18 ноябрь – Ўзбекистон Республикасининг давлат байроғи қабул қилинган кун
Ҳар бир давлатнинг тарихи, қадрияти ва келажакка интилиши унинг давлат рамзлари – герб, мадҳия ва байроқда мужассам бўлади. Ўзбекистон Республикасининг давлат байроғи 1991 йил 18 ноябрда қабул қилинган бўлиб, бу сана нафақат давлатчилик асосларининг мустаҳкамланганини, балки асрлар оша давом этган озодлик орзусининг амалга ошганини англатади.
Байроқ бу шунчаки тўртбурчак мато эмас, балки миллий ўзликни англашнинг энг юксак ифодаси, халқимизнинг ўтмиш ва келажак ўртасидаги ноёб кўпригидир. Бугунги кунда Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятида ўз ўрнини мустаҳкамлар экан, давлат байроғининг нафақат тарихий-рамзий, балки ижтимоий-сиёсий аҳамиятини чуқур таҳлил қилиш фуқароларимизда ғурур ва масъулият юкини янада оширади.
Байроқнинг ҳар бир ранги ва белгиси остида қандай фалсафа яширинганини англаш Ватанга дахлдорлик туйғусини кучайтиради. Шу боис, Ўзбекистон байроғи нафақат давлатнинг муқаддас рамзи, балки халқнинг умумий тақдири, ғурури ва буюк мақсадларининг жонли декларациясидир.
Ўтмиш, бугун ва келажак уйғунлиги
Ўзбекистон байроғидаги ранглар ва белгилар тўплами чуқур маънога эга бўлиб, улар мамлакатимизнинг тарихий, маданий ва маънавий қиёфасини акс эттиради. Байроқдаги ҳар бир чизиқ ва тимсол, Ватанимизнинг руҳий кодларидир.
Мовий ранг (кўк) – ҳаётийлик, мусаффо осмон ва сувнинг мангулигини билдиради. Тарихий жиҳатдан Амир Темур империяси байроғининг ранги сифатида тарихий давомийлик, куч-қудрат ва мардлик тимсолидир. Шу билан бирга бу ранг «Янги Ўзбекистон» ғоясининг очиқлик, ўзгаришларга тайёрлик ва глобал тараққиётга интилиш фалсафасини ифодалайди.
Оқ ранг – тинчлик, поклик, эзгулик ва ҳалолликнинг муқаддас рамзи. У ислоҳотларнинг асосий мақсади бўлган тинчлик-фаровонлик ва ҳалол меҳнат фалсафасида ўз аксини топган.
Яшил ранг – уйғониш, табиатнинг янгиланиши, умид ва ёшлик рамзидир. Ислом цивилизацияси анъаналарига ҳурматни ифодалаш билан бирга «Яшил макон» каби экологик лойиҳалар билан узвий боғлиқдир.
Қизил ҳошиялар – рангларни ажратиб турувчи бу йўллар – вужуддаги ҳаётий қудрат ирмоқлари, тириклик ва матонат тимсоли.
Янги ой қўлга киритилган мустақиллик, янгиланиш ва тараққиётнинг рамзи ҳамда Ислом анъаналарига ҳурматни билдиради.
Ўн икки юлдуз қадимий астрономик билимлар, хусусан, Мирзо Улуғбек мактабининг юлдуз илми (нужум) тараққиётига қўшган ҳиссасига ишора қилади. 12 рақами комиллик, тўкислик ва юксакликка интилиш фалсафасини англатади.
Ижтимоий-сиёсий аҳамияти ва қонунчилик
Давлат байроғининг қабул қилиниши мамлакатнинг халқаро ҳуқуқ субъекти сифатида тан олиниши учун биринчи ва энг муҳим қадам бўлган. Байроқ кўп миллатли Ўзбекистон халқини ягона Ватан ғояси атрофида бирлаштирувчи, улар орасидаги миллатлараро тотувлик ва умумий мақсадларни мустаҳкамловчи энг олий рамздир. 2023 йилда “Ўзбекистон Республикасининг давлат байроғи тўғрисида” ги қонунга киритилган ўзгартириш ва қўшимчалар байроққа бўлган ҳурматни сақлаган ҳолда, фуқароларнинг уни спорт, маданий тадбирлар ва оилавий байрамларда кенгроқ қўлланишига имкон яратди. Бу ўзгариш миллий рамзларга дахлдорлик туйғусини кучайтирди.
Спорт, тарбия ва халқаро ғурур
Ўзбекистонда давлат байроғи қабул қилинган кунни нишонлаш ёш авлод тарбиясидаги беқиёс ўрни билан ажралиб туради. Байроққа меҳрни спорт орқали тарғиб этиш ҳам муҳим аҳамиятга эга. «Янги нафас» оммавий югуриш мусобақаси каби кенг қамровли спорт тадбирлари орқали байроққа ҳурмат ҳаракат, соғломлик ва ёшлар шижоатида ифодаланади. Байроғимизнинг халқаро майдондаги энг баланд ҳилпираши бу спортчиларнинг ғалабасидадир. Спортчилар учун байроқ бутун бир халқнинг ишончи ва орзуси ҳамдир. Айниқса, Кураш миллий спортимизнинг либосларида (яктак) Ўзбекистон байроғидан жило олинганлиги, бу либослардан дунёнинг 130 дан ортиқ мамлакати фойдаланаётганлиги байроғимизнинг халқаро спорт маданиятига сингиб бораётганини кўрсатади.
Мамлакатимизда давлат байроғи қабул қилинган кун бу йил ўзгача шукуҳ ва кўтаринкиликда нишонланмоқда. Бутун республикамиз бўйлаб «Бир байроқ остида» эстафетаси тадбирлари ўтказиляпти. Бу халқни жипслаштириш, ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг муҳим воситасидир. Узоқ вилоятлардан бошланадиган тадбирларнинг якуний тантанаси 18 ноябрь куни Тошкент шаҳридаги Халқлар дўстлиги майдонида катта шоу тарзида давом этиб, бутун халқнинг бирдамлик байрамига айланади.
Эҳтиром, масъулият ва келажакка ишонч
18 ноябрь – Ўзбекистон Республикаси давлат байроғи қабул қилинган кун бу нафақат тақвимдаги бир сана, балки миллий ўзлик ва мустақилликнинг устуворлигини эслатувчи тарихий чорловдир. Байроқ бугунги тинч, фаровон ва ўз келажагини ўзи қуришга бел боғлаган халқнинг ягона мақсад йўлидаги бирдамлик декларациясидир.
Ҳар бир фуқаронинг бурчи бу муқаддас рамзга нисбатан юксак эҳтиром билан қараш, унинг замиридаги чуқур фалсафани англаш ва унинг жаҳон узра мағрур ҳилпираши учун ўз масъулиятини ҳис этишдир.
Байроғимиз остида бирлашган ҳолда биз Янги Ўзбекистоннинг буюк келажагини бунёд этамиз. Зеро, ҳилпираётган байроқ бу бизнинг тинчлик, тараққиёт ва келажак авлодларга қолдирадиган энг буюк ва муқаддас меросимиздир.
Аловаддин Ғаффоров, ЎзА
***
18 noyabr – O‘zbekiston Respublikasining davlat bayrog‘i qabul qilingan kun
Har bir davlatning tarixi, qadriyati va kelajakka intilishi uning davlat ramzlari – gerb, madhiya va bayroqda mujassam bo‘ladi. O‘zbekiston Respublikasining davlat bayrog‘i 1991 yil 18 noyabrda qabul qilingan bo‘lib, bu sana nafaqat davlatchilik asoslarining mustahkamlanganini, balki asrlar osha davom etgan ozodlik orzusining amalga oshganini anglatadi.
Bayroq bu shunchaki to‘rtburchak mato emas, balki milliy o‘zlikni anglashning eng yuksak ifodasi, xalqimizning o‘tmish va kelajak o‘rtasidagi noyob ko‘prigidir. Bugungi kunda O‘zbekiston jahon hamjamiyatida o‘z o‘rnini mustahkamlar ekan, davlat bayrog‘ining nafaqat tarixiy-ramziy, balki ijtimoiy-siyosiy ahamiyatini chuqur tahlil qilish fuqarolarimizda g‘urur va mas’uliyat yukini yanada oshiradi.
Bayroqning har bir rangi va belgisi ostida qanday falsafa yashiringanini anglash Vatanga daxldorlik tuyg‘usini kuchaytiradi. Shu bois, O‘zbekiston bayrog‘i nafaqat davlatning muqaddas ramzi, balki xalqning umumiy taqdiri, g‘ururi va buyuk maqsadlarining jonli deklaratsiyasidir.
O‘tmish, bugun va kelajak uyg‘unligi
O‘zbekiston bayrog‘idagi ranglar va belgilar to‘plami chuqur ma’noga ega bo‘lib, ular mamlakatimizning tarixiy, madaniy va ma’naviy qiyofasini aks ettiradi. Bayroqdagi har bir chiziq va timsol, Vatanimizning ruhiy kodlaridir.
Moviy rang (ko‘k) – hayotiylik, musaffo osmon va suvning manguligini bildiradi. Tarixiy jihatdan Amir Temur imperiyasi bayrog‘ining rangi sifatida tarixiy davomiylik, kuch-qudrat va mardlik timsolidir. Shu bilan birga bu rang «Yangi O‘zbekiston» g‘oyasining ochiqlik, o‘zgarishlarga tayyorlik va global taraqqiyotga intilish falsafasini ifodalaydi.
Oq rang – tinchlik, poklik, ezgulik va halollikning muqaddas ramzi. U islohotlarning asosiy maqsadi bo‘lgan tinchlik-farovonlik va halol mehnat falsafasida o‘z aksini topgan.
Yashil rang – uyg‘onish, tabiatning yangilanishi, umid va yoshlik ramzidir. Islom sivilizatsiyasi an’analariga hurmatni ifodalash bilan birga «Yashil makon» kabi ekologik loyihalar bilan uzviy bog‘liqdir.
Qizil hoshiyalar – ranglarni ajratib turuvchi bu yo‘llar – vujuddagi hayotiy qudrat irmoqlari, tiriklik va matonat timsoli.
Yangi oy qo‘lga kiritilgan mustaqillik, yangilanish va taraqqiyotning ramzi hamda Islom an’analariga hurmatni bildiradi.
O‘n ikki yulduz qadimiy astronomik bilimlar, xususan, Mirzo Ulug‘bek maktabining yulduz ilmi (nujum) taraqqiyotiga qo‘shgan hissasiga ishora qiladi. 12 raqami komillik, to‘kislik va yuksaklikka intilish falsafasini anglatadi.
Ijtimoiy-siyosiy ahamiyati va qonunchilik
Davlat bayrog‘ining qabul qilinishi mamlakatning xalqaro huquq subyekti sifatida tan olinishi uchun birinchi va eng muhim qadam bo‘lgan. Bayroq ko‘p millatli O‘zbekiston xalqini yagona Vatan g‘oyasi atrofida birlashtiruvchi, ular orasidagi millatlararo totuvlik va umumiy maqsadlarni mustahkamlovchi eng oliy ramzdir. 2023 yilda “O‘zbekiston Respublikasining davlat bayrog‘i to‘g‘risida” gi qonunga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar bayroqqa bo‘lgan hurmatni saqlagan holda, fuqarolarning uni sport, madaniy tadbirlar va oilaviy bayramlarda kengroq qo‘llanishiga imkon yaratdi. Bu o‘zgarish milliy ramzlarga daxldorlik tuyg‘usini kuchaytirdi.
Sport, tarbiya va xalqaro g‘urur
O‘zbekistonda davlat bayrog‘i qabul qilingan kunni nishonlash yosh avlod tarbiyasidagi beqiyos o‘rni bilan ajralib turadi. Bayroqqa mehrni sport orqali targ‘ib etish ham muhim ahamiyatga ega. «Yangi nafas» ommaviy yugurish musobaqasi kabi keng qamrovli sport tadbirlari orqali bayroqqa hurmat harakat, sog‘lomlik va yoshlar shijoatida ifodalanadi. Bayrog‘imizning xalqaro maydondagi eng baland hilpirashi bu sportchilarning g‘alabasidadir. Sportchilar uchun bayroq butun bir xalqning ishonchi va orzusi hamdir. Ayniqsa, Kurash milliy sportimizning liboslarida (yaktak) O‘zbekiston bayrog‘idan jilo olinganligi, bu liboslardan dunyoning 130 dan ortiq mamlakati foydalanayotganligi bayrog‘imizning xalqaro sport madaniyatiga singib borayotganini ko‘rsatadi.
Mamlakatimizda davlat bayrog‘i qabul qilingan kun bu yil o‘zgacha shukuh va ko‘tarinkilikda nishonlanmoqda. Butun respublikamiz bo‘ylab «Bir bayroq ostida» estafetasi tadbirlari o‘tkazilyapti. Bu xalqni jipslashtirish, yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning muhim vositasidir. Uzoq viloyatlardan boshlanadigan tadbirlarning yakuniy tantanasi 18 noyabr kuni Toshkent shahridagi Xalqlar do‘stligi maydonida katta shou tarzida davom etib, butun xalqning birdamlik bayramiga aylanadi.
Ehtirom, mas’uliyat va kelajakka ishonch
18 noyabr – O‘zbekiston Respublikasi davlat bayrog‘i qabul qilingan kun bu nafaqat taqvimdagi bir sana, balki milliy o‘zlik va mustaqillikning ustuvorligini eslatuvchi tarixiy chorlovdir. Bayroq bugungi tinch, farovon va o‘z kelajagini o‘zi qurishga bel bog‘lagan xalqning yagona maqsad yo‘lidagi birdamlik deklaratsiyasidir.
Har bir fuqaroning burchi bu muqaddas ramzga nisbatan yuksak ehtirom bilan qarash, uning zamiridagi chuqur falsafani anglash va uning jahon uzra mag‘rur hilpirashi uchun o‘z mas’uliyatini his etishdir.
Bayrog‘imiz ostida birlashgan holda biz Yangi O‘zbekistonning buyuk kelajagini bunyod etamiz. Zero, hilpirayotgan bayroq bu bizning tinchlik, taraqqiyot va kelajak avlodlarga qoldiradigan eng buyuk va muqaddas merosimizdir.
Alovaddin G‘afforov, O‘zA
