«Маҳалла – бу халқнинг руҳи, ундаги қадриятлар ва инсонлар ўртасидаги
ўзаро ёрдам ҳамда ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш, ҳар бир фуқаронинг
фаровонлигини таъминлаш учун муҳим бўғин ҳисобланади».
Шавкат Мирзиёев
Аллоҳ таолога беадад ҳамду санолар ва Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга ва У зотнинг аҳли байтлари, асҳоби икромларига дуруду саловот ва саломлар бўлсин!
Мустақиллик шарофати билан маҳаллаларимиз қиёфаси тобора ўзгариб, гўзаллашиб бормоқда. 2026 йил «Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йили» деб эълон қилинди. Бу муҳим ташаббус Ўзбекистоннинг ижтимоий ҳаётидаги янгиланишларнинг кўзга кўринган белгиси ҳисобланади. Президент Шавкат Мирзиёевнинг шу йилдаги қарорлари ва мақсадлари, аҳолининг ҳар бир фуқароси учун ўзгаришларнинг муҳим босқичини белгиламоқда. Махсус эълон қилинган йилнинг мақсади маҳалладаги одамлар орасидаги ўзаро ишонч ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлаш, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва ижтимоий адолатни таъминлашдир.
Ҳар бир инсон икки дунё саодатига эришиш йўлида Аллоҳ рози бўладиган амалларни бажариши, Уни норози қиладиган номақбул ишлардан узоқда бўлиш ва улардан тийилишига ҳаракат қилиши керак.
Маҳалла — нафақат Ўзбекистонда, балки бутун Шарқда жамиятнинг асосий бўғини бўлиб хизмат қилган. Маҳалла турмуш тарзи, ўзаро ёрдам ва ҳамкорликнинг аҳамиятини намоён этади. Бу жамиятнинг катта қисми, юксак маънавият ва ахлоқнинг яратувчиси ҳисобланади. Ўзбек халқининг маънавий қадриятларида, кўпинча, маҳалла инсонларининг бири-бирига бўлган ёрдам ва ҳурматидан тўла фойдаланиш тарзи оммалашган.
Шунинг учун ҳам, Президент Шавкат Мирзиёев 2026 йилни «Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йили» деб эълон қилиши, мақсадларнинг ҳаётга татбиқ этилишини кўзда тутади. Ушбу мақсадни амалга ошириш, албатта, ҳар бир фуқаронинг ҳуқуқ ва бурчларини янада тўғри ташкил қилишни англатади.
У қаерда – маҳалладами ёки шаҳардами яшашидан қатъи назар, жамоат манфаати, умуминсоният бахт – саодати йўлида холислик билан ўз вазифасини адо этишга даъват этилгандир. Зеро, Аллоҳ таоло амр этиб бундай дейди:
“Аллоҳ сенга ато этган нарса билан охиратни истагин ва дунёдан бўлган насибангни ҳам унутмагин. Аллоҳ сенга эҳсон қилгани каби сен ҳам (одамларга) эҳсон қил! Ерда бузғунчилик қилишни истама! Чунки аллоҳ бузғунчиларни суймас”, (Қасос, 77).
Ислом динида жамиятнинг ривожи, одамлар орасидаги алоқалар, уларнинг иши ва ўз ораларидаги яхши муносабатлар муҳим ўрин тутади. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг кўплаб ҳадисларида жамиятни кўтариш, бир-бирига ёрдам бериш ва ҳамжиҳатлик ҳақида кўрсатмалар берилган. Масалан, Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деганлар:
«Мўминларнинг бир-бирига муҳаббат, раҳмат ва ёрдамдаги ҳолати, бир органи оғриса, бундан барча баданнинг ажрашиши ва безовталиги билан натижаланар» (Бухорий ва Муслим ривояти).
Бу ҳадис шунчаки маънавий кўрсатма эмас, балки жамиятнинг ҳар бир аъзосининг ўзаро ёрдамлашиш ва тинчликни сақлаш заруриятини таъкидлайди. Жамиятда ҳар бир шахснинг саломатлиги, хушҳоллиги ва эҳтиёжлари катта аҳамиятга эга. Маҳаллани ривожлантириш, маҳалланинг ҳаётини яхшилаш — бу ҳар бир шахснинг кичкина гўштликдаги фаолияти билан бошланиши мумкин.
Аллоҳ таоло барча инсонларни бир ота ва бир онадан яратиб, уларни турли миллат ва элатларга мансуб этиб, ўрталарида бир-бирларига яхшилик қилишларини асосий мезон сифатида белгилаб қўйдики, мана шу мезон самараси Аллоҳ яратган барча замин ва жойларда истиқомат қиладиган инсонлар, улар қайси миллат ва элатларга мансублигидан қатъи назар, кўринмоғи лозимдир. Албатта, бу борада ижобий натижаларга эришиш учун барчаларимиз ўзаро ҳамжиҳатлик, иноқлик ва дўст-биродарлик ривожлантиришни мустаҳкамлаган ҳолда, бир-бирларимизга намуна бўлиб маҳалла тараққиёти ва фаровонлиги йўлида бир ёқадан бош чиқарган ҳолда дадил қадам ташлашимиз зарур.
«Биз аҳолининг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш, таълим ва соғлиқни сақлаш соҳасини яхшилаш, аҳолини уй-жой билан таъминлаш ва экологик муаммоларни ҳал қилиш учун керакли тадбирларни амалга оширишда иш олиб борамиз,» деб таъкидлаган эди Президент Шавкат Мирзиёев. Давлат раҳбарининг бу сўзлари маҳалладаги ҳаётни, одамларнинг фаровонлигини таъминлаш учун амалга оширилаётган саъй-ҳаракатлардир.
Мусулмон киши ўзининг гўзал ва чиройли одоб-аҳлоқи билан барчага ўрнак бўлиши билан бирга жамият фаровонлиги йўлида ҳалол меҳнат қилиш, фойдали касб-ҳунар билан шуғулланиш ва ўзининг турмуш даражасини юқорига кўтариш, илмий-маърифий савиясини мукаммаллаштиришга ҳаракат қилмоғи лозим.
2026 йилни «Маҳаллани ривожлантириш ва жамиятни юксалтириш йили» деб эълон қилиш, Президентимизнинг мамлакатдаги ижтимоий-иқтисодий ривожланишга қаратган янги босқичи бўлиб ҳисобланади. Бу йилда, Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳадисларидаги маънавий-ахлоқий қадриятларга таянган ҳолда, маҳаллалардаги ижтимоий, иқтисодий ва маънавий ҳаётни яхшилаш, жамиятнинг барқарор ва тараққий этган ҳолда шаклланишини таъминлаш мақсад қилинади. Буларнинг бари ёшлар, таълим, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ҳимоя билан ҳамоҳанг равишда амалга оширилади.
Ҳар бир мусулмон киши дунё ободлигини охират ободлиги билан узвий боғлаш, она-юртнинг ҳар бир гўшаси фаровон бўлиши йўлида чин ихлос билан ишлаши талаб этилади.
Юрт тинчлиги, ҳалқимиз фаровонлиги, имон-эътиқодимизга яраша солиҳ амалларни бажаришга муносиб шароитларнинг муҳаё этгани учун Аллоҳ таолога шукуроналар айтган ҳолда атроф-муҳит ва ҳовли – жойларимизнинг озода бўлиши учун ҳаракат қилайлик. Аллоҳ таолодан маҳаллаларимиз янада обод ва гўзал бўлиши йўлида фидокорона меҳнат қилаётган барча юртдошларимизни тинч-омон айлаб, икки дунё саодати йўлида олиб бораётган амаллари ва саъй-ҳаракатларига баракот ато этсин.
Абдурахмонжон Абдурахмонов,
Олтиариқ тумани «Бирлашган» масжиди имом-ноиби
Тошкент Ислом Институти модул 2-курс талабаси
