Исломнинг инсонни мукаррам қилиш бўйича кўрган чоралари ичида либос масаласи ҳам бор. Бу масалада инсоннинг кийиниш маданиятига риоя қилиши ўзи учун обрў ва мартабалиги, гўзаллик ва зийнатлиги, жамиятнинг бошқа аъзоларини эса ҳурматлаш экани тушунтирилди.
Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: “Эй, Одам авлоди! Сизларга авратларингизни беркитадиган либос ва патлар (зийнат кийимлари)ни туширдик. (Аммо) тақво либоси – бу, яхшироқдир. Бу(лар) Аллоҳнинг мўъжизаларидандир. Шояд (буни) эслаб кўрсалар!” (Аъроф сураси 26-оят).
Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло инсонларга авратларини беркитадиган ҳамда уларга зийнат бўладиган турли либосларни бичиш, тикиш, тайёрлаш учун имкон берганини “нозил қилдик” деган сўз билан эслатар экан, авратларни мазкур либослар ила тўсишга амр этмоқда.
Бугунги кунда жамиятимиз аъзолари орасида кийиниш маьданиятига бўлган талаб кескин ўзгараётганини кўриш мумкин. Бу мавзулар нафақат ёшлар учун, балки ёш-у катта барчамиз учун эканлигини ҳаммамиз яхши биламиз.
Аллоҳ таоло кийим-бошни инсонга авратини тўссин, ўзини тузатсин, деб берган. Аммо бошқа соҳаларда ҳаддида турмаган одам бу ўринда ҳам турли бузуқликларга йўл қўйди. Баъзилари кийим-бошни фахр ва ғурур воситаси, иккинчилари уни ҳаётдаги асосий мақсад қилиб олди. Қадр-қийматни ҳам кийим-бош билан ўлчай бошлашди. Учинчилари кийимни тор ва юпқа кийиб, ундан кўзланган асосий мақсадни суиистеъмол қилишга киришди. Хусусан, ёшларимиз кийимларида турлик ёзувлари бор, ҳайвонотларни расмлари бор, йиртиқ-ямоқ кийимларни замон талаби деб, ҳаддиларидан ошишди. Бу ҳол юксак инсоний шарафни ерга ур
ади. Шунинг учун ҳам Ислом бу ишларда ўз таълимотларини жорий қилди.
Маъруфхон Алоходжаев,
Наманган шаҳри «Абдулқодир қори» жоме масжиди имом-хатиби
* * *
Islomning insonni mukarram qilish bo‘yicha ko‘rgan choralari ichida libos masalasi ham bor. Bu masalada insonning kiyinish madaniyatiga rioya qilishi o‘zi uchun obro‘ va martabaligi, go‘zallik va ziynatligi, jamiyatning boshqa a’zolarini esa hurmatlash ekani tushuntirildi.
Alloh taolo shunday marhamat qiladi: “Ey, Odam avlodi! Sizlarga avratlaringizni berkitadigan libos va patlar (ziynat kiyimlari)ni tushirdik. (Ammo) taqvo libosi – bu, yaxshiroqdir. Bu(lar) Allohning mo‘jizalaridandir. Shoyad (buni) eslab ko‘rsalar!” (A’rof surasi 26-oyat).
Ushbu oyati karimada Alloh taolo insonlarga avratlarini berkitadigan hamda ularga ziynat bo‘ladigan turli liboslarni bichish, tikish, tayyorlash uchun imkon berganini “nozil qildik” degan so‘z bilan eslatar ekan, avratlarni mazkur liboslar ila to‘sishga amr etmoqda.
Bugungi kunda jamiyatimiz a’zolari orasida kiyinish madaniyatiga bo‘lgan talab keskin o‘zgarayotganini ko‘rish mumkin. Bu mavzular nafaqat yoshlar uchun, balki yosh-u katta barchamiz uchun ekanligini hammamiz yaxshi bilamiz.
Alloh taolo kiyim-boshni insonga avratini to‘ssin, o‘zini tuzatsin, deb bergan. Ammo boshqa sohalarda haddida turmagan odam bu o‘rinda ham turli buzuqliklarga yo‘l qo‘ydi. Ba’zilari kiyim-boshni faxr va g‘urur vositasi, ikkinchilari uni hayotdagi asosiy maqsad qilib oldi. Qadr-qiymatni ham kiyim-bosh bilan o‘lchay boshlashdi. Uchinchilari kiyimni tor va yupqa kiyib, undan ko‘zlangan asosiy maqsadni suiiste’mol qilishga kirishdi. Xususan, yoshlarimiz kiyimlarida turlik yozuvlari bor, hayvonotlarni rasmlari bor, yirtiq-yamoq kiyimlarni zamon talabi deb, haddilaridan oshishdi. Bu hol yuksak insoniy sharafni yerga ur
adi. Shuning uchun ham Islom bu ishlarda o‘z ta’limotlarini joriy qildi.
Ma’rufxon Aloxodjayev,
Namangan shahri «Abdulqodir qori» jome masjidi imom-xatibi
