2025 йил “Атроф муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили”
Аллох таоло бундай мархамат қилади: “энди инсон ўзининг таомига (ибрат кўзи билан қуйидаги неъматларримизга бир) боқсин: Биз осмондан сувни мўл ёғдирдик. Сўнгра ерни гиёҳлар унсин деб ёрдик. Сўнгра биз унда донларни ундирдик, узум ва кўкатларнги, зайтун ва хурмоларни, қалин дарахтзор ва боғларни, мева-ю гиёхларни ҳам. Буларни сизларни ва чорва ҳайвонларингизни истеъмоли учун яратдик”. (Абаса сураси 24-32 оят). Роббимиз бизга амр этгандек Таомларимиздан бири нонга ибрат кўзи билан қарайлик! Уни тайёрлаш учун сув, туз, олов буғдой уни керак бўлади. Буғдойнинг униб-ўсиши учун ер, сув ва ҳаво зарур улурнинг барчаси бўлганида ҳам аллох ундирмаса унинг хосилига барака бермаса деҳқон меҳнат қила-қила қуруқ қўл билан қолади. Қуръони каримда марҳамат қилинади: “Сизалр экаётган зироатларингиз ҳақида ўйлаб кўрдингизми? Уни сизлар ундирурсизми ёки биз ундирувчимизми?. Агар биз хохласак уни офат юбориб қуруқ чўл қилиб қўйган бўлур эдик. Сизлар эса ажабланиб қолаверар ва айтар эдингиз!. “Бизлар зиён кўрувчилармиз деб надоматда қолган бўлур эдингиз. (Воқеа сураси 63-67 оят). Дархақиқат Экканимиз ҳосил бермаса нобуд бўлса қўлимиздан нима ҳам келарди. Аллоҳ субхонаху ва таоло бундай мархамат қилади: “ У аллоҳ шундай зотки сўритокларга кўтариб қўйиладиган узумзор боғларни, таъми турлича бўлган хурмо ва мевали дарахтларни ранг ва таъмда ўхшаш ва ўхшамас зайтур ва анорларни пайдо қилди. Мева ҳосил қилганда, мевасидан тановул қилингиз! Албатда у исроф қилгувчиларни севмайди. (Анъом сураси 141 оят). Ояти карималарни шунчаки ўқиб қўймасдан тафаккур қилишимиз, уларнинг хукмига амал қилишимиз керак. Робби оламиннинг яратган нарсаларига назар солишга, ибрат олишга, ғанимат билишга, ҳосилнинг ушрини беришга, исроф қилмасликка буюрилмоқдамиз. Уруғ кўчатни экаётган чоғимизда Холиқи Зулжалолнинг номини зикр этиб, ҳамду санолар айтсак эккан экинимизни турли бало офатлардан сақлашини барокатли қилишини сўрасак барча чораларини кўргач Аллоҳга таваккал қилсак, ҳосилни йиққанда шукроналар айтиб, ҳақдорларга ҳаққини, яъни ушрини берсак иншаоллоҳ катта сабобга эга бўламиз. Пайғамбаримиз Мухаммад САВ Ҳадиси Шарифда бундай марҳамат қиладилар! “Қай бир мусулмон бирор кўчат ёки экин экса, Ундан қуш, одам ёки бирор жонивор еса, эккан кишига садақа яъни эҳсон қилганлик савоби ёзилади! (Имом Муслим ривояти). Қилган меҳнатлари айниқса аллоҳ йўлидаги ҳолис эҳсонлари учун беҳисоб ажр бўлади. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло бизларга ерни макон қилди, ва турли неъматлар ато этди. Бунинг учун Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин. Бизларни бу осуда ҳаётни қадрига етувчи, обод қилувчи ва доимо шукр қилувчи бандалардан қилсин.
Қ.Пирматов
Бешариқ туман бош имом хатиби
***
2025 yil “Atrof muhitni asrash va yashil iqtisodiyot yili”
Allox taolo bunday marxamat qiladi: “endi inson o‘zining taomiga (ibrat ko‘zi bilan quyidagi ne’matlarrimizga bir) boqsin: Biz osmondan suvni mo‘l yog‘dirdik. So‘ngra yerni giyohlar unsin deb yordik. So‘ngra biz unda donlarni undirdik, uzum va ko‘katlarngi, zaytun va xurmolarni, qalin daraxtzor va bog‘larni, meva-yu giyoxlarni ham. Bularni sizlarni va chorva hayvonlaringizni iste’moli uchun yaratdik”. (Abasa surasi 24-32 oyat). Robbimiz bizga amr etgandek Taomlarimizdan biri nonga ibrat ko‘zi bilan qaraylik! Uni tayyorlash uchun suv, tuz, olov bug‘doy uni kerak bo‘ladi. Bug‘doyning unib-o‘sishi uchun yer, suv va havo zarur ulurning barchasi bo‘lganida ham allox undirmasa uning xosiliga baraka bermasa dehqon mehnat qila-qila quruq qo‘l bilan qoladi. Qur’oni karimda marhamat qilinadi: “Sizalr ekayotgan ziroatlaringiz haqida o‘ylab ko‘rdingizmi? Uni sizlar undirursizmi yoki biz undiruvchimizmi?. Agar biz xoxlasak uni ofat yuborib quruq cho‘l qilib qo‘ygan bo‘lur edik. Sizlar esa ajablanib qolaverar va aytar edingiz!. “Bizlar ziyon ko‘ruvchilarmiz deb nadomatda qolgan bo‘lur edingiz. (Voqea surasi 63-67 oyat). Darxaqiqat Ekkanimiz hosil bermasa nobud bo‘lsa qo‘limizdan nima ham kelardi. Alloh subxonaxu va taolo bunday marxamat qiladi: “ U alloh shunday zotki so‘ritoklarga ko‘tarib qo‘yiladigan uzumzor bog‘larni, ta’mi turlicha bo‘lgan xurmo va mevali daraxtlarni rang va ta’mda o‘xshash va o‘xshamas zaytur va anorlarni paydo qildi. Meva hosil qilganda, mevasidan tanovul qilingiz! Albatda u isrof qilguvchilarni sevmaydi. (An’om surasi 141 oyat). Oyati karimalarni shunchaki o‘qib qo‘ymasdan tafakkur qilishimiz, ularning xukmiga amal qilishimiz kerak. Robbi olaminning yaratgan narsalariga nazar solishga, ibrat olishga, g‘animat bilishga, hosilning ushrini berishga, isrof qilmaslikka buyurilmoqdamiz. Urug‘ ko‘chatni ekayotgan chog‘imizda Xoliqi Zuljalolning nomini zikr etib, hamdu sanolar aytsak ekkan ekinimizni turli balo ofatlardan saqlashini barokatli qilishini so‘rasak barcha choralarini ko‘rgach Allohga tavakkal qilsak, hosilni yiqqanda shukronalar aytib, haqdorlarga haqqini, ya’ni ushrini bersak inshaolloh katta sabobga ega bo‘lamiz. Payg‘ambarimiz Muxammad SAV Hadisi Sharifda bunday marhamat qiladilar! “Qay bir musulmon biror ko‘chat yoki ekin eksa, Undan qush, odam yoki biror jonivor yesa, ekkan kishiga sadaqa ya’ni ehson qilganlik savobi yoziladi! (Imom Muslim rivoyati). Qilgan mehnatlari ayniqsa alloh yo‘lidagi holis ehsonlari uchun behisob ajr bo‘ladi. Alloh subhanahu va taolo bizlarga yerni makon qildi, va turli ne’matlar ato etdi. Buning uchun Alloh taologa hamdu sanolar bo‘lsin. Bizlarni bu osuda hayotni qadriga yetuvchi, obod qiluvchi va doimo shukr qiluvchi bandalardan qilsin.
Q.Pirmatov
Beshariq tuman bosh imom xatibi
