlik faqat davlatlar örtasidagi masala emas. U har birimizning sözimizdan, muomalamizdan, qöşniçiligimizdan boşlanadi. Yana bir hadisda: «Sizlardan kim öz uyida omon, badani soğ va bir kunlik rizqi bor holda tong ottirsa, göyo unga butun dunyo berilgandek böladi» (Termiziy rivoyati). Biz köpinça şu uç narsaning qadriga yetmaymiz.
Tinçlik qadrini qanday bilamiz?
– Şukr qilamiz. Har tongni xotirjam kutib olganimiz uçun Allohga hamd aytamiz.
– Tilimizni tiyamiz. Ğiybat, böhton va nizo qözğatuvçi gaplar jamiyat tinçligini buzadi.
– Qöşni va yaqinlar bilan inoq bölamiz. Keçirimli böliş va yaraştiriş katta savobdir.
– Birlikni asraymiz. Fitna va parokandalikdan, miş-miş va uydirmalarga işonişdan saqlanamiz.
– Duo qilamiz. Yurtimiz, oilamiz va butun insoniyat tinçligi uçun Allohdan omonlik söraymiz.
Xulosa
Tinçlik odatda yöqotilgandan keyingina qadrlanadi. Aqlli inson ne’matning qadriga u hali qölida turganda yetadi. Keling, tinç kunlarimiz uçun şukr qilaylik, özimiz tinçlik sababçisi bölaylik va Alloh taolodan yurtimizga doimiy osoyiştalik söraylik.
«Robbim, bu yurtni tinç-omon qilgin va bizni hamda farzandlarimizni şirkdan saqlagin» (Ibrohim surasi, 35-oyat).
Akmaljon Turdiyev,
Farğona viloyati, Bağdod tumani
“Qorovultepa” masjidi imom-xatibi
