07.03.2020 йил санасида жойланди
Ота-она ҳақида сўз юритар эканмиз, уларнинг хаққи улуғ, мартабалари олий эканини таъкидлаш ўринлидир. Уларга яхшилик қилиш тавҳид билан баробардир, уларга шукр айтиш Аллоҳ азза ва жаллага шукр айтишга тенг, уларга эҳсон қилиш, энг яхши амаллардандир. Энг яхши амалларни қилувчилар эса, Аллоҳнинг суюкли бандаларидир. Аллоҳ таоло ота-она хақида шундай дейди:
“Аллоҳга ибодат қилинг ва унга ҳеч нарсани шерик қилманг ҳамда ота-онангизга яхшилик қилинг” (Нисо сураси, 36-оят).
Жаноби Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Абдуллоҳ ибн Масъуд ривоят қилган ҳадисда айтдилар: “Аллоҳ наздида энг суюкли амал қайси?” деб сўралганида У зот: “Намозни вақтида ўқиш” дедилар. Сўнгра “яна қайси амал” деб сўралганида “ота-онага яхшилик қилиш” деб жавоб бердилар (Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари).
Абдуллоҳ ибн Амр (р.а.) ривоят қиладилар. Пайғамбаримиз алайҳиссалом айтдилар: “Гуноҳи кабиралар – Аллоҳга ширк келтириш, ота-онага оқ бўлиш, нохақ одам ўлдириш ва ёлғон қасам ичиш” (Имом Бухорий ривояти).
Ота-онага оқ бўлиш бир неча белги ва кўринишларга эга. Масалан: ота-онани йиғлатиш, хафа қилиш, улар билан гап талашиш, уларга бақириш, овозини кўтариб қўпол сўзлар билан жеркиш, бир иш буюрсалар “уф” дейиш, уларга хўмрайиш, ота-она сўзлаганда уларни ёлғончига чиқариш ва аҳлу аёлини ота-онадан устун қўйиш ва бошқа шу каби салбий ҳолатлар орқали фарзанд ота-онага оқ бўлиб бутунлай бадбахт бўлиб қолади.
Бир қишлоқдан ўтиб кетаётган киши отасига бақириб гапираётган ўғилни кўриб фуйидаги мисраларни ўқиган экан:
Боғлаб узоқ бирла кўнгил,
Менсимай ота-онасин.
Озор топгай қариндош дил,
Терар бадбахтлик мевасин…
Ота-онага яхшилик қилиш ислом шариатининг гўзалликларидан саналади. Зеро, ота-онага оқ бўлиш гуноҳи кабиралардан бири бўлиб, Аллоҳ таолога ширк келтиришга яқиндир. Шундай экан, оқ бўлишдан, унинг азоби ва ёмонлигидан йироқ юрайлик. Ота-онасига оқ бўлгач хорликка юз тутиб, азобларга гирифтор бўлган одамларни кўп кўрганмиз, эшитганмиз. Уларнинг хақларини улуғ билиб, ақл билан иш юритайлик, уларга яхшилик қилишга шошилайлик ва Аллоҳ ҳузуридаги чексиз ажрга эга бўлайлик!
Қурбонали ПИРМАТОВ,
Бешариқ тумани “Узун” масжиди имом-хатиби
