Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев бошчилигида устозлар ва фахрий имомлар билан учрашувлар ташкил этилди. Зиёрат чоғида уларнинг ўтган ҳаёт йўли, дин ва жамият учун қилган хизматлари, оғир шароитлардаги сабр ва матонатлари ҳақида самимий суҳбатлар бўлиб ўтди.

Ҳаётдаги барча неъматлар, тинчлик, эркин ибодат, илм олиш каби имкониятларнинг қадрини англашда ўтмишдаги оғир синов ва қийинчиликларни эслаш, улардан сабоқ чиқариш жуда муҳим. Зиёрат чоғида устозлар ўз ҳаётларидаги шундай даврлар ҳақида сўз юритар эканлар, “Бугунгидек шароит бизга насиб бўлмаган, ёшлар эса неъматлар қадрига етишлари лозим”, деган фикрларини баён этдилар.

Улар ўз насиҳатларида шукроналикни ҳаёт шиори қилиш, инсоннинг ўз аҳволига рози бўлиб, бирор неъмат берилар экан, ундан илм ва амал билан фойдаланиш кераклигини таъкидладилар.

Шунингдек, масжидларда фаолият қилаётган имомлар томонидан амалга оширилаётган ишларни эътироф этарканлар, уларга доимий изланишда, пок ният ва холислик ила хизмат қилиш лозимлиги ҳақида панду насиҳатлар қилишди. Бундай сўзлар ҳар бир ёш имомнинг қалбида масъулият туйғусини кучайтириши шубҳасиз.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

Bugungi kunda insoniylik, qadr-qimmat va ma’naviyat kabi oliy tushunchalarni jamiyatimizda mustahkamlashda ilmu irfon sohiblari, xususan, diniy soha ustozlari va faxriy imomlarning tutgan o‘rni beqiyos. Shu ma’noda, hududlarda ulug‘ va faxriy imomlar hamda hayot tajribasi boy ustozlarni ziyorat qilish, ularning duo-nasihatlarini eshitish, yosh avlodga ma’naviy ko‘prik vazifasini o‘tayotgan muhim amallardan biriga aylanmoqda.

Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev boshchiligida ustozlar va faxriy imomlar bilan uchrashuvlar tashkil etildi. Ziyorat chog‘ida ularning o‘tgan hayot yo‘li, din va jamiyat uchun qilgan xizmatlari, og‘ir sharoitlardagi sabr va matonatlari haqida samimiy suhbatlar bo‘lib o‘tdi.

Hayotdagi barcha ne’matlar, tinchlik, erkin ibodat, ilm olish kabi imkoniyatlarning qadrini anglashda o‘tmishdagi og‘ir sinov va qiyinchiliklarni eslash, ulardan saboq chiqarish juda muhim. Ziyorat chog‘ida ustozlar o‘z hayotlaridagi shunday davrlar haqida so‘z yuritar ekanlar, “Bugungidek sharoit bizga nasib bo‘lmagan, yoshlar esa ne’matlar qadriga yetishlari lozim”, degan fikrlarini bayon etdilar.

Ular o‘z nasihatlarida shukronalikni hayot shiori qilish, insonning o‘z ahvoliga rozi bo‘lib, biror ne’mat berilar ekan, undan ilm va amal bilan foydalanish kerakligini ta’kidladilar.

Shuningdek, masjidlarda faoliyat qilayotgan imomlar tomonidan amalga oshirilayotgan ishlarni e’tirof etarkanlar, ularga doimiy izlanishda, pok niyat va xolislik ila xizmat qilish lozimligi haqida pandu nasihatlar qilishdi. Bunday so‘zlar har bir yosh imomning qalbida mas’uliyat tuyg‘usini kuchaytirishi shubhasiz.

Farg‘ona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

***

«O‘qituvchi va murabbiylar kuni» munosabati bilan «Vaqf» xayriya jamoat fondi Farg‘ona filiali mutasaddilari tomonidan viloyatimizda uzoq yillar din va vatan ravnaqi yo‘lida xizmat qilgan faxriy ustozlar ziyorat qilinib, ularning duolari olindi.

“Ҳақ йўлида ким сенга бир ҳарф ўқутмиш ранж ила,
Айламак бўлмас адо ҳаққин онинг юз ганж ила”

Ҳақиқатдан ҳам ким сенга дунё-ю охиратингда мухтож бўладиган масалада бир ҳарфни сенга таълим берса, у инсон сенинг отангдекдир. Доно халқимиз “Устоз отангдек улуғ” деб бежизга айтмаган. Бундай устозлик мартаба ҳар кимга ҳам насиб этавермайди. Зеро, илм Аллоҳнинг мулки ва улуғ неъмати бўлиб, уни ўзи саралаб олган бандаларига инъом этади. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак бир ҳадисларида илм талабидаги инсонга уч турли кишиларнинг дуолари: устози, ота-онаси ва ўзининг кечалари билан қилган ибодат ва дуоларининг натижасида илм ҳосил бўлади.

Илм беришда мол-дунё топишни эмас, балки Аллоҳнинг розилиги ва жамиятга, миллатга манфаат келтирадиган ёш авлодни тарбиялашни мақсад қилинса, Аллоҳ илм берувчини икки дунё саодатига эриштиради. Фақат мол-дунё илинжида берилган таълимда Аллоҳнинг ризоси ҳам, дунё саодатида кенглик ҳам, устоз-шогирд ўртасидаги ўзаро муҳаббат ҳам бўлмайди. Илм талабида юрганлар ҳам худди шундай, илмни Аллоҳнинг розилиги, дин ва миллат ривожига ўз ҳиссасини қўшишни қасд қилиб олмоқлиги даркор. Шунда Парвардигор ўрганаётган илмига барака-хайрни беради.

Абу Хурайра (р.а.)дан ривоят қилинади: Росулуллоҳ (с.а.в.) айтдилар: “Инсон вафот этгандан сўнг унинг барча амаллари кесилади, магар учта амалининг савоби етиб туради: садақаи жория, фойдали илм ва унинг ортидан дуо қилувчи солиҳ фарзанд,” дедилар. (Муслим ривояти)[1] Бу ҳадиси шарифдан билинадики, устозларимиз бераётган фойдали илмлари ўзлари учун то қиёматгача садақаи жория бўлиб хизмат қилади. Устоз шогирдига савоб умидида берган илмида катта ажр олади ҳамда келажакда шогирди ҳам олган илмига амал қилишлик билан ёки таълим беришлик билан қанча савоб топса унинг мисличалик баробари миқдорида устозига ҳам етиб туради. Чунки Росулуллоҳ (с.а.в) Абу Масъуд Ансорий (р.а)дан ривоят қилинган ҳадиси шарифда шундай марҳамат қилади: “Ким бир яхши ишга далолат қилса, унга ўша амални қилгувчисига бериладиган ажрнинг мисли берилади” дедилар. (Муслим ривояти)[2]

Шу ўринда устозни ҳурматлаш ҳақида ҳам айтиб ўтиш керак. Муаллим ва илм эгаларини ҳурматини жойига қўйиш, улар ҳузурида одобу аҳлоқ қоидаларига риоя қилиш бевосита илмни хурматлаш ва улуғлашлик саналади. Шайх ул ислом, буюк имом Садидуддин Шерозий ҳазратлари:

– Бир киши ўғлини олим, фозил бўлишини орзу қилса, олимларнинг, илм аҳлининг ҳурматини қилсин. Уларга ҳиммат кўрсатсин. Агар ўғли олим бўлиб етишмаса, унда албатта невараси олим бўлади, – деганлар.

Араб халифаларидан бири Хорун ар-Рашид ўғлини имом Асмоъий роҳматуллоҳ ҳузурларига илм ва одоб ўрганишлиги учун юборибдилар. Бир куни устознинг таҳорат олаётганларини ва ўғлини эса устознинг оёқларига сув қуяётганини кўрдилар. Шунда халифа хазратлари имом Асмоъийни танбеҳ ва маломат қилиб:

– Мен сизнинг ҳузурингизга ўғлимни илм ва одоб ўргансин деб жўнатган эдим, шундай экан нимага ўғлимга бир қўли билан сув қуйиб, бошқаси билан оёғингизни ювишни буюрмайсиз?! – деган экан.

Демак, илмнинг булоғи ҳисобланган устоз ва муаллимлар мақомида бўлган ҳар бир кишини ҳурмат қилиш илмни улуғлаш бўлади ва илмда етукликка эришишига сабаб бўлади. Биз шогирдлар ҳар сафар дуога қўл очганимизда устозларимизнинг ҳам ҳақларига Парвардигордан мағфират сўраб дуо килишимиз бўйнимиздаги қарзимиздир. Аллоҳ барчаларимизга таълим берган устозларимиздан рози бўлсин. Амин.

Нодирбек Нишонов
Фарғона шаҳар “Муҳаммад авлиё”
номли масжид имом ноиби в/б

[1] “Мирқотул мафатииҳ” 1-жуз, 203-ҳадис
[2] “Мирқотул мафатииҳ” 1-жуз, 209-ҳадис

Ёшларни Ватанга садоқат, элу юртга меҳр-муҳаббат руҳида тарбиялаш, эътиқоди мустаҳкам комил инсон сифатида етиштиришда, албатта, уламоларнинг хизмати ва ўрни беқисдир. Устозлардан Абдували домла Ҳафизов, Саидваққос домла Минаваров, Абдураҳим домла Мўминовлар ҳамда «Ширмонпазлик» масжиди имом-хатиби Юсуфбурҳон домла Қодировлар ҳам ана шундай масъулиятли йўлда фаолият олиб боришган. Мамлакатимиз мустақиллигининг ўттиз уч йиллиги муносабати билан Фарғона вилояти вакиллиги томонидан ташкил этилган тадбирда соҳада узоқ йиллар самарали меҳнат қилган устозлар ҳолидан хабар олиниб, хизматлари эътибор ва эътирофда экани билдирилди. Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев устозлар билан самимий мулоқот қилди, уларни зиёрат қилиниб, ҳол-аҳвол сўралди. Диний-маърифий соҳадаги ўзгариш ва ислоҳотлар ҳақида гапирилди, ўтган кунлар хотирланиб, бугунги кун учун шукрона келтирилди. Юрт тинчлиги, халқ фаровонлиги, мустақиллигимиз барқарор бўлишини сўраб, дуога қўл очилди. Устозларга эсдалик совғаларини топширилди.

***

Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida barcha sohalarda keng ko‘lamli islohotlar izchil ravishda amalga oshirilmoqda. Ayniqsa, vatan, millat kelajagi haqida gap ketganda ma’naviyatning ahamiyati yuksakdir. Bugun diniy soha xodimlari ham yurt ravnaqi va din rivoji yo‘lida samarali mehnat olib borayotirlar. Kuni kecha, mustaqillikning o‘ttiz uch yilligi munosabati bilan Davlat rahbarining farmoni asosida ko‘plab sohalar qatori diniy soha vakillarining ham mukofotlangani mamlakatimizda olib borilayotgan katta o‘zgarishlarning namunasi desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Ayniqsa, mukofotlangan imom-xatiblar orasida Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibining o‘rinbosari Alisher domla Naimovning ham borligi viloyatdagi imomlarni ham ruhlantirdi.

Yoshlarni Vatanga sadoqat, elu yurtga mehr-muhabbat ruhida tarbiyalash, e’tiqodi mustahkam komil inson sifatida yetishtirishda, albatta, ulamolarning xizmati va o‘rni beqisdir. Ustozlardan Abduvali domla Hafizov, Saidvaqqos domla Minavarov, Abdurahim domla Mo‘minovlar hamda «Shirmonpazlik» masjidi imom-xatibi Yusufburhon domla Qodirovlar ham ana shunday mas’uliyatli yo‘lda faoliyat olib borishgan. Mamlakatimiz mustaqilligining o‘ttiz uch yilligi munosabati bilan Farg‘ona viloyati vakilligi tomonidan tashkil etilgan tadbirda sohada uzoq yillar samarali mehnat qilgan ustozlar holidan xabar olinib, xizmatlari e’tibor va e’tirofda ekani bildirildi. Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev ustozlar bilan samimiy muloqot qildi, ularni ziyorat qilinib, hol-ahvol so‘raldi. Diniy-ma’rifiy sohadagi o‘zgarish va islohotlar haqida gapirildi, o‘tgan kunlar xotirlanib, bugungi kun uchun shukrona keltirildi. Yurt tinchligi, xalq farovonligi, mustaqilligimiz barqaror bo‘lishini so‘rab, duoga qo‘l ochildi. Ustozlarga esdalik sovg‘alarini topshirildi.

Ушбу оят ва ҳадисдан ҳам маълум бўлмоқдаки, динимиз таълимотларида толиби илм ва устозлар хизмат ва машаққатлари зикр этилиш билан бирга уларнинг даража ва мартабалари кўтарилиши ҳақида ҳам хушхабар берилган.

Мазкур таълимотларга амал қилган жамиятда толиби илм ва устозлар доимо юксак ҳурмат ва эҳтиромда бўлган. Диёримизда ҳам ҳар йили «1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни» сифатида кенг нишонланиб, барчамизга катта меҳнат ва машаққат билан таълим-тарбия берган устозларга эҳтиром кўрсатиш анъанага айланиб улгурди.

Марғилон шаҳридаги имом-хатиблар ҳам ушбу санада устозларни зиёрат қилишга мушарраф бўлдилар. Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев, Собиржон домла Норматов, Юсуфбурҳон домла Қодиров, Абдуфаттоҳ домла Олимов ва бир қатор устозлар зиёрат қилиниб, уларнинг қимматли ўгитлари ва дуолари олинди.

Доно халқимиз ҳам “Устоз отангдек улуғ!” дея бежиз айтмаган. Зеро, уларга қанча ҳурмат ва эҳтиром кўрсатилса шунча оз. Аллоҳ таоло барчамизни устозларни севувчи, уларни эҳтиром қилувчи бандалардан қилсин!