Мулоқот чоғида Муфтий ҳазратларининг диний-маърифий илмларни тарқатиш, жамиятда соғлом маънавий-ахлоқий муҳитни шакллантириш, ислом маданиятини кенг ёйиш ҳамда мусулмонлар ҳамжиҳатлигини мустаҳкамлаш борасидаги кўп йиллик самарали фаолияти алоҳида эътироф этилди.

Шунингдек, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг ёш авлодга диний ва дунёвий билимларни уйғун ҳолда етказиш, халқаро майдонда динлараро мулоқотни ривожлантириш ва тинчликпарвар ташаббусларни илгари суришдаги салмоқли ҳиссаси юқори баҳоланди.

Мулоқот якунида мўмин-мусулмонлар бирлиги ва маърифати йўлидаги мазкур эзгу ишлари ва халқаро миқёсдаги самарали фаолиятларининг эътирофи сифатида Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларига Москва шаҳридаги Имом Муҳаммад ал-Бухорий номидаги мусулмонлар диний ташкилотининг “АЛ-ИЛМ” ордени тантанали равишда топширилди.

Маълумот ўрнида: “АЛ-ИЛМ” ордени Москвадаги Имом Муҳаммад ал-Бухорий номидаги мусулмонлар диний ташкилоти томонидан таъсис этилган бўлиб, маънавий-маърифий соҳани ривожлантириш ва ислом маданиятига хизмат қилишда алоҳида жонбозлик кўрсатган дин пешволарига топширилади.

Аллоҳ таоло ушбу юксак эътирофни муборак айласин!

***

Moskva safari davomida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Imom Muhammad al-Buxoriy nomidagi musulmonlar diniy tashkiloti raisi va madrasa direktori Umidbek Mamtaliyev bilan uchrashuv o‘tkazdilar (https://t.me/muslimuzportal/45675?single).

Muloqot chog‘ida Muftiy hazratlarining diniy-maʼrifiy ilmlarni tarqatish, jamiyatda sog‘lom maʼnaviy-axloqiy muhitni shakllantirish, islom madaniyatini keng yoyish hamda musulmonlar hamjihatligini mustahkamlash borasidagi ko‘p yillik samarali faoliyati alohida eʼtirof etildi.

Shuningdek, Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining yosh avlodga diniy va dunyoviy bilimlarni uyg‘un holda yetkazish, xalqaro maydonda dinlararo muloqotni rivojlantirish va tinchlikparvar tashabbuslarni ilgari surishdagi salmoqli hissasi yuqori baholandi.

Muloqot yakunida mo‘min-musulmonlar birligi va maʼrifati yo‘lidagi mazkur ezgu ishlari va xalqaro miqyosdagi samarali faoliyatlarining eʼtirofi sifatida Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlariga Moskva shahridagi Imom Muhammad al-Buxoriy nomidagi musulmonlar diniy tashkilotining “AL-ILM” ordeni tantanali ravishda topshirildi.

Maʼlumot o‘rnida: “AL-ILM” ordeni Moskvadagi Imom Muhammad al-Buxoriy nomidagi musulmonlar diniy tashkiloti tomonidan taʼsis etilgan bo‘lib, maʼnaviy-maʼrifiy sohani rivojlantirish va islom madaniyatiga xizmat qilishda alohida jonbozlik ko‘rsatgan din peshvolariga topshiriladi.

Alloh taolo ushbu yuksak eʼtirofni muborak aylasin!

Ислом дини таълимотини кенг ёйиш, халқимизни дину диёнатли, ҳалол-пок, элу юртига муҳаббатли қилиб тарбиялаш, ёшларни рушду ҳидоятга бошлаш йўлидаги хизматлари инобатга олиниб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Мустақиллигимизнинг ўттиз тўрт йиллик байрами муносабати билан Президент фармонига мувофиқ “Олий даражали Имом Бухорий” ордени билан тақдирландилар.

Буюк муҳаддис бобомиз Имом Бухорий номидаги ушбу мукофотнинг Муфтий ҳазратларига тақдим этилгани юксак эҳтиром ва улкан шарафдир. Зеро, Янги Ўзбекистон бунёдкори бўлган Президентимиз томонидан Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг ушбу нуфузли мукофотга муносиб деб топилиши бежиз эмас. Аллоҳ таолонинг инояти ила Ватан равнақи, дин ривожи ва халқ саодати йўлидаги 35 йилдан зиёд вақт мобайнидаги меҳнат самарасидир.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари меҳнат қилиб келаётган қарийб 4 йиллик муфтийлик даврида амалга оширган энг асосий фаолият йўналишларини қуйида мухтасар баён этамиз.

Илм олиш ва халқ хизматидаги машаққатли йўл

Муфтий ҳазратлари зиёли оилада таваллуд топиб, мустабид тузум давридаги мураккаб шароитга қарамасдан, аввал Бухорои шарифдаги Мир Араб мадрасаси, кейин эса Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтини “аъло” баҳоларга тамомлаб, ўзларининг ҳусни хулқлари, гўзал одоблари, самарали меҳнат фаолиятлари ва интизомли ҳаёт тарзлари билан барчага ибрат бўлиб келганлар. Ўз вақтида Андижон тиббиёт институти ва Фарғона давлат университетида ҳам таҳсил олганлар.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари пайғамбарларнинг меросхўри, шариат ходими сифатида ён-атрофни илм нури, маърифат зиёси билан ёритиб, оғир даврларда ҳам муроса йўлидан юриб, бир қўлда қалам, иккинчисида шариатни маҳкам тутиб, халққа хизмат қилиш мақсадида бутун илму салоҳиятлари, катта ҳаётий тажрибалари ва бор куч-қувватларини динимиз равнақи йўлига сафарбар қилдилар. Натижада Муфтий ҳазратларининг ваъз-насиҳатлари, руҳий тарбияга оид чиқишлари ва Расул алайҳиссаломнинг сийратларига оид гўзал суҳбатлари ила нафақат юртимиз мўмин-мусулмонлари, балки қардош халқлар ҳамда ўзбекзабон миллатлар ўртасида ҳам кучли воиз сифатида танилиб, “Нуриддин домла” номи ила маълуму машҳур бўлдилар.

Шундай фидокорона ва серқирра хизматларини инобатга олиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар Кенгаши Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларини 2021 йил октябрь ойида муфтий лавозимига сайлади. Муфтий ҳазратлари масъулиятли лавозимга киришганларининг дастлабки кунлариданоқ Диний идора таркибий тузилмаси тубдан янгиланиб, Фатво маркази ҳамда Ҳаж ва умра маркази ташкил этилди. Муҳим бўғинлар малакали, ташаббускор ва илғор кадрлар билан таъминланди, ходимларнинг шахсий фазилатларида тавозелик, тақво, хушмуомалалик шаклланиб, ўз вазифасига нисбатан фидойилик, жонкуярлик сифатлари сайқал топиб, жамоада уюшқоқлик, иноқлик ва аҳиллик фазилатлари намоён бўлди.

Марказий Осиёда ягона марказ

Холис эътироф этиш керак, нафақат Марказий Осиёда, айни пайтда Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги давлатлари орасида ҳам ягона бўлган ва 2022 йил март ойида асос солинган Ўзбекистон мусулмонлари идораси қошидаги Фатво марказининг иш бошлашида Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг ташаббуслари ва бевосита саъй-ҳаракатлари беқиёс.

Бугун алоҳида бинода жойлашган ушбу Фатво марказида 25 нафар етук уламо етти йўналиш – “Ақида”, “Ибодатлар”, “Оила ва ижтимоий масалалар”, “Ислом молияси”, “Тақвим ва қибла”, “Қўнғироқлар маркази”, “Ёзма мурожаатлар ва медиа” кабиларда фаолият юритмоқда. Диний савол-жавобларга ихтисослашган Колл-марказда бир неча мутахассислар ҳафтанинг ҳар куни турли масалалар юзасидан бериладиган саволларга жавоб қайтармоқда.

2025 йилдан ишлаш ёки ўқиш мақсадида чет давлатларда бўлиб турган ватандошларимизнинг саволларига ижтимоий тармоқлар орқали жавоб бериш имкони яратилди. Ижтимоий, молиявий ва оилавий масалаларда Марказга келган фуқароларнинг мурожаати доимо эътиборда. Бир кунда ўрта ҳисобда 1000 та саволга жавоб бераётган Марказ ўтган фаолият даврида бир миллиондан ортиқ саволга асосли жавобни тақдим этди. Таъкидлаш керакки, марказ фаолиятига қўшни ва хорижий давлатларнинг етук уламолари юқори баҳо бермоқдалар.

Фатво маркази фаолияти билан яқиндан танишган кишининг хаёлига Аллоҳ таолонинг: “Агар билмасангиз, зикр аҳлидан сўранг…” (“Наҳл” сураси 43-оят) деб марҳамат қилган ояти каримаси келади. Аминмизки, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ҳам айнан мўмин-мусулмонларнинг эътиқодий бирлигини таъминлаш, шаръий масалаларга бўлган эҳтиёжини қондириш, уларнинг маънавияти ва маърифатини янада юксалтириш мақсадида мазкур хайрли ишга бош бўлганлар.

Обод бўлаётган масжидлар

Сўнгги йилларда юртимизда барпо этилаётган муҳташам биноларга мос тарзда миллий меъморчиликни ўзида мужассам этган гўзал масжидлар юртимиз кўркига кўрк қўшмоқда. Ҳозирга қадар 114 та янги масжид рўйхатдан ўтказилиб, мўмин-мусулмонлар ихтиёрига топширилди, 389 та масжид қайтадан бунёд этилган бўлса, 227 таси жорий таъмирдан чиқарилди. Маърифат масканларида мўмин-мусулмонлар учун яратилган шарт-шароитлар барчанинг, хусусан хорижлик меҳмонларнинг ҳам ҳавасини келтираётгани айни ҳақиқат. Шундай тароватли масжидларни обод этиш ва қайта таъмирлаш ишлари Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари муфтий бўлиб сайланганларидан сўнг янада жадал тус олди. Аҳоли учун зарур бўлган ҳудудларда янги масжидлар очиш, фойдаланиш учун яроқсиз ҳолга келиб қолган жомеларни тубдан қайта қуриш ва таъмирлаш борасида эришилган натижалар ҳам киши қалбига катта қувонч киритади.

Зеро, Аллоҳ таоло Тавба сурасининг 18-оятида бундай марҳамат қилади: «Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган, намозни баркамол ўқиган, закот берган ва фақат Аллоҳдангина қўрққан кишилар обод қилурлар. Айнан ўшалар ҳидоят топувчилардан бўлишлари мумкин». Бу каби муждалар ҳадиси шарифларда ҳам келган бўлиб, масжид қурган ва обод этган кишига улуғ мукофотлар ваъда қилинган. Усмон ибн Аффондан ривоят қилинган ҳадиси шарифда бундай дейилади: Набий соллаллоҳу алайҳи вассалам: «Ким Аллоҳ таоло учун бир масжид қурса, Аллоҳ унинг учун жаннатда бир уй қуради», дедилар (Имом Муслим ривояти).

Имомлик мартабадир

Имом-хатибларнинг илмий салоҳияти, билим-кўникмаси ҳамда касб-маҳоратини ошириш борасида тизимли ишлар қилинмоқда. Ҳар йили 800-900 нафар имом-домланинг малакаси оширилиб, шу кунга қадар 3,5 минг нафар меҳроб эгаларининг илмий савияси янада юксалди.

Имомлик шараф ва мартаба бўлиб, айни пайтда жуда катта масъулиятли вазифадир. Пайғамбар алайҳиссалом: «Имом зомин (зиммасига олувчи), муаззин омонатдордир. Аллоҳим, имомларни тўғри йўлга бошлагин ва муаззинларни мағфират қилгин”, дея дуо қилганлар (Имом Абу Довуд ривояти).

Бугун Ўзбекистон мусулмонлари идораси тизимидаги 2 145 масжидда имом-хатиблар, имом ноиблари хизмат қилмоқда. Хатибларнинг 935 нафарини, ноибларнинг 393 нафарини олий маълумотли қилишга эришилди.

4 нафар фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олган ва 100 нафар магисратура йўналишини тамомлаган имом-домлалар халқ хизматида бўлмоқда.

Халқимизнинг диний саводхонлигини ошириш ва Ислом маърифатидан баҳраманд этиш мақсадида ҳар куни намоз олди ва ундан сўнг суҳбат ҳамда савол-жавобга алоҳида вақт ажратилаётгани янги жорий этилган анаънадир.

Бугун барқарор иш ҳақига эга бўлган ҳамда турли даражадаги моддий-молиявий рағбатлантиришлардан баҳра олаётган имом-хатиблар – ислом маърифатининг тарқатувчилари – илғор иш услубларини ўрганиш ва тажриба алмашиш мақсадида, Россия Федерацияси, АҚШ, Миср, Туркия, Иордания, БАА, Қозоғистон, Қирғизистон каби давлатларга хорижий сафарларга ҳам юборилмоқда.

14 ҳудуд, 160 туман ва шаҳарда аҳоли саводхонлигини ошириш, аёл-қизлар, ёшлар тарбиясини яхшилаш, оилаларни ислоҳ қилиш ва диний расм-русумларни тартибли ўтказиш билан шуғулланаётган отинойилар ҳам муносиб иш ҳақи билан таъминланган ҳолда бош имом-хатибларнинг аёл-қизлар масалалари бўйича ёрдамчилари сифатида самарали меҳнат қилмоқдалар.

“Қуръон ва тажвид” ўқув курслари фаолияти

Қуръони каримни ўрганиш, тиловат қилиш, оятлари мазмунини тафаккур ва тадаббур қилиш ҳар бир мусулмон учун чинакам саодат. Янги Ўзбекистондаги хайрли ислоҳотлардан яна бири мўмин-мусулмонларнинг Қуръони каримни тажвид қоидалари асосида ўқишни ўрганишга бўлган талаб ва истакларини инобатга олган ҳолда Ўзбекистон мусулмонлари идорасида “Қуръон ва тажвидни ўргатиш бўлими” ва ҳудудларда “Қуръон ва тажвид” ўқув курслари ташкил этилишидир.

Айни кунларда мамлакатимизнинг 28 ҳудудида “Қуръон ва тажвид” ўқув курслари фаолият юритмоқда. Ушбу бўлимга қироат илми бўйича ўнта ижоза соҳиби Шайх Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғли раҳбар этиб тайинланган. Шу кунга қадар ушбу ўқув курсларида 70 мингдан зиёд юртдошимиз илм олди. Яна бир неча минг киши Қуръонни тажвид билан ўқиш бўйича савод чиқармоқда.

Мазкур бўлим юртимиз қориларини халқаро Қуръон мусобақаларига тайёрлаб, Саудия Арабистони, Миср, Туркия, Қатар, Қозоғистон каби давлатларда ташкил этилаётган Қуръони карим мусобақаларидаги иштирокларини таъминлашга ҳам эришди.

Диний таълимдаги қувончли янгиликлар

Мамлакатимизда ёшларимизга профессонал диний-таълим олишлари учун кенг имконият яратиш, мадрасаларда таълим сифатини ошириш ва дарс бериш учун хорижлик уламоларни жалб этиш йўналишларида бир қатор янгиликлар жорий этилди.

Алоҳида таъкидлаш лозимки, давлатимиз Раҳбари ташаббуслари билан Сурхондарё вилоятида Имом Термизий номидаги ислом институтининг ташкил этилиши билан юртимиздаги олий диний таълим муассасаларининг сони 4 тага етди.

Тошкент ислом институтида Магистратура босқичи йўлга қўйилиб, барча қулайликларга эга қўшимча бинолар ажратилди.

2000 нафарга яқин талаба Олий ва ўрта махсус ислом таълим муассасаларида таҳсил олади. Жумладан, 2025-2026 ўқув йилида олий диний таълим муассасаларида 742 нафар талабалар таҳсил олмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси илмий нашрлар рўйхатидан ўтган Тошкент ислом институти муассислигида «Ислом маърифати» илмий-адабий, маънавий-маърифий журнали чоп этиш йўлга қўйилди.

Ушбу институт илмий-тадқиқотчиларининг диссертация мавзуларини тасдиқлаш ва ҳимоя қилишгача бўлган жараёнларни амалга ошириш имкони яратилди.

Олий ва ўрта махсус ислом таълим муассасаларидаги талабаларга таълим берувчи профессор ўқитувчилар сони ва таркиби оширилиб, уларнинг жами сони 523 нафарга етказилди. Улар орасида DSc даражадаги 7 нафар педагог-ўқитувчи, 51 нафар PhD даражасидаги педагог-ўқитувчилар бор. Шунингдек, 6 нафар араб миллатига мансуб профессор-ўқитувчилар ҳам талабаларга сабоқ беришга жалб этилди.

Профессор-ўқитувчилар томонидан жорий ўқув йилида 10 га яқин ижтимоий-гуманитар фанлар ҳамда 20 тадан ортиқ мутахассислик фанлар бўйича янги авлод дарсликлари, монография, ўқув, ўқув-услубий қўлланмалар яратилиши йўлга қўйилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси тизимида меҳнат қилаётган DSc илмий даражасига эга бўлганларга 50 фоиз, PhD илмий даражаси мавжудларга эса 30 фоиз устама ҳақ тўлаш жорий этилди.

Баҳоуддин Нақшбанд халқаро илмий-тадқиқот маркази таъсис этилиши натижасида илмий марказлар сони ҳам тўртта бўлди. Марказ илмий ходимлари томонидан бугунги кунгача 10 дан ортиқ маҳаллий ва хорижий конференцияларда иштирок этилди, 4 та семинар ташкил этилди, 18 та илмий-назарий мақолалар нашр этилди, 30 га яқин алломаларнинг илмий мероси тадқиқоти олиб борилмоқда.

“Кўкалдош”, “Хадичаи Кубро” мадрасалари ва Мир Араб олий мадрасаси замонавий шароитларга эга бўлган янги биноларга кўчиб ўтди. “Муҳаммад ибн Аҳмад ал-Беруний”, “Саййид Муҳйиддин махдум”, “Хожа Бухорий”, Мир Араб, “Жўйбори Калон” мадрасаларининг бинолари капитал таъмирланди.

Биргина 2024-2025 ўқув йилида 166 нафар Қуръони каримни тўлиқ ёдлаган талаба таълим муассасаларини муваффақиятли тамомлади. Уларнинг 16 нафари ижоза олди. 7 нафари эса халқаро Қуръони карим мусобақаларида муносиб иштирок этди.

Олий диний таълим муассасалари Hemis таълим тизимига уланди. Ўрта махсус диний таълим муассасаларида ўқув йилининг биринчи ярми якунига қадар мазкур платформага улаш ишлари режалаштирилган. Hemis ахборот тизимига уланиш натижасида профессор-ўқитувчи ва талабаларга қуйидаги имкониятлар яратилди:

– электрон ҳужжат алмашинуви йўлга қўйилди;
– my.gov.uz порталидан маълумотнома олиш имкони берилди;
– transfer.edu.uz тизими орқали ўқишни қайта тиклаш мумкин бўлди;
– ёшлар дафтарида рўйхатда турган ва ногиронлиги бор шахслар тегишли имтиёзлардан фойдалана олиши мумкин;
– mehnat.uz порталидан битирувчилар ҳақида маълумот олиш имконияти бор;
– diplom.edu.uz тизими орқали электрон диплом тақдим этиш имкони мавжуд.

Тошкент ислом институти ва Иордания Ҳошимийлар Қироллигининг “Ат-Танал ал-арабий” “Араб тилини билиш халқаро сертификати”ни берувчи ташкилоти ўртасида имзоланган англашув меморандуми асосида ушбу олий даргоҳда халқаро тил сертификатини бериш жорий этилди. Натижада бугунги кунга қадар 794 нафар фуқаро имтиҳон топшириб, уларнинг барчаси “Ат-Танал ал-арабий” “Араб тилини билиш халқаро сертификати”ни қўлга киритган. 

Интернет ва медиамаконда илму маърифат тарқатиш

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари фаолиятлари давомида Интернет сайтлари ва ижтимоий тармоқларда диний, ижтимоий ва аҳлоқий мавзуларда мунтазам чиқишлар қиладилар. Муфтий ҳазратларининг видео ва аудио контентлари эълон қилинадиган ижтимоий тармоқлардаги канал ва саҳифаларининг жами обуначилари сони қарийб 3 миллионга етди. Биргина 2025 йилнинг биринчи ярмида контентлар кузатувлари сони 450 млн.ни ташкил этгани чиқишлар нақадар оммалашганига яққол далолат беради.

Ҳазратнинг ислом тарихи, сийрат ва комил инсон сифатларига оид чиқишлари азалдан қўшни мамлакатлар, хусусан, Қирғизистон, Қозоғистон ва Тожикистонда истиқомат қиладиган ўзбекзабон кишиларнинг севиб тинглайдиган мавъизаларига айланган. Айниқса, “Тасаддуқ, Ё Расулуллоҳ” номли туркум суҳбатлари қардош халқларнинг доимий эшитадиган мавзуси саналади.

Марказий Осиё давлатларининг аксар муфтийлари Ўзбекистон муфтийсини шаръий, ақидавий ва ижтимоий масалаларда ўзларининг муҳим маслаҳатгўйлари деб ҳисоблашади. Айниқса, Рамазон ойи ва ҳайитини белгилашда Ўзбекистон томонининг хулосасига алоҳида эътибор қаратишади.

Шу ўринда алоҳида таъкидлаб ўтиш лозим, Миср, Туркия, Россия Федерацияси, Жанубий Корея, Қозоғистон ва Қирғизистон каби давлатларда иш ёки ўқиш билан бўлиб турган меҳнат мигрантларимиз ҳам ўз эътиқодлари талабидан келиб чиққан ҳолда Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг видео ва аудио маърузаларини ихлос билан кузатиб боришади. Муфтий ҳазратларининг мухлислари ватандан ташқарида ҳам бир неча миллионни ташкил этади. Шу боис, у кишининг хорижий сафарлари мобайнида қадам ранжида қилган барча жоме масжидлар минглаб ватандошлар ва хорижлик мухлислар қуршовида бўлади.

Шайх Нуриддин Холиқназарнинг халқаро ташкилотлар фаолиятидаги долзарб мавзулардаги чиқишлари кенг жамоатчилик ва дунёнинг етакчи уламолари томонидан ҳам қўллаб-қувватланиб келаётганлиги айни ҳақиқат. Масалан, Мусулмон донишмандлар кенгашининг muslim-elders.com сайт ва ижтимоий тармоқларидаги мусулмон уммати бирлиги, адолат ва тенглик тўғрисидаги мурожаатлари барча мусулмон мамлакатларининг олимлари ва экспертларида катта қизиқиш уйғотди. Араб тилида эълон қилинган мазкур чиқишлар ташкилотларга аъзо бўлган бошқа уламолар чиқишларига нисбатан бир неча ўн минг марта кўп кўрилгани ҳамда илиқ муносабатларга сазовор бўлганига бевосита гувоҳмиз.

Шайх Нуриддин Холиқназарнинг мусулмон дунёсида катта нуфузга эга бўлган Ислом ҳамкорлик ташкилотининг «OIC Journal» журнали, Иорданиянинг марказий “Аммон” веб-нашридаги илмий мақолалари, шунингдек, араб нашрларида, хусусан, Саудия Арабистони ва Миср матбуотида кенг ёритилган чиқишлари (cgscholar.com, muslim-elders.com, swiftnewz.com, aawsat.com, arab-sahafahh-net, news.gulf365.net, www.al-madina.com, www.alriyadh.com, shahdnow.sa, www.unitedmuslimworld.com, www.youm7.com, www.elmwatin.com, www.alalam.ir, www.uaebarq.ae) ҳам алоҳида эътиборга молик.

Юртимизда фаолият юритаётган телерадиоканаллар, жумладан, “Ўзбекистон 24”, “Ўзбекистон”, “ЎзРепорт”, “Маданият ва маърифат”, “Маҳалла”, “МY 5 (Менинг юртим)”, “Севимли” ва “Миллий” сингари кабилар томонидан эфирга узатиладиган дастурларда ҳам ўз чиқишлари билан мунтазам иштирок этади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси ва унинг тасарруфидаги ташкилотлар томонидан юритиладиган сайтлар сони 48 та, “Мета” ижтимоий тармоғида – 335 та саҳифа, “Instagram” ижтимоий тармоғида – 152 та, “Telegram” мессенджерида – 1570 та канал/ 1733 та гуруҳ, “Youtube” платформасида – 134 канални ташкил этади. Мазкурларнинг доимий обуначилари сони 16,5 млн. нафарга етди. Медиа макондаги “Қуръон сабоқлари”, “Онлайн диний савол-жавоб” каби тўғридан-тўғри эфирлари ва фойдали лойиҳалар омма эътиборини қозонган.

Муфтий ҳазратлари руҳий тарбия, одоб-аҳлоқ, ихлос, самимийлик, шукроналик, илм-маърифат, фарзанд тарбияси, ота-онани эъзозлаш, устозга эҳтиром, Ватанга муҳаббат туйғуси каби мавзулар гўзал тарзда баён қилинган бир нечта адабиётларни таълиф этдилар. “Ихлос – амаллар зийнати”, “Исломда ватан тушунчаси”, “Ҳаж – буюк ибодат”, “Тасаддуқ, ё Расулуллоҳ”, “Умра – улуғ амал”, “Фитна – кўз илғамас хатар”, “Никоҳ йўриқномаси”, “Рамазон – ғанимат ой”, “Аллоҳ мени кўриб турибди”, “Раббоний нидолар”, “Эй бандаларим”, “Ёшларга насиҳатим”, “Инсон қадри”, ҳаммуаллифликда «Фатволар тўплами» (1, 2-жузлар), «Рўзага оид фатволар», «Таҳоратга оид фатволар», “Намозга оид фатволар”, “Қурбонликка оид фатволар”, “Закотга оид фатволар” ва «Фиқҳ ва ақидага оид ихтилофли масалалар ечими» сингари 20 та китоби нашр этилган.

“Янги Ўзбекистон”, “Халқ сўзи” каби марказий босма нашрлар ҳамда “Ҳидоят”, “Мўминалар”, “Ислом нури” сингари диний-маърифий нашрларда маънавий-маърифий мавзулардаги мақолалари нашр этилган.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Диний идоранинг даврий нашрлари (“Ҳидоят”, “Мўминалар”, “Ислом нури”) Таҳрир ҳайъати раиси сифатидаги фаолиятлари натижасида газета ва журналлар ҳар ойда чоп этиладиган адади ўртача 150 минг нусхага етди. Мазкур даврий нашрларнинг жами адади бир йилда 1 млн. 800 минг тани ташкил этади.

Юртимизда жуда кўп қўлёзма китоблар жамланган бўлиб, уларнинг бир қисми Диний идора кутубхона-музейида сақланади. Қўлёзмалар фондида араб, форс-тожик, эски ўзбек, эски турк тили ва бошқа шарқ тилларида битилган 3 мингдан зиёд қўлёзма, 9 мингдан ортиқ тошбосма ва 8 мингдан ортиқ янги нашрлар мавжуд. Энг ноёб қўлёзмалар ҳисобланган VII асрга тегишли “Ҳазрати Усмон Мусҳафи” ва “Катта Лангар Қуръони” яхши ҳолатда сақланмоқда. “Катта Лангар Қуръони” франциялик мутахассислар томонидан таъмирланиб, айрим саҳифалари Париждаги “Лувр” музейи ва Жидда шаҳридаги нуфузли кўргазмаларда намойиш этилди.

Мусулмон олами билан самарали ҳамкорлик

Шайх Нуриддин Холиқназар жанобларининг дунёда тинчликни қарор топтириш, халқлар ўртасидаги биродарликни мустаҳкамлаш, бағрикенглик ва миллатлараро тотувлик йўлидаги салмоқли хизматлари ва юртимиздаги диний-маърифий ислоҳотлар муносиб эътироф этилиб, Муфтий ҳазратлари халқаро ташкилот ҳисобланган Абу Даби тинчлик форуми (БАА), Халқаро мусулмон уламолари кенгаши (Қатар), Мусулмон донишмандлар кенгаши (БАА), Исломий фиқҳ академияси ва Ислом олами уюшмаси (Саудия Арабистони) аъзолигига қабул қилиндилар.

Мазкур ташкилотларга аъзолик Ўзбекистоннинг мусулмон дунёси билан ўзаро ҳамкорлигини янада кучайтириш, муаммоларга ечим топиш ва ислом умматининг бирдамлигини мустаҳкамлашда муҳим омил бўлиб хизмат қилмоқда.

Саудия Арабистони, Миср Араб Республикаси, Бирлашган Араб Амирлиги, Жанубий Корея, Финландия, Озарбайжон, Туркия, Қозоғистон, Қирғизистон ва Афғонистон давлатларидаги йирик халқаро тадбирлар ва кенг аҳоли вакиллари билан учрашувларда тинчлик, дўстлик, меҳр-оқибат, инсонпарварлик ва бағрикенглик борасидаги ташаббуслари билан мусулмон оламида эътибор қозонган Шайх Нуриддин Холиқназар Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот марказининг Халқаро Илмий ҳайъати раиси вазифасига сайланди ҳамда Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси Илмий кенгаши томонидан “Фахрий доктор” илмий унвонига муносиб деб топилди.

Ҳаж ва умра жаннатга етакловчи амаллар

Ҳаж ва умра сафарларини уюштириш, зиёратчиларга хизмат кўрсатиш ва ибодатларни динимиз аҳкомларига мувофиқ адо этишни ташкил этиш ишлари сифат, мазмун ва хизматлар жиҳатидан янги босқичга кўтарилди. Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузурида “Ҳаж” ва “Умра” тарбирларини ташкил этиш ва ўтказиш маркази ташкил этилди.

Таъкидлаш жоизки, ҳаж зиёратчилари сони аввалгига қараганда 3 карра оширилди. Сўнгги йилларда ҳар йили 15 минг нафар фуқаро улуғ амални бажараётган бўлса, охирги йилларда жами 75 мингдан зиёд юртдошимиз ҳаж қилиш бахтига эришди. 2024 йилда 800 минг нафар ҳамюртимиз умра амалини адо этди.

Янги Ўзбекистон зиёратчилари учун муборак заминдаги шароитлар сифат ва хизмат кўрсатиш жиҳатидан юқори даражага олиб чиқилди. Юртдошларимиз муборак амалларни рисоладагидек адо этишлари учун барча шароитлар муҳайё қилинди. Хусусан, меҳмонхоналарда замонавий ва қулай шароитлар ҳозирланди, шунингдек, тиббиёт хонаси ва ишчи гуруҳи штаби ташкил этилган бўлиб, малакали шифокорлар ва тажрибали мутахассислар узлуксиз зиёратчилар хизматида бўлмоқда. Ҳарами шарифга 24 соат давомида автобус қатновлари йўлга қўйилмоқда.

Айтиш жоизки, зиёратчиларимиз ҳаж ибодатини бекаму кўст адо этишлари учун Мино, Арофат ва Муздалифа водийларида ҳам шароитлар яхшиланди. Хусусан, Арафот ҳудудидаги чодирлар ёпиқ тарзда барпо этилди. Уларнинг атрофи иссиқ ўтказмайдиган панеллар билан ўралди, совутиш тизими ўрнатилди, гилам ва тўшаклар солинди.

Ҳаж мавсуми давомида муҳтарам Президентимиз муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари билан телефон мулоқоти қилиб, ҳожилар учун яратилган шароитлар, нуронийларнинг саломатлиги ва кайфияти ҳақида сўрашлари хайрли анаъна тусига кирди. Ўз навбатида мана шундай эҳтиром ва ғамхўрлик учун ҳожилар Ўзбекистонга қайтгач, маҳаллаларда ижтимоий муҳитни мустаҳкамлаш, эҳтиёжманд инсонларга кўмак бериш, ёшларни илм-маърифатга тарғиб этишда намуна кўрсатиш ишларида ибрат кўрсатмоқдалар.

Мана шундай саъй-ҳаракатлар юртимиздаги “Инсон қадри – улуғ”, деган юксак тамойил фуқароларимиз дунёнинг қайси бурчагида бўлса ҳам амалда эканини яққол намоён этади.

«Эй туркий элим…»

Қадимий турк давлати асосчиларидан бири Билга Хоқон туркий халқларга юзланиб: “Эй туркий элим, ўзлигингга қайт, ўзингни англа – янада юксалгайсан!” – деган эди. Бугун ана шу тарихий ҳайқириқ яна баралла янграмоқда. Бу жараёнда Туркий Давлатлар Ташкилотига аъзо давлатларнинг Мусулмонлар идоралари ҳамкорлиги ҳам жадал ривожланмоқда. Туркий давлатлар муфтийлари орасида Ўзбекистон муфтийсининг чиқишлари эса алоҳида эътиборга молик. 2021 – 2024 йилларда бўлиб ўтган муфтийлар йиғилишидаги чиқишлар қардош уламолар томонидан қизғин хайриҳоҳлик ила қўллаб-қувватланди. Жумладан, Туркий давлатлар Фатво ҳайъатини тузиш, ҳар йили анаънавий илмий анжуман ўтказиш ва Исломнинг терроризмга қарши муносабатини англатиш борасидаги таклифлар амалиётга тадбиқ этилди.

Ташқи алоқалар йўналишида Туркия, Сингапур, Покистон, Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон каби давлат раҳбарлари билан мулоқот, халқаро ташкилот ва идора раҳбарлари билан учрашув, чет эл давлат элчилари билан музокаралар, турли мамлакат муфтийлари билан ҳамкорлик ҳамда халқаро анжуман ва тадбирларда фаол иштирок этган Шайх Нуриддин Холиқназар жаноблари ЮНИСЕФ ташкилоти ҳамда Жанубий Корея, Туркия, Литва, Беларусь, Қозоғистон, Қирғизистон, Кавказ мусулмонлари идораси билан ҳамкорлик меморандумлари имзоланишида ташаббускор бўлганлар.

Давлатимиз раҳбарининг саъй-ҳаракатлари асосида Миср Араб Республикаси ва Бирлашган Араб Амирлигидаги нуфузли ташкилотлар билан долзарб йўналишларда “Йўл харитаси” тузилиб, диний-маърифий соҳада ҳам муҳим ишлар амалга оширилмоқда.

Меҳр-мурувват, хайру саховат ишларининг кўлами кенг

Муҳтарам Президентимиз ташаббуслари билан юртимизда камбағалликни қисқартириш, кам таъминланган, боқувчисини йўқотган оилаларга кўмаклашиш, уларнинг ҳолидан хабар олиш, жисмоний имконияти чекланган фуқароларга ёрдам қўлини чўзишдек савобли ишлар тизимли йўлга қўйилган.

Бундай хайрли ишларга динимиз ҳам тарғиб қилади. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: «Молларини Аллоҳ ризолигини истаб, самимий дилларидан чиқариб сарф қиладиган кишилар адирдаги боққа ўхшар: унга жала қуйгач, ҳосилини икки баробар етиштирар. Агар унга жала ёғмаган бўлса, томчилаб ёққан ёмғир ҳам (ўзига яраша ундирар). Аллоҳ қилаётган амалларингизни кўриб турувчидир» (“Бақара” сураси, 265-оят) деб марҳамат қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси ва “Вақф” хайрия жамоат фонди ҳамда соҳа ходимлари ташаббуси билан ҳомийларни жалб этган ҳолда аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатлами, моддий кўмакка муҳтож оилалар, ёлғиз кексалар, боқувчисини йўқотганлар, етимлар, ногиронлиги бор шахслар ва Меҳрибонлик уйларига ҳар йили ўрта ҳисобда 170 млрд. сўм миқдоридаги хайрия ишлари амалга оширилади.

“Одамий эрсанг, демагил одами, ониким, йўқ халқ ғамидин ғами”

Ушбу ҳикматни ҳаёт қоидасига айлантирган Ҳазрати Алишер Навоий ҳам, “Бори элга яхшилиғ қилғилки, мундин яхши йўқ”, дея тақдир ва тадбирни бирлаштирган Заҳириддин Муҳаммад Бобур ҳам оддий одамлар билан доимий мулоқот қилиб, уларни қийнаётган муаммоларни ҳал этишни олий мақсад, ҳаёт мазмуни, деб билган.

Давлатимиз раҳбари бугун барчамизни халқ қалбига қулоқ солишга, инсонларнинг дарду ташвишларини астойдил тинглашга, муаммоларини ҳал қилишда амалий ёрдам беришга даъват этаётгани, буюк шоиримиз айтганидек, қучоқ очиб халқ ичига бориш, унинг армонларини ушалтириш, орзуларини рўёбга чиқаришдек улуғ мақсадларга хизмат қилади.

Янги Ўзбекистонда Ислом дини таълимоти ва миллий қадриятларимиздан сув ичаётган “Инсон қадри” тамойили умуммиллий ҳаракатга айланди. Ҳақ таоло Моида сурасида хушхабар ўлароқ айтади: «Аллоҳ яхшилик қилувчи бандаларини яхши кўради». Мана шу илоҳий кўрсатмага ҳамоҳанг равишда ўлкамизда “Одамларни ҳаётдан рози қилиш – асосий мезон” деган эзгу шиор асосида амалга оширилаётган ҳар бир иш эл-юртга манфаатли бўлмоқда.

Муфтий ҳазратлари халқ билан мулоқот қилиб, одамларнинг дарду ташвишлари билан яшаш ва ишлаш йўлида самарали меҳнат қилмоқдалар. Жумладан, ҳар ҳафтанинг чоршанба куни Диний идорада, барча масжидларда ҳамда алоҳида режа асосида олис ва чекка туман-шаҳарларидаги сайёр учрашувлар чоғида маҳаллалардаги фуқаролар билан дилдан суҳбатлар, жоме масжидлар қавмига мавъизалар қилинади. Бир йилда ўрта ҳисобда тизимдаги мутасаддилар томонидан 100 минг фуқаро қабул қилинади.

Сафарлар давомидаги кенг халқ оммаси билан маънавий-маърифий учрашув, аҳоли вакиллари билан юзма-юз мулоқотлар, жоме масжидларда чиройли мавъизалар билан бирга эҳтиёжманд оилалар ҳолидан хабар олиб, уларга моддий ва маънавий ёрдам кўрсатиб келинаётган ишлардан халқимиз мамнун бўлмоқда.

Дарҳақиқат, дини мубинимизда муҳтожларга ёрдам қўлини чўзишга доимо тарғиб этилади. Муфтий ҳазратлари мана шундай инсонлар билан дилдан суҳбат қилиб, ҳадялар ила уларнинг дилларини равшан этмоқдалар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир ҳадисларида: “Аллоҳ таолога фарзлардан кейинги энг севимли амал мусулмоннинг қалбига хурсандлик киргизишдир”, деганлар.

Ҳазрат Алишер Навоий айтадилар:
Кимки бир кўнгли бузуқнинг хотирин шод айлагай,
Онча борким, Каъба вайрон ўлса, обод айлагай.

Ҳа, мана шундай фуқаролар билан юзма-юз мулоқот, сайёр учрашув ва хайрия ишлари орқали инсонларнинг синиқ кўнгилларини кўтариб, дилларига мамнунлик улашиш ҳар бир виждонли инсон учун ҳузурбахш амаллардан ҳисобланади.

Рағбат – хайрли ишларга мадад

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари муфтийлик фаолиятларидаги мана шундай салмоқли ишлар ва юртимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларнинг муносиб эътирофи сифатида халқаро миқёсда Россия марказий диний идорасининг “Ал-Игтисам” (“Ҳамжиҳатлик”) медали, Қирғизистон мусулмонлари диний идорасининг “Ынтымак” (Бирдамлик) медали, Шимолий Кавказ мусулмонларини мувофиқлаштириш марказининг “Уммат олдидаги хизматлари учун” ордени, “Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси 30 йиллиги” медали, республика миқёсида эса “Ўзбекистон Конституциясининг 30 йиллиги” эсдалик нишони ва “Диний бағрикенглик” кўкрак нишони билан тақдирландилар.

Шубҳасиз, Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2025 йил 23 августдаги Фармони асосида Мустақиллигимизнинг ўттиз тўрт йиллик байрами муносабати билан Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари «Олий даражали Имом Бухорий» ордени ва ўтган қисқа даврда ўн нафар уламоларимиз “Имом Бухорий” ордени билан тақдирланишлари эса энг шарафли мукофот, жуда катта эҳтиром ва улкан тарихий воқеа бўлди.

Эътироф этамизки, муҳтарам Президентимиз томонларидан дин пешволарига кўрсатилаётган бундай эҳтиром диний соҳага қаратилаётган эътиборнинг ёрқин ифодаси бўлиб, инсон қадри улуғланган Янги Ўзбекистонда уламолар қадр топди, муносиб эътироф этилди.

Бундай оламшумул воқеа она Ватан ободлиги ва дин ривожи йўлида хизмат қилаётган уламои киромлар, устозу мударрислар ва имом-домлаларга бўлган эътибор ортаётганининг ёрқин исботидир.

Уламоларга кўрсатилаётган шундай эътиборнинг нечоғли хайрли экани қуйидаги ҳикматда ўз ифодасини топган. Улуғ зотлардан бири Товус раҳматуллоҳи алайҳ отасидан қуйидагича ривоят қилган: «Тўрт кишини ҳурмат қилиш суннатдир: олим, ёши улуғ инсон, подшоҳ ва ота» (Имом Абдураззоқ ривояти).

Хулоса

Тўрт йил – тарих саҳнида жуда қисқа фурсат. Лекин шу йилларга улкан муваффақиятларни сиғдира олиш фақат Аллоҳ таолонинг инояти ҳамда юрт Раҳбарининг адолати, қўллаб-қувватлови ила амалга ошиши мумкин.

Таъкидлаганимиздек, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари муфтийлик лавозимига сайланишлари билан, аввало, ниятни холис қилиб, «Ватан учун, миллат учун, халқ учун» хайрли ишларга ихлос ва тақво билан уммат саодати йўлида енг шимарганлар. Дарвоқе, буюк муҳаддис бобомиз ўзининг шоҳ асари – «Саҳиҳи Бухорий»нинг дастлабки ҳадисини «Амаллар ниятларга кўрадир», деган муборак ҳадис билан бошлаганлар. Исломнинг мадори деб аталувчи ана шу ҳадисни қалбига жо қилган Муфтий ҳазратларига «Олий даражали Имом Бухорий» ордени тақдим этилиши, у кишининг фаолиятлари давомида эришган натижалари самараси, десак айни ҳақиқатни айтган бўламиз.

Фурсатдан фойдаланиб, Муфтий ҳазратларини яна бир бор олий мукофот билан қутлаймиз. Аллоҳ таоло у кишининг дин ривожи, Ватан равнақи ва мусулмон умматининг саодати йўлидаги хизматларига улкан муваффақиятлар ато этсин, омин Ё Роббал аламийн.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар Кенгаши
2025 йил 3 сентябрь / Ҳижрий 1447 йил 11 рабиъул аввал

Тошкент шаҳрида 27 август куни ушбу мукофотларни топшириш маросими бўлди.

Давлатимиз раҳбари барчани, аввало, Мустақиллик байрами билан табриклади. Мамлакатимизда эришилаётган натижаларнинг асоси, саъй-ҳаракатларнинг моҳияти ҳақида алоҳида тўхталди.

– Янги Ўзбекистонда ортга қайтмас тус олган ислоҳотларимиз қандай улкан натижалар бераётганини барчамиз кўриб турибмиз. Ўтган саккиз йилда ялпи ички маҳсулотимиз шиддат билан ўсиб, 115 миллиард долларга етди. Бугун битта рақамни биринчи марта айтмоқчиман: Халқаро валюта жамғармаси прогнозига кўра, бу йил иқтисодиётимиз ҳажми 130 миллиард доллардан ошиши кутилмоқда. Яъни, илгари бундай ўсиш, бундай юксак эътироф ҳеч қачон бўлмаган, – деди Шавкат Мирзиёев.

Бундай натижаларга тадбиркорлик кенг қўллаб-қувватланаётгани, замонавий саноат мажмуалари барпо этилаётгани, “яшил” ва инновацион иқтисодиётга ўтилиб, муқобил энергия манбалари яратилаётгани, ахборот технологиялари, туризм ва молиявий технологиялар каби хизмат кўрсатиш тармоқлари ривожлантирилаётгани замин бўлмоқда.

Юртимизда замонавий шаҳарлар қад кўтармоқда, қишлоқ ва маҳаллалар обод бўлмоқда. Ўтган саккиз йилда аҳоли учун 500 мингдан зиёд кўп қаватли уй-жойлар барпо этилди. Бу мустақилликнинг дастлабки 25 йилига нисбатан тўрт карра кўп. Маҳалла инфратузилмасини яхшилаш, қишлоқларни, йўлларни обод қилиш учун 60 триллион сўм маблағ сарфланди. Ёки, 155 миллиард доллар сармоя ҳисобига 100 мингдан ортиқ инвестиция лойиҳалари ишга туширилди, 7 миллиондан зиёд аҳоли даромадли бўлди.

– Бундай улкан тарихий ютуқларимиз – ўз вақтида чуқур ўйлаб олиб борган кенг кўламли ислоҳотларимиз, энг муҳими, одамларимизнинг тафаккури, дунёқараши ўзгаргани самараси, десак, айни ҳақиқатни айтган бўламиз. Қураётган биноларимиз, замонавий мажмуалар, қулай уй-жойлар, мактаб ва боғчалар, тиббиёт, маданият ва спорт масканлари мисолида Янги Ўзбекистоннинг иқтисодий қудрати ва улкан бунёдкорлик салоҳияти яққол намоён бўлмоқда. Асосийси, қайси соҳада бўлмасин, ҳар бир ютуқ ва натижа, аввало, инсон қадрини улуғлаш, унинг ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлашга хизмат қилмоқда, – деди давлатимиз раҳбари.

Сўнгги саккиз йилда ижтимоий инфратузилмага олдинги йилларга нисбатан олти карра кўп маблағ йўналтирилди. Натижада боғча ўринлари 720 мингдан 2,5 миллионга етказилди. 466 та янги мактаб қурилиб, 1 миллионга яқин ўқувчи ўрни яратилди. Талабалар сони 279 мингдан 1,5 миллион нафарга оширилиб, олий таълимда қамров 40 фоизга олиб чиқилди.

Ўтган ҳафтада Тадбиркорлар куни муносабати билан 168 нафар энг илғор бизнес вакиллари, миришкор деҳқон ва фермерлар давлатимизнинг юксак мукофотлари билан тақдирлангани қайд этилди.

– Бундай фидойи юртдошларимиз, уларнинг ташаббусларини қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантиришдан чарчамайман. Албатта, бу бежиз эмас. Барчангиз яхши биласиз, бундан ўн йил олдин биз асосан хомашё экспорт қилар эдик. Ҳозирги кунда эса, саноат маҳсулотлари ҳажмини 2016 йилги 28 миллиарддан 62 миллиард долларга етказдик. Агар вақтида тадбиркорлик учун қулай шароитлар яратиб бермасак, бундай ютуқларга эриша олармидик? Йўқ, албатта, – деди давлатимиз раҳбари.

Таъкидланганидек, бугун бизнес вакиллари иқтисодиётимизнинг чинакам таянчига айланди. Биргина қурилиш соҳасини оладиган бўлсак, бу йўналиш олдин ҳеч қачон ҳозиргидек жадал ривожланмаган. Илгари қурилишлар фақат давлат буюртмаси асосида бўлар эди. Бугун хусусий қурилиш компаниялари сони 30 мингдан ошди, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ҳажми 6 миллиард долларга яқинлашди.  Ҳозирги кунда Ўзбекистон том маънода улкан қурилишлар майдонига айланди.

Биргина ўтган йилнинг ўзида 23 миллиард долларлик қурилиш ишлари амалга оширилди. Бу 2016 йилга нисбатан 4 карра кўп.

Бундай улкан ўзгаришларни қишлоқ хўжалиги, тўқимачилик, электротехника, машинасозлик, фармацевтика каби йўналишларда ҳам кўриш мумкин.

Мамлакатимизда фақат саноат билан чекланиб қолмасдан, хизмат кўрсатиш соҳаларини ривожлантиришга ҳам алоҳида аҳамият берилаётгани таъкидланди.

– Авваллари 500 миллион долларга етмаган туризм экспорти ҳозир 3 миллиард долларлик маррадан ошди. Етти-саккиз йил олдин IT экспорти 1 миллиард долларга етади, деса, бунга ким ишонарди? Энг муҳими, барча тармоқларга янги илм, замонавий технологиялар кириб келди.  Уларда юз минглаб иш ўринлари ва юқори малакали кадрлар армияси пайдо бўлди. Ҳар бир соҳада Янги Ўзбекистоннинг ўз стратегияси, тажриба мактаби шаклланди.

Мамлакатимизнинг ана шундай янги тарихи, янги қиёфасини яратишда бутун халқимиз қатори сиз, азизларнинг ҳам муносиб ҳиссангиз бор ва бунинг учун барчангизга чуқур миннатдорлик билдираман, – деди Шавкат Мирзиёев.

Президент жойларда давлат мукофотларини қабул қилиб олаётган ватандошларимизни ҳам табриклади.

Шундан сўнг, мукофотланганларга фахрий унвон, орден ва медаллар тантанали равишда топширилди.

– Миллий истиқлолимизнинг энг буюк мақсади инсонга эътибор, унинг қадрини, меҳнатини улуғлаш, олижаноб халқимизнинг иззат-ҳурматини жойига қўйишдан иборат.  Буни ушбу дақиқаларда барчамиз янада чуқур ҳис этмоқдамиз. Ўз меҳнати билан мана шундай қадр топиш, эл-юрт назарида бўлишдек буюк бахт сизларни ҳеч қачон тарк этмасин, – деди Президент.

Мукофотланганлар юксак эътибор учун миннатдорлик билдириб, халқимизга эзгу тилаклар билдирди.

***

Prezident Shavkat Mirziyoyevning farmonlariga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz to‘rt yilligi munosabati bilan turli sohalar vakillari faxriy unvonlar, orden va medallar bilan mukofotlangan edi.

Toshkent shahrida 27 avgust kuni ushbu mukofotlarni topshirish marosimi bo‘ldi.

Davlatimiz rahbari barchani, avvalo, Mustaqillik bayrami bilan tabrikladi. Mamlakatimizda erishilayotgan natijalarning asosi, sa’y-harakatlarning mohiyati haqida alohida to‘xtaldi.

– Yangi O‘zbekistonda ortga qaytmas tus olgan islohotlarimiz qanday ulkan natijalar berayotganini barchamiz ko‘rib turibmiz. O‘tgan sakkiz yilda yalpi ichki mahsulotimiz shiddat bilan o‘sib, 115 milliard dollarga yetdi. Bugun bitta raqamni birinchi marta aytmoqchiman: Xalqaro valyuta jamg‘armasi prognoziga ko‘ra, bu yil iqtisodiyotimiz hajmi 130 milliard dollardan oshishi kutilmoqda. Ya’ni, ilgari bunday o‘sish, bunday yuksak e’tirof hech qachon bo‘lmagan, – dedi Shavkat Mirziyoyev.

Bunday natijalarga tadbirkorlik keng qo‘llab-quvvatlanayotgani, zamonaviy sanoat majmualari barpo etilayotgani, “yashil” va innovatsion iqtisodiyotga o‘tilib, muqobil energiya manbalari yaratilayotgani, axborot texnologiyalari, turizm va moliyaviy texnologiyalar kabi xizmat ko‘rsatish tarmoqlari rivojlantirilayotgani zamin bo‘lmoqda.

Yurtimizda zamonaviy shaharlar qad ko‘tarmoqda, qishloq va mahallalar obod bo‘lmoqda. O‘tgan sakkiz yilda aholi uchun 500 mingdan ziyod ko‘p qavatli uy-joylar barpo etildi. Bu mustaqillikning dastlabki 25 yiliga nisbatan to‘rt karra ko‘p. Mahalla infratuzilmasini yaxshilash, qishloqlarni, yo‘llarni obod qilish uchun 60 trillion so‘m mablag‘ sarflandi. Yoki, 155 milliard dollar sarmoya hisobiga 100 mingdan ortiq investitsiya loyihalari ishga tushirildi, 7 milliondan ziyod aholi daromadli bo‘ldi.

– Bunday ulkan tarixiy yutuqlarimiz – o‘z vaqtida chuqur o‘ylab olib borgan keng ko‘lamli islohotlarimiz, eng muhimi, odamlarimizning tafakkuri, dunyoqarashi o‘zgargani samarasi, desak, ayni haqiqatni aytgan bo‘lamiz. Qurayotgan binolarimiz, zamonaviy majmualar, qulay uy-joylar, maktab va bog‘chalar, tibbiyot, madaniyat va sport maskanlari misolida Yangi O‘zbekistonning iqtisodiy qudrati va ulkan bunyodkorlik salohiyati yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Asosiysi, qaysi sohada bo‘lmasin, har bir yutuq va natija, avvalo, inson qadrini ulug‘lash, uning huquq va manfaatlarini ta’minlashga xizmat qilmoqda, – dedi davlatimiz rahbari.

So‘nggi sakkiz yilda ijtimoiy infratuzilmaga oldingi yillarga nisbatan olti karra ko‘p mablag‘ yo‘naltirildi. Natijada bog‘cha o‘rinlari 720 mingdan 2,5 millionga yetkazildi. 466 ta yangi maktab qurilib, 1 millionga yaqin o‘quvchi o‘rni yaratildi. Talabalar soni 279 mingdan 1,5 million nafarga oshirilib, oliy ta’limda qamrov 40 foizga olib chiqildi.

O‘tgan haftada Tadbirkorlar kuni munosabati bilan 168 nafar eng ilg‘or biznes vakillari, mirishkor dehqon va fermerlar davlatimizning yuksak mukofotlari bilan taqdirlangani qayd etildi.

– Bunday fidoyi yurtdoshlarimiz, ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirishdan charchamayman. Albatta, bu bejiz emas. Barchangiz yaxshi bilasiz, bundan o‘n yil oldin biz asosan xomashyo eksport qilar edik. Hozirgi kunda esa, sanoat mahsulotlari hajmini 2016 yilgi 28 milliarddan 62 milliard dollarga yetkazdik. Agar vaqtida tadbirkorlik uchun qulay sharoitlar yaratib bermasak, bunday yutuqlarga erisha olarmidik? Yo‘q, albatta, – dedi davlatimiz rahbari.

Ta’kidlanganidek, bugun biznes vakillari iqtisodiyotimizning chinakam tayanchiga aylandi. Birgina qurilish sohasini oladigan bo‘lsak, bu yo‘nalish oldin hech qachon hozirgidek jadal rivojlanmagan. Ilgari qurilishlar faqat davlat buyurtmasi asosida bo‘lar edi. Bugun xususiy qurilish kompaniyalari soni 30 mingdan oshdi, qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmi 6 milliard dollarga yaqinlashdi.  Hozirgi kunda O‘zbekiston tom ma’noda ulkan qurilishlar maydoniga aylandi.

Birgina o‘tgan yilning o‘zida 23 milliard dollarlik qurilish ishlari amalga oshirildi. Bu 2016 yilga nisbatan 4 karra ko‘p.

Bunday ulkan o‘zgarishlarni qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik, elektrotexnika, mashinasozlik, farmatsevtika kabi yo‘nalishlarda ham ko‘rish mumkin.

Mamlakatimizda faqat sanoat bilan cheklanib qolmasdan, xizmat ko‘rsatish sohalarini rivojlantirishga ham alohida ahamiyat berilayotgani ta’kidlandi.

– Avvallari 500 million dollarga yetmagan turizm eksporti hozir 3 milliard dollarlik marradan oshdi. Yetti-sakkiz yil oldin IT eksporti 1 milliard dollarga yetadi, desa, bunga kim ishonardi? Eng muhimi, barcha tarmoqlarga yangi ilm, zamonaviy texnologiyalar kirib keldi.  Ularda yuz minglab ish o‘rinlari va yuqori malakali kadrlar armiyasi paydo bo‘ldi. Har bir sohada Yangi O‘zbekistonning o‘z strategiyasi, tajriba maktabi shakllandi.

Mamlakatimizning ana shunday yangi tarixi, yangi qiyofasini yaratishda butun xalqimiz qatori siz, azizlarning ham munosib hissangiz bor va buning uchun barchangizga chuqur minnatdorlik bildiraman, – dedi Shavkat Mirziyoyev.

Prezident joylarda davlat mukofotlarini qabul qilib olayotgan vatandoshlarimizni ham tabrikladi.

Shundan so‘ng, mukofotlanganlarga faxriy unvon, orden va medallar tantanali ravishda topshirildi.

– Milliy istiqlolimizning eng buyuk maqsadi insonga e’tibor, uning qadrini, mehnatini ulug‘lash, olijanob xalqimizning izzat-hurmatini joyiga qo‘yishdan iborat.  Buni ushbu daqiqalarda barchamiz yanada chuqur his etmoqdamiz. O‘z mehnati bilan mana shunday qadr topish, el-yurt nazarida bo‘lishdek buyuk baxt sizlarni hech qachon tark etmasin, – dedi Prezident.

Mukofotlanganlar yuksak e’tibor uchun minnatdorlik bildirib, xalqimizga ezgu tilaklar bildirdi.

Қувонарлиси шуки, диний-маърифий соҳада фидокорона хизмат қилаётган таниқли уламо ва имом-хатиблар ҳам юксак орден ва медаллар билан тақдирланди!

«Имом Бухорий» ордени:

Хоразм вилояти бош имом-хатиби Хайрулла домла Абдуллаев;

Андижон вилояти бош имом-хатиби Мирзамақсуд домла Алимов;

Тошкент шаҳар бош имом-хатиби, Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур тумани «Шайх Зайниддин» жоме масжиди имом-хатиби Абдуқаҳҳор домла Юнусов;

Тошкент шаҳар Юнусобод тумани «Минор» масжиди имом-хатиби Раҳматуллоҳ домла Сайфуддинов.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси жамоаси давлат мукофотига сазовор бўлганларни самимий муборакбод этади! Уларга сиҳат-саломатлик, оилавий бахт ва келгуси фаолиятларида улкан зафарлар тилайди!

***

Prezidentimizning «O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz to‘rt yilligi munosabati bilan fan, ta’lim, sog‘liqni saqlash, sport, adabiyot, madaniyat va san’at sohalari hamda ommaviy axborot vositalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida»gi Farmoni e’lon qilindi.

Quvonarlisi shuki, diniy-ma’rifiy sohada fidokorona xizmat qilayotgan taniqli ulamo va imom-xatiblar ham yuksak orden va medallar bilan taqdirlandi!

«Imom Buxoriy» ordeni:

Xorazm viloyati bosh imom-xatibi Xayrulla domla Abdullayev;

Andijon viloyati bosh imom-xatibi Mirzamaqsud domla Alimov;

Toshkent shahar bosh imom-xatibi, Toshkent shahar Shayxontohur tumani «Shayx Zayniddin» jome masjidi imom-xatibi Abduqahhor domla Yunusov;

Toshkent shahar Yunusobod tumani «Minor» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh domla Sayfuddinov.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi jamoasi davlat mukofotiga sazovor bo‘lganlarni samimiy muborakbod etadi! Ularga sihat-salomatlik, oilaviy baxt va kelgusi faoliyatlarida ulkan zafarlar tilaydi!

Ватанимиз мустақиллигини мустаҳкамлаш, Янги Ўзбекистонни барпо этиш йўлида амалга оширилаётган ислоҳотларга қўшган муносиб ҳиссаси, ўзининг ёрқин истеъдоди, кенг қамровли илмий-ижодий ва амалий фаолияти билан халқимизнинг интеллектуал салоҳияти ва маънавиятини юксалтириш, мамлакатимизда илм-фан, таълим, соғлиқни сақлаш, спорт, адабиёт, маданият ва санъат соҳалари, оммавий ахборот воситаларини ривожлантириш, ёш авлодни она юртга муҳаббат, умуминсоний қадриятларга ҳурмат руҳида соғлом ва баркамол этиб тарбиялаш йўлидаги кўп йиллик самарали хизматлари ҳамда ижтимоий ҳаётдаги фаол иштироки учун қуйидагилар фахрий унвон, орден ва медаллар билан мукофотлансин:

«Олий Даражали Имом Бухорий» ордени билан

Холиқназар Нуриддин Мирзаҳамдам ўғли – Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий

«Имом Бухорий» ордени билан

Абдуллаев Абдулҳай Болтабоевич – Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси араб тили ва адабиёти ал-Азҳар кафедраси доценти

Абдуллаев Хайрулла Ибодуллаевич – Хоразм вилояти бош имом-хатиби

Алимов Мирзамахсуд Хатамбекович – Андижон вилояти бош имом-хатиби

Сайфудинов Рахматула Хабибулаевич – Тошкент шаҳар Юнусобод тумани “Минор” масжиди имом-хатиби

Юнусов Абдуқаххор Рихсибаевич – Тошкент шаҳар бош имом-хатиби, Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур тумани “Шайх Зайниддин” жоме масжиди имом-хатиби

«Ўзбекистон Республикаси халқ артисти» фахрий унвони билан

Мирхадиев Карим Хусанович – Ўзбекистон Киноарбоблари ижодий уюшмаси аъзоси, кино ва театр актёри

Раметова Саида Ходжиевна – Ўзбек Миллий академик драма театри актёри

Сайидов Тохир Самандарович – Ўзбек Миллий академик драма театри актёри

«Ўзбекистон Республикаси халқ рассоми» фахрий унвони билан

Байбосинов Сарсенбай Базарбаевич – Ж.Изентаев номидаги Қорақалпоғистон Республикаси ихтисослаштирилган санъат мактаб-интернати рангтасвир фани ўқитувчиси, рангтасвирчи рассом

«Ўзбекистон Республикаси халқ шоири» фахрий унвони билан

Генжемуратов Бахтияр Алламбергенович – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоир, таржимон

«Ўзбекистон Республикаси халқ бахшиси» фахрий унвони билан

Нарматов Ферузбек Рузимбаевич – Юнус Ражабий номидаги Ўзбек миллий мусиқа санъати институти ўқитувчиси, бахши

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган артист» фахрий унвони билан

Ахмедова Зарина Ахмедовна – Ўзбекистон давлат филармонияси «Наврўз» ашула ва рақс ансамбли бадиий раҳбари, балетмейстер

Бердиев Илхомбек Юлдашевич – Ўзбекистон давлат драма театри актёри

Пазилджанов Жахонгир Гайратович – “Ўзбекконцерт” давлат муассасаси хонандаси

Рузметов Отабек Авазматович – Ўзбекистон давлат филармонияси Хоразм вилояти бўлинмаси балет артисти

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» фахрий унвони билан

Ходжаев Аблат – Ўзбекистон Фанлар академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти бўлим бошлиғи

Шералиева Татьяна Тургуновна – Фарғона вилояти инновацион маданият маркази директори

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими» фахрий унвони билан

Бўтаева Фарида Кузиевна – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси ўринбосари, шоира

Назарбеков Озодбек Ахмадович – Ўзбекистон Республикаси маданият вазири

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист» фахрий унвони билан

Эрматов Ҳусан Тоҳирович – «Ishonch» ва «Ishonch-Doverie» газеталари бош муҳаррири

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спорт устози» фахрий унвони билан

Власова Лилия Вильдановна – Гимнастика бўйича Республика олий спорт маҳорати мактабининг бадиий гимнастика бўйича мураббийси

Достанов Алимардон Махмур ўғли – Чирчиқ олимпия ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш марказининг бокс бўлими мураббийси

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спортчи» фахрий унвони билан

Икромова Тахмина Изатуллоевна – Бадиий гимнастика бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзоси

«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган соғлиқни сақлаш ходими» фахрий унвони билан

Акбаров Миршавкат Миралимович – Академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт марказининг гепатобилиар жарроҳлик ва трансплантология бўлими раҳбари, жарроҳ

«Фидокорона хизматлари учун» ордени билан

Рузиахунов Раҳматжон Турсунович – Бокс бўйича Ўзбекистон терма жамоаси катта мураббийси

Ташматов Мамурджан Ганиевич – Ўзбекистон давлат филармонияси Давлат Джаз оркестри бадиий раҳбари

«Меҳнат шуҳрати» ордени билан

Абдуллаев Насрулла Джалилович – Ўзбекистон Фанлар академиясининг Ўсимлик моддалари кимёси институти директори ўринбосари

Акбарова Фарида Шарахимовна – Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси тасарруфидаги «Бўстон санаторийси» масъулияти чекланган жамияти директори, Тошкент вилояти

Аскаров Ибрагим Рахманович – Андижон давлат университети кимё кафедраси профессори

Атаханова Хакимахон – Ўзбекистон давлат ёш томошабинлар театри етакчи саҳна устаси

Ботиров Низомидин Файзуллаевич – Тошкент вилояти Оққўрғон тумани 8-умумий ўрта таълим мактаби директори

Рахманов Вахоб – Гулистон давлат университетининг ўзбек адабиётшунослиги кафедраси доценти

Рахматов Мирвахит Мирахматович – Ўзбекистон Бадиий ижодкорлар уюшмаси аъзоси, ганчкор уста, Тошкент шаҳри

Саатов Талъат – Ўзбекистон Миллий университети ҳузуридаги Биофизика ва биокимё институти лаборатория мудири

Тожиев Килич Мусажонович – Олтиариқ туманидаги 14-болалар мусиқа ва санъат мактаби директори, хонанда, Фарғона вилояти

Халмедов Мирзатилла Нигматович – Ўзбекистон давлат сатира театри директори, бадиий сўз устаси

«Дўстлик» ордени билан

Абдуллаев Режаббой Тўраевич – Республика «Ҳунарманд» уюшмаси аъзоси, дўппидўз, Андижон вилояти

Акбаров Абдулла Махсуталиевич – Марғилон шаҳар мусиқали мақом театри артисти, бадиий сўз устаси, Фарғона вилояти

Арзуова Набийра – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоира, Қорақалпоғистон Республикаси

Баймуратова Ирина Викторовна – Ангрен шаҳридаги 21-умумий ўрта таълим мактабининг информатика фани ўқитувчиси, Тошкент вилояти

Барашева Светлана Мухтаровна – Самарқанд вилояти рус драма театри олий тоифали артисти

Бегматов Хайриддин Холиқулович – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, ёзувчи, Самарқанд вилояти

Бойназаров Фарход Эркинович – Қашқадарё вилояти мусиқали драма театри бош режиссёри

Борчанинов Кирилл Валерьевич – Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театри опера солисти

Буваев Вахобжон Содиқович – Республика «Ҳунарманд» уюшмаси аъзоси, кулол, Наманган вилояти

Джураев Эркин Зайниевич – Ўзбекистон Бадиий ижодкорлар уюшмаси аъзоси, рангтасвирчи рассом, Бухоро вилояти

Йўлдошев Шуҳрат Темирович – «Ўзбекконцерт» давлат муассасаси хонандаси

Кудаиназаров Амангелди Аидарбекович – Қорақалпоқ давлат ёш томошабинлар театри саҳналаштирувчи режиссёри, Қорақалпоғистон Республикаси

Курбонов Шукуржон – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоир

Латипов Азизхон Гайбуллаевич – Муқимий номидаги Ўзбекистон давлат мусиқали театри солист-вокалисти

Махкамов Бахтияр Мирходиевич – Ўзбекистон Бадиий ижодкорлар уюшмаси аъзоси, дастгоҳли рангтасвирчи рассом

Махкамов Тохир Тургунович – «Ўзбекконцерт» давлат муассасаси Фарғона вилояти бўлими хонандаси

Мустафоев Суюндик – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, ёзувчи

Мухамедов Давлат Кадирович – Хоразм вилояти «Al-Amal Ijod» хусусий корхонаси ганч ўймакор устаси

Мухтаров Ильдар Аскадович – Ўзбекистон Фанлар академияси Санъатшунослик институти бош илмий ходими

Омар-Мун Ясмина Халидовна – Учтепа туманидаги 16-болалар мусиқа ва санъат мактаби ўқитувчиси, хонанда, Тошкент шаҳри

Ражабова Юлдуз Шамшиддиновна – театр ва кино актрисаси

Султанов Аллаберган Дурдиевич – Хоразм вилояти кўзи ожизлар махсус кутубхонасининг китобларни сақлаш бўлими мудири

Таджимуратова Улжан Турдимуратовна – Тошкент шаҳри Олий спорт маҳорати мактабининг эркин кураш бўйича мураббийси

Тараскин Александр Андреевич – Тошкент шаҳридаги «Smart school» нодавлат таълим муассасасининг биология фани ўқитувчиси

Тургунов Тохир Мирхасимович – Ўзбек Миллий мақом санъати маркази Юнус Ражабий номидаги «Мақом» ансамбли олий тоифали артист-созандаси

Усмонов Ахроржон Холматович – Ўзбекистон давлат филармонияси хонандаси

Хажи Акбар Айса – Шинжон тиббиёт университети ректори, Хитой Фанлар академияси Шинжон физик-кимёвий техника институтининг академик директор ўринбосари

Хаметов Рустам Рауфович – «Ўзбекцирк» давлат муассасаси директори ўринбосари, цирк артисти

Хамраева Надира Михайловна – Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театри балет артисти

Холматова Уғулой Султоновна – Бекобод тумани маданият бўлимининг «Нилуфар» фольклор мактаби бадиий раҳбари, Тошкент вилояти

Холмирзаев Боир Мирзаалиевич – Ўзбекистон Киноарбоблари ижодий уюшмаси аъзоси, киноактёр

Хусанов Мирабзал Заирович – Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмаси аъзоси, бастакор

Хусанова Нигора Кахрамонжоновна – Ўзбекистон давлат консерваториясининг махсус фортепиано кафедраси катта ўқитувчиси

Эргашева Барно Бахтияровна – «Томоша» болалар мусиқий театр-студияси бош балетмейстери

Юлдашева Лола Равшанбековна – “Ўзбекконцерт” давлат муассасаси хонандаси

II даражали «Саломатлик» ордени билан

Ахмедов Холиёр Эргашевич – Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Жиззах филиали 1-жарроҳлик бўлими шифокор-жарроҳи

Дадаев Хуршид Хамиджанович – Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг нейрожарроҳлик жонлантириш бўлими мудири

Жанабаев Бахтиёр Базарбаевич – Тошкент давлат тиббиёт университетининг кўп тармоқли клиникаси бўлим мудири

Машарипов Кадамбай – Урганч давлат тиббиёт институтининг нефрология, гемодиализ, травматология ва ортопедия кафедраси доценти

Мирзаева Захида Джураевна – Олмазор туманидаги 15-оилавий поликлиникаси  ҳамшираси, Тошкент шаҳри

Содиқова Насиба Ахмадовна – Республика тез тиббий ёрдам марказининг Навоий вилояти филиали Хатирчи тумани тез тиббий ёрдам станцияси навбатчи фельдшери

Яриев Алижон Равшанович – Гулистон шаҳридаги «Равшан даволаш маскани» хусусий клиникаси жарроҳи, Сирдарё вилояти

II даражали «Соғлом авлод учун» ордени билан

Ёдгоров Завқиддин Расулович – Бухоро вилояти қўғирчоқ театри бош рассоми

Ёкубова Халима Жўраевна – Муборак туманидаги «Шейх» оилавий шифокорлик пункти оилавий шифокори

Кадиров Рамз Турабович – Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти доценти

Маннопова Ойдинхон Султоналиевна – Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети академик лицейининг ижрочи директори

Пирматова Нодира Йигиталиевна – Юнус Ражабий номидаги Ўзбек миллий мусиқа санъати институтининг мақом хонандалиги кафедраси мудири, хонанда

Суяркулов Шерали Рустамбекович – Фарғона давлат университетининг аҳоли томорқаларидан самарали фойдаланиш ва доривор ўсимликлар кафедраси катта ўқитувчиси

Тешабаев Тулкин Закирович – Тошкент давлат иқтисодиёт университети ректори

Тоғаева Гуландом Жумаевна – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоира, Тошкент вилояти

Халикова Мухаббат Шадиевна -Термиз шаҳридаги 2-оилавий болалар уйи раҳбари, Сурхондарё вилояти

«Соғлом турмуш» медали билан

Абдуваитова Лариса Аминджановна – Тиббиёт бош бошқармасининг 1-марказий клиник шифохонаси бош ҳамшираси

Қутбиддинова Наима Абдуқайимовна – Уйчи туманидаги «Ёрқатай» оилавий шифокорлик пункти тиббий бригадаси дояси, Наманган вилояти

Сафарова Гулжаҳон Сафаровна – Оқдарё туманидаги «Узун» оилавий шифокорлик пункти мудири, Самарқанд вилояти

«Келажак бунёдкори» медали билан

Дўсматова Муштарий Йигиталиевна – Ўзбекистон давлат филармонияси «Шодлик» ансамбли балет артисти

Камалходжаева Шукронахон Ахмадилло қизи – Мукаррама Турғунбоева номидаги «Баҳор» давлат рақс ансамбли балет артисти

Косимова Ирода Жохонгир қизи – «Дийдор» ёшлар экспериментал театр-студияси артисти

Матвеева Дарина Сергеевна – «Ўзбекцирк» давлат муассасаси олий тоифали артисти

Норов Ферузбек Иззатуллоевич – Ўзбек миллий мақом санъати марказининг Юнус Ражабий номидаги «Мақом» ансамбли мақомчиси

Нурматова Шохидахон Урмонжон қизи – Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театри опера солисти

Пиязов Акилбек Буркит ули – Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театри опера солисти

Сарсенбаева Инкар Алписбаевна – Қорақалпоқ давлат ёш томошабинлар театри актрисаси

Элмуродзода Улуғбек Ахмаджон ўғли – Марғилон шаҳар мусиқали мақом театри олий тоифали артист-мақомчиси

«Шуҳрат» медали билан

Абдуллаев Равшан Ўктамович – Янгиобод туманидаги 3-умумий ўрта таълим мактабининг география фани ўқитувчиси, Жиззах вилояти

Абдуллаев Расулжон Рустамжон ўғли – Ўзбекистон давлат филармониясининг давлат хор капелласи олий тоифали хор артисти

Абдурахимов Фахриддин Садикович – Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг «Mahalla» телерадиоканали радио лойиҳалар муҳарририяти бош муҳаррири

Абсаматов Мухитдин Исматович – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоир

Акрамов Маҳаммадзиё Равшанбек ўғли – «Ўзбекконцерт» давлат муассасаси хонандаси

Ахмедова Насиба Сейдахметовна – Республика «Ҳунарманд» уюшмаси аъзоси, ўйинчоқлар ясовчи уста, Тошкент шаҳри

Бахромова Дилноза Эшмирзаевна – Самарқанд вилояти Яккакураш спорт турларига ихтисослаштирилган спорт мактаби парадзюдо бўйича мураббийси

Бекметов Болтабой – Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоир, таржимон, Хоразм вилояти

Ваисов Мансурбек Эгамберганович – Юнус Ражабий номидаги Ўзбек миллий мусиқа санъати институтининг мақом хонандалиги кафедраси катта ўқитувчиси

Валатина Виктория Сергеевна – Ўзбекистон давлат филармониясининг «Муножот» рақс ансамбли балет артисти

Ғайбуллаев Ғулом Сайдалимович – Самарқанд агроинновациялар ва тадқиқотлар институтининг агробиология факультети декани

Гулмуротов Дилмурод Сайитмуротович – Гулистон туманидаги 2-болалар мусиқа ва санъат мактабининг бахшичилик синфи ўқитувчиси, Сирдарё вилояти

Ғуломжонов Қахрамон Рустамжон ўғли – «Ҳавас» оилавий гуруҳи хонандаси

Джорабаева Дилфузахон Мамунджановна – Ўзбекистон давлат филармониясининг «Шодлик» ансамбли бош балетмейстери

Досмухамедов Тахирджан Джураевич – Ўзбекистон Театр арбоблари уюшмасининг ижодий бўлими бошлиғи, театршунос

Жумаев Турғун Пўлатбоевич – Навоий вилояти қўғирчоқ театри актёри

Имомова Шаҳрибону Комиловна – «Гулистон» ва «Театр» журналлари бирлашган таҳририяти бош муҳаррири

Каттабобоев Шерзод Мухиддинович – Сирдарё вилояти мусиқали драма театри олий тоифали драма артисти

Махмудов Нодиржон Кабилджанович – «Янги Ўзбекистон» ва «Правда Востока» газеталари таҳририяти катта мухбири

Махмудова Фарангиз Нуридин қизи – Юнус Ражабий номидаги Ўзбек миллий мусиқа санъати институтининг мақом чолғу ижрочилиги кафедраси ўқитувчиси, созанда

Мирзаев Дилмурод Валижонович – Ўзбекистон давлат филармониясининг Миллий карнай-сурнай гуруҳи бадиий раҳбари

Мирзаева Камила Бахтиёр қизи – Ўзбекистон давлат филармониясининг «Наврўз» ансамбли балет артисти

Муминов Лочинбек Нуриддин ўғли – Ўзбекистон давлат симфоник оркестри олий тоифали оркестр артисти

Мусабеков Дилшод Комилбекович – «Dizayn PRO» масъулияти чекланган жамияти актёри

Мухамеджанов Гуламжон Ибрагимович – Мукаррама Турғунбоева номидаги «Баҳор» давлат рақс ансамбли артист-созандаси

Набиев Абдурауфбек Абдураззоқ ўғли – «Rаpid Compаny» масъулияти чекланган жамияти раҳбари, режиссёр

Ражабов Хайрилло Садиллоевич – Академик Ш.Алимов номидаги Республика ихтисослаштирилган фтизиатрия ва пульмонология илмий-амалий тиббиёт марказининг диагностика бўлими шифокори

Раимкулов Азамат Кенжебаевич – Ўзбекистон давлат симфоник оркестри олий тоифали оркестр артисти

Рахмонова Гуласал Итолмасовна – Муқимий номидаги Ўзбекистон давлат мусиқали театри солист-вокалисти

Рахмонова Гузал Шавкатовна – Ўзбекистон давлат симфоник оркестри олий тоифали оркестр артисти

Сайбурханов Зафарбек Обиджанович – Андижон вилояти мусиқали драма театри актёри

Сейтхалилова Мафтуна Ахатовна – Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театрининг «Тумор» ансамбли балет артисти

Тошев Давлат Бўронович – Ўзбекистон Бадиий ижодкорлар уюшмаси аъзоси, миниатюрачи рассом

Тугалов Ботир Бахромович – Самарқанд вилояти мусиқали драма театри директори

Умаров Мирзаюнус Джураевич – Республика «Ҳунарманд» уюшмаси аъзоси, ёғоч ўймакори, Фарғона вилояти

Ҳамдамова Одинахон Араббой қизи – Пара велоспорт бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзоси

Ҳайдаров Илҳомжон Эргаш ўғли – «Ҳужжатли ва хроникал фильмлар киностудияси» давлат унитар корхонаси режиссёри

Чориев Нурилла Ортиқович – «Ёшлик» журнали бош муҳаррири, ёзувчи

Шарипов Андрей Мирсамеевич – Ўзбекистон триатлон федерацияси спортчиси

Эллиева Дилдора Анваровна – Жондор туманидаги 4-мактабгача таълим ташкилоти тарбиячиси, Бухоро вилояти

Ўзбекистон Республикаси Президенти
Ш.Мирзиёев

***

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni

Vatanimiz mustaqilligini mustahkamlash, Yangi O‘zbekistonni barpo etish yo‘lida amalga oshirilayotgan islohotlarga qo‘shgan munosib hissasi, o‘zining yorqin iste’dodi, keng qamrovli ilmiy-ijodiy va amaliy faoliyati bilan xalqimizning intellektual salohiyati va ma’naviyatini yuksaltirish, mamlakatimizda ilm-fan, ta’lim, sog‘liqni saqlash, sport, adabiyot, madaniyat va san’at sohalari, ommaviy axborot vositalarini rivojlantirish, yosh avlodni ona yurtga muhabbat, umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida sog‘lom va barkamol etib tarbiyalash yo‘lidagi ko‘p yillik samarali xizmatlari hamda ijtimoiy hayotdagi faol ishtiroki uchun quyidagilar faxriy unvon, orden va medallar bilan mukofotlansin:

«Oliy Darajali Imom Buxoriy» ordeni bilan

Xoliqnazar Nuriddin Mirzahamdam o‘g‘li – O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy

«Imom Buxoriy» ordeni bilan

Abdullayev Abdulhay Boltaboyevich – O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi arab tili va adabiyoti al-Azhar kafedrasi dots.nti

Abdullayev Xayrulla Ibodullayevich – Xorazm viloyati bosh imom-xatibi

Alimov Mirzamaxsud Xatambekovich – Andijon viloyati bosh imom-xatibi

Sayfudinov Raxmatula Xabibulayevich – Toshkent shahar Yunusobod tumani “Minor” masjidi imom-xatibi

Yunusov Abduqaxxor Rixsibayevich – Toshkent shahar bosh imom-xatibi, Toshkent shahar Shayxontohur tumani “Shayx Zayniddin” jome masjidi imom-xatibi

«O‘zbekiston Respublikasi xalq artisti» faxriy unvoni bilan

Mirxadiyev Karim Xusanovich – O‘zbekiston Kinoarboblari ijodiy uyushmasi a’zosi, kino va teatr aktyori

Rametova Saida Xodjiyevna – O‘zbek Milliy akademik drama teatri aktyori

Sayidov Toxir Samandarovich – O‘zbek Milliy akademik drama teatri aktyori

«O‘zbekiston Respublikasi xalq rassomi» faxriy unvoni bilan

Baybosinov Sarsenbay Bazarbayevich – J.Izentayev nomidagi Qoraqalpog‘iston Respublikasi ixtisoslashtirilgan san’at maktab-internati rangtasvir fani o‘qituvchisi, rangtasvirchi rassom

«O‘zbekiston Respublikasi xalq shoiri» faxriy unvoni bilan

Genjemuratov Baxtiyar Allambergenovich – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoir, tarjimon

«O‘zbekiston Respublikasi xalq baxshisi» faxriy unvoni bilan

Narmatov Feruzbek Ruzimbayevich – Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati instituti o‘qituvchisi, baxshi

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan artist» faxriy unvoni bilan

Axmedova Zarina Axmedovna – O‘zbekiston davlat filarmoniyasi «Navro‘z» ashula va raqs ansambli badiiy rahbari, baletmeyster

Berdiyev Ilxombek Yuldashevich – O‘zbekiston davlat drama teatri aktyori

Pazildjanov Jaxongir Gayratovich – “O‘zbekkonsert” davlat muassasasi xonandasi

Ruzmetov Otabek Avazmatovich – O‘zbekiston davlat filarmoniyasi Xorazm viloyati bo‘linmasi balet artisti

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi» faxriy unvoni bilan

Xodjayev Ablat – O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti bo‘lim boshlig‘i

Sheraliyeva Tatyana Turgunovna – Farg‘ona viloyati innovatsion madaniyat markazi direktori

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi» faxriy unvoni bilan

Bo‘tayeva Farida Kuziyevna – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi o‘rinbosari, shoira

Nazarbekov Ozodbek Axmadovich – O‘zbekiston Respublikasi madaniyat vaziri

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan jurnalist» faxriy unvoni bilan

Ermatov Husan Tohirovich – «Ishonch» va «Ishonch-Doverie» gazetalari bosh muharriri

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sport ustozi» faxriy unvoni bilan

Vlasova Liliya Vildanovna – Gimnastika bo‘yicha Respublika oliy sport mahorati maktabining badiiy gimnastika bo‘yicha murabbiysi

Dostanov Alimardon Maxmur o‘g‘li – Chirchiq olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazining boks bo‘limi murabbiysi

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sportchi» faxriy unvoni bilan

Ikromova Taxmina Izatulloyevna – Badiiy gimnastika bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zosi

«O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan sog‘liqni saqlash xodimi» faxriy unvoni bilan

Akbarov Mirshavkat Miralimovich – Akademik V.Vohidov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan xirurgiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining gepatobiliar jarrohlik va transplantologiya bo‘limi rahbari, jarroh

«Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan

Ruziaxunov Rahmatjon Tursunovich – Boks bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi katta murabbiysi

Tashmatov Mamurdjan Ganiyevich – O‘zbekiston davlat filarmoniyasi Davlat Djaz orkestri badiiy rahbari

«Mehnat shuhrati» ordeni bilan

Abdullayev Nasrulla Djalilovich – O‘zbekiston Fanlar akademiyasining O‘simlik moddalari kimyosi instituti direktori o‘rinbosari

Akbarova Farida Sharaximovna – O‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi tasarrufidagi «Bo‘ston sanatoriysi» mas’uliyati cheklangan jamiyati direktori, Toshkent viloyati

Askarov Ibragim Raxmanovich – Andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi professori

Ataxanova Xakimaxon – O‘zbekiston davlat yosh tomoshabinlar teatri yetakchi sahna ustasi

Botirov Nizomidin Fayzullayevich – Toshkent viloyati Oqqo‘rg‘on tumani 8-umumiy o‘rta ta’lim maktabi direktori

Raxmanov Vaxob – Guliston davlat universitetining o‘zbek adabiyotshunosligi kafedrasi dots.nti

Raxmatov Mirvaxit Miraxmatovich – O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi, ganchkor usta, Toshkent shahri

Saatov Tal’at – O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi Biofizika va biokimyo instituti laboratoriya mudiri

Tojiyev Kilich Musajonovich – Oltiariq tumanidagi 14-bolalar musiqa va san’at maktabi direktori, xonanda, Farg‘ona viloyati

Xalmedov Mirzatilla Nigmatovich – O‘zbekiston davlat satira teatri direktori, badiiy so‘z ustasi

«Do‘stlik» ordeni bilan

Abdullayev Rejabboy To‘rayevich – Respublika «Hunarmand» uyushmasi a’zosi, do‘ppido‘z, Andijon viloyati

Akbarov Abdulla Maxsutaliyevich – Marg‘ilon shahar musiqali maqom teatri artisti, badiiy so‘z ustasi, Farg‘ona viloyati

Arzuova Nabiyra – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoira, Qoraqalpog‘iston Respublikasi

Baymuratova Irina Viktorovna – Angren shahridagi 21-umumiy o‘rta ta’lim maktabining informatika fani o‘qituvchisi, Toshkent viloyati

Barasheva Svetlana Muxtarovna – Samarqand viloyati rus drama teatri oliy toifali artisti

Begmatov Xayriddin Xoliqulovich – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, yozuvchi, Samarqand viloyati

Boynazarov Farxod Erkinovich – Qashqadaryo viloyati musiqali drama teatri bosh rejissyori

Borchaninov Kirill Valerevich – Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatri opera solisti

Buvayev Vaxobjon Sodiqovich – Respublika «Hunarmand» uyushmasi a’zosi, kulol, Namangan viloyati

Djurayev Erkin Zayniyevich – O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi, rangtasvirchi rassom, Buxoro viloyati

Yo‘ldoshev Shuhrat Temirovich – «O‘zbekkonsert» davlat muassasasi xonandasi

Kudainazarov Amangeldi Aidarbekovich – Qoraqalpoq davlat yosh tomoshabinlar teatri sahnalashtiruvchi rejissyori, Qoraqalpog‘iston Respublikasi

Kurbonov Shukurjon – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoir

Latipov Azizxon Gaybullayevich – Muqimiy nomidagi O‘zbekiston davlat musiqali teatri solist-vokalisti

Maxkamov Baxtiyar Mirxodiyevich – O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi, dastgohli rangtasvirchi rassom

Maxkamov Toxir Turgunovich – «O‘zbekkonsert» davlat muassasasi Farg‘ona viloyati bo‘limi xonandasi

Mustafoyev Suyundik – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, yozuvchi

Muxamedov Davlat Kadirovich – Xorazm viloyati «Al-Amal Ijod» xususiy korxonasi ganch o‘ymakor ustasi

Muxtarov Ildar Askadovich – O‘zbekiston Fanlar akademiyasi San’atshunoslik instituti bosh ilmiy xodimi

Omar-Mun Yasmina Xalidovna – Uchtepa tumanidagi 16-bolalar musiqa va san’at maktabi o‘qituvchisi, xonanda, Toshkent shahri

Rajabova Yulduz Shamshiddinovna – teatr va kino aktrisasi

Sultanov Allabergan Durdiyevich – Xorazm viloyati ko‘zi ojizlar maxsus kutubxonasining kitoblarni saqlash bo‘limi mudiri

Tadjimuratova Uljan Turdimuratovna – Toshkent shahri Oliy sport mahorati maktabining erkin kurash bo‘yicha murabbiysi

Taraskin Aleksandr Andreyevich – Toshkent shahridagi «Smart school» nodavlat ta’lim muassasasining biologiya fani o‘qituvchisi

Turgunov Toxir Mirxasimovich – O‘zbek Milliy maqom san’ati markazi Yunus Rajabiy nomidagi «Maqom» ansambli oliy toifali artist-sozandasi

Usmonov Axrorjon Xolmatovich – O‘zbekiston davlat filarmoniyasi xonandasi

Xaji Akbar Aysa – Shinjon tibbiyot universiteti rektori, Xitoy Fanlar akademiyasi Shinjon fizik-kimyoviy texnika institutining akademik direktor o‘rinbosari

Xametov Rustam Raufovich – «O‘zbeksirk» davlat muassasasi direktori o‘rinbosari, sirk artisti

Xamrayeva Nadira Mixaylovna – Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatri balet artisti

Xolmatova Ug‘uloy Sultonovna – Bekobod tumani madaniyat bo‘limining «Nilufar» folklor maktabi badiiy rahbari, Toshkent viloyati

Xolmirzayev Boir Mirzaaliyevich – O‘zbekiston Kinoarboblari ijodiy uyushmasi a’zosi, kinoaktyor

Xusanov Mirabzal Zairovich – O‘zbekiston kompozitorlari va bastakorlari uyushmasi a’zosi, bastakor

Xusanova Nigora Kaxramonjonovna – O‘zbekiston davlat konservatoriyasining maxsus fortepiano kafedrasi katta o‘qituvchisi

Ergasheva Barno Baxtiyarovna – «Tomosha» bolalar musiqiy teatr-studiyasi bosh baletmeysteri

Yuldasheva Lola Ravshanbekovna – “O‘zbekkonsert” davlat muassasasi xonandasi

II darajali «Salomatlik» ordeni bilan

Axmedov Xoliyor Ergashevich – Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Jizzax filiali 1-jarrohlik bo‘limi shifokor-jarrohi

Dadayev Xurshid Xamidjanovich – Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining neyrojarrohlik jonlantirish bo‘limi mudiri

Janabayev Baxtiyor Bazarbayevich – Toshkent davlat tibbiyot universitetining ko‘p tarmoqli klinikasi bo‘lim mudiri

Masharipov Kadambay – Urganch davlat tibbiyot institutining nefrologiya, gemodializ, travmatologiya va ortopediya kafedrasi dots.nti

Mirzayeva Zaxida Djurayevna – Olmazor tumanidagi 15-oilaviy poliklinikasi  hamshirasi, Toshkent shahri

Sodiqova Nasiba Axmadovna – Respublika tez tibbiy yordam markazining Navoiy viloyati filiali Xatirchi tumani tez tibbiy yordam stansiyasi navbatchi feldsheri

Yariyev Alijon Ravshanovich – Guliston shahridagi «Ravshan davolash maskani» xususiy klinikasi jarrohi, Sirdaryo viloyati

II darajali «Sog‘lom avlod uchun» ordeni bilan

Yodgorov Zavqiddin Rasulovich – Buxoro viloyati qo‘g‘irchoq teatri bosh rassomi

Yokubova Xalima Jo‘rayevna – Muborak tumanidagi «Sheyx» oilaviy shifokorlik punkti oilaviy shifokori

Kadirov Ramz Turabovich – O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti dots.nti

Mannopova Oydinxon Sultonaliyevna – Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti akademik litseyining ijrochi direktori

Pirmatova Nodira Yigitaliyevna – Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati institutining maqom xonandaligi kafedrasi mudiri, xonanda

Suyarkulov Sherali Rustambekovich – Farg‘ona davlat universitetining aholi tomorqalaridan samarali foydalanish va dorivor o‘simliklar kafedrasi katta o‘qituvchisi

Teshabayev Tulkin Zakirovich – Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektori

Tog‘ayeva Gulandom Jumayevna – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoira, Toshkent viloyati

Xalikova Muxabbat Shadiyevna -Termiz shahridagi 2-oilaviy bolalar uyi rahbari, Surxondaryo viloyati

«Sog‘lom turmush» medali bilan

Abduvaitova Larisa Amindjanovna – Tibbiyot bosh boshqarmasining 1-markaziy klinik shifoxonasi bosh hamshirasi

Qutbiddinova Naima Abduqayimovna – Uychi tumanidagi «Yorqatay» oilaviy shifokorlik punkti tibbiy brigadasi doyasi, Namangan viloyati

Safarova Guljahon Safarovna – Oqdaryo tumanidagi «Uzun» oilaviy shifokorlik punkti mudiri, Samarqand viloyati

«Kelajak bunyodkori» medali bilan

Do‘smatova Mushtariy Yigitaliyevna – O‘zbekiston davlat filarmoniyasi «Shodlik» ansambli balet artisti

Kamalxodjayeva Shukronaxon Axmadillo qizi – Mukarrama Turg‘unboyeva nomidagi «Bahor» davlat raqs ansambli balet artisti

Kosimova Iroda Joxongir qizi – «Diydor» yoshlar eksperimental teatr-studiyasi artisti

Matveyeva Darina Sergeyevna – «O‘zbeksirk» davlat muassasasi oliy toifali artisti

Norov Feruzbek Izzatulloyevich – O‘zbek milliy maqom san’ati markazining Yunus Rajabiy nomidagi «Maqom» ansambli maqomchisi

Nurmatova Shoxidaxon Urmonjon qizi – Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatri opera solisti

Piyazov Akilbek Burkit uli – Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatri opera solisti

Sarsenbayeva Inkar Alpisbayevna – Qoraqalpoq davlat yosh tomoshabinlar teatri aktrisasi

Elmurodzoda Ulug‘bek Axmadjon o‘g‘li – Marg‘ilon shahar musiqali maqom teatri oliy toifali artist-maqomchisi

«Shuhrat» medali bilan

Abdullayev Ravshan O‘ktamovich – Yangiobod tumanidagi 3-umumiy o‘rta ta’lim maktabining geografiya fani o‘qituvchisi, Jizzax viloyati

Abdullayev Rasuljon Rustamjon o‘g‘li – O‘zbekiston davlat filarmoniyasining davlat xor kapellasi oliy toifali xor artisti

Abduraximov Faxriddin Sadikovich – O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining «Mahalla» teleradiokanali radio loyihalar muharririyati bosh muharriri

Absamatov Muxitdin Ismatovich – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoir

Akramov Mahammadziyo Ravshanbek o‘g‘li – «O‘zbekkonsert» davlat muassasasi xonandasi

Axmedova Nasiba Seydaxmetovna – Respublika «Hunarmand» uyushmasi a’zosi, o‘yinchoqlar yasovchi usta, Toshkent shahri

Baxromova Dilnoza Eshmirzayevna – Samarqand viloyati Yakkakurash sport turlariga ixtisoslashtirilgan sport maktabi paradzyudo bo‘yicha murabbiysi

Bekmetov Boltaboy – O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, shoir, tarjimon, Xorazm viloyati

Vaisov Mansurbek Egamberganovich – Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati institutining maqom xonandaligi kafedrasi katta o‘qituvchisi

Valatina Viktoriya Sergeyevna – O‘zbekiston davlat filarmoniyasining «Munojot» raqs ansambli balet artisti

G‘aybullayev G‘ulom Saydalimovich – Samarqand agroinnovatsiyalar va tadqiqotlar institutining agrobiologiya fakulteti dekani

Gulmurotov Dilmurod Sayitmurotovich – Guliston tumanidagi 2-bolalar musiqa va san’at maktabining baxshichilik sinfi o‘qituvchisi, Sirdaryo viloyati

G‘ulomjonov Qaxramon Rustamjon o‘g‘li – «Havas» oilaviy guruhi xonandasi

Djorabayeva Dilfuzaxon Mamundjanovna – O‘zbekiston davlat filarmoniyasining «Shodlik» ansambli bosh baletmeysteri

Dosmuxamedov Taxirdjan Djurayevich – O‘zbekiston Teatr arboblari uyushmasining ijodiy bo‘limi boshlig‘i, teatrshunos

Jumayev Turg‘un Po‘latboyevich – Navoiy viloyati qo‘g‘irchoq teatri aktyori

Imomova Shahribonu Komilovna – «Guliston» va «Teatr» jurnallari birlashgan tahririyati bosh muharriri

Kattaboboyev Sherzod Muxiddinovich – Sirdaryo viloyati musiqali drama teatri oliy toifali drama artisti

Maxmudov Nodirjon Kabildjanovich – «Yangi O‘zbekiston» va «Pravda Vostoka» gazetalari tahririyati katta muxbiri

Maxmudova Farangiz Nuridin qizi – Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati institutining maqom cholg‘u ijrochiligi kafedrasi o‘qituvchisi, sozanda

Mirzayev Dilmurod Valijonovich – O‘zbekiston davlat filarmoniyasining Milliy karnay-surnay guruhi badiiy rahbari

Mirzayeva Kamila Baxtiyor qizi – O‘zbekiston davlat filarmoniyasining «Navro‘z» ansambli balet artisti

Muminov Lochinbek Nuriddin o‘g‘li – O‘zbekiston davlat simfonik orkestri oliy toifali orkestr artisti

Musabekov Dilshod Komilbekovich – «Dizayn PRO» mas’uliyati cheklangan jamiyati aktyori

Muxamedjanov Gulamjon Ibragimovich – Mukarrama Turg‘unboyeva nomidagi «Bahor» davlat raqs ansambli artist-sozandasi

Nabiyev Abduraufbek Abdurazzoq o‘g‘li – «Rapid Company» mas’uliyati cheklangan jamiyati rahbari, rejissyor

Rajabov Xayrillo Sadilloyevich – Akademik Sh.Alimov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining diagnostika bo‘limi shifokori

Raimkulov Azamat Kenjebayevich – O‘zbekiston davlat simfonik orkestri oliy toifali orkestr artisti

Raxmonova Gulasal Itolmasovna – Muqimiy nomidagi O‘zbekiston davlat musiqali teatri solist-vokalisti

Raxmonova Guzal Shavkatovna – O‘zbekiston davlat simfonik orkestri oliy toifali orkestr artisti

Sayburxanov Zafarbek Obidjanovich – Andijon viloyati musiqali drama teatri aktyori

Seytxalilova Maftuna Axatovna – Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatrining «Tumor» ansambli balet artisti

Toshev Davlat Bo‘ronovich – O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi, miniatyurachi rassom

Tugalov Botir Baxromovich – Samarqand viloyati musiqali drama teatri direktori

Umarov Mirzayunus Djurayevich – Respublika «Hunarmand» uyushmasi a’zosi, yog‘och o‘ymakori, Farg‘ona viloyati

Hamdamova Odinaxon Arabboy qizi – Para velosport bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi a’zosi

Haydarov Ilhomjon Ergash o‘g‘li – «Hujjatli va xronikal filmlar kinostudiyasi» davlat unitar korxonasi rejissyori

Choriyev Nurilla Ortiqovich – «Yoshlik» jurnali bosh muharriri, yozuvchi

Sharipov Andrey Mirsameyevich – O‘zbekiston triatlon federatsiyasi sportchisi

Elliyeva Dildora Anvarovna – Jondor tumanidagi 4-maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisi, Buxoro viloyati

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
Sh.Mirziyoyev

Хусенова Насиба Исматовна — Навоий вилояти Кармана тумани бош имом-хатибининг хотин-қизлар масалалари бўйича ёрдамчиси,  бош отинойиси — II даражали «Соғлом авлод учун» ордени билан мукофотланди.

Бу, албатта, муҳтарам Президентимиз томонларидан диний-маърифий соҳага қаратилаётган эътиборнинг юксак наъмунаси эканини алоҳида таъкидлаш лозим.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси жамоаси ушбу юксак мукофот билан Хусенова Насиба Исматовнани самимий қутлайди! Янги Ўзбекистон тараққиёти ва истиқболи йўлида олиб бораётган фаолиятида улкан зафарлар, бундан-да юксак натижа, самара ва мувафқақиятларга эришишини тилайди!

***

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan mukofotlash to‘g‘risida»gi Farmoniga muvofiq:

Xusenova Nasiba Ismatovna — Navoiy viloyati Karmana tumani bosh imom-xatibining xotin-qizlar masalalari bo‘yicha yordamchisi,  bosh otinoyisi — II darajali «Sog‘lom avlod uchun» ordeni bilan mukofotlandi.

Bu, albatta, muhtaram Prezidentimiz tomonlaridan diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan e’tiborning yuksak namunasi ekanini alohida ta’kidlash lozim.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi jamoasi ushbu yuksak mukofot bilan Xusenova Nasiba Ismatovnani samimiy qutlaydi!
Yangi Oʻzbekiston taraqqiyoti va istiqboli yoʻlida olib borayotgan faoliyatida ulkan zafarlar, bundan-da yuksak natija, samara va muvafqaqiyatlarga erishishini tilaydi!

30 август куни Кўксаройда ушбу мукофотларни топшириш маросими бўлди.

Шавкат Мирзиёев барчани аввало Мустақиллик байрами билан, йиғилганларни давлатимизнинг юксак мукофотлари билан табриклади. Мамлакатимизда эришилаётган натижаларнинг асоси, саъй-ҳаракатларнинг моҳияти ҳақида юракдан сўзлади.

– Биз нима учун меҳнат қилаяпмиз? Халқимиз тинч ва фаровон яшаши учун, фарзандларимизнинг бахту камоли учун. Инсон қадри деган ҳаракатни бошлаганмиз. Бу ҳаракатни, катта-катта мақсадларимизни жойларда ким амалга оширади? Сизларга ўхшаган фидойи, ватанпарвар, кучли инсонлар! Сизлар – қаҳрамонсизлар, ёшларимизга намунасизлар. Мен сизлар билан ғурурланаман ва халқимиз номидан раҳмат айтаман, – деди Президент.

Бу саъй-ҳаракатлар ўз самарасини бермоқда. Шаҳару қишлоқлар қиёфаси, барча соҳа ва тармоқлар тубдан ўзгармоқда. Иқтисодиёт, қурилиш, таълим, соғлиқни сақлаш, ижтимоий ҳимоя соҳаларида кенг кўламли ишлар қилинмоқда. Буларнинг натижасини одамлар ўз ҳаётида кўрмоқда.

Мамлакатимиз катта тараққиёт йўлига чиқиб олганини дунё ҳам эътироф этаяпти. Ўзбекистон ташаббуси билан Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг бир нечта резолюциялари қабул қилинди. Йирик сиёсий ва иқтисодий форумларда илгари сурилган кўплаб ташаббуслар халқаро жамоатчилик томонидан катта эътибор билан қабул қилинди ва қўллаб-қувватланди.

Узоқ ва яқин давлатлар билан савдо-иқтисодий, туризм ва инвестиция, маданий-гуманитар соҳаларда фойдали битимлар имзоланди. Юртимизда халқаро даражадаги нуфузли анжуманлар бўлиб ўтди. Санъат ва маданият фестиваллари, Олимпия ўйинларидаги тарихий ғалаба ҳам улкан эътирофларга сазавор бўлди.

Бир сўз билан айтганда, бунёдкор халқ, бағрикенг миллат сифатида жаҳон майдонига чиқдик.

Давлатимиз раҳбари буларнинг барчаси халқимизнинг ютуғи эканини таъкидлади.

– Меҳнаткаш, фидойи юртдошиларимизни мен ўзимнинг энг яқин қадрдонларим, садоқатли сафдошларим деб биламан, – деди Шавкат Мирзиёев. – Бугун Ватанимизга жонкуяр, ўзини эл-юрт тақдирига дахлдор деб биладиган инсонлар янада кўпроқ керак. Бошқаларни, айниқса, ёшларимизни ортидан эргаштира оладиган, эртанги кунга ишонтирадиган, жамиятни бирлаштирадиган одамлар керак. Чунки эл ишончи, халқ бирлиги ва аҳиллиги кўзлаган марраларимизга эришишда ҳал қилувчи аҳамиятга эга.

Учрашувда бугун дунёдаги вазият, унда оқилона йўл топиш машаққати ҳақида ҳам сўз юритилди. Шиддат билан ўзгараётган давр мамлакатлар, халқлар, инсонлар олдига янги-янги масалаларни қўймоқда. Бутун дунёда рақобат, эртанги кун учун кураш кетяпти. Шунга тайёр миллат, шунга тайёр халқгина Ватани ва давлатини муносиб ўринга кўтара олади.

Келажакда глобал дунёда Ўзбекистоннинг ўрни қандай бўлади? Биз ўз меҳнатимиз, билимимиз, дунёқарашимиз билан эл-юртга қанчалик наф бера олаяпмиз? Бу саволлар ҳаммамизни ўйлантириши керак.

Мустақиллик бизга чинакам қадр-қиммат, инсоний ғурур туйғусини берди. Шу билан бирга, мустақиллик – бу, аввало масъулият дегани. Ўз тақдири, ўз келажагини ўзи белгилаш, обод ва озод Ватан қуриш масъулияти.

Бугунги ютуқлар биз учун чегара эмас. Халқимиз бундан-да яхши яшашга муносиб, катта ишларга қодир. Агар ҳаммамиз “бир мушт” бўлиб, ўз вазифамизни виждонан бажарсак, ислоҳотларда томошабин эмас, фаол иштирокчи бўлсак, кўзланган мақсадларга албатта етамиз. Бунинг учун бизда шароит, имконият, куч-қудрат, салоҳият етарли экани таъкидланди.

Президент жойларда давлат мукофотларини қабул қилиб олаётган ватандошларимизни ҳам табриклади.

– Мукофот аслида нима? Мукофот – бу аввало инсон қадрини улуғлаш дегани. Одамнинг меҳнати қадр топса, давлат ва жамият томонидан эътироф этилса, бундан унинг ўзи, оиласи, дўстлари, маҳалла-кўй, қолаверса, эл-юрт ҳам хурсанд бўлади. Бизнинг мақсадимиз ҳам шу: ҳалол ва самарали ишлаётган одамларни қадрлаш, иззат-икром кўрсатиш, – деди давлат раҳбари.

Шундан сўнг, мукофотланганларга фахрий унвон, орден ва медаллар тантанали равишда топширилди.

– Яхши ишлаган одам қадр топади. Бугун ҳалол меҳнат, фидойилик ва ватанпарварлик яна бир марта қадр топаётган кун. Бугунги юксак унвонлар, орден ва медаллар сизларни янги зафарларга чорласин. Юртимизда бундай инсонлар қанча кўп бўлса, мен ҳам мукофотлашдан чарчамайман, – деди Шавкат Мирзиёев.

Мукофотланганлар юксак эътибор учун миннатдорлик билдириб, халқимизга эзгу тилаклар билдирди.

***

Prezident Shavkat Mirziyoyevning farmonlariga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz uch yilligi munosabati bilan turli sohalar vakillari faxriy unvonlar, orden va medallar bilan mukofotlangan edi.

30 avgust kuni Ko‘ksaroyda ushbu mukofotlarni topshirish marosimi bo‘ldi.

Shavkat Mirziyoyev barchani avvalo Mustaqillik bayrami bilan, yig‘ilganlarni davlatimizning yuksak mukofotlari bilan tabrikladi. Mamlakatimizda erishilayotgan natijalarning asosi, sa’y-harakatlarning mohiyati haqida yurakdan so‘zladi.

– Biz nima uchun mehnat qilayapmiz? Xalqimiz tinch va farovon yashashi uchun, farzandlarimizning baxtu kamoli uchun. Inson qadri degan harakatni boshlaganmiz. Bu harakatni, katta-katta maqsadlarimizni joylarda kim amalga oshiradi? Sizlarga o‘xshagan fidoyi, vatanparvar, kuchli insonlar! Sizlar – qahramonsizlar, yoshlarimizga namunasizlar. Men sizlar bilan g‘ururlanaman va xalqimiz nomidan rahmat aytaman, – dedi Prezident.

Bu sa’y-harakatlar o‘z samarasini bermoqda. Shaharu qishloqlar qiyofasi, barcha soha va tarmoqlar tubdan o‘zgarmoqda. Iqtisodiyot, qurilish, ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya sohalarida keng ko‘lamli ishlar qilinmoqda. Bularning natijasini odamlar o‘z hayotida ko‘rmoqda.

Mamlakatimiz katta taraqqiyot yo‘liga chiqib olganini dunyo ham e’tirof etayapti. O‘zbekiston tashabbusi bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotining bir nechta rezolyutsiyalari qabul qilindi. Yirik siyosiy va iqtisodiy forumlarda ilgari surilgan ko‘plab tashabbuslar xalqaro jamoatchilik tomonidan katta e’tibor bilan qabul qilindi va qo‘llab-quvvatlandi.

Uzoq va yaqin davlatlar bilan savdo-iqtisodiy, turizm va investitsiya, madaniy-gumanitar sohalarda foydali bitimlar imzolandi. Yurtimizda xalqaro darajadagi nufuzli anjumanlar bo‘lib o‘tdi. San’at va madaniyat festivallari, Olimpiya o‘yinlaridagi tarixiy g‘alaba ham ulkan e’tiroflarga sazavor bo‘ldi.

Bir so‘z bilan aytganda, bunyodkor xalq, bag‘rikeng millat sifatida jahon maydoniga chiqdik.

Davlatimiz rahbari bularning barchasi xalqimizning yutug‘i ekanini ta’kidladi.

– Mehnatkash, fidoyi yurtdoshilarimizni men o‘zimning eng yaqin qadrdonlarim, sadoqatli safdoshlarim deb bilaman, – dedi Shavkat Mirziyoyev. – Bugun Vatanimizga jonkuyar, o‘zini el-yurt taqdiriga daxldor deb biladigan insonlar yanada ko‘proq kerak. Boshqalarni, ayniqsa, yoshlarimizni ortidan ergashtira oladigan, ertangi kunga ishontiradigan, jamiyatni birlashtiradigan odamlar kerak. Chunki el ishonchi, xalq birligi va ahilligi ko‘zlagan marralarimizga erishishda hal qiluvchi ahamiyatga ega.

Uchrashuvda bugun dunyodagi vaziyat, unda oqilona yo‘l topish mashaqqati haqida ham so‘z yuritildi. Shiddat bilan o‘zgarayotgan davr mamlakatlar, xalqlar, insonlar oldiga yangi-yangi masalalarni qo‘ymoqda. Butun dunyoda raqobat, ertangi kun uchun kurash ketyapti. Shunga tayyor millat, shunga tayyor xalqgina Vatani va davlatini munosib o‘ringa ko‘tara oladi.

Kelajakda global dunyoda O‘zbekistonning o‘rni qanday bo‘ladi? Biz o‘z mehnatimiz, bilimimiz, dunyoqarashimiz bilan el-yurtga qanchalik naf bera olayapmiz? Bu savollar hammamizni o‘ylantirishi kerak.

Mustaqillik bizga chinakam qadr-qimmat, insoniy g‘urur tuyg‘usini berdi. Shu bilan birga, mustaqillik – bu, avvalo mas’uliyat degani. O‘z taqdiri, o‘z kelajagini o‘zi belgilash, obod va ozod Vatan qurish mas’uliyati.

Bugungi yutuqlar biz uchun chegara emas. Xalqimiz bundan-da yaxshi yashashga munosib, katta ishlarga qodir. Agar hammamiz “bir musht” bo‘lib, o‘z vazifamizni vijdonan bajarsak, islohotlarda tomoshabin emas, faol ishtirokchi bo‘lsak, ko‘zlangan maqsadlarga albatta yetamiz. Buning uchun bizda sharoit, imkoniyat, kuch-qudrat, salohiyat yetarli ekani ta’kidlandi.

Prezident joylarda davlat mukofotlarini qabul qilib olayotgan vatandoshlarimizni ham tabrikladi.

– Mukofot aslida nima? Mukofot – bu avvalo inson qadrini ulug‘lash degani. Odamning mehnati qadr topsa, davlat va jamiyat tomonidan e’tirof etilsa, bundan uning o‘zi, oilasi, do‘stlari, mahalla-ko‘y, qolaversa, el-yurt ham xursand bo‘ladi. Bizning maqsadimiz ham shu: halol va samarali ishlayotgan odamlarni qadrlash, izzat-ikrom ko‘rsatish, – dedi davlat rahbari.

Shundan so‘ng, mukofotlanganlarga faxriy unvon, orden va medallar tantanali ravishda topshirildi.

– Yaxshi ishlagan odam qadr topadi. Bugun halol mehnat, fidoyilik va vatanparvarlik yana bir marta qadr topayotgan kun. Bugungi yuksak unvonlar, orden va medallar sizlarni yangi zafarlarga chorlasin. Yurtimizda bunday insonlar qancha ko‘p bo‘lsa, men ham mukofotlashdan charchamayman, – dedi Shavkat Mirziyoyev.

Mukofotlanganlar yuksak e’tibor uchun minnatdorlik bildirib, xalqimizga ezgu tilaklar bildirdi.

Халқаро анжуманда сўзга чиққанлар мазкур форум ишининг алоҳида аҳамиятини қайд этдилар. Шунингдек, динлар ва маданиятлар ўртасида ўзаро ҳамжиҳатликка эришиш учун диний ва сиёсий етакчиларнинг саъй-ҳаракатларини бирлаштириш муҳимлиги таъкидланди. Қурултой иштирокчилари тинчлик ва конфессиялараро тотувликни асрашга қаратилган масалаларга алоҳида тўхталди.

Эътиборлиси, тадбир давомида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси биринчи ўринбосари Ҳомиджон домла Ишматбеков «Жаҳон ва анъанавий динлар етакчилари қурултойининг ҳурмат медали» билан тақдирлангани эълон қилиниб, тантанали тарзда тақдим этилди.

Йиғилиш якунида “Жаҳон ва анъанавий динлар етакчилари қурултойининг 2023-2033 йиллар учун ривожлантириш концепцияси” қабул қилинди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

Бошқа пайтларда ҳам, қолаверса, мана шундай улуғ кунларда динимиз эътибор қаратган амаллардан бири – “силаи раҳм”дир! “Силаи раҳм” ўзи нима?

“Силаи раҳм” сўзини она тилимизга сўзма-сўз ўгирадиган бўлсак, “раҳмни боғлаш” деган маъно келиб чиқади. Раҳм эса қариндош дегани, она бачадонини ҳам араблар “раҳм” дейдилар. Демак, силаи раҳм деганда қариндош-уруғлар билан яхши алоқада бўлиш, уларнинг ҳолидан хабардор бўлиш, ҳамда уларни моддий ва маънавий жиҳатлардан қўллаб-қувватлаш кабилар тушунилади.

Қуръони каримнинг бир қанча оятларида қариндошлик алоқаларини боғлашнинг фазилати ва уни узишнинг ёмонлиги ҳақида сўз юритилган. Жумладан, қуйидаги оятда қариндошликни боғлайдиган кишилар мақталади: “Улар Аллоҳ боғланишга буюрган нарсаларни (яъни қариндошлар билан алоқани) боғлайдилар, Парвардигорларидан қўрқадилар ва (охиратда) ҳисоб-китобнинг нохуш кечишидан чўчийдилар” (Раъд сураси, 21-оят).

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам бу мавзу жуда муҳимлигини ҳадиси шарифлари таъкидлайдилар: “…ва ким Аллоҳга ва охират кунига имон келтирган бўлса, қариндошлик алоқаларини боғласин…” (Имом Бухорий ва Имом Муслим Абу Ҳурайрадан ривоят қилишган).

Анас ибн Моликдан ривоят қилинган ҳадиси шарифда эса силаи раҳм сабабли ризқнинг мўл-кўл бўлиши, умрнинг узоқ бўлишини уқтирилади: “Ким ризқи кенг бўлиши, умри узун бўлишини хуш кўрса, қариндошлик алоқаларини боғласин” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоят қилишган).

Демак, қариндошлар билан гўзал муомалада алоқани ушлаб туришлик, умр узайишининг, ризқ мўл бўлишининг сабабчиларидан экан.Умри узайишини хоҳлаган одам, қариндошларига яхшилик қилсин, ризқи кенг бўлишини, топган-тутганига барака киришини истаган одам қариндошлари билан борди-келди қилсин!..

Бугунги кунимизда қариндош-уруғлар билан алоқада бўлиб туришнинг минг бир хил йўллари, минг бир хил воситалари мавжуд. Авваллари одамлар узоқроқда яшайдиган биронта қариндошиникига бориш учун от-араваларда соатлаб, балки, кунлаб юрган бўлсалар, ҳозир алҳамдулиллаҳ шаҳарни у четидан бу четига машинада ғир этиб, саноқли дақиқаларда етиб олиш мумкин. Бугун қариндошлар билан алоқа қилмаслик учун биронта ҳам баҳона қолмаган. Ҳеч бўлмаганда автобус, йўналиш ва йўналишсиз таксилар каби умумий нақлиёт воситаларига миниб бўлса ҳам узоқни яқин қилиш мумкин. Эътибор беринг-а,.. Кимки, Аллоҳга ва охират кунига мўмин бўлса, бас, қариндошлари билан алоқа қилсин!

Силаи раҳмни мустаҳкамлашда қуйидаги яхшилик бор:

– Силаи раҳм қилган киши Аллоҳнинг муҳаббатини қўлга киритади;

– Силаи раҳм қилган кишининг умри узоқ бўлади;

– Силаи раҳм қилган кишининг ризқига барака киради;

– Силаи раҳм қилган кишига Аллоҳ таоло яхшилик ато қилади;

– Силаи раҳм қилган кишини халқ яхши кўради;

– Силаи раҳм қилган кишига ҳар жойда дўст ва хайрихоҳ кўпаяди;

– Силаи раҳм қилган кишининг вафот этганидан кейин ҳам орқасидан савоб боради.

Силаи раҳмнинг акси, зиддини “қотиъур-раҳм”, яъни “меҳр риштасини узилик” дейилади. Динида қотиъур-раҳм, қариндошлик алоқаларини узиш қаттиқ қораланади. Афсуски, қотиъур-раҳм, қариндошлик алоқаларини узган киши қуйидаги ёмонликка эга бўлади:

– Қотиъур-раҳм амалини қилган кишини Аллоҳ ёқтирмайди;

– Қотиъур-раҳм амалини қилган кишининг умри ва ризқидан барака кетади;

– Қотиъур–раҳм амалини қилган киши одамларнинг кўзига ёмон кўринади;

– Қотиъур-раҳм амалини қилган кишидан одамлар узоқлашади;

– Қотиъур-раҳм амалини қилган кишининг дўсти ва хайрихоҳи камаяди;

– Қотиъур-раҳм амалини қилган киши раҳмат ва мағфиратдан узоқлашади.

Абу Ҳурайра (разияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинган ҳадисда келишича, бир киши Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келиб:

– Ё Расулаллоҳ, менинг шундай қариндошларим борки, мен улар билан алоқа қиламан, улар эса мен билан алоқани узадилар, мен уларга яхшилик қиламан, улар эса менга ёмонлик қайтарадилар, улар менга жоҳиллик қиладилар, мен эса уларга ҳалимлик, юмшоқлик қиламан, – дея нодон қариндошларидан шикоят қилди. Шунда Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шундай дедилар:

– Агар иш сен айтгандек бўлса, унда билгинки, сен уларга қайноқ чўғни едираётган экансан (яъни ҳафа бўлма, сен улардан мағлуб эмас, балки ғолиб бўлаяпсан). Зоҳирдан улар сенга зулм ўтказяптилару, аммо ютқазмоқдалар. Модомики, сен улар билан шундай муомалада экансан, доимо Аллоҳ томонидан юборилган бир ёрдамчи (фаришта) сен билан бирга бўлур.

Демак, силаи раҳм яхшиликка яхшилик билан, борди-келдига борди-келди билан жавоб қайтаришгина эмас, балки ёмонлик, жафо кўрилса ҳам қариндошларга яхшилик қилиш, эътиборсизлик қилаётган қариндошга ҳам эътибор ва таважжуҳ билан бўлар экан.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, силаи раҳм мусулмон кишига фарз бўлган амалдир. Агар ҳар биримиз силаи раҳмга амал қилиб, қариндош уруғларимизнинг ҳолидан хабардор бўлсак, жамиятдаги жуда кўплаб муаммолар барҳам топади. Акс ҳолда дунёда ҳам охиратда ҳам кўп қийинчиликларга дуч келиниши мумкин, Аллоҳ сақласин! Ушбу муборак ва файзли кунларда ана шундай хайрли ишларга пешқадам бўлишни Аллоҳ насиб қилсин!

Раҳматуллоҳ ЖАЛИЛОВ,
Марғилон шаҳар “Саҳоба Зайд ибн Ҳориса” масжиди имом-хатиби

Фарғона вилояти вакиллиги имом домлаларимизни мукофот билан муборакбод этади. Келгусида дин ва ватан равнақи йўлида бунданда хайрли ишларни олиб боришлари, энг асосийси, Аллоҳнинг ҳузуридаги буюк мукофотга ноил бўлишларини тилаб қолади.