Қандай қилиб гуноҳ ишни қилаётган одамни тили билан қайтаради?

Бу ҳадисда гуноҳдан хабардор одам қўли билан гуноҳкорни бу ишдан қайтара олмаса, унга насиҳат қилиб қайтариши лозимлиги, насиҳат билан ҳам қайтара олмаса, масъул шахсларга ёки идораларга хабарни тўла-тўкис етказиб қўйиши билан жиноят ёки гуноҳ ишнинг олдини олишлик мажбуриятини адо этган бўлар экан. Шу муборак ҳадис билан Пайғамбаримиз (с.а.в.) жиноят ҳақида хабар беришни очиқ-ойдин буюряптилар.

Агарки, бунга ҳам қодир бўлмаса, қалби билан ёмон кўрсин, дедилар. Аммо қалб билан ёмон кўриб, тескари қараб кетаверишлик иймоннинг энг заифи дедилар. Афсуски, мен мусулмонман деган баъзи диндошларимиз содир этилаётган жиноятни ёки гуноҳни кўра-била туриб, нима бўлса бўлар, менга нима, деб ўтиб кетмоқдалар ва бу аслида шу жиноятга шерикликни билдиради.

Пайғамбаримиз (с.а.в.) яна марҳамат қилдиларки, бир маъсият, жиноят, гуноҳга рози бўлиб туришнинг ўзи баъайни ўшани қилиш билан баробардир. Ҳолбуки, бугунги замонда жиноятчиликнинг олдини олувчи идораларнинг ишонч телефонлари ҳаммага маълум. Халқимиз кимга, қаерга, қандай мурожаат қилишни яхши билади. Пайғамбаримиз (с.а.в.) айтдиларки, Оллоҳ ғайратий, мен ҳам ғайратийман. “Ғайратий” деганда шижоат, урушда енгилмасликгина тушунилмайди. Кўпчиликнинг ҳақига хиёнат қилинадиган, мазлум бир шахс топталаётган соатда тек қараб туришлик – бу ғайрат эмас. Бу – қўрқоқлик. Шундай ҳолатларнинг олдини олиш учун Пайғамбаримиз (с.а.в.) айтганларидек, тилимиз ишлаши керак. Яъни, тилни ишлатиб мурожаат қилиш мумкин бўлган жойларга хабар беришимиз лозим. Ана ўшанда зиммамиздаги масъулият соқит бўлади. Бўлмаса ўша жиноят, гуноҳга биз ҳам шерик бўлиб қолишимиз назарда тутилган ушбу ҳадисда. Астағфируллоҳ, Оллоҳ ўзи сақласин.

Бориб хабар берган кишиларга баъзида “чақимчи”, “қулоқ” каби нохуш сифатлар беради айрим одамлар. Бу иш бизни иймонимиздан, ғайратимиздан, Ватанга бўлган муҳаббатимиздан, миллат севишликдан қайтармоқчи бўлганларнинг ноҳақ иддаосидир. Агар кимда ким шундай атамалардан чекланиб, мусулмонлик зиммасидаги масъулиятни адо этмаса, юқоридаги ҳадисга кўра иймони ўта заиф инсонга айланиб қолади.

Ҳадисларда айтилишича, иймони заиф одам жаннатдан узоқлашиб, дўзахга яқинлашиб қолади. Кўрдикки, жамият иқтисодиётига зарар келтирувчи жиноят содир этиляпти. Ёки бир неча безори бир шахсни дўппослаяпти. Бориб уларни ажратишга қурбимиз етмайди, шунда ҳам мени чақимчи демасин деб индамай ўтиб кетаверамизми, ҳеч қаерга мурожаат қилиб хабар бермаймизми? Агарки, кичик бир нарсага кўз юмиб ўтиб кетаверсак, эртага каттароғига ҳам кўз юмиб ўтадиган бўлиб қоламиз. Натижада жамиятда парокандалик, зўравонлик, ҳақсизлик кучаяди. Осойишталикка путур етади. Шунинг учун ҳам динимиз, шариатимиз “Амру маъруф наҳри мункар”, яъни яхшиликка буюриш, ёмонликдан қайтаришни фарз қилиб қўйган. Бу суннат ёки мустаҳаб эмас, фарз амалидир.

Ҳар бир мусулмон, фуқаро жамиятимиз, юртимиз тарақ қиётига кушанда бўлаётган жиноят ва гуноҳга нисбатан имкон топиб, қўл билан, ёинки сўз билан олдини олишга бефарқ бўлмаслиги лозим. Бефарқ бўлмаслик, бу – бизнинг ғуруримиз, иймонимиз, Оллоҳ олдидаги мажбуриятимиз ҳамдир.

Оллоҳ барчамизга ана шундай ғайрат-шижоат ва иймонни насиб этсин.

Убайдуллоҳ АБДУЛЛАЕВ
Фарғона вилояти бош имом-хатиби

“Оммавий маданият” бугун болаларимизга ўз таъсирини ўтказаётгани сабаб бугун баъзи болалар ёнларида пичоқ ёки бошқа тиғли нарсалар олиб юришни одат қилмоқда. Аслида бу баҳона бўлмаслиги керак. Чунки “оммавий маданият” таъсири маълум вақт, у ҳам бўлса ота-онанинг лоқайд ва бепарволиги ёки ўз фарзандига ҳаддан ташқари ишониб юборганида бўлади. Лекин ота-она ўз фарзандига ишониш баробарида уни бир кеча кундузда йигирма тўрт соат назорат қилиши керак. Ахир ҳаммамиз ҳам ўғлим, қизим деб яшаймиз-ку! Унинг келажакда қандай фарзанд бўлиб етишиши бизнинг дунё ва охиратимиз учун жуда аҳамиятли эмасми?

Тасаввур қилинг, бир бола уйидан чиқишда чўнтагига пичоқ олиб чиқди. Ўша заҳоти унинг бўйнига шайтон миниб олади ва: “Ҳеч кимдан қўрқма, кўпчилик бўлса ҳам қўрқма ёнингда пичоғинг бор, кучинг етмаса ишга соласан”, дейди. Шу билан боланинг нияти бузилиб бўлди. Энди у ўзини ҳеч кимдан қўрқмайдиган ҳис қилади ва шароит туғилса пичоқ ишлатишни, ўзининг “зўр”лигини кўрсатишни хоҳлаб қолади. Аллоҳ сақласин, агар ҳеч ким унга дўқ қилмаса ўзи жанжал чиқариб, “қаҳрамонлик” қилишга ҳаракат қилади. Чунки унинг нияти ўқиш эмас, ўзининг “зўр”лигини кўрсатиш.

Энди иккинчи бола сумкасига китоб дафтарларини жойлаб, мактаб формасини кийиб, мактабга йўл олади. Унинг ёнида пичоқ йўқ, балки ҳаёлида: “Биринчи дарс она тили, иккинчи дарс математика, учинчи дарс кимё…” ва ҳоказо фақт илм олиш. Бу боланинг атрофини фақат фаришталар ўраб оладилар, уни муҳофаза қиладилар, оёғи остига қанотларини қўядилар. Чунки унинг қалби элу юрт, Ватан равнақи учун илм олиш билан банд. Агар шундай болага кўчада бирор безори дўқ қилса, жанжаллашиб ўтирмай яхши гап билан ўтиб кетади. Бу ерда ҳам унга фаришталар кўмак беради.

Муҳтарам ва меҳрибон ота-оналар! Фарзандимни фаришталар қўриқлаб юрсин десангиз, уни доимо илм олишга тарғиб қилинг ва чўнтагига пичоқ солиб юришига йўл қўйманг! Унутманг, пичоқ олиб юрган боланинг нияти бузилади, унинг бўйнига шайтон миниб олади. Кўз қорачиғингиздан ҳам қадрли фарзандингизни шайтонга топшириб қўйманг!

Абдулмажид ИСАҚОВ,
Қўқон шаҳар бош имом-хатиби