Муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуслари билан “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги вакилликлар, масжидлар ва уларга яқин ҳудудларда мевали ва манзарали дарахт кўчатлари ўтқазилди.
Иқлим ўзгаришининг салбий оқибатларига бефарқ бўлмаслик, табиатни асраб-авайлаш мақсадида кузги дарахт экиш ишлари жадаллик билан амалга оширилди. Мазкур хайрли ишлар соҳа ходимлари ўртасида «Табиат – Аллоҳ таолонинг омонатидир» шиори остида ўтказилди. Зотан, халқимизда минг йиллардан бери давом этиб келаётган гўзал анъаналар, урф-одатларимиз борки, улар динимиз бизга таълим берган гўзал ахлоқ, одамийлик, ўзаро муҳаббат, ҳамжиҳатлик, ободонлаштириш каби олийжаноб ишларни ўз ичига олади.
Динимиз Исломда ҳам дарахт экиш жуда катта савобли, баракали ва пайғамбарлар суннатларига мувофиқ амаллиги кўп бора айтилган. Қуръон ва ҳадисларда бу амалнинг фазилатлари баён қилинган. Жумладан: “Бирор мусулмон дарахт экса ёки экин экса, ундан одам, ҳайвон ёки қуш еса, бу унинг учун садақа бўлади” дейилади (Имом Бухорий ривояти).
Мазкур савобли амалнинг ижроси учун бел боғлаган Қорақалпоғистон Республикаси қозиёти, Тошкент шаҳри ва вилоятлар вакилликлари ўз ҳудудлари ҳамда Республикамиздаги 2147 та масжид ҳудудида бош имом-хатиблар бошчилигида жойлардаги маҳалла фаоллари томонидан жами 32 минг 670 туп дарахт кўчатлари экилди. Шундан 22 минг 775 таси манзарали, 9 минг 632 таси мевали кўчат ҳисобланади.
Маълумот ўрнида айтиб ўтиш мумкинки, кўчат экиш муддати навдан, иқлимдан ва кўчатнинг туридан келиб чиқиб фарқланади. Бироқ, одатда кўчат экиш учун энг яхши вақт куздан баҳоргача бўлган оралиқ ҳисобланади. Чунки бу даврда кўчатлар яхши томирлаган ҳолда тупроққа обдон ўрнашиб, ёзги иссиқларга чидамли бўлиб етишади.
***
Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning tashabbuslari bilan “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi vakilliklar, masjidlar va ularga yaqin hududlarda mevali va manzarali daraxt ko‘chatlari o‘tqazildi.
Iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlariga befarq bo‘lmaslik, tabiatni asrab-avaylash maqsadida kuzgi daraxt ekish ishlari jadallik bilan amalga oshirildi. Mazkur xayrli ishlar soha xodimlari o‘rtasida «Tabiat – Alloh taoloning omonatidir» shiori ostida o‘tkazildi. Zotan, xalqimizda ming yillardan beri davom etib kelayotgan go‘zal an’analar, urf-odatlarimiz borki, ular dinimiz bizga ta’lim bergan go‘zal axloq, odamiylik, o‘zaro muhabbat, hamjihatlik, obodonlashtirish kabi oliyjanob ishlarni o‘z ichiga oladi.
Dinimiz Islomda ham daraxt ekish juda katta savobli, barakali va payg‘ambarlar sunnatlariga muvofiq amalligi ko‘p bora aytilgan. Qur’on va hadislarda bu amalning fazilatlari bayon qilingan. Jumladan: “Biror musulmon daraxt eksa yoki ekin eksa, undan odam, hayvon yoki qush yesa, bu uning uchun sadaqa bo‘ladi” deyiladi (Imom Buxoriy rivoyati).
Mazkur savobli amalning ijrosi uchun bel bog‘lagan Qoraqalpog‘iston Respublikasi qoziyoti, Toshkent shahri va viloyatlar vakilliklari o‘z hududlari hamda Respublikamizdagi 2147 ta masjid hududida bosh imom-xatiblar boshchiligida joylardagi mahalla faollari tomonidan jami 32 ming 670 tup daraxt ko‘chatlari ekildi. Shundan 22 ming 775 tasi manzarali, 9 ming 632 tasi mevali ko‘chat hisoblanadi.
Ma’lumot o‘rnida aytib o‘tish mumkinki, ko‘chat ekish muddati navdan, iqlimdan va ko‘chatning turidan kelib chiqib farqlanadi. Biroq, odatda ko‘chat ekish uchun eng yaxshi vaqt kuzdan bahorgacha bo‘lgan oraliq hisoblanadi. Chunki bu davrda ko‘chatlar yaxshi tomirlagan holda tuproqqa obdon o‘rnashib, yozgi issiqlarga chidamli bo‘lib yetishadi.
