Бу юртда неча асрлардан бери Ислом дини равнақига ҳисса қўшган буюк алломалар Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Доримий, Абу Мансур Мотуридий каби зотлар етишиб чиққан. Улар Ислом оламида ёрқин из қолдирган сиймолардир. Улар қолдирган мерос ислом ҳақиқатини ифодалаган.
Мазкур конференциянинг уламолар юртида ўтказилишида ҳам чуқур маъно бор. Ислом динининг тинчлик ва осойишталикни тарғиб қилиши, бағрикенгликни таъкидлашида ушбу етук уламоларнинг алоҳида ўрни бор.
Миср ва Ўзбекистон ўртасидаги икки томонлама алоқалар қадим тарихга бори тақалади. Бугун бу давлатлар ўртасидаги муносабатларга урғу берадиган бўлсак ушбу муносабатларнинг мустаҳкам асосларга барпо этилганини кўрамиз. Бу борада бир қанча йўналишларга эътибор қаратмоғимиз мумкин бўлади. Хусусан, Миср давлати биринчилардан бўлиб Ўзбекистон Республикасининг мустақиллигини эътироф этиб, ўзининг элчихонасини бу юртда очишга шошилгани ва 1994-йилда эса Миср заминида Ўзбекистон элчихонаси очилганини қайд этиш даркор.
Кейинги йилларда ушбу икки давлат ўртасидаги илмий, сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий муносабатлар ривожланганлигини икки давлат раҳбарларининг ташрифлри орқали билишимиз мумкин. 2018-йилда Миср Президенти Абдулфаттоҳ ас-Сиси жаноблари Ўзбекистонга ташриф буюрди, 2023-йилда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев жаноблари Мисрга ташриф буюрди. Бу ташрифлар икки томонлама ҳамдўстлик алоқаларнинг ривожланишида муҳим аҳамият касб этди.
Мен тўхталиб ўтмоқчи бўлган яна бир жиҳат – Ўзбекистонда кенг тарқалиб, намоён бўла бошлаган диний-маърифий соҳадаги изчил ўзгаришлардир. Бу ислоҳотлар, илмий-интеллектуал ҳаракат Президент юритаётган сиёсатда очиқ-ойдин ўз ифодасини топган. Бу эса Ислом цивилизацияси меросини қадрлаш, илм-фан ва уламоларга эҳтиром кўрсатиш орқали ўз ифодасини топади.
Бир сўз билан айтганда, мазкур анжуманга ташриф улароқ Ўзбекистон Президенти бу табаррук заминда муҳим ислоҳотларни олиб борганини, хусусан Ўзбекистонда маънавий-маърифий, диний ва ижтимоий ислоҳотларни амалга оширишда, ислом меросини бойитиш, уламоларига юксак эҳтиром кўрсатишини гувоҳи бўлдик.
Назир Муҳаммад Айяд,
Миср Араб Республикаси муфтийси
***
Bu yurtda necha asrlardan beri Islom dini ravnaqiga hissa qo‘shgan buyuk allomalar Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Dorimiy, Abu Mansur Moturidiy kabi zotlar yetishib chiqqan. Ular Islom olamida yorqin iz qoldirgan siymolardir. Ular qoldirgan meros islom haqiqatini ifodalagan.
Mazkur konferensiyaning ulamolar yurtida o‘tkazilishida ham chuqur ma’no bor. Islom dinining tinchlik va osoyishtalikni targ‘ib qilishi, bag‘rikenglikni ta’kidlashida ushbu yetuk ulamolarning alohida o‘rni bor.
Misr va O‘zbekiston o‘rtasidagi ikki tomonlama aloqalar qadim tarixga bori taqaladi. Bugun bu davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarga urg‘u beradigan bo‘lsak ushbu munosabatlarning mustahkam asoslarga barpo etilganini ko‘ramiz. Bu borada bir qancha yo‘nalishlarga e’tibor qaratmog‘imiz mumkin bo‘ladi. Xususan, Misr davlati birinchilardan bo‘lib O‘zbekiston Respublikasining mustaqilligini e’tirof etib, o‘zining elchixonasini bu yurtda ochishga shoshilgani va 1994-yilda esa Misr zaminida O‘zbekiston elchixonasi ochilganini qayd etish darkor.
Keyingi yillarda ushbu ikki davlat o‘rtasidagi ilmiy, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlar rivojlanganligini ikki davlat rahbarlarining tashriflri orqali bilishimiz mumkin. 2018-yilda Misr Prezidenti Abdulfattoh as-Sisi janoblari O‘zbekistonga tashrif buyurdi, 2023-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev janoblari Misrga tashrif buyurdi. Bu tashriflar ikki tomonlama hamdo‘stlik aloqalarning rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etdi.
Men to‘xtalib o‘tmoqchi bo‘lgan yana bir jihat – O‘zbekistonda keng tarqalib, namoyon bo‘la boshlagan diniy-ma’rifiy sohadagi izchil o‘zgarishlardir. Bu islohotlar, ilmiy-intellektual harakat Prezident yuritayotgan siyosatda ochiq-oydin o‘z ifodasini topgan. Bu esa Islom sivilizatsiyasi merosini qadrlash, ilm-fan va ulamolarga ehtirom ko‘rsatish orqali o‘z ifodasini topadi.
Bir so‘z bilan aytganda, mazkur anjumanga tashrif ularoq O‘zbekiston Prezidenti bu tabarruk zaminda muhim islohotlarni olib borganini, xususan O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy, diniy va ijtimoiy islohotlarni amalga oshirishda, islom merosini boyitish, ulamolariga yuksak ehtirom ko‘rsatishini guvohi bo‘ldik.
Nazir Muhammad Ayyad,
Misr Arab Respublikasi muftiysi
