Шунда бир аъробий: «Улар ким учун, эй Аллоҳнинг Расули?» деб сўраган.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ширинсўз, таом улашган, рўзада бардавом бўлган, кечаси ҳамма ухлаб ётган пайтда Аллоҳ учун намоз ўқиганлар учун», деганлар.

***

Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Jannatda tashqarisi ichkaridan, ichkarisi tashqarisidan ko‘rinadigan xonalar bor», deganlar.

Shunda bir a’robiy: «Ular kim uchun, ey Allohning Rasuli?» deb so‘ragan.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Shirinso‘z, taom ulashgan, ro‘zada bardavom bo‘lgan, kechasi hamma uxlab yotgan paytda Alloh uchun namoz o‘qiganlar uchun», deganlar.

[ آل عمران: 18]

Ўқилиши: Шаҳидаллоҳу аннаҳу лаа илаҳа илла ҳува вал малааикату ва улул илми қооиман билқисти лаа илаҳа илла ҳувал ъазийзул ҳакийм.

Маъноси: «Аллоҳ адолат ила туриб, албатта, Ундан ўзга илоҳ йўқлигига шоҳидлик берди. Фаришталар ва илм эгалари ҳам гувоҳлик бердилар. Ундан ўзга илоҳ йўқ. У азиз ва ҳаким Зотдир» (Оли Имрон сураси, 18-оят).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким ушбу оятни ўқиб, охирида «Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ эканлигига мен ҳам гувоҳман» деса, Аллоҳ таоло ушбу оятнинг ҳарфлари ададича фаришталарни қиёмат кунигача ўша кишининг ҳаққига истиғфор айттириб қўяди».

У зот алайҳиссалом бошқа ҳадисда бундай деганлар: «Ким уйқуга ётишидан олдин ушбу оятни ўқиса, Аллоҳ таоло етмиш мингта фариштани яратади ва улар қиёмат кунигача ўша кишининг ҳаққига истиғфор айтиб турадилар».

Абу Ғолиб айтадилар: «Мен Куфага тижорат қилиш учун борганимда Аъмашга қўшни бўлиб турдим. Шунда у кишини ҳар кеча ушбу оятни такрор ва такрор ўқигани ва ундан кейин: «Мен ҳам Аллоҳ гувоҳлик берган нарсага гувоҳман, мен ушбу гувоҳлигимни Аллоҳга омонат қилиб топшираман. Қиёмат кунида Аллоҳ таоло менга омонатимни қайтаргай» деганларини эшитар эдим.

Шунда у кишидан бунинг сабабини сўраганимда, айтган эдилар: «Абу Воил менга Ибн Масъуддан ривоят қилиб айтган, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: «Ким ушбу оятни ўқиб, охирида ушбу калималарни айтса, қиёмат кунида Аллоҳ таоло унга хитоб қилиб бундай дейди: «Бандам менга берган ваъдангда турдинг, яъни тавҳидда, Мен ҳам Ўз ваъдамда тураман. Эй, малоикаларим! Жаннатнинг ҳамма эшикларини очинглар, бу бандам хоҳлаган эшигидан кирсин», дейди».

***

﴿ شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَأُوْلُواْ ٱلۡعِلۡمِ قَآئِمَۢا بِٱلۡقِسۡطِۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ﴾

[ آل عمران: 18]

O‘qilishi: Shahidallohu annahu laa ilaha illa huva val malaaikatu va ulul ilmi qooiman bilqisti laa ilaha illa huval ’aziyzul hakiym.

Ma’nosi: «Alloh adolat ila turib, albatta, Undan o‘zga iloh yo‘qligiga shohidlik berdi. Farishtalar va ilm egalari ham guvohlik berdilar. Undan o‘zga iloh yo‘q. U aziz va hakim Zotdir» (Oli Imron surasi, 18-oyat).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Kim ushbu oyatni o‘qib, oxirida «Allohdan boshqa iloh yo‘q ekanligiga men ham guvohman» desa, Alloh taolo ushbu oyatning harflari adadicha farishtalarni qiyomat kunigacha o‘sha kishining haqqiga istig‘for ayttirib qo‘yadi».

U zot alayhissalom boshqa hadisda bunday deganlar: «Kim uyquga yotishidan oldin ushbu oyatni o‘qisa, Alloh taolo yetmish mingta farishtani yaratadi va ular qiyomat kunigacha o‘sha kishining haqqiga istig‘for aytib turadilar».

Abu G‘olib aytadilar: «Men Kufaga tijorat qilish uchun borganimda A’mashga qo‘shni bo‘lib turdim. Shunda u kishini har kecha ushbu oyatni takror va takror o‘qigani va undan keyin: «Men ham Alloh guvohlik bergan narsaga guvohman, men ushbu guvohligimni Allohga omonat qilib topshiraman. Qiyomat kunida Alloh taolo menga omonatimni qaytargay» deganlarini eshitar edim.

Shunda u kishidan buning sababini so‘raganimda, aytgan edilar: «Abu Voil menga Ibn Mas’uddan rivoyat qilib aytgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: «Kim ushbu oyatni o‘qib, oxirida ushbu kalimalarni aytsa, qiyomat kunida Alloh taolo unga xitob qilib bunday deydi: «Bandam menga bergan va’dangda turding, ya’ni tavhidda, Men ham O‘z va’damda turaman. Ey, maloikalarim! Jannatning hamma eshiklarini ochinglar, bu bandam xohlagan eshigidan kirsin», deydi».

Пайғамбаримиз алайҳиссалом Исро кечасида Иброҳим алайҳиссаломнинг олдиларидан ўтдилар.

Иброҳим алайҳиссалом: «Эй Жаброил, ёнингиздаги бу ким?» деб сўрадилар.

Жаброил алайҳиссалом: «Бу Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдир», деб жавоб бердилар.

Шунда Иброҳим алайҳиссалом Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга: «Умматингизга буюринг, жаннат дарахтларини кўп эксинлар. Зеро, жаннатнинг тупроғи унумдор ва ери жуда кенг», дедилар.

Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Жаннатнинг дарахтлари қайси?» деб сўрадилар.

Иброҳим алайҳиссалом: «Лаа ҳавла ва лаа қуввата илла биллаҳ» калимаси, деб жавоб бердилар.

***

Abu Ayyub Ansoriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.

Payg‘ambarimiz alayhissalom Isro kechasida Ibrohim alayhissalomning oldilaridan o‘tdilar.

Ibrohim alayhissalom: «Ey Jabroil, yoningizdagi bu kim?» deb so‘radilar.

Jabroil alayhissalom: «Bu Muhammad sollallohu alayhi vasallamdir», deb javob berdilar.

Shunda Ibrohim alayhissalom Muhammad sollallohu alayhi vasallamga: «Ummatingizga buyuring, jannat daraxtlarini ko‘p eksinlar. Zero, jannatning tuprog‘i unumdor va yeri juda keng», dedilar.

Payg‘ambarimiz alayhissalom: «Jannatning daraxtlari qaysi?» deb so‘radilar.

Ibrohim alayhissalom: «Laa havla va laa quvvata illa billah» kalimasi, deb javob berdilar.

Шунингдек, бўлғуси ҳожилар ниятини тўғри қилиши муҳимлиги, бор куч-қувватни ҳаж ибодатини мукаммал адо этишга қаратиши, сафарда бўладиган машаққат ва қийинчиликлар ҳам гуноҳларга каффорат бўлиши, шу боис уларга эътибор бермаслик, балки зикру салавотларни кўпайтириш ҳар жиҳатдан фойдали эканини қайд этдилар.

Суҳбат давомида Масжидул Ҳарамда ўқилган бир ракат намозга 100 минг ракатнинг савоби берилиши, шу маънода ҳар қандай савоб ва гуноҳ амалнинг даражаси шунга мос бўлиши, шу боис имкон қадар яхши амал қилишга ҳаракат қилиш лозимлигини айтиб ўтдилар. Ҳар бир зиёратчининг олий мақсади ҳажжи мабрурга эришиш, яқинлари, она юрт ҳаққига кўп дуолар қилиш зарурлигини шаръий далил ва ҳаётий мисоллар асосида тушунтириб бердилар.

Шу кунларда Макка шаҳридаги меҳмонхоналарда уламолар, имом-хатиблар ва элликбошилар томонидан ҳаж ибодатига оид илмий-маърифий суҳбатлар ҳамда савол-жавоблар давом этмоқда.

Учрашув якунида ҳамюртларимизнинг ҳажлари мабрур бўлиши ва элу юртимиз тинчлиги ва фаровонлигини сўраб хайрли дуолар қилинди.

* * *

Bugun, 30 may kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Makka shahridagi “Al-Ayam Elite” mehmonxonasidagi ziyoratchilarimizga haj fazilati haqida mav’iza qildilar.
Muftiy hazratlari o‘z so‘zlarida Haq taoloning chaqirig‘iga labbay, deya haj ibodatiga milliardlab musulmonlar ichidan bu muborak diyorga kelgan har bir kishi Rahmonning mehmoni ekani, bu ulug‘ maqomga munosib bo‘lish va bu tabarruk zaminda Rasulimiz alayhissalomning yurganlarini his qilish lozimligiga alohida e’tibor qaratdilar.

Shuningdek, bo‘lg‘usi hojilar niyatini to‘g‘ri qilishi muhimligi, bor kuch-quvvatni haj ibodatini mukammal ado etishga qaratishi, safarda bo‘ladigan mashaqqat va qiyinchiliklar ham gunohlarga kafforat bo‘lishi, shu bois ularga e’tibor bermaslik, balki zikru salavotlarni ko‘paytirish har jihatdan foydali ekanini qayd etdilar.

Suhbat davomida Masjidul Haramda o‘qilgan bir rakat namozga 100 ming rakatning savobi berilishi, shu ma’noda har qanday savob va gunoh amalning darajasi shunga mos bo‘lishi, shu bois imkon qadar yaxshi amal qilishga harakat qilish lozimligini aytib o‘tdilar. Har bir ziyoratchining oliy maqsadi hajji mabrurga erishish, yaqinlari, ona yurt haqqiga ko‘p duolar qilish zarurligini shar’iy dalil va hayotiy misollar asosida tushuntirib berdilar.

Shu kunlarda Makka shahridagi mehmonxonalarda ulamolar, imom-xatiblar va ellikboshilar tomonidan haj ibodatiga oid ilmiy-ma’rifiy suhbatlar hamda savol-javoblar davom etmoqda.

Uchrashuv yakunida hamyurtlarimizning hajlari mabrur bo‘lishi va elu yurtimiz tinchligi va farovonligini so‘rab xayrli duolar qilindi.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِي اللهُ عَنْهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: «نَحْنُ الْآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، بَيْدَ أَنَّهُمْ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِنَا وأُوتِينَا مِنْ بَعْدِهِمْ، ثُمَّ هَذَا يَوْمُهُمُ الَّذِي فُرِضَ عَلَيْهِمْ فَاخْتَلَفُوا فِيهِ، فَهَدَانَا اللهُ لَهُ، فَالنَّاسُ لَنَا فِيهِ تَبَعٌ، الْيَهُودُ غَدًا وَالنَّصَارَى بَعْدَ غَدٍ». رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

وَفي رِوَايَةٍ: «نَحْنُ الْآخِرُونَ الْأَوَّلُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَنَحْنُ أَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ».

«Биз (дунёда) охиргилармиз, қиёмат куни пешқадамлармиз. Фақат уларга биздан олдин китоб берилган, холос. У бизга улардан кейин берилган. Сўнгра ушбу (жума) кун Аллоҳ уларга (ибодатини) фарз қилган кундир. Аммо улар у ҳақда ихтилоф қилдилар. Сўнгра Аллоҳ бизни (ўша кунга) ҳидоят қилди. Одамлар эса бунда биздан кейиндалар: эртасига яҳудийлар, индинига насоролар», – дедилар».

Муслим ривоят қилган.

Бошқа ривоятда:

«Биз (дунёда) охиргилар, қиёмат кунида пешқадамлармиз. Биз жаннатга биринчи кирувчилармиз», – дейилган.

«Жума ҳақидаги оят ва ҳадислар» китобидан

Термизий раҳимаҳуллоҳ Ато ибн Ясордан, у Муоз ибн Жабалдан ривоят қилади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Жаннатда юзта даража бордир. Ҳар бир даража осмон билан ер орасича. Энг баланди Фирдавсдир. Фирдавснинг устида Арш бор. Жаннат дарёлари ўша ердан оқиб чиқади. Бас, агар Аллоҳдан сўрасанглар, Фирдавсни сўранглар».

Ибн Ваҳб айтади: «Бир киши Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб: «Эй Расулуллоҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам, жаннатда нечта даража бор?» деди. «Юзта даража, – дедилар у зот, – ҳар бир даражанинг ораси осмон билан ер орасича келади. Биринчи даражанинг ҳовлилари, уйлари, эшиклари, сўрилари ва калитлари кумушдан; иккинчи даражанинг ҳовлилари, уйлари, эшиклари, сўрилари ва калитлари олтиндан; учинчи даражаники ёқут, дур ва забаржаддан. Қолган тўқсон етти даражанинг қандай эканини фақатгина Аллоҳ билади».

Абу Саид Худрийдан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Жаннат юз даражадир. Агар бутун оламлар унинг биттасига жойлаштирилса, бемалол сиғади». (Термизий ривояти).

Абу Саид Худрий розияллоҳу анҳу ривоят қиладилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Соҳиби Қуръон жаннатга кирганда, «ўқи ва кўтарил!» дейилади. У ўқийди ва ҳар бир оятда бир даража кўтарилиб бораверади, ҳатто ўзи билган оятнинг охиргисини ўқигунча (кўтарилаверади)» (Ибн Можа ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Соҳиби Қуръонга, ўқи, кўтарил ва дунёда тартил қилганинг каби тартил қил (тартил – тажвид билан дона-дона ўқиш). Сенинг манзилинг охирги оятни ўқиган жойингдадир», дейилади» (Абу Довуд ривояти).

Абу Ҳафс Ибн Аббос розийаллоҳу анҳумодан ривоят қилади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Жаннатнинг даражалари Қуръон оятларининг сонига тенг, ҳар бир оятга бир даража берилади. Бу олти минг икки юз ўн олти оятдир. Ҳар икки даражанинг оралиғи осмон билан ерча келади. У даражалар «иллиййин»нинг энг юқорисида ниҳоя топади. Унинг етмиш минг устуни бор, улар ёқутдан бўлиб, бир неча кеча-кундузлик масофадан нур сочиб туради».

Оиша розияллоҳу анҳо айтдилар: «Жаннат даражалари Қуръон оятларининг ададича. Жаннатда Қуръон ўқувчи кимсадан ҳам афзалроқ даражада бирор кимса бўлмайди».

Уламолар (уларга Аллоҳнинг раҳмати бўлсин) айтадилар: «Ҳофизул Қуръон, ҳамалатул Қуръон ва қорилар ҳукмларни, ҳалол ва ҳаромларни билувчилар ва ундаги нарсаларга амал қилувчилардир».

Шунингдек, Қуръонни мақтаниш ва риё учун ўқиган кимсалар ҳақида Анас ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган қуйидаги ҳадисда етарлича огоҳлик бор: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким Қуръонни ўрганса ва ўргатса-ю, ундаги нарса (буйруқ ва қайтариқ)ларни олмаса ва бузса, жаҳаннамга кириши учун Қуръон унга қарши ҳужжат ва гувоҳ бўлади. Ким Қуръонни таълим олса ва таълим берса ҳамда ундаги нарсаларни олса, жаннатга кириши учун Қуръон унинг фойдасига ҳужжат ва гувоҳ бўлади».

«Саҳиҳул Бухорий»да келган ҳадисда: «Қуръон ўқувчи ва унга амал қилувчи мўминнинг мисоли утружжа (апельсин) каби, унинг таъми ҳам, ҳиди ҳам ширин. Қуръон ўқимайдиган мўминнинг мисоли хурмо каби, унинг таъми ширин, лекин ҳиди йўқ. Қуръон ўқийдиган фожирнинг мисоли райҳон кабидир. Унинг мазаси аччиқ, бироқ ҳиди ширин. Ўзи фожир, бунинг устига Қуръон ўқимайдиган кишининг мисоли қалампир каби, унинг ҳиди ҳам йўқ, мазаси ҳам аччиқ», дейилади.

Демак, жаннатда юзта даража бор, уни Аллоҳ йўлида юрувчиларга тайёрлаб қўйган. Қуръон ўқиш эса, жами даражаларни ҳосил қилади. Аллоҳ таоло марҳамати ила ихлосли қилсин.

Имом Қуртубийнинг “Тазкира”сидан

Манба: Islom.uz

Имом Заҳабий ривоят қилади: Умму Аммора розияллоҳу анҳо: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан: “Бугун Нусайба бинти Каъбнинг ўрни фалончи ва фалончининг ўрнидан яхшидир” деганларини эшитдим”, деди.

Умму Аммора Нусайба бинти Каъб саховат билан танилган, Ислом ва мусулмонлар хизматида улкан ишларни қилган оилада улғайди. Акаси Абдуллоҳ ибн Каъб Мозиний Бадр жангида қатнашган саҳобийлардан эди. Акаси Абдураҳмон эса, Табук  ғазотидан олдин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига йиғлаб келган етти саҳобийнинг бири бўлди. Улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб, жангга бориш учун бирорта улов топиб беришларини сўраган эдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уларга улов топиб бера олмадилар. Ноилож орқаларига қайтар эканлар, кўзлари ёшланди. Барча уларни “Кўзёш тўкувчилар” деб номлаган эди. Шунда улар ҳақида ушбу оят нозил бўлди: Шунингдeк, сизнинг ҳузурингизгa улaрни улoвли қилиб қўйишингиз учун кeлгaнлaридa, “сизлaрни улoвли қилишгa нaрсa тoпa oлмaймaн», – дeдингиз. Улaр эсa сaрф қилишгa нaрсa тoпa oлмaгaнлaри учун ғaмгин бўлиб, кўзлaридaн ёш oқиб қaйтиб кeтдилaр. Улaргa ҳaм (тaънa йўқ). (Тавба сураси, 92-оят).

Турмуш ўртоғи Зайд ибн Осим ибн Амр Мозиний Нажжорий Исломга биринчилардан бўлиб кирган. Икки ўғли Ҳабиб ва Абдуллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари бўлиш бахтига эришган эди. Умму Умора розияллоҳу анҳо кейинчалик Ғозийя ибн Амр ибн Атийя Мозиний Нажжорийга турмушга чиқди. Ундан икки фарзанд Тамим ва Хавла дунёга келди. Аллоҳ таоло ҳар иккисига ҳам ҳидоят ва ихлос неъматини берди.

Уҳуд жангида Умму Умора розияллоҳу анҳо бир неча жойидан жароҳатланди. Бу жароҳатларнинг энг каттаси елкасидаги Ибн Қомиа жароҳатлаган оғир жароҳат эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг жароҳатини кўриб ўғли Абдуллоҳга онасининг жароҳатини боғлаб қўйишни буюрдилар ва: “Сиздек оилага Аллоҳ таолонинг баракаси бўлсин! Онангни мақоми фалончи ва фалончиларнинг мақомидан яхши, отангни (ўгайота) мақоми фалончи ва фалончининг мақомидан яхши, сени мақоминг фалончи ва фалончининг мақомидан яхши, Аллоҳ таоло сиздек оилага раҳм қилсин!” дедилар. Бу гапларни эшитган Умму Умора розияллоҳу анҳо: “Аллоҳ таолодан дуо қилиб сўрасангиз, жаннатда мени сизга ҳамроҳ қилса!” деди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ё Аллоҳ, уларни жаннатда менга ҳамроҳ қилгин!” деб дуо қилдилар. Бу дуони эшитган Умму Умора розияллоҳу анҳо: “Дунёда менга нима етса ҳам парво қилмайман” деди.

Бу саҳобия аёл сабр қилиш борасида ҳам улуғ мартабаларга эришган. Ўғли Ҳабиб ўлдирилганида Аллоҳ таолодан савоб умидида сабр қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни Ямомада пайғамбарлик даъвоси билан чиққан Мусайлама каззобнинг олдига юборган эдилар. Мусайлама ундан: “Муҳаммадни расул эканига гувоҳлик берасанми?” деб сўради. Ҳабиб: “Ҳа” деди. Мусайлама: “Мени Аллоҳнинг расули эканимга гувоҳлик берасанми?” деб сўради. Ҳабиб: “Гапингни эшитмадим!” деди. Бир неча бор сўраганда ҳам шу жавобни олгач, Мусайлама унинг аъзоларини бирма-бир кесиб ташлади.

Умму Аммора розияллоҳу анҳо Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг олдига келиб Мусайлама каззобга қарши жанга кетаётганлар билан бирга боришга изн сўради. У зот Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу билан маслаҳатлашиб, унга изн бердилар. Ўша пайтда олтмиш ёшни қоралаб қўйган бўлса ҳам унинг қасду иродаси кучсизланмаган эди. Ушбу кундаги жангда ўн бир жойидан жароҳатланса ҳам ғайрати сусаймади. Улар зафар қучдилар.

Умму Аммора розияллоҳу анҳо халифалар даврида ўзига лойиқ мартабада ҳаёт кечирди. Абу Бакр розияллоҳу анҳу бу аёлнинг зиёратига келар ва маслаҳат сўраб турардилар. Умар розияллоҳу анҳу ҳам бу саҳобиянинг ҳурматини жойига қўяр эдилар. Нусайба бинти Каъб Ансорийя ҳижратнинг ўн учинчи йили Умар розияллоҳу анҳунинг халифалик даврида вафот этди, (Аллоҳ ундан рози бўлсин!).

Манбалар асосида

Дилфуза Раҳимова

тайёрлади

Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Ҳа, бундай мазмунда ҳадис бор. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Умматимдан етмиш минг киши ҳисоб қилинмасдан жаннатга кириши берилди. Уларнинг юзлари бадр (ой тўлган) кечадаги ойдек ва қалблари бир одамнинг қалбидек бўлади. Мен Раббим азза ва жалладан яна қўшишини сўрадим. У менга ҳар бирлари билан етмиш мингта қўшиб берди».

Бу ҳадиси шарифни Имом Аҳмад «Муснад»ларида ривоят қилганлар.

ЎМИ Фатво ҳайъати

Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— “Садақага ўн баробар, қарзга ўн саккиз баробар ажр бўлур” «Ким мени хоҳласа, Раббимнинг тоатида бўлсин», деб ёзилган. Валлоҳу аълам.

ЎМИ Фатво ҳайъати

Ёки тайёр олмани сотиб олиш учун бозорга бориш керак. Сотиб олгани ҳамёнда пул бўлиши керак. Пул топиш учун меҳнат қилиш керак. Олмани сотиб олгач, кўтариб, уйга олиб келиш керак. Кейин ювиб, кесиб ёки тишлаб ейилади.

Бу дунёда мева емоқчи бўлганимизда қиладиган ишларимиз шундай.

Кимдир олдимизга тайёр ювилган, кесилган меваларни қўйган бўлса ҳам, барибир унга қўл чўзишимиз керак.

Жаннатда мева емоқчи бўлсак-чи? Унда нима қиламиз? Ҳеч нарса қилмаймиз. Олма ёки бирор мева егимиз келса, кифоя.

Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай деб марҳамат қилган:

وَجَنَى الْجَنَّتَيْنِ دَانٍ۝

«Икки жаннат мевалари яқин бўлган…» (Роҳман сураси, 54-оят).

Яна бир оятда бундай деган:

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ۝

«Унинг мевалари яқиндир» (Ал-Ҳааққоҳ сураси, 23-оят).

Бошқа бир оятда бундай дейилган:

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَالُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلاً۝

«Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир» (Инсон сураси, 14-оят).

Оятлардан кўриниб турибдики, жаннат мевалари уни еювчиларга яқин ва осон қилиб қўйилган. Улар ҳеч бир қийинчиликсиз, муаммосиз улардан ейдилар.

Дунёдаги мевалар еган сари тугайди. Бозорга бориб мева сотиб олсак ҳам бозордаги барча меваларни сотиб олмаймиз, балки ўзимизга керакли миқдордагисини сотиб оламиз. Мабодо бозордаги барча меваларни сотиб олган тақдиримизда ҳам улар барибир тугайди. Аммо жаннат мевалари ҳеч қачон тугамайди. Аллоҳ таоло бу ҳақда шундай деб марҳамат қилган:

وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ۝

«Сероб мевалардадир. Тугамайдиган ва ман қилинмайдиганлардадир» (Воқеа сураси, 32-33-оятлар).

Яъни, жаннат меваларини шох ҳам, тикан ҳам, узоқлик ҳам ман қилмайди. Уларни ейишда ҳеч қандай тўсиқ ва муаммо бўлмайди.

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисда шундай деганлар:

«Агар киши (жаннатда) бир мевани узиб еса, (ейилган меванинг) ўрнига бошқаси келади»деганлар.

Имом Ҳоким ривояти.

Бозорда баъзан биз истаган мева топилмай қолиши мумкин. Қиш фаслида ёғингарчилик кам бўлиши ёки совуқ қаттиқ келиши сабаб бўлиб, мевалар нобуд бўлиши мумкин. Натижада биз кўнлимиз тусаган, яхши кўрган мевани тополмаслигимиз ҳеч гап эмас. Жаннатда эса бундай бўлмайди. Аллоҳ таоло бу ҳақида шундай деб марҳамат қилади:

وَفَاكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ۝

«Ва улар хоҳлаган мевалар билан»(Воқеа сураси, 20-оят).

Аллоҳ таоло бу оятда жаннат аҳли жаннатда истаган, егилари келган, кўнгиллари тусаган меваларни ейишлари, жаннатда хизмат қиладиган йигитлар уларга истаган меваларини ҳозирлаб туришлари ҳақида хабар беряпти.

Бу каби битмас-туганмас, еювчига яқин келадиган мевалардан истаганча ейиш учун нима қилишимиз керак? Бу ҳақда Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай баён қилган:

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ۝ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ۝ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ۝ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ۝

«Албатта тақводорлар соялар ва булоқлардадир. Ва ўзлари хоҳлаган мевалардадир. Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир. Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз».(Мурсалат сураси, 41-44-оятлар).

Оятдан кўриниб турибдики, жаннатдаги гўзал неъматлар, мевалардан истеъмол қилишимиз, абадий роҳатга эришишимиз учун тақводор бўлишга, яъни Аллоҳнинг буюрганини қилиб, қайтарганидан қайтишга, муҳсин бўлишга, яъни яхшилик қилишга, эҳсон қилишга, Аллоҳни кўриб тургандек ибодат қилишга ҳаракат қилмоғимиз лозим.

Аллоҳ таоло барчамизни тақводор, муҳсин бандаларидан қилсин ва жаннат неъматлари билан ризқланишимизни насиб айласин!

Нозимжон Ҳошимжон тайёрлади |  islom.uz