Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Сиз Аллоҳни зикр қиляпсизми, билингки, Аллоҳ таоло сиз Уни зикр қилишингизни истади. Бас, Аллоҳга ҳамд айтинг, фурсатни ғанимат билинг. Фақат сиз Уни зикр қилишингизни эмас, балки У ҳам сизни зикр қилишни истади.

Ишонинг, Аллоҳ таоло шу топда сизни исмингизни Ўзининг ҳузуридаги фаришталар олдида эсламоқда.

Қуръони каримда айтади: «Мени зикр қилинглар, шунда Мен ҳам сизларни эслайман» (Бақара сураси, 152-оят).

Ҳадиси қудсийда айтилади, Мусо алайҳиссалом: «Эй Роббим, бандаларинг орасида Сен яхши кўрадиган бандангни билсам эдим, мен ҳам уни яхши кўрар эдим», дедилар. Аллоҳ таоло деди: «Қачон бир бандамни Мени кўп зикр қилаётганини кўрсанг билгинки, Мен унга Мени зикр қилишига изн берганман. Ана ўша бандамни мен яхши кўраман. Агар банда мени зикр қилмаётганини кўрсанг билгинки, Мен уни зикримдан тўсиб қўйганман. Мен у бандани ёмон кўраман».

Ҳомиджон домла ИШМАТБЕКОВ

***

Siz o‘zingizcha Allohni zikr qila olmasligingizni, faqat Uning O‘zi izn bersagina zikr qilishingiz mumkinligini bilasizmi?

Siz Allohni zikr qilyapsizmi, bilingki, Alloh taolo siz Uni zikr qilishingizni istadi. Bas, Allohga hamd ayting, fursatni g‘animat biling. Faqat siz Uni zikr qilishingizni emas, balki U ham sizni zikr qilishni istadi.

Ishoning, Alloh taolo shu topda sizni ismingizni O‘zining huzuridagi farishtalar oldida eslamoqda.

Qur’oni karimda aytadi: «Meni zikr qilinglar, shunda Men ham sizlarni eslayman» (Baqara surasi, 152-oyat).

Hadisi qudsiyda aytiladi, Muso alayhissalom: «Ey Robbim, bandalaring orasida Sen yaxshi ko‘radigan bandangni bilsam edim, men ham uni yaxshi ko‘rar edim», dedilar. Alloh taolo dedi: «Qachon bir bandamni Meni ko‘p zikr qilayotganini ko‘rsang bilginki, Men unga Meni zikr qilishiga izn berganman. Ana o‘sha bandamni men yaxshi ko‘raman. Agar banda meni zikr qilmayotganini ko‘rsang bilginki, Men uni zikrimdan to‘sib qo‘yganman. Men u bandani yomon ko‘raman».

Homidjon domla ISHMATBЕKOV

Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бу киши дардга чалинган бир кишининг қулоғига ниманидир ўқидилар. У соғайиб кетди.

Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Унинг қулоғига нима деб айтдинг?» деганларида, бу киши: «Мўминун» сурасининг 115-оятидан то охиригача» ўқиганларининг хабарини бердилар.

Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Агар бирор киши мана шу оятларни ишонч билан ўқиса, тоғни ҳам майдалаб юборади», дедилар» (Ибн Сунний ривояти).

Имом Нававийнинг «Ал-Азкор» китобидан

***

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Abdulloh ibn Mas’ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Bu kishi dardga chalingan bir kishining qulog‘iga nimanidir o‘qidilar. U sog‘ayib ketdi.

Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uning qulog‘iga nima deb aytding?» deganlarida, bu kishi: «Mo‘minun» surasining 115-oyatidan to oxirigacha» o‘qiganlarining xabarini berdilar.

Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Agar biror kishi mana shu oyatlarni ishonch bilan o‘qisa, tog‘ni ham maydalab yuboradi», dedilar» (Ibn Sunniy rivoyati).

Imom Navaviyning «Al-Azkor» kitobidan

***

Abu Umoma Bohiliy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Haq bo‘la turib janjalni tark etgan kishiga jannat yonidagi bir uyga kafilman. Hazildan bo‘lsa ham, yolg‘onni tark etgan kishiga jannat o‘rtasidagi bir uyga kafilman. Chiroyli xulqli kishiga jannatning eng yuqorisidagi bir uyga kafilman», dedilar.

Бошқа бир ояти каримада эса қуйидагича марҳамат қилади: “Айтинг (эй Муҳаммад) «Агар Аллоҳни севсангиз, менга эргашингиз, шунда Аллоҳ сизни севади ва гуноҳларингизни мағфират қилади. Аллоҳ кечиримли ва меҳрибондир»”…

Демак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш ҳар бир мўминнинг юксак орзуси бўлган Аллоҳнинг муҳаббати ва мағфиратига сабаб бўлади.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш эса У зотнинг суннатларига амал қилиш билан бўлади. Табийки бу эргашиш мусулмон ҳаётининг ҳар бир жабҳасини қамраб олади. Яъни, суннат фақат ибодатлар доирасида эмас, балки шахсий, оилавий, иқтисодий ва ижтимоий ҳаётда ҳам асосий йўл-йўриқдир.

Биз бу ўринда суннатни шариатимиздаги тўрт асосий далиллардан бири бўлгани ҳақида эмас, балки аждодларимиз ўзларининг кундалик ишларида амал қилиб нажот топишларига сабаб бўлган ва бизларни ҳам бугунги кўп муаммолик ҳаётимизни тартибга соладиган бирдан-бир нажот — суннатнинг мусулмон ҳаётидаги ўрни ҳақида сўз юритмоқчимиз.

Инсоният тарихида ахлоқий комилликнинг энг юксак намунаси бўлган шахс – бу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдирлар. У зотнинг ҳаётлари фақатгина ибодат ва шариат қоидаларидан иборат бўлмай, балки инсонларга энг гўзал ахлоқий мезонларни ўргатувчи мукаммал мактаб бўлган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сийратлари одоб ва гўзал муомалага асосланган бўлиб, ҳар бир мусулмон киши учун ибрат манбаи ҳисобланади.

Мисол учун суннатда одобнинг ўрни беқиёс бўлиб, инсоннинг ҳар бир ҳаракатида – гапиришида, овқатланишида, ўзаро муносабатларида, ҳатто ухлаш ва уйғонишида ҳам ахлоқий гўзалликнинг устуворлиги таъкидланган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Мен гўзал ахлоқни камолига етказиш учун юборилдим» – деб марҳамат қилганлар (Имом Аҳмад ривояти). Ушбу сўзлар ахлоқнинг исломдаги муҳим ўрнини ва ҳар бир мўмин учун суннат асосида одобли ҳаёт кечириш нечоғлик муҳим эканини кўрсатади.

Бугунги кунда жамиятда ахлоқий инқироз, оилавий низолар ва ижтимоий муаммоларнинг илдизи айнан суннатдан йироқлашишда ётади. Агар инсон суннатга амал қилса, унинг шахси комиллашади ва жамиятдаги ўрни мустаҳкам бўлади.

Биргина оиладаги суннатнинг ўрнига келсак, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам оилавий ҳаётда ҳам мукаммал намуна эдилар. У зот алайҳиссалом аёлларга эҳтиром билан муносабатда бўлишни, фарзандларга меҳрибонлик қилишни ва оилавий муҳитни илиқ тутишни амалда кўрсатиб, бизларни ҳам унга тарғиб қилдилар.

Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар: «Сизларнинг энг яхшиларингиз ўз аҳли-аёлига (оиласига) яхшилик қилганларингиздир. Мен эса ўз аҳлимга (оиламга) яхшилик қилишда ҳаммангиздан яхшироқман» (Имом Термизий ривояти).

Бугунги кунда кўплаб оилавий муаммоларнинг келиб чиқишига сабаб – суннат асосида ҳаёт кечирмасликдир. Агар инсон оилада суннатга амал қилса, оилавий бахт ва тинчлик шаксиз таъминланади.

Ёки суннатга бўлган эҳтиёжимиз фақат оилада эмас, балки иқтисодий ҳаётда ҳам муҳим ўрин тутади. Биламизки, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳалол савдо қилиш, алдаш ва рибодан қочиш, харидор ва сотувчи ўртасида ҳалолликни сақлаш каби қоидаларни ўргатганлар.

Бу борасида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтганларки:

«Ҳалол савдогар қиёмат кунида пайғамбарлар, сиддиқлар ва шаҳидлар билан бирга бўлади» (Имом Термизий ривояти).

Бугунги кунда кўплаб иқтисодий инқирозлар ва фирибгарликлар суннатдан йироқлашганлик натижасидир. Агар савдогарлар суннат асосида иш юритсалар, шахсий ҳаётларидаги ҳамда жамиятдаги иқтисодий барқарорлик таъминланади.

Инсон ҳаётда бошқалар билан мулоқотга киришар экан, бу борада ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга эргашиш муҳимдир. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг одиллик, адолат, ростгўйлик ва бағрикенгликка оид суннатлари жамиятнинг маънавий тикланишига олиб келади.

Агар инсонлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўрсатмаларига амал қилсалар, жамиятда ўзаро ишонч, меҳр-оқибат ва барака ортади. Суннатни ҳаёт тарзига айлантириш мусулмон умматининг бирлигига ва куч-қудратига сабаб бўлади.

Хулоса қилиб айтганда, суннат – бу фақат ибодатлар мажмуаси эмас, балки мусулмон ҳаётининг ҳар бир қисмида қўлланилиши лозим бўлган муҳим манбадир. Ахлоқ, оилавий муносабатлар, иқтисод – барчаси суннат асосида шаклланса, мусулмон жамияти барқарор ва кучли бўлади. Бугунги замонда суннатга амал қилиш янада долзарб аҳамият касб этмоқда, чунки у инсон нафсини тарбиялайди, оилаларни бахтли қилади ва жамиятни ислоҳ қилади.

Шундай экан, ҳар бир мусулмон инсон суннатни ўрганиши ва унга амал қилишга ҳаракат қилиши лозим. Зеро, суннат – мусулмон ҳаётининг қон томири бўлиб, у орқали ҳаётимизга нур, файз ва барака киради.

Раҳматуллоҳ Файзуллаев,
Марғилон шаҳар «Робия ҳожи она» масжиди имом-хатиби
«Ислом нури» газетаси, 6-сон

***

Muqaddas dinimiz Islom butun insoniyatga saodatli hayot tarzini taqdim etuvchi ilohiy ta’limot bo‘lib, uning asosiy manbalari Qur’oni Karim va Sunnatdir. Sunnat – bu Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning aytgan so‘zlari, bajargan amallari va sukutlari bilan tasdiqlangan ishlar bo‘lib, u musulmonni ikki dunyo saodatiga yetkazuvchi eng ishonchli va mustahkam arqondir. Shuning uchun ham Alloh taolo Qur’onda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ergashishni buyurib, shunday marhamat qiladi:

«Payg‘ambar sizga nimani bersa, o‘shani olinglar va nimadan qaytarsa, o‘shandan qaytinglar»… (Hashr surasi, 7-oyat).

Boshqa bir oyati karimada esa quyidagicha marhamat qiladi: “Ayting (ey Muhammad) «Agar Allohni sevsangiz, menga ergashingiz, shunda Alloh sizni sevadi va gunohlaringizni mag‘firat qiladi. Alloh kechirimli va mehribondir»”…

Demak, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ergashish har bir mo‘minning yuksak orzusi bo‘lgan Allohning muhabbati va mag‘firatiga sabab bo‘ladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ergashish esa U zotning sunnatlariga amal qilish bilan bo‘ladi. Tabiyki bu ergashish musulmon hayotining har bir jabhasini qamrab oladi. Ya’ni, sunnat faqat ibodatlar doirasida emas, balki shaxsiy, oilaviy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotda ham asosiy yo‘l-yo‘riqdir.

Biz bu o‘rinda sunnatni shariatimizdagi to‘rt asosiy dalillardan biri bo‘lgani haqida emas, balki ajdodlarimiz o‘zlarining kundalik ishlarida amal qilib najot topishlariga sabab bo‘lgan va bizlarni ham bugungi ko‘p muammolik hayotimizni tartibga soladigan birdan-bir najot — sunnatning musulmon hayotidagi o‘rni haqida so‘z yuritmoqchimiz.

Insoniyat tarixida axloqiy komillikning eng yuksak namunasi bo‘lgan shaxs – bu Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamdirlar. U zotning hayotlari faqatgina ibodat va shariat qoidalaridan iborat bo‘lmay, balki insonlarga eng go‘zal axloqiy mezonlarni o‘rgatuvchi mukammal maktab bo‘lgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning siyratlari odob va go‘zal muomalaga asoslangan bo‘lib, har bir musulmon kishi uchun ibrat manbai hisoblanadi.

Misol uchun sunnatda odobning o‘rni beqiyos bo‘lib, insonning har bir harakatida – gapirishida, ovqatlanishida, o‘zaro munosabatlarida, hatto uxlash va uyg‘onishida ham axloqiy go‘zallikning ustuvorligi ta’kidlangan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Men go‘zal axloqni kamoliga yetkazish uchun yuborildim» – deb marhamat qilganlar (Imom Ahmad rivoyati). Ushbu so‘zlar axloqning islomdagi muhim o‘rnini va har bir mo‘min uchun sunnat asosida odobli hayot kechirish nechog‘lik muhim ekanini ko‘rsatadi.

Bugungi kunda jamiyatda axloqiy inqiroz, oilaviy nizolar va ijtimoiy muammolarning ildizi aynan sunnatdan yiroqlashishda yotadi. Agar inson sunnatga amal qilsa, uning shaxsi komillashadi va jamiyatdagi o‘rni mustahkam bo‘ladi.

Birgina oiladagi sunnatning o‘rniga kelsak, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam oilaviy hayotda ham mukammal namuna edilar. U zot alayhissalom ayollarga ehtirom bilan munosabatda bo‘lishni, farzandlarga mehribonlik qilishni va oilaviy muhitni iliq tutishni amalda ko‘rsatib, bizlarni ham unga targ‘ib qildilar.

Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytganlar: «Sizlarning eng yaxshilaringiz o‘z ahli-ayoliga (oilasiga) yaxshilik qilganlaringizdir. Men esa o‘z ahlimga (oilamga) yaxshilik qilishda hammangizdan yaxshiroqman» (Imom Termiziy rivoyati).

Bugungi kunda ko‘plab oilaviy muammolarning kelib chiqishiga sabab – sunnat asosida hayot kechirmaslikdir. Agar inson oilada sunnatga amal qilsa, oilaviy baxt va tinchlik shaksiz ta’minlanadi.

Yoki sunnatga bo‘lgan ehtiyojimiz faqat oilada emas, balki iqtisodiy hayotda ham muhim o‘rin tutadi. Bilamizki, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam halol savdo qilish, aldash va ribodan qochish, xaridor va sotuvchi o‘rtasida halollikni saqlash kabi qoidalarni o‘rgatganlar.

Bu borasida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytganlarki: «Halol savdogar qiyomat kunida payg‘ambarlar, siddiqlar va shahidlar bilan birga bo‘ladi» (Imom Termiziy rivoyati).

Bugungi kunda ko‘plab iqtisodiy inqirozlar va firibgarliklar sunnatdan yiroqlashganlik natijasidir. Agar savdogarlar sunnat asosida ish yuritsalar, shaxsiy hayotlaridagi hamda jamiyatdagi iqtisodiy barqarorlik ta’minlanadi.

Inson hayotda boshqalar bilan muloqotga kirishar ekan, bu borada ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ergashish muhimdir. Chunki Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning odillik, adolat, rostgo‘ylik va bag‘rikenglikka oid sunnatlari jamiyatning ma’naviy tiklanishiga olib keladi.

Agar insonlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ko‘rsatmalariga amal qilsalar, jamiyatda o‘zaro ishonch, mehr-oqibat va baraka ortadi. Sunnatni hayot tarziga aylantirish musulmon ummatining birligiga va kuch-qudratiga sabab bo‘ladi.

Xulosa qilib aytganda, sunnat – bu faqat ibodatlar majmuasi emas, balki musulmon hayotining har bir qismida qo‘llanilishi lozim bo‘lgan muhim manbadir. Axloq, oilaviy munosabatlar, iqtisod – barchasi sunnat asosida shakllansa, musulmon jamiyati barqaror va kuchli bo‘ladi. Bugungi zamonda sunnatga amal qilish yanada dolzarb ahamiyat kasb etmoqda, chunki u inson nafsini tarbiyalaydi, oilalarni baxtli qiladi va jamiyatni isloh qiladi.

Shunday ekan, har bir musulmon inson sunnatni o‘rganishi va unga amal qilishga harakat qilishi lozim. Zero, sunnat – musulmon hayotining qon tomiri bo‘lib, u orqali hayotimizga nur, fayz va baraka kiradi.

Rahmatulloh Fayzullayev,
Marg‘ilon shahar «Robiya hoji ona» masjidi imom-xatibi
«Islom nuri» gazetasi, 6-son

Ушбу ишчи гуруҳ томонидан вилоятнинг турли ҳудудларидаги масжидлар ва имом-хатиблар фаолияти ўрганилиб, бир қатор муҳим йўналишлар бўйича таҳлил ва баҳолаш ишлари олиб борилмоқда. Бу жараёнда қуйидаги масалаларга алоҳида эътибор қаратилмоқда:

Масжидларда санитария ва гигиена ҳолати
Масжид — нафақат ибодатгоҳ, балки поклик ва озодалик рамзи ҳамдир. Шу боис, ҳар бир масжидда санитария талабларига амал қилиш, ибодатга келувчилар учун қулай ва тозаликка риоя қилинган муҳит яратиш муҳим аҳамият касб этади.

Ишчи гуруҳ санитария ҳолатини ўрганар экан, масжид ичидаги ювиниш жойлари, таҳоратхоналар, гиламлар, ҳаво айланиши, сув таъминоти ва атроф муҳит тозалигига алоҳида эътибор қаратмоқда. Айрим масжидларда мунтазам санитария ишлари йўлга қўйилган бўлса, баъзи ҳолларда бу масалада тўлиқ ижро таъминланмаган. Шу асосда амалий тавсиялар берилмоқда.

Ёнғин хавфсизлиги ҳолати
Масжидларда ёнғин хавфсизлигини таъминлаш — жамоат хавфсизлигининг муҳим қисми ҳисобланади. Ишчи гуруҳ бу борада масжидлардаги ўт ўчириш воситалари, электр тармоқларининг ҳолати, эвакуация чиқиш йўллари ва ёзма тартибдаги хавфсизлик режаларини кўздан кечирмоқда.
Баъзи масжидларда ёнғин хавфсизлиги талабларига тўлиқ амал қилинаётган бўлса-да, бошқаларида муайян камчиликлар аниқланиб, мутахассислар тавсияси асосида тезкор чоралар кўриш лозимлиги қайд этилмоқда.

Қурилиш ва таъмир ишларининг меъёрий талабларга мувофиқлиги
Масжидларда олиб борилаётган қурилиш ва таъмир ишлари белгиланган меъёр ва талабларга мувофиқ бўлиши лозим. Ишчи гуруҳ қурилиш ишлари амалга оширилаётган объектларда лойиҳавий ҳужжатлар, масжиднинг тарихий ва меъморий хусусиятларига риоя этилган-этилмаганини ўрганмоқда.
Қурилиш ишлари вақтинчалик эмас, кўп йиллар давомида хизмат қиладиган ибодат масканини вужудга келтиришга қаратилган бўлиши лозим. Шу боис, бу борада ҳам техник назорат ва масъулиятли ёндашув талаб этилаётганига алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Имом-хатиблар ва масжид ходимларининг ижро интизоми
Масжид фаолиятининг самарадорлиги, аввало, унда хизмат қилаётган имом-хатиблар ва ходимларнинг масъулиятлилигига боғлиқ. Ишчи гуруҳ бу борада жамоат билан ишлаш маданияти, вақтга риоя, ҳужжат юритиш тартиби ва иш юзасидан ҳисобот бериш тизимини ҳам таҳлил қилмоқда.

Ижро интизомига суст қаралаётган ҳолатларда имом-хатибларга тегишли эслатма ва тавсиялар берилмоқда. Шу билан бирга, ўз бурчини сидқидилдан адо этаётган фидоий ходимлар алоҳида эътироф этилмоқда.

Шахсий хулқ-атворда намуна бўлиш
Имом-хатиблар фақатгина ибодат раҳнамоси эмас, балки жамият учун юксак ахлоқий намуна бўлиши керак. Улар жамоат олдидаги чиқишлари, муносабати, кийиниш маданияти ва умумий хулқ-атвори орқали кенг оммага таъсир кўрсатади.

Ишчи гуруҳ имомларнинг шахсий фазилатларини, жамоа билан қандай алоқада эканини, муҳтожларга муносабати ва аҳолининг турли қатлами билан мулоқот маданиятини ҳам баҳоламоқда. Бу орқали диний ходимлар орасида маънавий етакчилик фазилатини янада юксалтириш кўзда тутилган.

Ушбу тизимли ўрганишлар орқали Фарғона вилоятида масжидлар фаолияти янада тартибли, таҳлил ва тавсияларга асосланган ҳолда йўлга қўйиш, қолаверса, ишчи гуруҳ томонидан аниқланган камчиликлар юзасидан масъул шахсларга аниқ вазифалар белгилаш ва ижрога қаратиш, яхши натижаларни эса оммалаштириш кўзда тутилган.

Ҳудудлардаги ўрганишлар давом этмоқда.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari tomonidan belgilab berilgan topshiriqlar ijrosini bajarish maqsadida Farg‘ona viloyatida diniy soha xodimlari hamda masjidlar faoliyatini yanada samarali yo‘lga qo‘yish, jamoat bilan ishlashda yuksak mas’uliyatni ta’minlash maqsadida viloyat bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev rahbarligida ishchi guruh tashkil etildi. Hozirga qadar viloyatning Quva, Qo‘shtepa, Rishton va Bag‘dod tumanlarida o‘rganishlar olib borildi.

Ushbu ishchi guruh tomonidan viloyatning turli hududlaridagi masjidlar va imom-xatiblar faoliyati o‘rganilib, bir qator muhim yo‘nalishlar bo‘yicha tahlil va baholash ishlari olib borilmoqda. Bu jarayonda quyidagi masalalarga alohida e’tibor qaratilmoqda:

Masjidlarda sanitariya va gigiyena holati Masjid — nafaqat ibodatgoh, balki poklik va ozodalik ramzi hamdir. Shu bois, har bir masjidda sanitariya talablariga amal qilish, ibodatga keluvchilar uchun qulay va tozalikka rioya qilingan muhit yaratish muhim ahamiyat kasb etadi.

Ishchi guruh sanitariya holatini o‘rganar ekan, masjid ichidagi yuvinish joylari, tahoratxonalar, gilamlar, havo aylanishi, suv ta’minoti va atrof muhit tozaligiga alohida e’tibor qaratmoqda. Ayrim masjidlarda muntazam sanitariya ishlari yo‘lga qo‘yilgan bo‘lsa, ba’zi hollarda bu masalada to‘liq ijro ta’minlanmagan. Shu asosda amaliy tavsiyalar berilmoqda.

Yong‘in xavfsizligi holati Masjidlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlash — jamoat xavfsizligining muhim qismi hisoblanadi. Ishchi guruh bu borada masjidlardagi o‘t o‘chirish vositalari, elektr tarmoqlarining holati, evakuatsiya chiqish yo‘llari va yozma tartibdagi xavfsizlik rejalarini ko‘zdan kechirmoqda.
Ba’zi masjidlarda yong‘in xavfsizligi talablariga to‘liq amal qilinayotgan bo‘lsa-da, boshqalarida muayyan kamchiliklar aniqlanib, mutaxassislar tavsiyasi asosida tezkor choralar ko‘rish lozimligi qayd etilmoqda.

Qurilish va ta’mir ishlarining me’yoriy talablarga muvofiqligi Masjidlarda olib borilayotgan qurilish va ta’mir ishlari belgilangan me’yor va talablarga muvofiq bo‘lishi lozim. Ishchi guruh qurilish ishlari amalga oshirilayotgan obyektlarda loyihaviy hujjatlar, masjidning tarixiy va me’moriy xususiyatlariga rioya etilgan-etilmaganini o‘rganmoqda. Qurilish ishlari vaqtinchalik emas, ko‘p yillar davomida xizmat qiladigan ibodat maskanini vujudga keltirishga qaratilgan bo‘lishi lozim. Shu bois, bu borada ham texnik nazorat va mas’uliyatli yondashuv talab etilayotganiga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Imom-xatiblar va masjid xodimlarining ijro intizomi Masjid faoliyatining samaradorligi, avvalo, unda xizmat qilayotgan imom-xatiblar va xodimlarning mas’uliyatliligiga bog‘liq. Ishchi guruh bu borada jamoat bilan ishlash madaniyati, vaqtga rioya, hujjat yuritish tartibi va ish yuzasidan hisobot berish tizimini ham tahlil qilmoqda.

Ijro intizomiga sust qaralayotgan holatlarda imom-xatiblarga tegishli eslatma va tavsiyalar berilmoqda. Shu bilan birga, o‘z burchini sidqidildan ado etayotgan fidoiy xodimlar alohida e’tirof etilmoqda.

Shaxsiy xulq-atvorda namuna bo‘lish Imom-xatiblar faqatgina ibodat rahnamosi emas, balki jamiyat uchun yuksak axloqiy namuna bo‘lishi kerak. Ular jamoat oldidagi chiqishlari, munosabati, kiyinish madaniyati va umumiy xulq-atvori orqali keng ommaga ta’sir ko‘rsatadi.

Ishchi guruh imomlarning shaxsiy fazilatlarini, jamoa bilan qanday aloqada ekanini, muhtojlarga munosabati va aholining turli qatlami bilan muloqot madaniyatini ham baholamoqda. Bu orqali diniy xodimlar orasida ma’naviy yetakchilik fazilatini yanada yuksaltirish ko‘zda tutilgan.

Ushbu tizimli o‘rganishlar orqali Farg‘ona viloyatida masjidlar faoliyati yanada tartibli, tahlil va tavsiyalarga asoslangan holda yo‘lga qo‘yish, qolaversa, ishchi guruh tomonidan aniqlangan kamchiliklar yuzasidan mas’ul shaxslarga aniq vazifalar belgilash va ijroga qaratish, yaxshi natijalarni esa ommalashtirish ko‘zda tutilgan.

Hududlardagi o‘rganishlar davom etmoqda.

Farg‘ona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Тадбир давомида қорилар билан якка тартибда суҳбат олиб борилди, қироат ва тажвид қоидаларига риоя қилиш даражаси текширилди. Ушбу жараёнда тажрибали устозлар томонидан ҳар бир қорининг Қуръон тиловати тингланди ва зарур тавсиялар берилди.

Тадбирнинг иккинчи қисмида хатми Қуръонни ўқиш жараёнида эътибор қаратилиши лозим бўлган муҳим жиҳатлар — ҳарфларни ўз ўрнида маҳраж билан чиқариш, хатми Қуръонни белгиланган режа асосида ўтказиш каби муҳим жиҳатлар ҳақида тушинча берилди.

Дарҳақиқат, бу каби учрашувлар Қуръон илмини ривожлантириш, қорилар савиясини янада ошириш ва хатми Қуръонни чиройли тарзда ўтказиш учун муҳим аҳамият касб этиши таъкидланди.

***

Bugun, Farg‘ona shahridagi “Ummul Quro” masjidida Ramazon oyida xatmi Qur’onga o‘tuvchi qorilar ishtirokida tadbir bo‘lib o‘tdi. Ushbu tadbirda Qur’on qiroati va hifz sohasida mutaxassislar, viloyat vakilligi xodimlari hamda muborak Ramazon oyida xatmi Qur’onni qilib beradigan qorilar ishtirok etdilar.

Tadbir davomida qorilar bilan yakka tartibda suhbat olib borildi, qiroat va tajvid qoidalariga rioya qilish darajasi tekshirildi. Ushbu jarayonda tajribali ustozlar tomonidan har bir qorining Qur’on tilovati tinglandi va zarur tavsiyalar berildi.

Tadbirning ikkinchi qismida xatmi Qur’onni o‘qish jarayonida e’tibor qaratilishi lozim bo‘lgan muhim jihatlar — harflarni o‘z o‘rnida mahraj bilan chiqarish, xatmi Qur’onni belgilangan reja asosida o‘tkazish kabi muhim jihatlar haqida tushincha berildi.

Darhaqiqat, bu kabi uchrashuvlar Qur’on ilmini rivojlantirish, qorilar saviyasini yanada oshirish va xatmi Qur’onni chiroyli tarzda o‘tkazish uchun muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlandi.

Унда фуқаролар диний-маърифий, ижтимоий-иқтисодий ва оилавий масалалардаги мурожаатлари билан имом домлалар ҳузурига ташриф қилишди. Қабул асносида келган ҳар бир фуқароларнинг масалалари атрофлича ўрганилиб, ҳал этиш чоралари кўрилди.

Ҳақиқий мўмин биродарининг бошига иш тушганда унинг машаққатини аритишга ҳаракат қилади. Қийинчиликда яшаётган мўмин кишининг оғирини енгил қилиш сиртдан бировга ёрдам бериш бўлиб кўринса-да, аслида ёрдам берувчининг ўзига фойда. Зеро, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким биродарининг ҳожатини раво қилса, Аллоҳ унинг ҳожатини раво қилади. Ким бир мусулмоннинг ташвишни аритса, Аллоҳ унинг Қиёмат кунидаги ташвишларидан бирини аритади», деганлар (Имом Бухорий ривояти).

Эслатиб ўтамиз, қабул жараёнлари барча жоме масжидларда ҳафтанинг ҳар чоршанба куни имом-домлалар томонидан амалга оширилмоқда.

***

Bugun, 29 yanvar kuni Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev,  shahar va tumanlar bosh imomlari hamda masjidlar imomlari turli masalalar yuzasidan murojaat qilib kelgan fuqarolarni tinglab, ularga zarur tavsiyalar berdilar.

Unda fuqarolar diniy-ma’rifiy, ijtimoiy-iqtisodiy va oilaviy masalalardagi murojaatlari bilan imom domlalar huzuriga tashrif qilishdi. Qabul asnosida kelgan har bir fuqarolarning masalalari atroflicha o‘rganilib, hal etish choralari ko‘rildi.

Haqiqiy mo‘min birodarining boshiga ish tushganda uning mashaqqatini aritishga harakat qiladi. Qiyinchilikda yashayotgan mo‘min kishining og‘irini yengil qilish sirtdan birovga yordam berish bo‘lib ko‘rinsa-da, aslida yordam beruvchining o‘ziga foyda. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim birodarining hojatini ravo qilsa, Alloh uning hojatini ravo qiladi. Kim bir musulmonning tashvishni aritsa, Alloh uning Qiyomat kunidagi tashvishlaridan birini aritadi», deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Eslatib o‘tamiz, qabul jarayonlari barcha jome masjidlarda haftaning har chorshanba kuni imom-domlalar tomonidan amalga oshirilmoqda.

Яҳё вафот қилгач, дўстларидан бири уни тушида кўриб сўради:
– Эй Яҳё! Аллоҳ сенга қандай муомала қилди?
Яҳё деди:
– Аллоҳ мени Суфённинг дуоси сабаб мағфират қилди!
Эҳтимол сизнинг ҳам нажотингизга кўнглини олган, кўз ёшларини артган, ғамини аритган, қайғусида ҳамдард бўлган кишингизнинг дуоси сабаб бўлар!
Жаннатга киришингизга эҳтимол қайсидир беморга ҳар ой сотиб олиб бераётган бир неча қути дорингиз, етимларга берадиган пулингиз, талабаларга тақдим қилаётган маблағингиз боис бўлар!

Аллоҳнинг раҳматига лойиқ бўлишда кўнгил олишдан кўра яхшироқ сабаб йўқ!
Кўнгил олинг, раҳматга ноил бўлинг!

Абдулқодир Полвонов

“Кеча бир солиҳ киши телефондан менга алоқага чиқди. Мен у кишини танийман. Тушида кўп бора Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни зиёрат қилиб туриши ҳақида хабарим бор эди. Айтишича, кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни тушида кўрибди. Ул зот ҳозирги кунда ҳаммани ташвишга солаётган вабо ва бошқа барча ёмонликлардан сақланиш учун қуйидагиларни ўқишни тавсия қилибдилар:

1. Фотиҳа сурасини 3 марта;
2. Ихлос сурасиини 3 марта;
3. “Ҳасбуналлооҳу ва ниъмал вакиил (- Бизга Аллоҳ таоло кифоядир ва Ул Зот энг яхши вакилдир)” дуосини 313 марта.

Шайх Муҳаммад Тақий Усмоний (ҳафизаҳуллоҳ) туш кўрган кишининг гапини айтиб бўлиб шундай дедилар: “Тўғри, туш Қуръони Карим ва ҳадиси шарифдай шаръий ҳужжат бўлмаса-да, бизга туш орқали бирор ҳушхабар келса, одатда унга амал қилиш фойдадан холи бўлмайди. Шунинг учун тушни кўрган биродаримиз барчага манфаатли бўлишини умид қилиб, мендан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мазкур тавсияларини тарқатишимни илтимос қилди. Қайси бир мусулмон мазкур тавсияларни астоидил бажарса, Аллоҳ таоло уни бу “КОРОНАВИРУС” вабосидан Ўз ҳифзида сақлашини умид қиламиз. Аллоҳ таоло барчамизни паноҳида асрасин!

Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ таржимаси