Савол: Ассалому алайкум!
— Бир ҳадисда Қуръони каримни ёд олиб, кейин уни унутиб юборса, қаттиқ гуноҳкор бўлиши ҳақида ўқидим. Унутиб юборишни қандай тушунамиз?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Ҳақиқатда Қуръони каримни унутишнинг гуноҳ экани ҳақида ҳадислар келган.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Менга умматимнинг савоблари, ҳатто киши масжиддан чиқариб ташлаган хас-чўпнинг савоби ҳам кўрсатилди. Сўнг менга умматимнинг гуноҳлари кўрсатилди. Мен бир кишига Қуръондан бир сура ёки бир оят берилиб, уни унутиб қўйганидан кўра каттароқ гуноҳни кўрмадим”, дедилар”. (Имом Абу Довуд ва Термизий ривояти).
Яна бир ҳадис Саъд ибн Убода розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Қуръонни ўқиб, сўнг уни унутиб юборса, қиёмат куни Аллоҳ таолога қўли кесик ҳолда йўлиқади», дедилар.
Абу Довуд ва Доримий ривоятлари. Уламолар мазкур маънодаги барча ҳадисларни ўрганиб, ҳадисда қораланган унутишликдан мурод ўқиган ёки ёд олган сураларни мусҳафга қараб ҳам ўқий олмайдиган даражага тушиб қолишлик, деганлар.
Демак, мусулмон инсон доимий равишда Аллоҳ таолонинг каломини ўқиб туриши лозим бўлади. Ана шунда ҳадиси шарифда айтилган оғир гуноҳга йўл қўймаган бўлади.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, Қуръон соҳиби ҳудди тушовланган туя соҳибига ўҳшайди. Агар ундан хабардор бўлиб турса уни тутиб туради. Агар тек қўйса, кетиб қолади”, дедилар”. (Имом Бухорий ва Муслим ривояти). Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Bir hadisda Qur’oni karimni yod olib, keyin uni unutib yuborsa, qattiq gunohkor bo‘lishi haqida o‘qidim. Unutib yuborishni qanday tushunamiz?
Javob: Va alaykum assalom!
— Haqiqatda Qur’oni karimni unutishning gunoh ekani haqida hadislar kelgan.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Menga ummatimning savoblari, hatto kishi masjiddan chiqarib tashlagan xas-cho‘pning savobi ham ko‘rsatildi. So‘ng menga ummatimning gunohlari ko‘rsatildi. Men bir kishiga Qur’ondan bir sura yoki bir oyat berilib, uni unutib qo‘yganidan ko‘ra kattaroq gunohni ko‘rmadim”, dedilar”. (Imom Abu Dovud va Termiziy rivoyati).
Yana bir hadis Sa’d ibn Uboda roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Kim Qur’onni o‘qib, so‘ng uni unutib yuborsa, qiyomat kuni Alloh taologa qo‘li kesik holda yo‘liqadi», dedilar.
Abu Dovud va Dorimiy rivoyatlari. Ulamolar mazkur ma’nodagi barcha hadislarni o‘rganib, hadisda qoralangan unutishlikdan murod o‘qigan yoki yod olgan suralarni mus’hafga qarab ham o‘qiy olmaydigan darajaga tushib qolishlik, deganlar.
Demak, musulmon inson doimiy ravishda Alloh taoloning kalomini o‘qib turishi lozim bo‘ladi. Ana shunda hadisi sharifda aytilgan og‘ir gunohga yo‘l qo‘ymagan bo‘ladi.
Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Albatta, Qur’on sohibi huddi tushovlangan tuya sohibiga o‘hshaydi. Agar undan xabardor bo‘lib tursa uni tutib turadi. Agar tek qo‘ysa, ketib qoladi”, dedilar”. (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati). Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
