9 декабрь – Халқаро коррупцияга қарши кураш куни
Бу сана алоҳида белгилангани бежиз эмас. Бу кун жамият, иқтисодиёт ва давлат бошқарувига жиддий хавф солувчи иллат саналмиш коррупцияни ёдга солиш, унинг оқибатларини яна бир бор англаш, энг муҳими эса унга қарши қатъий курашишда ҳар бир киши масъул эканини эслатиб туриш учун нишонланади.
Тарихга назар солсак, 2003 йил 9 декабрда Мексиканинг Мерида шаҳрида БМТ ташаббуси билан ўтказилган халқаро конференцияда 100 дан ортиқ давлат “Коррупцияга қарши халқаро конвенция”ни имзолаб, глобал миқёсда бирлашган ҳолда ҳаракат қилишга келишиб олган. Коррупция тақдири бир давлат муаммоси эмас, балки бутун дунё хавфсизлиги ва барқарор ривожланиши билан боғлиқ масала.
Шу конференциянинг биринчи куни Халқаро коррупцияга қарши кураш куни сифатида эълон қилинди. 2004 йилдан буён дунё мамлакатлари ушбу санани жамоатчиликни хабардор қилиш, муҳокама маданиятини кучайтириш ва соҳага доир чора-тадбирларни тизимлилаштириш мақсадида нишонлаб келмоқда.
Резолюцияда таъкидланишича, бу куннинг асосий мақсади коррупциянинг туб моҳиятини чуқур англаш, уни олдини олиш чораларини мустаҳкамлаш ва барча даражада қатъий курашишдир.
Ўзбекистонда ҳам коррупцияга қарши курашиш давлат сиёсатининг энг устувор йўналишларидан бири сифатида белгиланган. Сўнгги йилларда барча соҳаларда очиқлик, шаффофлик, ҳисобдорлик тамойилларини кучайтириш, бюрократик тўсиқларни қисқартириш, “яширин иқтисодиёт”га чек қўйиш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.
Давлат ва жамият ҳаётида рақамлаштириш жараёнлари тезлашиб, хизматларни электрон шаклга ўтказиш коррупциявий омилларни камайтиришда муҳим воситага айланди. Энг муҳими, коррупция билан кураш фақат давлат муассасалари ёки алоҳида идоралар вазифаси эмас. Бу ҳар бир фуқаронинг фуқаролик бурчидир.
Агар ҳар биримиз қонунларга риоя қилсак, шаффофликни талаб қилсак ва ҳуқуқий маданиятимизни оширсак, жамиятни ривожлантиришга улкан ҳисса қўшган бўламиз.
Баҳодир Киргизов,
“Микрокредитбанк” акциядорлик тижорат банки
Коррупцияга қарши назорат департаменти директори,
UzA.
***
9 dekabr – Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurash kuni
Bu sana alohida belgilangani bejiz emas. Bu kun jamiyat, iqtisodiyot va davlat boshqaruviga jiddiy xavf soluvchi illat sanalmish korrupsiyani yodga solish, uning oqibatlarini yana bir bor anglash, eng muhimi esa unga qarshi qat’iy kurashishda har bir kishi mas’ul ekanini eslatib turish uchun nishonlanadi.
Tarixga nazar solsak, 2003 yil 9 dekabrda Meksikaning Merida shahrida BMT tashabbusi bilan o‘tkazilgan xalqaro konferensiyada 100 dan ortiq davlat “Korrupsiyaga qarshi xalqaro konvensiya”ni imzolab, global miqyosda birlashgan holda harakat qilishga kelishib olgan. Korrupsiya taqdiri bir davlat muammosi emas, balki butun dunyo xavfsizligi va barqaror rivojlanishi bilan bog‘liq masala.
Shu konferensiyaning birinchi kuni Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurash kuni sifatida e’lon qilindi. 2004 yildan buyon dunyo mamlakatlari ushbu sanani jamoatchilikni xabardor qilish, muhokama madaniyatini kuchaytirish va sohaga doir chora-tadbirlarni tizimlilashtirish maqsadida nishonlab kelmoqda.
Rezolyutsiyada ta’kidlanishicha, bu kunning asosiy maqsadi korrupsiyaning tub mohiyatini chuqur anglash, uni oldini olish choralarini mustahkamlash va barcha darajada qat’iy kurashishdir.
O‘zbekistonda ham korrupsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan. So‘nggi yillarda barcha sohalarda ochiqlik, shaffoflik, hisobdorlik tamoyillarini kuchaytirish, byurokratik to‘siqlarni qisqartirish, “yashirin iqtisodiyot”ga chek qo‘yish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.
Davlat va jamiyat hayotida raqamlashtirish jarayonlari tezlashib, xizmatlarni elektron shaklga o‘tkazish korrupsiyaviy omillarni kamaytirishda muhim vositaga aylandi. Eng muhimi, korrupsiya bilan kurash faqat davlat muassasalari yoki alohida idoralar vazifasi emas. Bu har bir fuqaroning fuqarolik burchidir.
Agar har birimiz qonunlarga rioya qilsak, shaffoflikni talab qilsak va huquqiy madaniyatimizni oshirsak, jamiyatni rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bo‘lamiz.
Bahodir Kirgizov,
“Mikrokreditbank” aksiyadorlik tijorat banki
Korrupsiyaga qarshi nazorat departamenti direktori,
UzA.
