Конференцияда дунёнинг 10 дан ортиқ давлати, жумладан, Иордания, Буюк Британия, Ҳиндистон, Жазоир, Италия, Миср, Туркия ҳамда Марказий Осиё мамлакатларидан 25 га яқин ислом оламининг таниқли уламолари, мусулмон мамлакатлари муфтийлари, давлат ва жамоат арбоблари иштирок этмоқда.

***

Mazkur nufuzli konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev rahbarligida Yangi O‘zbekistonda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etish, islom ma’rifati va ilmiy merosini chuqur o‘rganish hamda uni xalqaro miqyosda keng targ‘ib etishga qaratilgan izchil islohotlarning amaliy ifodasi bo‘lgan “I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusidagi forum doirasida tashkil etilmoqda.

Konferensiyada dunyoning 10 dan ortiq davlati, jumladan, Iordaniya, Buyuk Britaniya, Hindiston, Jazoir, Italiya, Misr, Turkiya hamda Markaziy Osiyo mamlakatlaridan 25 ga yaqin islom olamining taniqli ulamolari, musulmon mamlakatlari muftiylari, davlat va jamoat arboblari ishtirok etmoqda.

Анжуманнинг очилиш маросими Қуръон тиловати билан бошланди. Сўнг Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар, Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитаси раиси Содиқжон Тошбоев, Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Диний-маърифий масалалар бўйича департаменти бошлиғи Музаффар Комилов, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов ҳамда бир қатор нуфузли халқаро ташкилотлар ва диний идоралар вакиллари табрик сўзлари билан иштирок этдилар.

Шунингдек, Макка шаҳридаги “Масжид ал-Ҳаром” масжиди Бош имоми Шайх Солиҳ бин Абдуллоҳ бин Ҳумайд, ICESCO Бош директори Салим ал-Малик, Ислом олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари, Ислом фиқҳи академияси Бош котиби Абдураҳмон ибн Абдуллоҳ Зайд, Кавказ мусулмонлари идораси раиси Шайхулислом Оллошукур Пошшозода ҳам анжуман иштирокчиларини қутладилар. Марокаш Қироллиги Вақф ва ислом ишлари вазири Аҳмад Тавфиқ эса иштирокчиларга видеомурожаат йўллади.

Форум доирасида “Имом Бухорий камолотига таъсир кўрсатган географик, ижтимоий ва оилавий муҳит” мавзусида илмий маърузалар тингланди. Унда Саудия Арабистони, Ҳиндистон, Туркия, Ливия ва Жазоирдан ташриф буюрган олим ва тадқиқотчилар Имом Бухорий шахсиятининг шаклланишида Бухоро ва Самарқанд илмий муҳити, оилавий тарбия, устоз-шогирд анъаналари, ҳадис илмининг ривожланиш жараёни ҳамда IX аср Мовароуннаҳр маънавий-маърифий ҳаётининг аҳамияти ҳақида маърузалар қилдилар.

Маърузаларда Имом Бухорий меросининг нафақат ислом илмлари тараққиётидаги ўрни, балки бугунги кунда илм-маърифат, бағрикенглик ва маънавий юксалишни тарғиб этишдаги аҳамияти ҳам кенг таҳлил этилди.

Самарқандда давом этаётган ушбу нуфузли анжуман Имом Бухорий меросини халқаро илмий майдонда янада кенг тарғиб этиш, ислом илмлари бўйича тадқиқотларни ривожлантириш, хорижий илмий марказлар билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш ҳамда ёш тадқиқотчилар учун янги илмий мулоқот майдонларини яратишга хизмат қилмоқда.

***

Samarqand shahrida Imom Buxoriy ilmiy-ma’naviy merosini chuqur o‘rganish, uning islom ilmlari rivojidagi beqiyos o‘rnini xalqaro miqyosda keng yoritishga bag‘ishlangan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘z ishini davom ettirmoqda.

Anjumanning ochilish marosimi Qur’on tilovati bilan boshlandi. So‘ng O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar, O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisi Sodiqjon Toshboyev, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Diniy-ma’rifiy masalalar bo‘yicha departamenti boshlig‘i Muzaffar Komilov, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov hamda bir qator nufuzli xalqaro tashkilotlar va diniy idoralar vakillari tabrik so‘zlari bilan ishtirok etdilar.

Shuningdek, Makka shahridagi “Masjid al-Harom” masjidi Bosh imomi Shayx Solih bin Abdulloh bin Humayd, ICESCO Bosh direktori Salim al-Malik, Islom olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari, Islom fiqhi akademiyasi Bosh kotibi Abdurahmon ibn Abdulloh Zayd, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Olloshukur Poshshozoda ham anjuman ishtirokchilarini qutladilar. Marokash Qirolligi Vaqf va islom ishlari vaziri Ahmad Tavfiq esa ishtirokchilarga videomurojaat yo‘lladi.

Forum doirasida “Imom Buxoriy kamolotiga ta’sir ko‘rsatgan geografik, ijtimoiy va oilaviy muhit” mavzusida ilmiy ma’ruzalar tinglandi. Unda Saudiya Arabistoni, Hindiston, Turkiya, Liviya va Jazoirdan tashrif buyurgan olim va tadqiqotchilar Imom Buxoriy shaxsiyatining shakllanishida Buxoro va Samarqand ilmiy muhiti, oilaviy tarbiya, ustoz-shogird an’analari, hadis ilmining rivojlanish jarayoni hamda IX asr Movarounnahr ma’naviy-ma’rifiy hayotining ahamiyati haqida ma’ruzalar qildilar.

Ma’ruzalarda Imom Buxoriy merosining nafaqat islom ilmlari taraqqiyotidagi o‘rni, balki bugungi kunda ilm-ma’rifat, bag‘rikenglik va ma’naviy yuksalishni targ‘ib etishdagi ahamiyati ham keng tahlil etildi.

Samarqandda davom etayotgan ushbu nufuzli anjuman Imom Buxoriy merosini xalqaro ilmiy maydonda yanada keng targ‘ib etish, islom ilmlari bo‘yicha tadqiqotlarni rivojlantirish, xorijiy ilmiy markazlar bilan hamkorlikni mustahkamlash hamda yosh tadqiqotchilar uchun yangi ilmiy muloqot maydonlarini yaratishga xizmat qilmoqda.

Анжуман доирасида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, ТУРКСОЙ ва Халқаро Туркий академия ўртасида сунъий интеллект асосида ягона электрон платформа яратиш бўйича келишувга эришилди. Шунингдек, халқаро хаттотлар танловини ўтказиш ва Имом ал-Бухорий номидаги Халқаро мукофотни таъсис этиш юзасидан муҳим тўхтамларга келинди. Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси ва ICESCO, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази ва Туркиянинг Ислом тадқиқотлари маркази (ISAM) ўртасида англашув меморандумлари имзоланди.

Юртимиздаги Имом Мотуридий, Имом Бухорий ва Имом Термизий халқаро марказлари хорижий илмий муассасалар билан шартномалар тузиб, ҳадисшунослик, мотуридийлик ва қўлёзмаларни каталоглаштириш йўналишида глобал ҳамкорликни йўлга қўйдилар. Диний-маърифий соҳада тажриба алмашиш ва фиқҳий тадқиқотларни мустаҳкамлаш мақсадида Ўзбекистон мусулмонлари идораси ва Иордания Ҳошимийлар Подшоҳлигининг Фатво уйи ўртасида икки томонлама ҳамкорлик меморандуми имзоланди.

Иккинчи куннинг энг муҳим якуни сифатида анжуман иштирокчилари томонидан Тошкент декларацияси ҳамда Ислом цивилизацияси марказини 2027–2030 йилларда ривожлантириш бўйича “Йўл харитаси” қабул қилинди. Бу келишувлар форумнинг фақатгина фикр алмашиш майдони эмас, балки аниқ амалий натижаларга йўналтирилган нуфузли халқаро платформа эканини яна бир бор исботлади.

***

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tayotgan xalqaro anjumanning ikkinchi kuni islomiy merosni o‘rganish, raqamlashtirish va xalqaro targ‘ibot ishlarini mutlaqo yangi bosqichga olib chiquvchi tarixiy hujjatlarni qabul qilish bilan davom etdi.

Anjuman doirasida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, TURKSOY va Xalqaro Turkiy akademiya o‘rtasida sun’iy intellekt asosida yagona elektron platforma yaratish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Shuningdek, xalqaro xattotlar tanlovini o‘tkazish va Imom al-Buxoriy nomidagi Xalqaro mukofotni ta’sis etish yuzasidan muhim to‘xtamlarga kelindi. O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi va ICESCO, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Turkiyaning Islom tadqiqotlari markazi (ISAM) o‘rtasida anglashuv memorandumlari imzolandi.

Yurtimizdagi Imom Moturidiy, Imom Buxoriy va Imom Termiziy xalqaro markazlari xorijiy ilmiy muassasalar bilan shartnomalar tuzib, hadisshunoslik, moturidiylik va qo‘lyozmalarni kataloglashtirish yo‘nalishida global hamkorlikni yo‘lga qo‘ydilar. Diniy-ma’rifiy sohada tajriba almashish va fiqhiy tadqiqotlarni mustahkamlash maqsadida O‘zbekiston musulmonlari idorasi va Iordaniya Hoshimiylar Podshohligining Fatvo uyi o‘rtasida ikki tomonlama hamkorlik memorandumi imzolandi.

Ikkinchi kunning eng muhim yakuni sifatida anjuman ishtirokchilari tomonidan Toshkent deklaratsiyasi hamda Islom sivilizatsiyasi markazini 2027–2030 yillarda rivojlantirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi” qabul qilindi. Bu kelishuvlar forumning faqatgina fikr almashish maydoni emas, balki aniq amaliy natijalarga yo‘naltirilgan nufuzli xalqaro platforma ekanini yana bir bor isbotladi.

Анжуман доирасида Марказнинг глобал илмий-маърифий майдондаги ўрнини очиб берувчи лойиҳалар ҳамда халқаро экспертлар томонидан юқори баҳоланган бир қатор йирик асарлар тақдим этилди. Улар сирасига «Шавкат Мирзиёев – маърифатпарвар йўлбошчи», «Саҳиҳ ал-Бухорий – Уммат китоби», «Абу Исо ат-Термизий. Пайғамбарнинг фазилатлари», «Ўзбекистонда сақланаётган нодир Қуръон қўлёзмалари», «Жаҳоннинг 114 нодир Қуръон қўлёзмаси» ва «Катта Лангар Қуръони: тарих ва ҳақиқат» каби ноёб китоб-альбомлар киради.

Шу билан бирга, ислом илм-фани меросини рақамли асрга олиб кириш мақсадида яратилган қадимий араб қўлёзмаларини автоматик ўқувчи “INKSIGHT AI” интеллектуал модели, тарихий шахсларнинг рақамли қиёфалари, виртуал музейлар ҳамда инклюзив лойиҳалар иштирокчиларда катта қизиқиш уйғотди.

Бундай инновацион тақдимотлар Янги Ўзбекистонда аждодлар меросини илмий асосда асраб-авайлаш ва халқаро миқёсда кенг тарғиб этиш ишлари мутлақо янги босқичга кўтарилганидан далолат беради.

***

Xabar berganimizdek, Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tayotgan xalqaro anjumanning ikkinchi kuni islom olamining boy ilmiy merosi va noyob Qur’on qo‘lyozmalarini zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida saqlashga bag‘ishlangan taqdimotlarga ulanib ketdi.

Anjuman doirasida Markazning global ilmiy-ma’rifiy maydondagi o‘rnini ochib beruvchi loyihalar hamda xalqaro ekspertlar tomonidan yuqori baholangan bir qator yirik asarlar taqdim etildi. Ular sirasiga «Shavkat Mirziyoyev – ma’rifatparvar yo‘lboshchi», «Sahih al-Buxoriy – Ummat kitobi», «Abu Iso at-Termiziy. Payg‘ambarning fazilatlari», «O‘zbekistonda saqlanayotgan nodir Qur’on qo‘lyozmalari», «Jahonning 114 nodir Qur’on qo‘lyozmasi» va «Katta Langar Qur’oni: tarix va haqiqat» kabi noyob kitob-albomlar kiradi.

Shu bilan birga, islom ilm-fani merosini raqamli asrga olib kirish maqsadida yaratilgan qadimiy arab qo‘lyozmalarini avtomatik o‘quvchi “INKSIGHT AI” intellektual modeli, tarixiy shaxslarning raqamli qiyofalari, virtual muzeylar hamda inklyuziv loyihalar ishtirokchilarda katta qiziqish uyg‘otdi.

Bunday innovatsion taqdimotlar Yangi O‘zbekistonda ajdodlar merosini ilmiy asosda asrab-avaylash va xalqaro miqyosda keng targ‘ib etish ishlari mutlaqo yangi bosqichga ko‘tarilganidan dalolat beradi.

Суҳбат давомида Ўзбекистон ва Миср давлатлари ўртасидаги ҳамкорлик йилдан-йилга ривожланиб бораётгани, икки мамлакат раҳбарларининг турли соҳалардаги дўстона алоқалари, хусусан, диний-маърифий йўналишдаги муносабатлар учун мустаҳкам замин яратаётгани алоҳида таъкидланди.

Муфтий ҳазратлари икки мамлакат халқларини кўп йиллик диний, илмий ва маданий алоқалар боғлаб туришини қайд этдилар. Айниқса, сўнгги йилларда халқаро илмий анжуманлар, уламолар учрашувлари ва маърифий тадбирларда икки томон вакилларининг фаол иштирок этиб келаётгани ушбу биродарлик ришталарининг узвий давоми экани билдирилди.

Мулоқотда минг йилдан зиёд тарихга эга Ал-Азҳар университетининг мусулмон оламидаги ўрни ва нуфузи ҳақида ҳам сўз юритилди. Ал-Азҳар мажмуаси диний ва дунёвий билимлар уйғунлигига асосланган етакчи таълим масканларидан бири бўлиб, асрлар давомида ислом умматига кўплаб йирик уламолар ва мутафаккирларни етиштириб бергани таъкидланди.

Ўз навбатида, Муҳаммад ад-Дувайний ҳазратлари Миср Бош имоми Шайх Аҳмад Тоййиб ҳазратларининг Ўзбекистонга бўлган эҳтироми юксак эканини алоҳида қайд этди. Хусусан, охирги йилларда икки томонлама алоқалар ва ҳамкорлик имкониятлари янада кенгайганини таъкидлади.

Мулоқот якунида I Халқаро ислом цивилизацияси форумининг муваффақиятли ўтиши, Ўзбекистон ва Миср ўртасидаги ҳамкорлик янада ривожланиши ҳамда икки халқ ўртасидаги биродарлик ришталари бардавом бўлишини сўраб дуолар қилинди.

***

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Misrning Al-Azhar majmuasi rahbari maslahatchisi Muhammad ad-Duvayniy hazratlarini qabul qildilar.

Suhbat davomida O‘zbekiston va Misr davlatlari o‘rtasidagi hamkorlik yildan-yilga rivojlanib borayotgani, ikki mamlakat rahbarlarining turli sohalardagi do‘stona aloqalari, xususan, diniy-ma’rifiy yo‘nalishdagi munosabatlar uchun mustahkam zamin yaratayotgani alohida ta’kidlandi.

Muftiy hazratlari ikki mamlakat xalqlarini ko‘p yillik diniy, ilmiy va madaniy aloqalar bog‘lab turishini qayd etdilar. Ayniqsa, so‘nggi yillarda xalqaro ilmiy anjumanlar, ulamolar uchrashuvlari va ma’rifiy tadbirlarda ikki tomon vakillarining faol ishtirok etib kelayotgani ushbu birodarlik rishtalarining uzviy davomi ekani bildirildi.

Muloqotda ming yildan ziyod tarixga ega Al-Azhar universitetining musulmon olamidagi o‘rni va nufuzi haqida ham so‘z yuritildi. Al-Azhar majmuasi diniy va dunyoviy bilimlar uyg‘unligiga asoslangan yetakchi ta’lim maskanlaridan biri bo‘lib, asrlar davomida islom ummatiga ko‘plab yirik ulamolar va mutafakkirlarni yetishtirib bergani ta’kidlandi.

O‘z navbatida, Muhammad ad-Duvayniy hazratlari Misr Bosh imomi Shayx Ahmad Toyyib hazratlarining O‘zbekistonga bo‘lgan ehtiromi yuksak ekanini alohida qayd etdi. Xususan, oxirgi yillarda ikki tomonlama aloqalar va hamkorlik imkoniyatlari yanada kengayganini ta’kidladi.

Muloqot yakunida I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumining muvaffaqiyatli o‘tishi, O‘zbekiston va Misr o‘rtasidagi hamkorlik yanada rivojlanishi hamda ikki xalq o‘rtasidagi birodarlik rishtalari bardavom bo‘lishini so‘rab duolar qilindi.

]]> https://alhidoya.uz/yangiliklar/muftiylar-musulmon-ummati-oldidagi-dolzarb-masalalarni-muhokama-qildilar/ Tue, 07 Jul 2026 13:17:14 +0000 https://alhidoya.uz/?p=34851 Аввалроқ хабар берганимиздек халқаро анжуман ўз кун тартибидаги асосий илмий ва амалий қисмга ўтиб, айни дамда Ислом цивилизацияси марказида ялпи мажлислар ва шўъба йиғилишлари қизғин давом этмоқда.

Хусусан, “Ислом цивилизациясининг маънавий мероси: ҳадис, фиқҳ, илоҳиёт ва маърифат” мавзусидаги I ялпи мажлис доирасида ташкил этилган Муфтийлар шўъбасида ислом оламининг энг нуфузли дин арбоблари ва бош муфтийлар жам бўлдилар.

Ушбу нуфузли йиғилишда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Кавказ мусулмонлари идораси раиси Шайхулислом Оллошукур Пошозода, Миср Бош муфтийси Шайх Назир Муҳаммад Айяд, Иордания муфтийси Шайх Аҳмад Ҳасанот, Россия Мусулмонлари марказий диний идораси раиси Шайх Талгат Тажуддин, Қозоғистон муфтийси Шайх Наврўзбой ҳожи Тағанули ва Қирғизистон муфтийси Шайх Абдулазиз қори Зокиров каби уламолар ўз маърузалари билан иштирок этдилар.

Мазкур шўъба йиғилиши давомида дин пешволари бугунги мураккаб даврда мусулмон уммати олдида турган энг долзарб ва муҳим масалалар, ислом маърифатини кенг ёйиш ҳамда халқаро ҳамкорликни кучайтириш борасида атрофлича баҳс ва мунозаралар олиб бордилар.

Мулоқотлар чоғида хорижлик муфтийлар юртимизда аждодлар меросини тиклаш йўлида олиб борилаётган улуғвор ишларни, хусусан, анжуман ўтаётган муҳташам Ислом цивилизацияси марказининг маҳобати, мазмун-моҳияти ва илмий имкониятларини юксак ҳайрат билан тилга олиб, ушбу маскан бутун дунё ислом илм-фанининг йирик глобал платформасига айланаётганини алоҳида эътироф этдилар.

***

Avvalroq xabar berganimizdek xalqaro anjuman o‘z kun tartibidagi asosiy ilmiy va amaliy qismga o‘tib, ayni damda Islom sivilizatsiyasi markazida yalpi majlislar va sho‘ba yig‘ilishlari qizg‘in davom etmoqda.

Xususan, “Islom sivilizatsiyasining ma’naviy merosi: hadis, fiqh, ilohiyot va ma’rifat” mavzusidagi I yalpi majlis doirasida tashkil etilgan Muftiylar sho‘basida islom olamining eng nufuzli din arboblari va bosh muftiylar jam bo‘ldilar.

Ushbu nufuzli yig‘ilishda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Olloshukur Poshozoda, Misr Bosh muftiysi Shayx Nazir Muhammad Ayyad, Iordaniya muftiysi Shayx Ahmad Hasanot, Rossiya Musulmonlari markaziy diniy idorasi raisi Shayx Talgat Tajuddin, Qozog‘iston muftiysi Shayx Navro‘zboy hoji Tag‘anuli va Qirg‘iziston muftiysi Shayx Abdulaziz qori Zokirov kabi ulamolar o‘z ma’ruzalari bilan ishtirok etdilar.

Mazkur sho‘ba yig‘ilishi davomida din peshvolari bugungi murakkab davrda musulmon ummati oldida turgan eng dolzarb va muhim masalalar, islom ma’rifatini keng yoyish hamda xalqaro hamkorlikni kuchaytirish borasida atroflicha bahs va munozaralar olib bordilar.

Muloqotlar chog‘ida xorijlik muftiylar yurtimizda ajdodlar merosini tiklash yo‘lida olib borilayotgan ulug‘vor ishlarni, xususan, anjuman o‘tayotgan muhtasham Islom sivilizatsiyasi markazining mahobati, mazmun-mohiyati va ilmiy imkoniyatlarini yuksak hayrat bilan tilga olib, ushbu maskan butun dunyo islom ilm-fanining yirik global platformasiga aylanayotganini alohida e’tirof etdilar.

Бир кишини яхши кўрсангиз, телбаларча яхши кўрманг, чунки қалб ўзгарувчан. Эҳтиёткорликни батамом йўқотиб қўйманг, чунки инсон баъзан энг ишонган тарафидан панд еб қолади.

Худди шунингдек, ёмон кўрсангиз, сулҳ учун ҳам ўрин қолдиринг, чунки вазиятлар ҳам ўзгарувчан. Кўпчилик одамлар хусуматлашса, йўлга ўтиб бўлмас тиканлар сочиб ташлайди, кейин эса ўша йўлдан ўзи ялангоёқ юришга мажбур бўлади. Шундай экан, қачондир эҳтиёжингиз тушиши мумкин бўлган йўлдаги кўприкларни бузиб ташламанг!

Одамлар билан орангизда бир кун келиб тирмашиб чиқишга мажбур қиладиган баланд деворлар кўтарманг!

©“Расоилу минас-соҳаба”дан

***

Umar ibn Xattob roziyallohu anhu: “Muhabbating kulfat keltiradigan, nafrating esa talafot yetkazadigan bo‘lmasin”, deganlar (“Adabul mufrad”dan).

Bir kishini yaxshi ko‘rsangiz, telbalarcha yaxshi ko‘rmang, chunki qalb o‘zgaruvchan. Ehtiyotkorlikni batamom yo‘qotib qo‘ymang, chunki inson ba’zan eng ishongan tarafidan pand yeb qoladi.

Xuddi shuningdek, yomon ko‘rsangiz, sulh uchun ham o‘rin qoldiring, chunki vaziyatlar ham o‘zgaruvchan. Ko‘pchilik odamlar xusumatlashsa, yo‘lga o‘tib bo‘lmas tikanlar sochib tashlaydi, keyin esa o‘sha yo‘ldan o‘zi yalangoyoq yurishga majbur bo‘ladi. Shunday ekan, qachondir ehtiyojingiz tushishi mumkin bo‘lgan yo‘ldagi ko‘priklarni buzib tashlamang!

Odamlar bilan orangizda bir kun kelib tirmashib chiqishga majbur qiladigan baland devorlar ko‘tarmang!

©“Rasoilu minas-sohaba”dan

Тадбирнинг расмий қисмида Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг анжуман қатнашчиларига йўллаган тарихий мурожаати Президент маслаҳатчиси Хайриддин Султонов томонидан ўқиб эшиттирилди.

Шундан сўнг Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Диний-маърифий масалалар бўйича департаменти бошлиғи Музаффар Камилов, ICESCO Бош директори доктор Салим ал-Малик, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Ислом олами уюшмаси Бош котиби Муҳаммад ал-Исо (видеотабрик), Ал-Азҳар мажмуаси раҳбари маслаҳатчиси Шайх Муҳаммад Дувайний, Кавказ мусулмонлари идораси раиси, Шайхулислом Оллоҳшукур Пошозода жаноблари ва бошқа мартабали уламолар сўзга чиқиб, Янги Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада, Учинчи Ренессанс пойдеворини яратиш йўлида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларни юқори баҳоладилар.

Тантанали очилиш маросими якунлангач, халқаро анжуман ўз кун тартибидаги асосий илмий ва амалий қисмга ўтди. Форум режасига мувофиқ, айни дамда Ислом цивилизацияси марказида белгиланган 11 та ялпи мажлиснинг дастлабки шўъба йиғилишлари ҳамда кенг қамровли медиа тақдимотлар бошланди.

Уларда дунёнинг 50 дан ортиқ мамлакатидан келган 300 нафарга яқин уламолар, академиклар ва соҳа мутахассислари бой илмий меросни асраб-авайлаш, қўлёзмаларни рақамлаштириш ҳамда маърифий ислом ғояларини кенг ёйиш масалаларини атрофлича муҳокама қилмоқдалар.

Халқаро форумнинг Тошкентдаги тадбирлари қизғин давом этмоқда.

***

Poytaxtimizdagi Islom sivilizatsiyasi markazida «Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li» mavzusidagi I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumining tantanali ochilish marosimi o‘z nihoyasiga yetdi.

Tadbirning rasmiy qismida Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning anjuman qatnashchilariga yo‘llagan tarixiy murojaati Prezident maslahatchisi Xayriddin Sultonov tomonidan o‘qib eshittirildi.

Shundan so‘ng O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Diniy-ma’rifiy masalalar bo‘yicha departamenti boshlig‘i Muzaffar Kamilov, ICESCO Bosh direktori doktor Salim al-Malik, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom olami uyushmasi Bosh kotibi Muhammad al-Iso (videotabrik), Al-Azhar majmuasi rahbari maslahatchisi Shayx Muhammad Duvayniy, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda janoblari va boshqa martabali ulamolar so‘zga chiqib, Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada, Uchinchi Renessans poydevorini yaratish yo‘lida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholadilar.

Tantanali ochilish marosimi yakunlangach, xalqaro anjuman o‘z kun tartibidagi asosiy ilmiy va amaliy qismga o‘tdi. Forum rejasiga muvofiq, ayni damda Islom sivilizatsiyasi markazida belgilangan 11 ta yalpi majlisning dastlabki sho‘ba yig‘ilishlari hamda keng qamrovli media taqdimotlar boshlandi.

Ularda dunyoning 50 dan ortiq mamlakatidan kelgan 300 nafarga yaqin ulamolar, akademiklar va soha mutaxassislari boy ilmiy merosni asrab-avaylash, qo‘lyozmalarni raqamlashtirish hamda ma’rifiy islom g‘oyalarini keng yoyish masalalarini atroflicha muhokama qilmoqdalar.

Xalqaro forumning Toshkentdagi tadbirlari qizg‘in davom etmoqda.

Муфтий ҳазратлари нуфузли анжуман иштирокчиси бўлган мартабали меҳмонни қутлаб, икки давлат раҳбарларининг ўзаро ишончи диний-маърифий соҳадаги ҳамкорликка мустаҳкам замин бўлаётганини алоҳида қайд этдилар.

Самимий мулоқотда Шайхулислом Оллоҳшукур Пошозоданинг илмий камолотида Бухорои шариф ва Мир Араб мадрасасининг ўрни беқиёс экани ёдга олиниб, Давлатимиз Раҳбари томонидан 500 йиллик тарихга эга ушбу шонли мадраса нуфузини ошириш йўлидаги саъй-ҳаракатлар юқори баҳоланди.

Шайхулислом Оллоҳшукур Пошозода Ўзбекистон Президенти томонидан сўнгги йилларда амалга оширилаётган бунёдкорлик ишлари, диний-маърифий жабҳадаги ислоҳотлар, қардош халқлар ўртасидаги дўстликни ривожлантириш йўлидаги алоқалар ва улуғ алломаларга эҳтиром кўрсатиш борасидаги хайрли ишларни юксак эътироф этди.

Якунда Ҳақ таолодан халқаро ислом цивилизацияси форумини муваффақиятли ўтиши ва икки қардош эл ўртасидаги маърифий ҳамкорлик мусулмон уммати учун хайрли бўлишини сўраб дуолар қилинди.

***

Shu kunlarda yurtimizda o‘tkazilayotgan “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusidagi I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda bilan uchrashuv o‘tkazdilar.

Muftiy hazratlari nufuzli anjuman ishtirokchisi bo‘lgan martabali mehmonni qutlab, ikki davlat rahbarlarining o‘zaro ishonchi diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikka mustahkam zamin bo‘layotganini alohida qayd etdilar.

Samimiy muloqotda Shayxulislom Ollohshukur Poshozodaning ilmiy kamolotida Buxoroi sharif va Mir Arab madrasasining o‘rni beqiyos ekani yodga olinib, Davlatimiz Rahbari tomonidan 500 yillik tarixga ega ushbu shonli madrasa nufuzini oshirish yo‘lidagi sa’y-harakatlar yuqori baholandi.

Shayxulislom Ollohshukur Poshozoda O‘zbekiston Prezidenti tomonidan so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlari, diniy-ma’rifiy jabhadagi islohotlar, qardosh xalqlar o‘rtasidagi do‘stlikni rivojlantirish yo‘lidagi aloqalar va ulug‘ allomalarga ehtirom ko‘rsatish borasidagi xayrli ishlarni yuksak e’tirof etdi.

Yakunda Haq taolodan xalqaro islom sivilizatsiyasi forumini muvaffaqiyatli o‘tishi va ikki qardosh el o‘rtasidagi ma’rifiy hamkorlik musulmon ummati uchun xayrli bo‘lishini so‘rab duolar qilindi.

Мулоқотда икки давлат раҳбарларининг дўстона ва оқилона муносабатлари диний-маърифий соҳадаги алоқаларни юқори даражага кўтаришга мустаҳкам замин бўлаётгани эътироф этилди. Хусусан, “Йўл харитаси” доирасида Фатво маркази уламолари Иорданиянинг Подшоҳ Абдуллоҳ II номидаги Воизлар тайёрлаш институти ўқувларида иштирок этаётгани, фатволар ишлаб чиқишда ҳамкорлик қилинаётгани, диний соҳа ходимларининг ўзаро тажриба алмашиши йўлга қўйилгани кабилар алоҳида қайд этилди.

Иордания бош муфтийси Ўзбекистон буюк аллома ва мутафаккирлари билан бутун дунёга машҳур экани, хусусан, Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий, Имом Термизий, Бурҳониддин Марғилоний ва Қаффол Шоший каби буюк алломалар мероси билан нафақат ўзбек халқи, балки бутун дунё мусулмонлари фахрланишини эътироф этди.
Аҳмад Иброҳим Ҳасанот Ўзбекистон заминида ўтказилаётган биринчи халқаро ислом цивилизацияси форуми жуда долзарб аҳамиятга эга экани турли мамлакатлардан келган давлат арбоблари, нуфузли халқаро ташкилотлар раҳбарлари, муфтийлар, олимлар, тадқиқотчилар ва экспертларни ягона мақсад – ислом цивилизациясининг инсонпарварлик ғояларини кенг тарғиб этишда муҳим майдон вазифасини ўташини таъкидлади.

***

Ayni kunlarda yurtimizda o‘tayotgan nufuzli xalqaro forum doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Iordaniya Hoshimiylar Qirolligi Bosh muftiysi Ahmad Ibrohim Hasanot bilan uchrashuv o‘tkazdilar.

Muloqotda ikki davlat rahbarlarining do‘stona va oqilona munosabatlari diniy-ma’rifiy sohadagi aloqalarni yuqori darajaga ko‘tarishga mustahkam zamin bo‘layotgani e’tirof etildi. Xususan, “Yo‘l xaritasi” doirasida Fatvo markazi ulamolari Iordaniyaning Podshoh Abdulloh II nomidagi Voizlar tayyorlash instituti o‘quvlarida ishtirok etayotgani, fatvolar ishlab chiqishda hamkorlik qilinayotgani, diniy soha xodimlarining o‘zaro tajriba almashishi yo‘lga qo‘yilgani kabilar alohida qayd etildi.

Iordaniya bosh muftiysi O‘zbekiston buyuk alloma va mutafakkirlari bilan butun dunyoga mashhur ekani, xususan, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Imom Termiziy, Burhoniddin Marg‘iloniy va Qaffol Shoshiy kabi buyuk allomalar merosi bilan nafaqat o‘zbek xalqi, balki butun dunyo musulmonlari faxrlanishini e’tirof etdi.
Ahmad Ibrohim Hasanot O‘zbekiston zaminida o‘tkazilayotgan birinchi xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi juda dolzarb ahamiyatga ega ekani turli mamlakatlardan kelgan davlat arboblari, nufuzli xalqaro tashkilotlar rahbarlari, muftiylar, olimlar, tadqiqotchilar va ekspertlarni yagona maqsad – islom sivilizatsiyasining insonparvarlik g‘oyalarini keng targ‘ib etishda muhim maydon vazifasini o‘tashini ta’kidladi.