Ҳозирги кунда айрим жойларда ўрнатилган автомат қурилмалар орқали савдо қилиш жоизми?

Жавоб: Ва алайкум ассалом!

— Ушбу савдо тури таотий савдоси (“сотдим” ва “сотиб олдим”, деган сўзлар ишлатилмасдан харидор товарнинг нархини бериши, сотувчи эса товарни топшириши)дир. Ушбу қурилмалар сотувчи томонидан жамоат жойларига ўрнатилади, ичига маҳсулотлар солиниб, қулфлаб қўйилади. Нархлар рўйхати илиб қўйилади. Ким ушбу қурилма ичидаги бирор нарсани сотиб олмоқчи бўлса, махсус жойга пул киритади. Қурилма автоматик равишда сўралган маҳсулотни чиқариб беради. Унинг жоизлигига уламолар иттифоқ қилишган. Унда қурилма пулни қабул қилиш ва маҳсулотни топширишда сотувчининг ўрнида бўлади. Харидор маҳсулотнинг пулини қўйганда, қурилма маҳсулотни чиқариб бериши –сотувчининг маҳсулотни беришидир. Шунда савдо таотий битими билан дуруст бўлади («Фиқҳул буюъ» китоби). Валлоҳ аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

***

Savol: Assalomu alaykum!

— Hozirgi kunda ayrim joylarda o‘rnatilgan avtomat qurilmalar orqali savdo qilish joizmi?

Javob: Va alaykum assalom!

— Ushbu savdo turi taotiy savdosi (“sotdim” va “sotib oldim”, degan so‘zlar ishlatilmasdan xaridor tovarning narxini berishi, sotuvchi esa tovarni topshirishi)dir. Ushbu qurilmalar sotuvchi tomonidan jamoat joylariga o‘rnatiladi, ichiga mahsulotlar solinib, qulflab qo‘yiladi. Narxlar ro‘yxati ilib qo‘yiladi. Kim ushbu qurilma ichidagi biror narsani sotib olmoqchi bo‘lsa, maxsus joyga pul kiritadi. Qurilma avtomatik ravishda so‘ralgan mahsulotni chiqarib beradi. Uning joizligiga ulamolar ittifoq qilishgan. Unda qurilma pulni qabul qilish va mahsulotni topshirishda sotuvchining o‘rnida bo‘ladi. Xaridor mahsulotning pulini qo‘yganda, qurilma mahsulotni chiqarib berishi –sotuvchining mahsulotni berishidir. Shunda savdo taotiy bitimi bilan durust bo‘ladi («Fiqhul buyu’» kitobi). Valloh a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi