Савол: Ассалому алайкум!
— Нажосат теккан гиламларни карчер билан ювиб покласа бўладими?
Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Сиқишнинг иложи бўлмаган катта гиламларни сиз айтган услубда ювилганда пок бўлади. Чунки бундай ювиш жараёнида ювиш ускунаси(карчер) сувни гиламга пуркайди ва бу орқали гиламдаги нажосатни чиқариб юборади. Поклашдаги асосий нарса нажосатни йўқотишдир. Фиқҳ китобларимизда гилам каби сиқишнинг иложи бўлмаган нарсаларни оқар сувга бир кеча оқизиб қўйиш орқали покланади деган гап гиламдаги нажосат чиқиб кетиши ва инсондаги васвасани йўқ қилиш учундир. Ҳозирги кундаги карчерлар ҳам мана шу ишни, яъни гиламдаги нажосатни чиқариб юбора олади. Чунки у гиламни ювишда юқори босим билан сув пуркаб ювади. Агар мана шу сув пуркашни уч марта такрорласа, гилам пок бўлади. Бу борада “Ҳошиятут таҳтовий ала мароқил фалоҳ” китобида бундай жумлалар келади:
يعني اشتراط الغسل والعصر ثلاثا إنما هو إذا غمسه في إجانة أما إذا غمسه في ماء جار حتى جرى عليه الماء أو صب عليه ماء كثيرا بحيث يخرج ما أصابه من الماء ويخلفه غيره ثلاثا فقد طهر مطلقا بلا اشتراط عصر وتجفيف وتكرار غمس هو المختار ولا فرق في ذلك بين بساط وغيره وقولهم يوضع البساط في الماء الجاري ليلة إنما هو لقطع الوسوسة.»
“Яъни нажас бўлган нарсани уч марта ювиш ва сиқиш деган шарт шу нарсани бир идишга ботирилган ҳолатга тегишли. Агар нажосат теккан мазкур нарса оқар сувга солинса ва устидан сув оқиб ўтса ёки сув кириб чиқиб кетадиган даражада уч марта кўп сув қуйса, тўлиқ пок бўлади. Бу ҳолатда сиқиш, қуритиш ва такрор сувга ботириш деган шарт бўлмайди. Ихтиёр қилинган гап мана шу. Бунда гилам ва бошқа нарсаларнинг фарқи йўқ. Уламоларнинг “Гиламнинг оқар сувга бир кеча оқизиб қўйиш” деган гаплари васвасани йўқ қилиш учун айтилган”. Валлоҳу аълам.
ЎМИ Фатво маркази
* * *
Savol: Assalomu alaykum!
— Najosat tekkan gilamlarni karcher bilan yuvib poklasa bo‘ladimi?
Javob: Va alaykum assalom!
— Siqishning iloji bo‘lmagan katta gilamlarni siz aytgan uslubda yuvilganda pok bo‘ladi. Chunki bunday yuvish jarayonida yuvish uskunasi(karcher) suvni gilamga purkaydi va bu orqali gilamdagi najosatni chiqarib yuboradi. Poklashdagi asosiy narsa najosatni yo‘qotishdir. Fiqh kitoblarimizda gilam kabi siqishning iloji bo‘lmagan narsalarni oqar suvga bir kecha oqizib qo‘yish orqali poklanadi degan gap gilamdagi najosat chiqib ketishi va insondagi vasvasani yo‘q qilish uchundir. Hozirgi kundagi karcherlar ham mana shu ishni, ya’ni gilamdagi najosatni chiqarib yubora oladi. Chunki u gilamni yuvishda yuqori bosim bilan suv purkab yuvadi. Agar mana shu suv purkashni uch marta takrorlasa, gilam pok bo‘ladi. Bu borada “Hoshiyatut tahtoviy ala maroqil faloh” kitobida bunday jumlalar keladi:
يعني اشتراط الغسل والعصر ثلاثا إنما هو إذا غمسه في إجانة أما إذا غمسه في ماء جار حتى جرى عليه الماء أو صب عليه ماء كثيرا بحيث يخرج ما أصابه من الماء ويخلفه غيره ثلاثا فقد طهر مطلقا بلا اشتراط عصر وتجفيف وتكرار غمس هو المختار ولا فرق في ذلك بين بساط وغيره وقولهم يوضع البساط في الماء الجاري ليلة إنما هو لقطع الوسوسة.»
“Ya’ni najas bo‘lgan narsani uch marta yuvish va siqish degan shart shu narsani bir idishga botirilgan holatga tegishli. Agar najosat tekkan mazkur narsa oqar suvga solinsa va ustidan suv oqib o‘tsa yoki suv kirib chiqib ketadigan darajada uch marta ko‘p suv quysa, to‘liq pok bo‘ladi. Bu holatda siqish, quritish va takror suvga botirish degan shart bo‘lmaydi. Ixtiyor qilingan gap mana shu. Bunda gilam va boshqa narsalarning farqi yo‘q. Ulamolarning “Gilamning oqar suvga bir kecha oqizib qo‘yish” degan gaplari vasvasani yo‘q qilish uchun aytilgan”. Vallohu a’lam.
O‘MI Fatvo markazi
