Савол: Ассалому алайкум!
— Дўстим автоҳалокатга учраб, ногирон бўлиб қолган. Фақат ётади. Кўзини қимирлата олади, холос. Беморнинг намози ҳақидаги савол-жавобларни ўқидим. Унда боши билан ишора қилиб ўқийди, дейилган экан. Дўстимиз бошини қимирлата олмайди, фақат кўзи ҳаракатланади. Бу ҳолда намозни қандай ўқийди? Кўзи, қошлари билан ишора қилиб ўқиса бўладими?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Аллоҳ таоло шифои комил ато этсин. Бошини ҳам қимирлата олмайдиган бемор тузалиб, боши билан ишора қилиб намоз ўқишга қодир бўлгунича намозларни ўқимай туради. Лекин ушбу бемор имкониятига қараб турли зикру тасбеҳларни айтиши мумкин.
Агар бир кеча-кундуздан кам миқдорда бундай ҳолда ётиб, кейин ҳоли яхшиланган бўлса, ўқимаган намозларининг қазосини ўқиб беради. Агар бундай беморлик бир кеча-кундуздан ошиб кетса, ўқилмай қолдирган намозлар беморнинг зиммасидан соқит бўлади ва тузалгандан кейин уларнинг қазосини ўқимайди. Кўз ва қошлари билан ишора қилиб намоз ўқимайди (“Мажмаъул анҳур” китоби). Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
***
Savol: Assalomu alaykum!
— Do‘stim avtohalokatga uchrab, nogiron bo‘lib qolgan. Faqat yotadi. Ko‘zini qimirlata oladi, xolos. Bemorning namozi haqidagi savol-javoblarni o‘qidim. Unda boshi bilan ishora qilib o‘qiydi, deyilgan ekan. Do‘stimiz boshini qimirlata olmaydi, faqat ko‘zi harakatlanadi. Bu holda namozni qanday o‘qiydi? Ko‘zi, qoshlari bilan ishora qilib o‘qisa bo‘ladimi?
Javob: Va alaykum assalom!
— Alloh taolo shifoi komil ato etsin. Boshini ham qimirlata olmaydigan bemor tuzalib, boshi bilan ishora qilib namoz o‘qishga qodir bo‘lgunicha namozlarni o‘qimay turadi. Lekin ushbu bemor imkoniyatiga qarab turli zikru tasbehlarni aytishi mumkin.
Agar bir kecha-kunduzdan kam miqdorda bunday holda yotib, keyin holi yaxshilangan bo‘lsa, o‘qimagan namozlarining qazosini o‘qib beradi. Agar bunday bemorlik bir kecha-kunduzdan oshib ketsa, o‘qilmay qoldirgan namozlar bemorning zimmasidan soqit bo‘ladi va tuzalgandan keyin ularning qazosini o‘qimaydi. Ko‘z va qoshlari bilan ishora qilib namoz o‘qimaydi (“Majma’ul anhur” kitobi). Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
