Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош ассамблеясининг 78-сессиясида муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев “Ислом – тинчлик ва эзгулик дини” мавзусида халқаро конференция ўтказиш таклифини илгари сурган эдилар.
Шу йил 15 августда қабул қилинган “Имом Термизий таваллудининг 1200 йиллигини кенг нишонлаш тўғрисида”ги Президент фармонида ҳам мазкур масалага эътибор қаратилган. Шулардан келиб чиқиб жорий йилнинг 15-16 октябрь кунлари Тошкент ва Хива шаҳарларида “Ислом – тинчлик ва эзгулик дини” мавзусида халқаро конференцияни ўтказилади.
Инсоният тарихига назар ташланса, барча даврларда давлатнинг ривожланиши, тараққий топиши жамиятнинг фаровон ва осойишта ҳаёт кечиришига боғлиқ бўлган. Шу боис Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай деганлар: “Икки неъмат борки, аксарият инсонлар уларнинг қадрига етмайдилар. У хотиржамлик ва сиҳат-саломатлик”, (Имом Бухорий ривояти).
Тинчлик-хотиржамлик Аллоҳ таолонинг буюк неъматларидан биридир. Қолаверса, барча эзгу ишлар рўёбга чиқишининг боиси ҳам осойишталикдир. Шундай экан, инсонлар нафақат тинчликни қадрига етиб, шукрини адо этишлари, балки унга ношукрлик қилиб путур етказишдан ҳам сақланишлари лозим.
Осойишталик ҳар кимга, ҳар жойда зарур. Киши хотиржам бўлсагина ҳаётда кўзлаган мақсад ва орзу-ҳавасларини амалга ошира олади. Хотиржамлик кўнгилнинг тинчлиги ва фикрнинг бир нуқтага жамланишидир. Бирор кишининг фарзанди бетоб бўлса ёки уйи нотинч бўлса, унинг хаёли паришон, фикри айқаш-уйқаш бўлиб, ўйлаган ишларини бажаришга қўли бормайди.
Тинчлик қарор топган юртда хотиржамлик ҳукм суради, оқибатда, жамиятда ҳар томонлама юксалиш ва ривожланиш бўлади. Одамларнинг ўзаро бир-бирларига бўлган ишонч ва садоқатлари, меҳр-мурувватларининг самимий бўлиши ҳам асосан хотиржамликка боғлиқдир.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда тинчликни сақлаш ва қадрлаш вазифасини инсон зиммасига юклаб, Ислом дини тинчликка тарғиб қилишини, шайтоний йўлларга эргашмаслик лозимлигини таъкидлаб, бундай дейди: “Эй иймон келтирганлар! Ёппасига тинчлик ишига киришингиз..! (Бақара сураси, 208-оят). Ушбу ояти каримадаги “коффатан” (яъни ёппасига) сўзи араб тили қоидасига биноан ҳол вазифасини бажармоқда.
Тафсир китобларида келтирилишича, мана шу биргина сўз бир жиҳатдан барча инсонлар бирлашган ҳолда тинчлик йўлини тутишлари лозимлигини билдирса, бошқа жиҳатдан тинчликни барқарорлаштириш учун қайси йўл билан бўлса ҳам ҳисса қўшиш зарурлигини билдиради. Араб тилидаги “салм”, “силм”, “салом”, ва “ислом” сўзлари бир ўзакдан чиққан, турли маънодаги сўзлар бўлса-да, айнан бир мақсадга йўналтирилгандир.
Тинчлик Ислом шиоридир. Шунинг учун мусулмонлар ўзаро муомалаларини доимо бир-бирларига тинчлик тилаш, яъни саломлашиш билан бошлайдилар. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам жаннатга киришга сабаб бўлувчи амаллардан бири саломлашиш эканини таъкидлаб: “Эй инсонлар! Бир-бирингиз билан овозингизни чиқариб ошкора саломлашинг, муҳтожларга таом беринг, қариндошчилик ришталарини маҳкам боғланг, тунда одамлар уйқуда ётган вақтда туриб ибодат қилинг, шунда жаннатга саломат кирасизлар”, деганлар. Бошқа ҳадисда эса биринчи бўлиб салом берган киши Аллоҳга маҳбуброқ эканлиги таъкидланган.
Тинчлик туфайли ёшларимиз эмин-эркин таълим-тарбия оладилар. Бизнинг “Хадичаи Кубро” аёл-қизлар ўрта махсус ислом таълим муассасасида айни пайтда 105 нафар аёл-қизларимиз таълим олмоқдалар. Улар ўрганларини опа-сингилларимизга етказадилар. Бунинг оқибатида аёл-қизлар ўртасида бидъат-хурофотлар барҳам топади, иншоаллоҳ.
Шу билан бирга, Қуръон ва тажвидни ўргатиш курсларида 2017 йилдан буён жами 2730 нафар юртдошимиз таълим олди.
Бу шунчаки оддий рақамлар эмас, балки шунча оилага зиё ва маърифат кирганининг, шунча киши орқали яна қанчалаб одамлар ҳақни, ҳақиқатни танишининг амалдаги исботидир. Муҳтарам Президентимиз: «Қуръонни эшитиш, эшита олиш юксак маънавият, маърифат. Қуръон ҳеч қачон ёмонликка даъват қилмайди. Агар Қуръони каримни эшита олсак, эшиттира олсак бу муваффаққият бўлади. Элимизга нур келади», дея таъкидлаган эди.
Ҳақиқатан, Қуръон ўқилган жойга барака ва нур инишига кўп марта гувоҳ бўлганмиз.
Тинчлик бўлса, инсонларнинг ҳаёти фаровон бўлади, Раббиларига хотиржамликда ибодат қиладилар. Донишмандлардан бири “Неъмат нима?” деб сўралганида: “Тинчлик, чунки мен хавфсираган кишининг ҳаётида маъни кўрмадим”, деб жавоб берди.
Тинчлик – инсоният уни сақлаши учун хоҳ қимматли бўлсин, хоҳ арзон бўлсин барча нарсасини: ақл-заковат, мол-дунё ва куч-қувватини сарфлашга ҳақли бўлган улкан неъмат!
Инсонларнинг ҳамжиҳат яшаши, турмушимиз фаровон, ризқимиз мўл-кўл бўлиши, маърифатимиз юксалиб, маънавиятимиз сайқалланиши айнан тинчликка боғлиқ. Тинчлик шундай неъматки, усиз ҳаётимиз рангсиз, умримиз мазмунсиз бўлиб қолади. Хотиржамлик йўқ жойда на илм, на маърифат ҳосил бўлади.
Аллоҳ таоло юртимизни тинч, халқимиз турмушини янада фаровон қилсин.
Марям АБДУЛЛАЕВА,
«Хадичаи Кубро» аёл-қизлар ўрта махсус
ислом таълим муассасаси директори
***
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh assambleyasining 78-sessiyasida muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev “Islom – tinchlik va ezgulik dini” mavzusida xalqaro konferensiya o‘tkazish taklifini ilgari surgan edilar.
Shu yil 15 avgustda qabul qilingan “Imom Termiziy tavalludining 1200 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi Prezident farmonida ham mazkur masalaga e’tibor qaratilgan. Shulardan kelib chiqib joriy yilning 15-16 oktyabr kunlari Toshkent va Xiva shaharlarida “Islom – tinchlik va ezgulik dini” mavzusida xalqaro konferensiyani o‘tkaziladi.
Insoniyat tarixiga nazar tashlansa, barcha davrlarda davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liq bo‘lgan. Shu bois Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallam bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, aksariyat insonlar ularning qadriga yetmaydilar. U xotirjamlik va sihat-salomatlik”, (Imom Buxoriy rivoyati).
Tinchlik-xotirjamlik Alloh taoloning buyuk ne’matlaridan biridir. Qolaversa, barcha ezgu ishlar ro‘yobga chiqishining boisi ham osoyishtalikdir. Shunday ekan, insonlar nafaqat tinchlikni qadriga yetib, shukrini ado etishlari, balki unga noshukrlik qilib putur yetkazishdan ham saqlanishlari lozim.
Osoyishtalik har kimga, har joyda zarur. Kishi xotirjam bo‘lsagina hayotda ko‘zlagan maqsad va orzu-havaslarini amalga oshira oladi. Xotirjamlik ko‘ngilning tinchligi va fikrning bir nuqtaga jamlanishidir. Biror kishining farzandi betob bo‘lsa yoki uyi notinch bo‘lsa, uning xayoli parishon, fikri ayqash-uyqash bo‘lib, o‘ylagan ishlarini bajarishga qo‘li bormaydi.
Tinchlik qaror topgan yurtda xotirjamlik hukm suradi, oqibatda, jamiyatda har tomonlama yuksalish va rivojlanish bo‘ladi. Odamlarning o‘zaro bir-birlariga bo‘lgan ishonch va sadoqatlari, mehr-muruvvatlarining samimiy bo‘lishi ham asosan xotirjamlikka bog‘liqdir.
Alloh taolo Qur’oni karimda tinchlikni saqlash va qadrlash vazifasini inson zimmasiga yuklab, Islom dini tinchlikka targ‘ib qilishini, shaytoniy yo‘llarga ergashmaslik lozimligini ta’kidlab, bunday deydi: “Ey iymon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz..! (Baqara surasi, 208-oyat). Ushbu oyati karimadagi “koffatan” (ya’ni yoppasiga) so‘zi arab tili qoidasiga binoan hol vazifasini bajarmoqda.
Tafsir kitoblarida keltirilishicha, mana shu birgina so‘z bir jihatdan barcha insonlar birlashgan holda tinchlik yo‘lini tutishlari lozimligini bildirsa, boshqa jihatdan tinchlikni barqarorlashtirish uchun qaysi yo‘l bilan bo‘lsa ham hissa qo‘shish zarurligini bildiradi. Arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsa-da, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Tinchlik Islom shioridir. Shuning uchun musulmonlar o‘zaro muomalalarini doimo bir-birlariga tinchlik tilash, ya’ni salomlashish bilan boshlaydilar. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam jannatga kirishga sabab bo‘luvchi amallardan biri salomlashish ekanini ta’kidlab: “Ey insonlar! Bir-biringiz bilan ovozingizni chiqarib oshkora salomlashing, muhtojlarga taom bering, qarindoshchilik rishtalarini mahkam bog‘lang, tunda odamlar uyquda yotgan vaqtda turib ibodat qiling, shunda jannatga salomat kirasizlar”, deganlar. Boshqa hadisda esa birinchi bo‘lib salom bergan kishi Allohga mahbubroq ekanligi ta’kidlangan.
Tinchlik tufayli yoshlarimiz emin-erkin ta’lim-tarbiya oladilar. Bizning “Xadichai Kubro” ayol-qizlar o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida ayni paytda 105 nafar ayol-qizlarimiz ta’lim olmoqdalar. Ular o‘rganlarini opa-singillarimizga yetkazadilar. Buning oqibatida ayol-qizlar o‘rtasida bid’at-xurofotlar barham topadi, inshoalloh.
Shu bilan birga, Qur’on va tajvidni o‘rgatish kurslarida 2017 yildan buyon jami 2730 nafar yurtdoshimiz ta’lim oldi.
Bu shunchaki oddiy raqamlar emas, balki shuncha oilaga ziyo va ma’rifat kirganining, shuncha kishi orqali yana qanchalab odamlar haqni, haqiqatni tanishining amaldagi isbotidir. Muhtaram Prezidentimiz: «Qur’onni eshitish, eshita olish yuksak ma’naviyat, ma’rifat. Qur’on hech qachon yomonlikka da’vat qilmaydi. Agar Qur’oni karimni eshita olsak, eshittira olsak bu muvaffaqqiyat bo‘ladi. Elimizga nur keladi», deya ta’kidlagan edi.
Haqiqatan, Qur’on o‘qilgan joyga baraka va nur inishiga ko‘p marta guvoh bo‘lganmiz.
Tinchlik bo‘lsa, insonlarning hayoti farovon bo‘ladi, Rabbilariga xotirjamlikda ibodat qiladilar. Donishmandlardan biri “Ne’mat nima?” deb so‘ralganida: “Tinchlik, chunki men xavfsiragan kishining hayotida ma’ni ko‘rmadim”, deb javob berdi.
Tinchlik – insoniyat uni saqlashi uchun xoh qimmatli bo‘lsin, xoh arzon bo‘lsin barcha narsasini: aql-zakovat, mol-dunyo va kuch-quvvatini sarflashga haqli bo‘lgan ulkan ne’mat!
Insonlarning hamjihat yashashi, turmushimiz farovon, rizqimiz mo‘l-ko‘l bo‘lishi, ma’rifatimiz yuksalib, ma’naviyatimiz sayqallanishi aynan tinchlikka bog‘liq. Tinchlik shunday ne’matki, usiz hayotimiz rangsiz, umrimiz mazmunsiz bo‘lib qoladi. Xotirjamlik yo‘q joyda na ilm, na ma’rifat hosil bo‘ladi.
Alloh taolo yurtimizni tinch, xalqimiz turmushini yanada farovon qilsin.
Maryam ABDULLAYEVA,
«Xadichai Kubro» ayol-qizlar o‘rta maxsus
islom ta’lim muassasasi direktori
