Савол: Ассалому алайкум!
— Мен институтда контрактда ўқийман, ижарада тураман. Харажатларимга пул етказишга қийналаман. Аммо кундалик озиқ-овқатим бор алҳамдулиллаҳ. Қариндошлардан закотингизни менга берсангиз деб сўрамоқчи эдим, аммо китобда “Бир кунлик озуқаси бор одам садақа сўраши мумкин эмас”, деган гап ўқиб қолдим. Шунга қандай йўл тутсам бўлади?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Тўғри фиқҳий китобларимизда “Бир кунлик озуқаси бор одам садақа сўраши мумкин эмас”, деган гап бор. Аммо бундан “озиқ-овқати, егулиги учун сўраши мумкин эмас” деган маъно назарда тутилган. Шунинг учун кунлик озиқ-овқати бўлган одам кийим-кечаги, уйининг ижараси каби муҳтож бўлиб юрган бошқа эҳтиёжлари учун закот сўраса бўлади.
Аслида касб-корга қодир соғлом одам ҳатто бир кунлик озиқ-овқатга маблағи бўлмаса ҳам садақа сўраши мумкин эмас. Аммо илм талаби билан машғул киши муҳтож бўлса, илмни ташлаб касб-кор қилсин дейилмайди, балки илм олиши тўхтаб қолмаслиги учун бойлардан ёрдам сўрашига рухсат берилади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Men institutda kontraktda o‘qiyman, ijarada turaman. Xarajatlarimga pul yetkazishga qiynalaman. Ammo kundalik oziq-ovqatim bor alhamdulillah. Qarindoshlardan zakotingizni menga bersangiz deb so‘ramoqchi edim, ammo kitobda “Bir kunlik ozuqasi bor odam sadaqa so‘rashi mumkin emas”, degan gap o‘qib qoldim. Shunga qanday yo‘l tutsam bo‘ladi?
Javob: Va alaykum assalom!
— To‘g‘ri fiqhiy kitoblarimizda “Bir kunlik ozuqasi bor odam sadaqa so‘rashi mumkin emas”, degan gap bor. Ammo bundan “oziq-ovqati, yeguligi uchun so‘rashi mumkin emas” degan ma’no nazarda tutilgan. Shuning uchun kunlik oziq-ovqati bo‘lgan odam kiyim-kechagi, uyining ijarasi kabi muhtoj bo‘lib yurgan boshqa ehtiyojlari uchun zakot so‘rasa bo‘ladi.
Aslida kasb-korga qodir sog‘lom odam hatto bir kunlik oziq-ovqatga mablag‘i bo‘lmasa ham sadaqa so‘rashi mumkin emas. Ammo ilm talabi bilan mashg‘ul kishi muhtoj bo‘lsa, ilmni tashlab kasb-kor qilsin deyilmaydi, balki ilm olishi to‘xtab qolmasligi uchun boylardan yordam so‘rashiga ruxsat beriladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
