Бола туғилиши билан унга берилган илк неъмат — бу она сутидир. У фақат овқат эмас, балки муҳаббат, меҳр ва ҳаёт манбаи ҳамдир. Ҳар бир она учун фарзандини эмизиш – муқаддас бурч, бола учун эса Аллоҳ томонидан берилган беқиёс неъматдир.
Аллоҳ таоло “Бақара” сурасининг 233-оятда шундай марҳамат қилади: «Оналар болаларини тўлиқ икки йил эмизсинлар. Бу – ким эмизишни тўлиқ тугаллашни хоҳласа, улар учундир».
Бу оятда Аллоҳ таоло эмизиш муддатини белгилаб, она сутининг аҳамиятини таъкидламоқда. Уламолар: “Аллоҳ бола учун энг муносиб, энг тоза ва табиий ризқ – она сути эканини баён қилмоқда”, – деганлар.
Ҳозирги пайтда илмий текширишлардан сўнг «Гўдак бола учун энг яхши озуқа она сутидир ва уни тўлиқ икки йил эмизиш керак», деган гапни айтишмоқда.
Шунингдек, эмизиш орқали она билан бола ўртасидаги руҳий боғланиш кучайиши ҳам таъкидланган. Чунки эмизиш – фақат жисмоний озуқа эмас, балки меҳр ва муҳаббат алоқасидир.
Замонавий тиббиёт ҳам она сутининг ўрнини ҳеч бир сунъий маҳсулот боса олмаслигини исботлаган. Шифокорлар фикрича, она сутининг фойдалари қуйидагилардан иборат:
Иммунитетни мустаҳкамлайди. Она сутида табиий антителалар мавжуд бўлиб, улар болани вирус ва бактериялардан ҳимоя қилади.
Мия ривожига ёрдам беради. Сут таркибидаги омега-3 ёғ кислоталари боланинг ақлий ва кўриш қобилиятини ривожлантиради.
Аччиқ ва оғир касалликлардан асрайди. Илмий тадқиқотларга кўра, она сути билан озиқланган болаларда диабет, аллергия, семизлик ва юрак-қон томир касалликлари эҳтимоли анча кам бўлади.
Руҳий ва эҳсосий боғланишни кучайтиради. Эмизиш пайтида онадан чиқадиган «окситоцин» гормони болага тинчлик ва меҳр ҳиссини беради.
Она соғлиги учун ҳам фойда. Эмизиш онанинг бачадон фаолиятини тиклайди, ортиқча вазнни камайтиради ва саратон хавфини пасайтиради.
Ҳозирги кунда турли сунъий болалар озуқалари кенг қўлланилаётган бўлса-да, уларнинг таркиби ҳеч қачон она сутининг мукаммаллик даражасига етмайди. Бу озуқалар кўпинча аллергик реакциялар, ошқозон-ичак муаммолари ва иммунитет сусайишига сабаб бўлади.
Табиий сут эса боланинг ёши ва эҳтиёжига мос равишда организм томонидан яратиладиган мўъжиза эканини илм ҳам, дин ҳам тасдиқлайди.
Она сути – Аллоҳнинг болага берган энг покиза, энг табиий ва энг фойдали неъматидир. У нафақат боланинг соғлом ўсиши, балки унинг руҳий, ақлий ва маънавий камолоти учун ҳам муҳим асосдир. Шунинг учун ҳар бир она ўз фарзандини эмизишни Аллоҳнинг буюк неъмати, ўз бурчи ва савобли амали деб билиши лозим.
Муқаддамхон Ўрмонова,
Қўштепа тумани бош отинойиси
***
Bola tug‘ilishi bilan unga berilgan ilk ne’mat — bu ona sutidir. U faqat ovqat emas, balki muhabbat, mehr va hayot manbai hamdir. Har bir ona uchun farzandini emizish – muqaddas burch, bola uchun esa Alloh tomonidan berilgan beqiyos ne’matdir.
Alloh taolo “Baqara” surasining 233-oyatda shunday marhamat qiladi: «Onalar bolalarini to‘liq ikki yil emizsinlar. Bu – kim emizishni to‘liq tugallashni xohlasa, ular uchundir».
Bu oyatda Alloh taolo emizish muddatini belgilab, ona sutining ahamiyatini ta’kidlamoqda. Ulamolar: “Alloh bola uchun eng munosib, eng toza va tabiiy rizq – ona suti ekanini bayon qilmoqda”, – deganlar.
Hozirgi paytda ilmiy tekshirishlardan so‘ng «Go‘dak bola uchun eng yaxshi ozuqa ona sutidir va uni to‘liq ikki yil emizish kerak», degan gapni aytishmoqda.
Shuningdek, emizish orqali ona bilan bola o‘rtasidagi ruhiy bog‘lanish kuchayishi ham ta’kidlangan. Chunki emizish – faqat jismoniy ozuqa emas, balki mehr va muhabbat aloqasidir.
Zamonaviy tibbiyot ham ona sutining o‘rnini hech bir sun’iy mahsulot bosa olmasligini isbotlagan. Shifokorlar fikricha, ona sutining foydalari quyidagilardan iborat:
Immunitetni mustahkamlaydi. Ona sutida tabiiy antitelalar mavjud bo‘lib, ular bolani virus va bakteriyalardan himoya qiladi.
Miya rivojiga yordam beradi. Sut tarkibidagi omega-3 yog‘ kislotalari bolaning aqliy va ko‘rish qobiliyatini rivojlantiradi.
Achchiq va og‘ir kasalliklardan asraydi. Ilmiy tadqiqotlarga ko‘ra, ona suti bilan oziqlangan bolalarda diabet, allergiya, semizlik va yurak-qon tomir kasalliklari ehtimoli ancha kam bo‘ladi.
Ruhiy va ehsosiy bog‘lanishni kuchaytiradi. Emizish paytida onadan chiqadigan «oksitotsin» gormoni bolaga tinchlik va mehr hissini beradi.
Ona sog‘ligi uchun ham foyda. Emizish onaning bachadon faoliyatini tiklaydi, ortiqcha vaznni kamaytiradi va saraton xavfini pasaytiradi.
Hozirgi kunda turli sun’iy bolalar ozuqalari keng qo‘llanilayotgan bo‘lsa-da, ularning tarkibi hech qachon ona sutining mukammallik darajasiga yetmaydi. Bu ozuqalar ko‘pincha allergik reaksiyalar, oshqozon-ichak muammolari va immunitet susayishiga sabab bo‘ladi.
Tabiiy sut esa bolaning yoshi va ehtiyojiga mos ravishda organizm tomonidan yaratiladigan mo‘jiza ekanini ilm ham, din ham tasdiqlaydi.
Ona suti – Allohning bolaga bergan eng pokiza, eng tabiiy va eng foydali ne’matidir. U nafaqat bolaning sog‘lom o‘sishi, balki uning ruhiy, aqliy va ma’naviy kamoloti uchun ham muhim asosdir. Shuning uchun har bir ona o‘z farzandini emizishni Allohning buyuk ne’mati, o‘z burchi va savobli amali deb bilishi lozim.
Muqaddamxon O‘rmonova,
Qo‘shtepa tumani bosh otinoyisi
