Гувоҳи бўлиндики, ушбу муборак масканлардаги зиёратчилар учун яратилган шароитлар, қулайликлар ва инфратузилмалар ўтган йилларга нисбатан бир неча баравар сифат жиҳатидан янги босқичга кўтарилган.

Ўзбекистон томонининг талабларига кўра, зиёратчилар ҳаж кунларида кўп вақт тоат-ибодатда бўладиган Мино водийсидаги чодирлар тўлиқ гипсокартон билан ўралди, ҳар бирига замонавий фреонли кондиционер ўрнатилди ва юклар учун алоҳида токчалар қилинган. Янги чодирлар гиламлар, юмшоқ ўринлар, ёстиқ-чойшаблар, коммунал хизматлар билан таъминланган ва икки қаватли қўшимча ювиниш хоналари ҳам қурилган. Аввалги чодирлар матоси ва марказлашган совутиш тизими жазирама кунларда етарли ҳароратни сақлолмас эди.

Арафот ҳудудидаги ҳар бир чодир иссиқ ўтказмайдиган замонавий сендвич панеллар билан тўлиқ ўралган ва ёруғлик учун ойналар ўрнатилган. Мазкурларда тўшак, ёстиқ-чойшаблар ва ҳар бир ҳожи учун соябон, санитария-гигиена воситалари жамланмаси тайёрлаб қўйилган. Шунингдек, мазкур ҳудудларда уч маҳал иссиқ овқат тарқатиш, мунтазам чой ва салқин ичимликлар билан таъминлаш ва тиббий хизмат кўрсатиш учун ҳам барча шароитлар ҳозирланган.

Жорий мавсумда чодирлар видеокузатув камералари билан жиҳозланган бўлиб, зарур ҳолларда ҳожиларга тезкор хизмат кўрсатиш, хавфсизликни таъминлаш ва бегона шахсларнинг хатти-ҳаракатларининг олдини олишга хизмат қилади.

Ҳожилар чодирларда вақтларини ғанимат билиб кўпроқ тоат-ибодатда бўлишлари учун таниқли уламоларнинг суҳбатлари, машҳур қориларнинг қироатларини етказиш мақсадида микрофон ва овоз кучайтиргичлар билан етарли даражада таъминланди.

Таъкидлаш жоизки, мўмин-мусулмонларга янада қулай шарт-шароит ҳозирланиб, бу йилги ҳаж мавсуми сифат, мазмун ва хизматлар жиҳатидан энг юқори даражада бўлишига ҳаракат қилинмоқда.

***

“Haj – 2026” ishchi guruhi rahbari – Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, Muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar, “Haj” va “Umra” ishlari bo‘yicha attashe Shuhrat Amoniy hamda mahalliy mutasaddilar Mino va Arafot vodiylarida yaratilgan sharoitlar bilan yaqindan tanishdilar.

Guvohi bo‘lindiki, ushbu muborak maskanlardagi ziyoratchilar uchun yaratilgan sharoitlar, qulayliklar va infratuzilmalar o‘tgan yillarga nisbatan bir necha baravar sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilgan.

O‘zbekiston tomonining talablariga ko‘ra, ziyoratchilar haj kunlarida ko‘p vaqt toat-ibodatda bo‘ladigan Mino vodiysidagi chodirlar to‘liq gipsokarton bilan o‘raldi, har biriga zamonaviy freonli konditsioner o‘rnatildi va yuklar uchun alohida tokchalar qilingan. Yangi chodirlar gilamlar, yumshoq o‘rinlar, yostiq-choyshablar, kommunal xizmatlar bilan ta’minlangan va ikki qavatli qo‘shimcha yuvinish xonalari ham qurilgan. Avvalgi chodirlar matosi va markazlashgan sovutish tizimi jazirama kunlarda yetarli haroratni saqlolmas edi.

Arafot hududidagi har bir chodir issiq o‘tkazmaydigan zamonaviy sendvich panellar bilan to‘liq o‘ralgan va yorug‘lik uchun oynalar o‘rnatilgan. Mazkurlarda to‘shak, yostiq-choyshablar va har bir hoji uchun soyabon, sanitariya-gigiyena vositalari jamlanmasi tayyorlab qo‘yilgan. Shuningdek, mazkur hududlarda uch mahal issiq ovqat tarqatish, muntazam choy va salqin ichimliklar bilan ta’minlash va tibbiy xizmat ko‘rsatish uchun ham barcha sharoitlar hozirlangan.

Joriy mavsumda chodirlar videokuzatuv kameralari bilan jihozlangan bo‘lib, zarur hollarda hojilarga tezkor xizmat ko‘rsatish, xavfsizlikni ta’minlash va begona shaxslarning xatti-harakatlarining oldini olishga xizmat qiladi.

Hojilar chodirlarda vaqtlarini g‘animat bilib ko‘proq toat-ibodatda bo‘lishlari uchun taniqli ulamolarning suhbatlari, mashhur qorilarning qiroatlarini yetkazish maqsadida mikrofon va ovoz kuchaytirgichlar bilan yetarli darajada ta’minlandi.

Ta’kidlash joizki, mo‘min-musulmonlarga yanada qulay shart-sharoit hozirlanib, bu yilgi haj mavsumi sifat, mazmun va xizmatlar jihatidan eng yuqori darajada bo‘lishiga harakat qilinmoqda.

Айни кунларда бир гуруҳ ҳамюртларимиз Маккаи мукаррама ибодат ва зиёратларни имону ихлос, чексиз бахт ва шукроналик ила адо этишмоқда. Хусусан, суннати муаккада бўлган умра амалини бажариб, эндиликда Каъбатуллоҳ тавофи, Ҳарами шарифда кундалик ва нафл намозларни ўқиш, Арофот тоғи, Мино ва Муздалифа водийлари зиёрати каби амаллар билан машғул бўлмоқда.

Мулоқотда умрачиларимиз барча шароитлар муҳайё қилингани, айниқса, меҳмонхонанинг янги ва ҳар томонлама шинамлиги, 24 соатлик тартибда автобуслар қатнови йўлга қўйилгани, фoйе ва хоналарнинг озода, кенг ва шинамлиги кишининг баҳру дилини очиши, таомлари ибодатга қувват бўлаётгани, малакали ишчи гуруҳи ва тажрибали шифокорлар томонидан доимий кузатув олиб борилишини мамнуният ила изҳор қилишди.

Зиёратчилар кўрсатилаётган эътибор ва эҳтиромдан руҳланиб, муҳтарам Президентимизга самимий ташаккурларини етказишни соҳа раҳбарларидан илтимос қилишди.

Мулоқотлар самимий ва кўтаринки руҳда ўтди

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

***

Saudiya Arabistonida xizmat safarida boʻlib turgan Prezident maslahatchisi oʻrinbosari Muzaffar Komilov, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari va Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi Sodiqjon Toshboev boshchiligidagi delegasiya Makka shahridagi mehmonxonada ziyoratchilarimiz uchun yaratilgan sharoitlar bilan yaqindan tanishdilar.

Ayni kunlarda bir guruh hamyurtlarimiz Makkai mukarrama ibodat va ziyoratlarni imonu ixlos, cheksiz baxt va shukronalik ila ado etishmoqda. Xususan, sunnati muakkada boʻlgan umra amalini bajarib, endilikda Ka’batulloh tavofi, Harami sharifda kundalik va nafl namozlarni oʻqish, Arofot togʻi, Mino va Muzdalifa vodiylari ziyorati kabi amallar bilan mashgʻul boʻlmoqda.

Muloqotda umrachilarimiz barcha sharoitlar muhayyo qilingani, ayniqsa, mehmonxonaning yangi va har tomonlama shinamligi, 24 soatlik tartibda avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgani, foye va xonalarning ozoda, keng va shinamligi kishining bahru dilini ochishi, taomlari ibodatga quvvat boʻlayotgani, malakali ishchi guruhi va tajribali shifokorlar tomonidan doimiy kuzatuv olib borilishini mamnuniyat ila izhor qilishdi.

Ziyoratchilar koʻrsatilayotgan e’tibor va ehtiromdan ruhlanib, muhtaram Prezidentimizga samimiy tashakkurlarini etkazishni soha rahbarlaridan iltimos qilishdi.

Muloqotlar samimiy va koʻtarinki ruhda oʻtdi

Oʻzbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Эслатиб ўтамиз, зyлҳижжa oйининг caккизинчи кyни (бy кyн биздa «ёлғoн apaфa», apaбчaдa эca «тapвия кyни» дeйилади) Mинoдa ҳожилар тоату ибодатда бўладилар. Минода тарвия кунининг бомдод, пешин, аср, шом, хуфтон намозлари ўқилади. Асосан дуо, ибодат билан машғул бўлинади. Ислом тарихида Пайғамбар алайҳиссалом шундай қилганлар.

Маълумот учун, бўлғуси ҳожиларимиз 4 июнь чоршанба куни Мино водийсида, 5 июнь пайшанба куни эса Арафот ва Муздалифа водийларида ҳаж амалининг асосий кунларини адо этадилар.

***

Shu yil, 3 iyun kuni Makka shahridagi o‘zbekistonlik ziyoratchilar o‘zlari turgan mehmonxonalarda g‘usl qilib, ehrom bog‘lab, haj niyati ila imonu ixlos bilan labbaykani aytib Mino vodiysiga yo‘l oldilar.

Eslatib o‘tamiz, zylhijja oyining cakkizinchi kyni (by kyn bizda «yolg‘on apafa», apabchada eca «tapviya kyni» deyiladi) Minoda hojilar toatu ibodatda bo‘ladilar. Minoda tarviya kunining bomdod, peshin, asr, shom, xufton namozlari o‘qiladi. Asosan duo, ibodat bilan mashg‘ul bo‘linadi. Islom tarixida Payg‘ambar alayhissalom shunday qilganlar.

Ma’lumot uchun, bo‘lg‘usi hojilarimiz 4 iyun chorshanba kuni Mino vodiysida, 5 iyun payshanba kuni esa Arafot va Muzdalifa vodiylarida haj amalining asosiy kunlarini ado etadilar.

Айтиш жоизки, бугунги кунгача Ўзбекистон ишчи гуруҳи вакиллари томонидан зиёратчиларимиз улуғ ибодатни бекаму кўст адо этишлари учун Мино, Арофат ва Муздалифа водийларида барча шарт-шароитлар тўлиқ тайёр ҳолатга келтирилган.

Айни мақсадда ишчи гуруҳи ва шифокорларнинг маълум аъзолари мазкур муборак водийларда бир муддат олдин бориб, зиёратчиларимизни кутиб олишга шай бўлиб турибдилар.

Хусусан, бу йил, Ўзбекистон томонининг талабига мувофиқ, Арафот ҳудудидаги чодирлар ёпиқ тарзда барпо этилди. Уларнинг атрофи иссиқ ўтказмайдиган панеллар билан ўралган, совутиш тизими ўрнатилган, гилам ва тўшаклар солинган. Бу ҳозирги ёз кунларида зиёратчиларга қўшимча қулайлик яратади.

Шунингдек, барча шароитларга эга тиббиёт марказлари, 3 маҳал иссиқ овқат ва 24 соат давомида чой ва салқин ичимликлар билан таъминлаш йўлга қўйилади. Арафотда Муздалифада фойдаланиш учун ҳожиларга махсус тўшак ва соябонлар тарқатиш режалаштирилган.

Айни пайтгача соҳа раҳбарлари томонидан ишчи гуруҳи аъзолари, элликбошилар ва шифокорлар жамоасига ҳаж жараёнларини намунали бошқариш, белгиланган тартибларга риоя этиш ва шаръий масалалар ҳақида батафсил тушунтирилди.

***

Bugun kechqurun 15 ming o‘zbekistonlik ziyoratchilar Makkai mukarramadagi mehmonxonalardan haj ibodatining asosiy amallarini bajarish uchun Mino vodiysiga yo‘l oladilar.

Aytish joizki, bugungi kungacha O‘zbekiston ishchi guruhi vakillari tomonidan ziyoratchilarimiz ulug‘ ibodatni bekamu ko‘st ado etishlari uchun Mino, Arofat va Muzdalifa vodiylarida barcha shart-sharoitlar to‘liq tayyor holatga keltirilgan.

Ayni maqsadda ishchi guruhi va shifokorlarning ma’lum a’zolari mazkur muborak vodiylarda bir muddat oldin borib, ziyoratchilarimizni kutib olishga shay bo‘lib turibdilar.

Xususan, bu yil, O‘zbekiston tomonining talabiga muvofiq, Arafot hududidagi chodirlar yopiq tarzda barpo etildi. Ularning atrofi issiq o‘tkazmaydigan panellar bilan o‘ralgan, sovutish tizimi o‘rnatilgan, gilam va to‘shaklar solingan. Bu hozirgi yoz kunlarida ziyoratchilarga qo‘shimcha qulaylik yaratadi.

Shuningdek, barcha sharoitlarga ega tibbiyot markazlari, 3 mahal issiq ovqat va 24 soat davomida choy va salqin ichimliklar bilan ta’minlash yo‘lga qo‘yiladi. Arafotda Muzdalifada foydalanish uchun hojilarga maxsus to‘shak va soyabonlar tarqatish rejalashtirilgan.

Ayni paytgacha soha rahbarlari tomonidan ishchi guruhi a’zolari, ellikboshilar va shifokorlar jamoasiga haj jarayonlarini namunali boshqarish, belgilangan tartiblarga rioya etish va shar’iy masalalar haqida batafsil tushuntirildi.

Мино водийсида зиёратчилар учун кенг ва текис ҳудуддаги алоҳида чодирлар ажратилган. Улар гиламлар, юмшоқ ўринлар, ёстиқ-чойшаблар, махсус совуткичлар билан жиҳозланган, коммунал хизматлар билан таъминланган ва санитария-гигиена талаблари ҳам инобатга олинган.

Жорий йилдаги қулайлик шуки, делегация талабларига мувофиқ Арафот ҳудудидаги ҳар бир чодир иссиқ ўтказмайдиган замонавий сендвич панеллар билан тўлиқ ўралган ва ёруғлик учун ойналар ўрнатилди. Мазкурларда “Sofa bed” (ёстиқ ва тўшак), “Martaba” (тўшак), совуткич сингари қулайликлар ибодатларни хотиржам адо этишга хизмат қилади.

Шунингдек, уч маҳал иссиқ овқат, мунтазам чой ва салқин ичимликлар билан таъминлаш, тиббий хизмат кўрсатиш учун ҳам барча шароитлар ҳозирланган.

Айниқса, ҳожилар чодирларда вақтларини ғанимат билиб кўпроқ тоат-ибодатда бўлишлари учун таниқли уламоларнинг суҳбатлари, машҳур қориларнинг қироатларини етказиш мақсадида микрофон ва овоз кучайтиргичлар билан етарли даражада таъминланди.

Таъкидлаш жоизки, мўмин-мусулмонларга янада қулай шарт-шароит ҳозирланиб, бу йилги ҳаж мавсуми сифат, мазмун ва хизматлар жиҳатидан энг юқори даражада бўлишига ҳаракат қилинмоқда.

***

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, haj delegatsiyasi a’zolari va Ishchi guruhi vakillari Makka shahrida joylashgan Mino va Arafot vodiylarida yaratilgan sharoitlar bilan yaqindan tanishdilar.

Mino vodiysida ziyoratchilar uchun keng va tekis hududdagi alohida chodirlar ajratilgan. Ular gilamlar, yumshoq o‘rinlar, yostiq-choyshablar, maxsus sovutkichlar bilan jihozlangan, kommunal xizmatlar bilan ta’minlangan va sanitariya-gigiyena talablari ham inobatga olingan.

Joriy yildagi qulaylik shuki, delegatsiya talablariga muvofiq Arafot hududidagi har bir chodir issiq o‘tkazmaydigan zamonaviy sendvich panellar bilan to‘liq o‘ralgan va yorug‘lik uchun oynalar o‘rnatildi. Mazkurlarda “Sofa bed” (yostiq va to‘shak), “Martaba” (to‘shak), sovutkich singari qulayliklar ibodatlarni xotirjam ado etishga xizmat qiladi.

Shuningdek, uch mahal issiq ovqat, muntazam choy va salqin ichimliklar bilan ta’minlash, tibbiy xizmat ko‘rsatish uchun ham barcha sharoitlar hozirlangan.

Ayniqsa, hojilar chodirlarda vaqtlarini g‘animat bilib ko‘proq toat-ibodatda bo‘lishlari uchun taniqli ulamolarning suhbatlari, mashhur qorilarning qiroatlarini yetkazish maqsadida mikrofon va ovoz kuchaytirgichlar bilan yetarli darajada ta’minlandi.

Ta’kidlash joizki, mo‘min-musulmonlarga yanada qulay shart-sharoit hozirlanib, bu yilgi haj mavsumi sifat, mazmun va xizmatlar jihatidan eng yuqori darajada bo‘lishiga harakat qilinmoqda.

Хусусан, муборак масканлар – Мино, Арафот ва Муздалифа водийларида муносиб шарт-шароитлар ҳозирлаш юзасидан мазкур ҳудудларда турар жой, транспорт, озиқ-овқат таъминоти билан шуғулланадиган “Тавофа” муассасаси раҳбарияти билан учрашув бўлиб ўтди.

Мулоқотда ҳар бир ҳожи учун Мино водийсида етарли ўрин билан таъминлаш, Арафот ҳудудидаги чодирларни иссиқ ўтказмайдиган замонавий сендвич панеллар билан ўрашни охирига етказиш, уларда “Sofa bed” (ёстиқ ва тўшак), “Martaba” (тўшак), совуткич сингари қулайликлар қилиш, коммунал хизматларни яхшилаш, уч маҳал иссиқ овқат ва мунтазам чой-салқин ичимликлар билан таъминлашга урғу қаратилди. Шунингдек, Муздалифа ҳудудида етарли миқдордаги гилам-полослар ва сув билан таъминлаш қўшимча қилинди.

Айниқса, ҳожиларнинг муқаддас маконларда вақтларини ғанимат билиб, доимо тоату ибодатда бўлишлари учун таниқли уламоларнинг суҳбатлари, машҳур қориларнинг қироатларини барчага етказиш учун микрафон ва овоз кучайтиргичларни етарли даражада ташкил этишга эътибор қаратилди.

Соҳа раҳбарлари томонидан Дин ишлари бўйича қўмита Зиёрат туризмини ривожлантириш бўлими бошлиғи Бобомурод Рустамов ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги «Ҳаж ва Умра» маркази раҳбари Зиёуддин Мақсудовга мазкур хизмат кўрсатиш йўналишларини янада синчковлик билан ўрганиш ва якуний маълумотларни тақдим этиш юзасидан кўрсатма берилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

***

“Haj – 2025” mavsumi ziyoratchilari toat-ibodatlarini qulay sharoitlarda bajarishlarini ta’minlash maqsadida Saudiya Arabistoni safarida bo‘lib turgan Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, “Haj” va “Umra” ishlari bo‘yicha attashe Shuhrat Amoniy mutasaddi idoralar bilan muzokaralar o‘tkazishmoqda.

Xususan, muborak maskanlar – Mino, Arafot va Muzdalifa vodiylarida munosib shart-sharoitlar hozirlash yuzasidan mazkur hududlarda turar joy, transport, oziq-ovqat ta’minoti bilan shug‘ullanadigan “Tavofa” muassasasi rahbariyati bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi.

Muloqotda har bir hoji uchun Mino vodiysida yetarli o‘rin bilan ta’minlash, Arafot hududidagi chodirlarni issiq o‘tkazmaydigan zamonaviy sendvich panellar bilan o‘rashni oxiriga yetkazish, ularda “Sofa bed” (yostiq va to‘shak), “Martaba” (to‘shak), sovutkich singari qulayliklar qilish, kommunal xizmatlarni yaxshilash, uch mahal issiq ovqat va muntazam choy-salqin ichimliklar bilan ta’minlashga urg‘u qaratildi. Shuningdek, Muzdalifa hududida yetarli miqdordagi gilam-poloslar va suv bilan ta’minlash qo‘shimcha qilindi.

Ayniqsa, hojilarning muqaddas makonlarda vaqtlarini g‘animat bilib, doimo toatu ibodatda bo‘lishlari uchun taniqli ulamolarning suhbatlari, mashhur qorilarning qiroatlarini barchaga yetkazish uchun mikrafon va ovoz kuchaytirgichlarni yetarli darajada tashkil etishga e’tibor qaratildi.

Soha rahbarlari tomonidan Din ishlari bo‘yicha qo‘mita Ziyorat turizmini rivojlantirish bo‘limi boshlig‘i Bobomurod Rustamov va O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi «Haj va Umra» markazi rahbari Ziyouddin Maqsudovga mazkur xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlarini yanada sinchkovlik bilan o‘rganish va yakuniy ma’lumotlarni taqdim etish yuzasidan ko‘rsatma berildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Таъкидлаш жоизки, мўмин-мусулмонлар талаб ва истакларини инобатга олган ҳолда келаётган ҳаж мавсумини сифат, мазмун ва хизматлар савияси жиҳатидан янада юқори бўлишига жидду жаҳд қилинмоқда.
Ўз навбатида, ушбу ҳолат Ҳаж делегацияси зиммасига юксак масъулият юклайди. Шу боис, бўлажак ҳожиларни роҳат билан ибодат қилишлари ва руҳий озуқа олишлари учун барча зарур шароитларни ҳозирлаш, зиёратчилар ҳаж амалларини тўлақонли бажариши учун Макка шаҳридаги Мино, Арафот ва Муздалифа водийларидаги жойлар масаласига алоҳида эътибор қаратмоқдалар.

Айниқса, чодирларнинг сифатли, озода, қулай ва кенг бўлиши, гиламлар тўшалгани, совутиш жиҳозлари билан етарлича таъминлангани, иссиқ-совуқ сув тизимлари, таом тарқатиш бурчаклари ва бошқа шароитлар кўздан кечирилди.
Сафар давом этмоқда.

Ўзбекитон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати