Анжуман Қуръони карим тиловати ва хайрли дуолар билан бошланди.

Дастлаб, Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиевнинг саммит иштирокчиларга йўллаган табриги ўқиб эшиттирилди. Шунингдек, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти бош котиби Антониу Гутерришнинг видеомурожаати намойиш этилди.

“Жаҳон динлари яшил сайёра учун” шиори остида ўтказилаётган нуфузли тадбирда дунёнинг 60 дан зиёд давлатидан 300 нафарга яқин ҳукумат вакиллари, халқаро ташкилотлар раҳбарлари, дин ва давлат арбоблари, таниқли диний етакчилар, олимлар ва экспертлар қатнашмоқда.
Тадбирнинг биринчи куни иштирокчилар томонидан глобал иқлим ўзгаришининг сабаб ва оқибатлари, табиатни асраш, экологик муаммоларнинг олдини олиш масалаларини муҳокама қилиниб, бу борада барча диний конфессиялар вакиллари олдида турган вазифалар юзасидан таклиф ва мулоҳазалар билдирилди.

Анжуманда Ўзбекистон делегацияси раҳбари М.Комилов маъруза қилиб, минтақада, хусусан мамлакатимизда иқлим ўзгаришининг салбий оқибатларини камайтириш, табиий бойликлардан оқилона фойдаланиш ва биологик хилма-хилликни янада бойитиш юзасидан амалга оширилган саъй-ҳаракатлар, ўзига хос тажрибалар ҳақида сўз юритди. Жумладан, сўнгги йилларда Ўзбекистонда Давлат раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган “Яшил макон” лойиҳаси, унда турли диний конфессия ва миллий марказлар вакилларининг фаол иштироки, лойиҳа доирасида ҳар йили юртимизда 200 миллион туп дарахт экилиб, янги яшил ҳудудлар барпо этилаётгани алоҳида таъкидланди.

Саммит иштирокчилари томонидан Янги Ўзбекистондаги иқлим ўзгаришининг олдини олиш борасидаги саъй-ҳаракатлар, яшил ҳудудларни кўпайтириш борасидаги чора-тадбирлар ва илғор ташаббусларни юқори баҳоланди.

***

Shu yil, 5 noyabr kuni Boku shahrida BMTning iqlim o‘zgarishi konferensiyasi doirasida Butunjahon diniy yetakchilari global sammiti boshlandi. Unda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi Muzaffar Komilov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari va Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov ishtirok etmoqda.

Anjuman Qur’oni karim tilovati va xayrli duolar bilan boshlandi.

Dastlab, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyevning sammit ishtirokchilarga yo‘llagan tabrigi o‘qib eshittirildi. Shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkiloti bosh kotibi Antoniu Guterrishning videomurojaati namoyish etildi.

“Jahon dinlari yashil sayyora uchun” shiori ostida o‘tkazilayotgan nufuzli tadbirda dunyoning 60 dan ziyod davlatidan 300 nafarga yaqin hukumat vakillari, xalqaro tashkilotlar rahbarlari, din va davlat arboblari, taniqli diniy yetakchilar, olimlar va ekspertlar qatnashmoqda.
Tadbirning birinchi kuni ishtirokchilar tomonidan global iqlim o‘zgarishining sabab va oqibatlari, tabiatni asrash, ekologik muammolarning oldini olish masalalarini muhokama qilinib, bu borada barcha diniy konfessiyalar vakillari oldida turgan vazifalar yuzasidan taklif va mulohazalar bildirildi.

Anjumanda O‘zbekiston delegatsiyasi rahbari M.Komilov ma’ruza qilib, mintaqada, xususan mamlakatimizda iqlim o‘zgarishining salbiy oqibatlarini kamaytirish, tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish va biologik xilma-xillikni yanada boyitish yuzasidan amalga oshirilgan sa’y-harakatlar, o‘ziga xos tajribalar haqida so‘z yuritdi. Jumladan, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda Davlat rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan “Yashil makon” loyihasi, unda turli diniy konfessiya va milliy markazlar vakillarining faol ishtiroki, loyiha doirasida har yili yurtimizda 200 million tup daraxt ekilib, yangi yashil hududlar barpo etilayotgani alohida ta’kidlandi.

Sammit ishtirokchilari tomonidan Yangi O‘zbekistondagi iqlim o‘zgarishining oldini olish borasidagi sa’y-harakatlar, yashil hududlarni ko‘paytirish borasidagi chora-tadbirlar va ilg‘or tashabbuslarni yuqori baholandi.

Бугун, 15 июнь, ҳижрий 1445 йил 9-зулҳижжа арафа куни Маккаи мукаррамадаги Арафот ҳудудида бўлиб турган ҳожиларимиз ибодату дуоларда бўлиб, муҳтарам Президентимиз ва халқимизга Қурбон ҳайити муносабати билан ўз табрикларини йўлладилар. Уни ҳаж ибодатини ихлос ила адо этаётган ҳожиларимиз номидан Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқаназар ҳазратлари ўқиб эшиттирдилар.

Табрикда юртимиз тарихида илк марта Ўзбекистон ҳожиларига мамлакат Президенти даражасида эътибор кўрсатилгани алоҳида қайд этилиб, жумладан бундай дейилган:
“Ҳурматли Президент, Сизнинг телефон орқали муборак ҳаж зиёрати учун яратилган шароитлар ва саломатлигимиз ҳақида сўраганингиз ҳамда ҳар куни ҳолимиздан хабардор бўлиб турганингиз ибодат файзи билан юрган биз ҳожиларни чексиз даражада мамнун этди. Буни ҳар бир зиёратчи юракдан ҳис қилиб, кўзларида ёш ила Сизнинг ҳаққингизга алоҳида дуолар қилаётганини эътироф этишимиз даркор”.

Шунингдек, ҳожиларимиз гуноҳлар афв этиладиган ва дуолар ижобат бўладиган Арафотда туриб, Аллоҳ таолодан Юртбошимизга мустаҳкам соғлиқ, узоқ умр ва улкан муваффақиятлар тилаб, хайрли ишлари доимо бардавом бўлишини илтижо қилиб сўрашди.

Шу билан бирга Аллоҳ таолога ихлос билан ибодат қилаётган ҳожиларимиз Арафот водийсида имом домлалар, мударрислар, талабалар, зиёратчилар ва уларнинг яқинлари томонидан ўқилган Қуръони каримнинг 10 мингдан зиёд хатмлари бахшида қилиниб, юртимиз, давлатимиз раҳбари ва халқимиз ҳаққига хайрли дуолар қилмоқдилар.

***

Muqaddas zaminga haj ibodatini ado etish uchun borgan millionlab mo‘min-musulmonlar qatori 15 mingdan oshiq yurtdoshlarimiz Mino va Arafot kabi muborak manzillarda ulug‘ amallarni ixlos ila bajardilar.

Bugun, 15 iyun, hijriy 1445 yil 9-zulhijja arafa kuni Makkai mukarramadagi Arafot hududida bo‘lib turgan hojilarimiz ibodatu duolarda bo‘lib, muhtaram Prezidentimiz va xalqimizga Qurbon hayiti munosabati bilan o‘z tabriklarini yo‘lladilar. Uni haj ibodatini ixlos ila ado etayotgan hojilarimiz nomidan O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqanazar hazratlari o‘qib eshittirdilar.

Tabrikda yurtimiz tarixida ilk marta O‘zbekiston hojilariga mamlakat Prezidenti darajasida e’tibor ko‘rsatilgani alohida qayd etilib, jumladan bunday deyilgan:
“Hurmatli Prezident, Sizning telefon orqali muborak haj ziyorati uchun yaratilgan sharoitlar va salomatligimiz haqida so‘raganingiz hamda har kuni holimizdan xabardor bo‘lib turganingiz ibodat fayzi bilan yurgan biz hojilarni cheksiz darajada mamnun etdi. Buni har bir ziyoratchi yurakdan his qilib, ko‘zlarida yosh ila Sizning haqqingizga alohida duolar qilayotganini e’tirof etishimiz darkor”.

Shuningdek, hojilarimiz gunohlar afv etiladigan va duolar ijobat bo‘ladigan Arafotda turib, Alloh taolodan Yurtboshimizga mustahkam sog‘liq, uzoq umr va ulkan muvaffaqiyatlar tilab, xayrli ishlari doimo bardavom bo‘lishini iltijo qilib so‘rashdi.

Shu bilan birga Alloh taologa ixlos bilan ibodat qilayotgan hojilarimiz Arafot vodiysida imom domlalar, mudarrislar, talabalar, ziyoratchilar va ularning yaqinlari tomonidan o‘qilgan Qur’oni karimning 10 mingdan ziyod xatmlari baxshida qilinib, yurtimiz, davlatimiz rahbari va xalqimiz haqqiga xayrli duolar qilmoqdilar.

Мамлакатимиз делегацияси таркибида Ўзбекистон Республикаси Президентининг дин ва миллатлараро муносабатлар масалалари бўйича маслаҳатчиси Музаффар Камилов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқ Тошбоев, шунингдек, Ўзбекистоннинг Саудия Арабистонидаги Фавқулодда ва мухтор элчиси Нодиржон Турғунов, Ўзбекистон Республикасининг Жидда шаҳридаги Бош консулхонанинг “Ҳаж” ва “Умра” ишлари бўйича атташеси Шуҳрат Омоний ва бир қатор соҳа мутасаддилари қатнашди.

Қуръони карим тиловати билан бошланган анжуманни мамлакат Ҳаж ва умра ишлари вазири кириш сўзи билан очиб, мартабали меҳмонларни Маккаи мукаррамага ташрифлари ва нуфузли тадбирдаги иштироки билан қутлаб, ҳаж мавсумини юқори даражада ўтказиш юзасидан амалга оширилаётган янги лойиҳалар тўғрисида сўзлади.

Халқаро анжуманда Саудия Арабистони Подшоҳлигининг зиёратчиларга хизмат кўрсатишдаги маданий ва цивилизациявий роли ҳақида сўз юритилди. Мусулмонларга хизмат қилиш учун Икки Муқаддас Масжиддаги энг муҳим лойиҳа ва катта ўзгаришлар тақдимот қилинди. Шунингдек, ҳаж амалини адо этишда қонуний рухсатномаларга ва амалдаги қоидаларга риоя қилиш лозимлиги алоҳида таъкидланди.

Мазкур симпозиумда Саудия Арабистони Вазирлар Маҳкамаси қошида Масжидул Ҳарам ва Масжидун Набавийдаги диний ишлар бўйича мустақил аппарат раҳбари Шайх Абдурраҳмон ас-Судайс, Ислом олами уюшмаси Бош котиби, Мусулмон олимлар ҳайъати раиси, Шайх Доктор Муҳаммад Абдулкарим ал-Исо, Саудия Арабистонидаги Ислом ҳамкорлик ташкилоти ҳузуридаги Халқаро Ислом фиқҳи академияси раиси Доктор Қутб Мустафо Сану, Миср Араб Республикаси Бош муфтийси, Доктор Шавқий Иброҳим ал-Аллом ва бошқа мартабали уламолар иштирок этди.

Маълумот ўрнида, ушбу симпозиум 1970 йилдан буён ҳар йили ўтказилади. Бу йилги анжуманда 50 дан ортиқ давлатдан 500 дан зиёд олим ва мутафаккирлар мавзу юзасидан муҳим масалаларни муҳокама қилдилар.

* * *

Bugun, 10 iyun kuni O‘zbekiston delegatsiyasi Haj va umra ishlari vaziri Tavfiq bin Favzon ar-Rabia taklifiga binoan Makka shahrida bo‘lib o‘tayotgan 48-haj anjumanida ishtirok etdi. Bu yilgi mazkur tadbir mavzusi “Haj amalini ado etishda qonuniy ruxsatnomalarga va amaldagi qoidalarga rioya qilish”ga bag‘ishlandi.

Mamlakatimiz delegatsiyasi tarkibida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining din va millatlararo munosabatlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi Muzaffar Kamilov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiq Toshboyev, shuningdek, O‘zbekistonning Saudiya Arabistonidagi Favqulodda va muxtor elchisi Nodirjon Turg‘unov, O‘zbekiston Respublikasining Jidda shahridagi Bosh konsulxonaning “Haj” va “Umra” ishlari bo‘yicha attashesi Shuhrat Omoniy va bir qator soha mutasaddilari qatnashdi.

Qur’oni karim tilovati bilan boshlangan anjumanni mamlakat Haj va umra ishlari vaziri kirish so‘zi bilan ochib, martabali mehmonlarni Makkai mukarramaga tashriflari va nufuzli tadbirdagi ishtiroki bilan qutlab, haj mavsumini yuqori darajada o‘tkazish yuzasidan amalga oshirilayotgan yangi loyihalar to‘g‘risida so‘zladi.

Xalqaro anjumanda Saudiya Arabistoni Podshohligining ziyoratchilarga xizmat ko‘rsatishdagi madaniy va sivilizatsiyaviy roli haqida so‘z yuritildi. Musulmonlarga xizmat qilish uchun Ikki Muqaddas Masjiddagi eng muhim loyiha va katta o‘zgarishlar taqdimot qilindi. Shuningdek, haj amalini ado etishda qonuniy ruxsatnomalarga va amaldagi qoidalarga rioya qilish lozimligi alohida ta’kidlandi.

Mazkur simpoziumda Saudiya Arabistoni Vazirlar Mahkamasi qoshida Masjidul Haram va Masjidun Nabaviydagi diniy ishlar bo‘yicha mustaqil apparat rahbari Shayx Abdurrahmon as-Sudays, Islom olami uyushmasi Bosh kotibi, Musulmon olimlar hay’ati raisi, Shayx Doktor Muhammad Abdulkarim al-Iso, Saudiya Arabistonidagi Islom hamkorlik tashkiloti huzuridagi Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi raisi Doktor Qutb Mustafo Sanu, Misr Arab Respublikasi Bosh muftiysi, Doktor Shavqiy Ibrohim al-Allom va boshqa martabali ulamolar ishtirok etdi.

Ma’lumot o‘rnida, ushbu simpozium 1970 yildan buyon har yili o‘tkaziladi. Bu yilgi anjumanda 50 dan ortiq davlatdan 500 dan ziyod olim va mutafakkirlar mavzu yuzasidan muhim masalalarni muhokama qildilar.

Давлатимиз раҳбари муборак Ҳаж зиёратига тайёргарлик жараёнлари, юртдошларимиз учун яратилган шароитлар, уларнинг саломатлиги ва кайфияти ҳақида сўради.

Шайх Нуриддин Холиқназар Шавкат Мирзиёевга, аввало, муборак жойларда ибодат файзи билан юрган ҳожиларимизнинг саломи ва дуоларини етказди.

Бу йил ҳам Ҳаж тадбирлари юқори савияда, тартибли ташкил этилгани таъкидланди. Ҳудудлардаги Ҳаж марказлари орқали ишлар уюшқоқлик билан олиб борилди. Вазирлар Маҳкамаси бошчилигида Дин ишлари бўйича қўмита, Ташқи ишлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва бошқа тузилмалар ҳамкорлигида зиёратчилар учун барча шароит яратилди.

Айни пайтда қарийб 12 минг нафар юртдошимиз Саудия Арабистонида бўлиб турибди. Жами 15 минг 130 нафар фуқаро Ҳаж ибодатига муяссар бўлади. Уларга 300 нафар гуруҳ раҳбари, 50 нафар олий тоифали шифокор, ошпазлар, таржимонлар ва бошқа кўмакчилар ҳамроҳлик қилади.

Бу каби эътибор ва шароитларни арабистонлик мутасаддилар ҳам юқори баҳолаб, Ўзбекистон Президентига ҳурмат ва дуоларини изҳор этмоқдалар.

Бу йилдан бошлаб бир янгилик – Саудия Арабистонида бўлиб турган диний соҳа ходимлари ҳамда қори зиёратчилар томонидан Қуръони каримни хатм қилиш йўлга қўйилди. Ҳозиргача 1 минг 515 та хатм ўқилиб, юртимизга тинчлик, халқимизга фаровонлик тилаб дуолар қилинган.

Давлат раҳбари юртдошларимиз муқаддас Ҳаж ибодатини мукаммал адо этиб, соғ-омон келишларини тилади. Ўзбекистонга қайтгач, ҳожилар жамиятимиздаги меҳр-оқибат муҳитини мустаҳкамлаш, жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш, ёшлар тарбияси ва оилалар тотувлигида ибрат бўлишларига умид билдирди.

Суҳбат самимий ва кўтаринки руҳда ўтди.

* * *

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Musulmonlar idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar bilan telefon orqali muloqot qildi.

Davlatimiz rahbari muborak Haj ziyoratiga tayyorgarlik jarayonlari, yurtdoshlarimiz uchun yaratilgan sharoitlar, ularning salomatligi va kayfiyati haqida so‘radi.

Shayx Nuriddin Xoliqnazar Shavkat Mirziyoyevga, avvalo, muborak joylarda ibodat fayzi bilan yurgan hojilarimizning salomi va duolarini yetkazdi.

Bu yil ham Haj tadbirlari yuqori saviyada, tartibli tashkil etilgani ta’kidlandi. Hududlardagi Haj markazlari orqali ishlar uyushqoqlik bilan olib borildi. Vazirlar Mahkamasi boshchiligida Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Tashqi ishlar vazirligi, Transport vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi va boshqa tuzilmalar hamkorligida ziyoratchilar uchun barcha sharoit yaratildi.

Ayni paytda qariyb 12 ming nafar yurtdoshimiz Saudiya Arabistonida bo‘lib turibdi. Jami 15 ming 130 nafar fuqaro Haj ibodatiga muyassar bo‘ladi. Ularga 300 nafar guruh rahbari, 50 nafar oliy toifali shifokor, oshpazlar, tarjimonlar va boshqa ko‘makchilar hamrohlik qiladi.

Bu kabi e’tibor va sharoitlarni arabistonlik mutasaddilar ham yuqori baholab, O‘zbekiston Prezidentiga hurmat va duolarini izhor etmoqdalar.

Bu yildan boshlab bir yangilik – Saudiya Arabistonida bo‘lib turgan diniy soha xodimlari hamda qori ziyoratchilar tomonidan Qur’oni karimni xatm qilish yo‘lga qo‘yildi. Hozirgacha 1 ming 515 ta xatm o‘qilib, yurtimizga tinchlik, xalqimizga farovonlik tilab duolar qilingan.

Davlat rahbari yurtdoshlarimiz muqaddas Haj ibodatini mukammal ado etib, sog‘-omon kelishlarini tiladi. O‘zbekistonga qaytgach, hojilar jamiyatimizdagi mehr-oqibat muhitini mustahkamlash, jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish, yoshlar tarbiyasi va oilalar totuvligida ibrat bo‘lishlariga umid bildirdi.

Suhbat samimiy va ko‘tarinki ruhda o‘tdi.

Мазкур нуфузли мусобақада мамлакатимиз номидан Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфида «Ҳидоя» ўрта махсус ислом билим юрти талабаси Аббосхон қори Обидов Саидмурод ўғли муваффақиятли иштирок этди.

Якуний натижаларга кўра ҳамюртимиз Аббосхон қори фахрли 3-ўринга сазовор бўлди.

* * *

Avval xabar berganimizdek, shu yil 25-27 may kunlari Rossiya Federatsiyasining Ingushetiya mintaqasida «Ixva» xayriya jamiyati tomonidan Qur’oni karimni tajvidli o‘qish buyicha II-xalkaro musobaqasi o‘tkazildi.

Mazkur nufuzli musobaqada mamlakatimiz nomidan O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufida «Hidoya» o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi Abbosxon qori Obidov Saidmurod o‘g‘li muvaffaqiyatli ishtirok etdi.

Yakuniy natijalarga ko‘ra hamyurtimiz Abbosxon qori faxrli 3-o‘ringa sazovor bo‘ldi.

– Ўзбекистонда исломий молиялаш тизимини йўлга қўйиш бўйича қонун лойиҳаси ишлаб чиқилди. Ҳужжат қабул қилинса, қонунчиликка жуда кўп ўзгартиришлар киритиш талаб этилади.

18 май куни бўлиб ўтган Сенат ялпи мажлисида «Ўзбекистон-2030» стратегиясида республикада ислом молияси қонуний асосларини шакллантириш ҳамда тартибларини жорий этиш белгилангани эслатилди. Беҳзод Ҳамраевнинг айтишича, ислом молиясини йўлга қўйиш бўйича қонун лойиҳаси ишлаб чиқилган бўлиб, ҳужжатни 2024 йил якунигача парламент муҳокамасига киритиш режалаштирилган.

Ислом молияси янги ва мураккаб соҳа бўлгани учун қонунчиликка жуда кўп ўзгартиришлар киритишни талаб қилади. Масалан, гаров, ссуда йўналишларида, «Марказий банк тўғрисида»ги қонунлардан тортиб «Банклар фаолияти тўғрисида»ги қонун ва бошқа ҳужжатларга ўзгартириш киритиш керак. Ҳозир ушбу қонун лойиҳаси тайёр. Жорий йилда биргаликда ишлаб, парламент муҳокмасига киритиш асосий вазифаларимиздан бири, – деди Марказий банк масъули.

Мажлисда Беҳзод Ҳамраев ҳозирда айрим тижорат банкларида бир нечта исломий молия хизматлари кўрсатилаётганини айтди.

«Кредит ва микромолия ташкилотлари тўғрисида»ги қонунга ўзгартириш киритилган ва ҳужжатда алоҳида тартиблар мавжуд. Ҳозиргача фақат низом кутилаётганди. Айни пайтда Марказий банк томонидан «Исломий молия хизматларини кўрсатиш тўғрисида”ги низом ишлаб чиқилди. Ҳозир у давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим қилинган. Рўйхатдан ўтгач, бу соҳада ишлаш бошланади. Амалдаги қонунчилик доирасида «Агробанк», «Саноатқурилишбанк», «Микрокредитбанк», «Ипак йўли» банклари Хусусий секторни ривожлантириш бўйича ислом корпорациясининг кредит линиялари ҳисобидан муробаҳа хизматларини кўрсатиб келмоқда. Шунингдек, Трастбанк ҳузуридаги «Трастмуомалат» МЧЖ томонидан исломий лизинг ва муробаҳа насияга савдо операциялари хизматлари амалга оширилмоқда. «Ҳамкорбанк» томонидан ҳам исломий лизинг хизматлари кўрсатиб келинмоқда. Базавий қонунларимизни 2024 йилда якунига етказсак, ўйлайманки, қолган банкларда ҳам бу хизматлар оммалашиб кетишига талаб бор, шароит ҳам яратилади, — деди раис ўринбосари.

Аввалроқ Марказий банк раиси Мамаризо Нурмуродов ҳам Ўзбекистонда исломий молия тизимини йўлга қўйиш бўйича қарор лойиҳаси ишлаб чиқилганини айтганди.

Биз давлат раҳбарининг топшириқлари билан Марказий банк ва ҳукумат томонидан исломий молия бўйича қилиниши керак бўлган ишлар юзасидан тегишли қарор лойиҳасини ҳукуматга киритганмиз. Яъни, қумдон ташкил қилиб, мазкур йўналишдаги ишни бошламоқчимиз. Бу билан маълум фуқароларимиз учун ислом молиясига шароит яратиш ниятидамиз. Ислом молиясининг иқтисодий ўсишимизга бевосита бўлмаса ҳам, билвосита таъсири бўлади. Чунки ислом молияси орқали харид қилинган ёки кўрсатилган қиймат охир-оқибатда қўшилган қиймат билан ялпи ички маҳсулотимизга ўз ҳиссасини қўшади. Албатта, бундан фақат ижобий натижалар кутиш мумкин, – деган раис.

Анъанавий банк бошқа, исломий банк тизими бошқа. Қонунчилигимизнинг қурилиши анъанавий банк тизимига мослашган. Агар исломий банкни жорий қилмоқчи бўлсак, қонунчиликни тўлиқ қайта кўриб чиқишга тўғри келади. Яъни асосий қонунларимиз — Фуқаролик кодекси, суд, солиқ, божхона нуқтаи назаридан кўп ҳужжатларни қайта кўриб чиқиш зарур бўлади. Бу бўйича биринчи қадам қўйилган. Исломий банк тизимини ривожлантириш масаласи ўйланмоқда. Ҳукумат комиссияси тузилган бўлиб, ислом молиясини нафақат банкларда, балки бошқа соҳаларда ҳам ривожлантириш режа қилинган, – деган у.

Ўзбекистонда исломий банк ва молия инфратузилмасини яратиш режалари ҳақида 2018 йилдан бери айтиб келинади. 2023 йилнинг июнь ойида Тошкент шаҳрида ўтказилган халқаро форумда «Apex банк» бошқаруви раиси Баҳром Нўмонов: «Ўзбекистон аҳолисининг 20 фоизи диний сабаб билан анъанавий кредит тизимидан фойдаланмайди», деб айтганди.

* * *

«Bu yil O‘zbekistonda islomiy moliya tizimini joriy etishga oid qonun loyihasi parlament muhokamasiga qo‘yiladi» deydi Markaziy bank raisi o‘rinbosari Behzod Hamrayev.

– O‘zbekistonda islomiy moliyalash tizimini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha qonun loyihasi ishlab chiqildi. Hujjat qabul qilinsa, qonunchilikka juda ko‘p o‘zgartirishlar kiritish talab etiladi.

18 may kuni bo‘lib o‘tgan Senat yalpi majlisida «O‘zbekiston-2030» strategiyasida respublikada islom moliyasi qonuniy asoslarini shakllantirish hamda tartiblarini joriy etish belgilangani eslatildi. Behzod Hamrayevning aytishicha, islom moliyasini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha qonun loyihasi ishlab chiqilgan bo‘lib, hujjatni 2024 yil yakunigacha parlament muhokamasiga kiritish rejalashtirilgan.

Islom moliyasi yangi va murakkab soha bo‘lgani uchun qonunchilikka juda ko‘p o‘zgartirishlar kiritishni talab qiladi. Masalan, garov, ssuda yo‘nalishlarida, «Markaziy bank to‘g‘risida»gi qonunlardan tortib «Banklar faoliyati to‘g‘risida»gi qonun va boshqa hujjatlarga o‘zgartirish kiritish kerak. Hozir ushbu qonun loyihasi tayyor. Joriy yilda birgalikda ishlab, parlament muhokmasiga kiritish asosiy vazifalarimizdan biri, – dedi Markaziy bank mas’uli.

Majlisda Behzod Hamrayev hozirda ayrim tijorat banklarida bir nechta islomiy moliya xizmatlari ko‘rsatilayotganini aytdi.

«Kredit va mikromoliya tashkilotlari to‘g‘risida»gi qonunga o‘zgartirish kiritilgan va hujjatda alohida tartiblar mavjud. Hozirgacha faqat nizom kutilayotgandi. Ayni paytda Markaziy bank tomonidan «Islomiy moliya xizmatlarini ko‘rsatish to‘g‘risida”gi nizom ishlab chiqildi. Hozir u davlat ro‘yxatidan o‘tkazish uchun taqdim qilingan. Ro‘yxatdan o‘tgach, bu sohada ishlash boshlanadi. Amaldagi qonunchilik doirasida «Agrobank», «Sanoatqurilishbank», «Mikrokreditbank», «Ipak yo‘li» banklari Xususiy sektorni rivojlantirish bo‘yicha islom korporatsiyasining kredit liniyalari hisobidan murobaha xizmatlarini ko‘rsatib kelmoqda. Shuningdek, Trastbank huzuridagi «Trastmuomalat» MCHJ tomonidan islomiy lizing va murobaha nasiyaga savdo operatsiyalari xizmatlari amalga oshirilmoqda. «Hamkorbank» tomonidan ham islomiy lizing xizmatlari ko‘rsatib kelinmoqda. Bazaviy qonunlarimizni 2024 yilda yakuniga yetkazsak, o‘ylaymanki, qolgan banklarda ham bu xizmatlar ommalashib ketishiga talab bor, sharoit ham yaratiladi, — dedi rais o‘rinbosari.

Avvalroq Markaziy bank raisi Mamarizo Nurmurodov ham O‘zbekistonda islomiy moliya tizimini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha qaror loyihasi ishlab chiqilganini aytgandi.

Biz davlat rahbarining topshiriqlari bilan Markaziy bank va hukumat tomonidan islomiy moliya bo‘yicha qilinishi kerak bo‘lgan ishlar yuzasidan tegishli qaror loyihasini hukumatga kiritganmiz. Ya’ni, qumdon tashkil qilib, mazkur yo‘nalishdagi ishni boshlamoqchimiz. Bu bilan ma’lum fuqarolarimiz uchun islom moliyasiga sharoit yaratish niyatidamiz. Islom moliyasining iqtisodiy o‘sishimizga bevosita bo‘lmasa ham, bilvosita ta’siri bo‘ladi. Chunki islom moliyasi orqali xarid qilingan yoki ko‘rsatilgan qiymat oxir-oqibatda qo‘shilgan qiymat bilan yalpi ichki mahsulotimizga o‘z hissasini qo‘shadi. Albatta, bundan faqat ijobiy natijalar kutish mumkin, – degan rais.

An’anaviy bank boshqa, islomiy bank tizimi boshqa. Qonunchiligimizning qurilishi an’anaviy bank tizimiga moslashgan. Agar islomiy bankni joriy qilmoqchi bo‘lsak, qonunchilikni to‘liq qayta ko‘rib chiqishga to‘g‘ri keladi. Ya’ni asosiy qonunlarimiz — Fuqarolik kodeksi, sud, soliq, bojxona nuqtayi nazaridan ko‘p hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish zarur bo‘ladi. Bu bo‘yicha birinchi qadam qo‘yilgan. Islomiy bank tizimini rivojlantirish masalasi o‘ylanmoqda. Hukumat komissiyasi tuzilgan bo‘lib, islom moliyasini nafaqat banklarda, balki boshqa sohalarda ham rivojlantirish reja qilingan, – degan u.

O‘zbekistonda islomiy bank va moliya infratuzilmasini yaratish rejalari haqida 2018 yildan beri aytib kelinadi. 2023 yilning iyun oyida Toshkent shahrida o‘tkazilgan xalqaro forumda «Apex bank» boshqaruvi raisi Bahrom No‘monov: «O‘zbekiston aholisining 20 foizi diniy sabab bilan an’anaviy kredit tizimidan foydalanmaydi», deb aytgandi.

   Туризм қўмитаси Ўзбекистоннинг Малайзиядаги элчихонаси билан ҳамкорликда телеканал буюртмасига кўра “Sulalatus Salatin Sdn Bhd” медиа компанияси ижодий жамоасининг Ўзбекистонга бир ҳафталик ташрифини ташкил қилди.

Ташрифдан кўзланган мақсад – Ўзбекистоннинг туризм салоҳияти, маданий ва тарихий меросига бағишланган теледастурлар доирасида олти қисмдан иборат Малайзияда қизиқарли медиа-контентни тайёрлаш ва намойиш этишдан иборат.

Телекўрсатувлар икки қисмдан иборат бўлади. Биринчиси Тошкент, Самарқанд, Бухоро шаҳарлари ва Тошкент вилоятининг Бўстонлиқ туманининг маданий мероси, туризм инфратузилмаси ва табиий ресурсларига бағишланади. Иккинчиси, мамлакатнинг гастрономик ва агротуризм салоҳиятидир. Тасвирга олиш ишлари Тошкент шаҳридаги Чорсу, Самарқанддаги Сиёб ва бошқа жойларда миллий таомлар ресторанлари ҳамда бозорларида ташкил этилди.

* * *

Malayziya davlat teleradiokompaniyasining “TV Okey”  telekanali ushbu mamlakatda, shuningdek, Singapur, Tailand, Shimoliy Indoneziya va Filippinda efirga uzatiladigan ommaviy madaniyat va ko‘ngilochar segmentida mashhurdir.

   Turizm qo‘mitasi O‘zbekistonning Malayziyadagi elchixonasi bilan hamkorlikda telekanal buyurtmasiga ko‘ra “Sulalatus Salatin Sdn Bhd” media kompaniyasi ijodiy jamoasining O‘zbekistonga bir haftalik tashrifini tashkil qildi.

Tashrifdan ko‘zlangan maqsad – O‘zbekistonning turizm salohiyati, madaniy va tarixiy merosiga bag‘ishlangan teledasturlar doirasida olti qismdan iborat Malayziyada qiziqarli media-kontentni tayyorlash va namoyish etishdan iborat.

Teleko‘rsatuvlar ikki qismdan iborat bo‘ladi. Birinchisi Toshkent, Samarqand, Buxoro shaharlari va Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanining madaniy merosi, turizm infratuzilmasi va tabiiy resurslariga bag‘ishlanadi. Ikkinchisi, mamlakatning gastronomik va agroturizm salohiyatidir. Tasvirga olish ishlari Toshkent shahridagi Chorsu, Samarqanddagi Siyob va boshqa joylarda milliy taomlar restoranlari hamda bozorlarida tashkil etildi.

Мулоқот чоғида Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Шавқий Иброҳим Аллом жанобларига Ўзбекистондаги нуфузли тадбирлар ва халқаро конференцияларда фаол иштироклари учун миннатдорлик билдириб, у киши томонидан нуфузли тадбирларда билдирилган муҳим таклифларни юқори баҳоладилар.

Учрашув чоғида икки давлат муфтийлари Миср ва Ўзбекистон қадимдан Ислом     дини марказлари бўлгани, бу диёрлардан етишиб чиққан алломалар, хусусан, Имом Бухорий, “Соҳиби Ҳидоя” Бурҳониддин Марғилоний, “Бадоиъус-саноиъ” муаллифи Имом Косоний, шунингдек, исломни илм-маърифат ва тинчлик дини сифатида намоён этган ал-Хоразмий, Беруний, Ибн Сино, Мирзо Улуғбек сингари улуғ мутафаккирлар ватани экани билан ҳақли равишда фахрланиш кераклиги, шу каби алломаларнинг бутун дунёда Исломнинг ёйилиши ва ривожига муносиб ҳисса қўшганлари, бу қадим анъана бугунги кунда ҳам давом этаётганини таъкидладилар.

Хусусан, Ўзбекистон ва Миср давлат раҳбарларининг саъй-ҳаракатлари, диний-маърифий соҳага қаратаётган алоҳида эътиборлари натижасида икки давлат диний идоралари бутун дунё Ислом олами мамлакатлари учун бугунги куннинг долзарб мавзуларига бағишланган мана шундай халқаро анжуманлар, учрашувлар ва мулоқотлар ўтказаётганларини қайд этдилар.

Миср Араб Республикаси муфтийси Шавқий Иброҳим Аллом Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво марказига ташриф буюрдилар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

]]> https://alhidoya.uz/yangiliklar/ozbekiston-va-qozogiston-muftiylari-hamkorlik-istiqbollarini-muhokama-qildilar/ Mon, 27 Nov 2023 12:32:51 +0000 https://alhidoya.uz/?p=26300 Бугун, 27 ноябрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Қозоғистон мусулмонлари идораси раиси, бош муфтий Наврўзбай ҳожи Тағанули жаноблари билан учрашув ўтказдилар.

Самимий мулоқот чоғида Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Қозоғистон бош муфтийси Наврўзбай ҳожи жанобларига Тошкент, Бухоро шаҳарларидаги нуфузли тадбирлар ва халқаро конференцияларда фаол иштироклари учун ташаккур айтиб, қозоғистонлик уламоларнинг халқаро форумдаги чиқишларини юқори баҳоладилар. Ўз навбатида Қозоғистон бош муфтийси самимий таклиф, хайрли дуо ва тилаклар учун миннатдорлик билдириб, муваффақиятлар тилади.

Учрашувда Ўзбекистон билан Қозоғистон ўртасидаги ҳамкорлик диний-маърифий жабҳада ҳам изчил ривожланиб, халқларимиз ўртасидаги биродарликни янада мустаҳкамланиб бораётгани, икки давлат раҳбарларининг оқилона сиёсати туфайли ўзаро муносабатлар янги босқичга кўтарилгани ҳам алоҳида таъкидланди.

Мулоқотда Ўзбекистон томонининг Туркий давлатлар ташкилоти мусулмон диний идоралар раҳбарлари кенгаши ҳузурида Фатво ҳайъатини тузиш таклифининг амалий аҳамияти жуда юқори эканига урғу қаратилди. Мазкур ҳайъат глобал масалалардаги фатволар лойиҳасини ишлаб чиқиш, фатво идоралари фаолиятини мувофиқлаштириш каби муҳим вазифалар билан шуғулланиши билан янада аҳамиятли эканига эътибор қаратилди.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари икки давлат диний идоралари ҳамкорлигида амалга оширилаётган хайрли ишлар, мўмин-мусулмонларнинг диний эҳтиёжларини қондириш, хусусан биргаликда глобал фатволарни ишлаб чиқиш, қардош халқларнинг диний эҳтиёжларини тўғри таъминлаш кабиларга ҳам тўхталдилар.

19 июль – ислом оламида бошланган ҳижрий 1445 йил муҳаррам ойининг биринчи кунида давлатимиз раҳбари эҳромга кириб, умра амалларини бажарди. Каъбатуллоҳнинг ичида намоз ўқиш шарафига муяссар бўлди.

Шавкат Мирзиёев динимиз арконларига мувофиқ Байтуллоҳ атрофида етти бор тавоф, Сафо ва Марва тепаликлари орасида еттита саъй қилди. Ватанимиз равнақи, эл-юртимиз тинчлиги ва фаровонлиги, барча юртдошларимиз, ёш авлодимиз бахту иқболи ва ёрқин келажагини тилаб дуолар қилинди.

Таъкидлаш жоизки, айнан шу куни Каъбанинг кисвасини алмаштириш маросими бўлиб ўтди.