Қуйида хорижий ОАВ ва расмий платформаларнинг айримларининг қисқача шарҳини тақдим этамиз:

Саудия Арабистони манбалари («Haramain Archive»): Саудия Арабистони “Масжид ал-Ҳаром” бош имоми шайх Солиҳ ибн Ҳумайднинг Ўзбекистонга ташрифи, Имом Бухорий мақбарасини зиёрат қилгани ва халқаро анжумандаги иштироки кенг ёритилди. Ташриф давомида юксак одоб ва соф эътиқод намунасини кўрсатган шайх ҳадис илмининг султони бўлмиш буюк аждодимиз меросига юксак эҳтиром билдирди. У «Ал-Жомеʼ ас-Саҳиҳ» муаллифининг ҳаёти ёшлар учун илм ва собит ирода намунаси эканини ҳамда бу каби маърифий анжуманлар дунёда бағрикенгликни мустаҳкамлашга хизмат қилишини алоҳида таъкидлади.

Миср Фатво уйи («Дорул ифто» / egyptdaralifta): Бош муфтий, профессор Назир Муҳаммад Иёднинг форумдаги нутқларига таяниб, Ўзбекистоннинг ислом илм-фани ривожидаги ўрнини юқори баҳолади. Айниқса, Имом Бухорий ва Имом Мотуридий мероси соғлом тафаккурни шакллантириш ҳамда экстремизмга қарши курашишда дунё учун бебаҳо дастуриламал экани алоҳида қайд этилди.

Иордания ОАВ (“Petra” давлат ахборот агентлиги / petranews): Иордания Олий муфтийси, доктор Аҳмад ал-Ҳасанатнинг форумдаги нутқига таяниб, Ўзбекистондаги ислом цивилизацияси маркази илм-фан ва маърифат мажмуаси эканини таъкидлади. Айниқса, диёримиздан етишиб чиққан буюк олимлар — Имом ал-Бухорий, Имом ал-Мотуридий, ал-Хоразмий ва Ибн Синоларнинг ислом илм-фани ривожига қўшган ҳиссаси юқори баҳоланди. Шунингдек, Иордания Фатво ишлари бошқармаси ва Ўзбекистон Фатво маркази ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзолангани алоҳида қайд этилди.

«islamsng.com» портали (Россия): Форум доирасида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин холиқназар ҳазратларининг Иордания бош муфтийси билан фатво ва таълим соҳасидаги келишувларини ҳамда анжуман якунида қабул қилинган 10 та глобал ташаббусни кенг ёритди. Шунингдек, Россия муфтийси Равил Гайнутдиннинг анжуман иштирокчиларига йўллаган қутлов матни эълон қилинди.

«peterburg-news.ru» нашри: Мазкур тадбирни «Ислом дунёсини бирлаштираётган ва кун тартибини ўзгартираётган форум» деб атади ҳамда Тошкент шаҳри исломофобияга қарши маърифат билан курашувчи халқаро гуманитар дипломатия марказига айланаётганини эътироф этди.

«islam-news» сайти: Анжуманнинг кенг кўламли географиясига тўхталиб, Кавказ мусулмонлари идораси раиси ва ТУРКСОЙ бош котиби каби нуфузли меҳмонларнинг диний бағрикенглик ва халқаро ҳамкорлик борасидаги ижобий фикрларини баҳам кўрди.

«milliard.tatar» портали (Татаристон): Бухоро диний мактаблари ва татар уламолари ўртасидаги кўп асрлик илмий ворислик анъаналарига ҳамда форум доирасида «Саҳиҳи Бухорий» меросини асраш бўйича ўтказилган муҳокамаларга алоҳида репортаж бағишлади.

Хулоса ўрнида таъкидлаш жоизки, халқаро ҳамжамиятнинг якдил эътирофига кўра, ушбу нуфузли форум Ўзбекистоннинг нафақат улуғ алломалар юрти, балки бугунги кунда ҳам Ислом оламида тинчлик, мўътадиллик ва бағрикенглик ғояларини тарғиб қилувчи энг асосий маърифий марказлардан бири эканини ёққол кўрсатди.

***

O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida 50 dan ortiq mamlakatdan 300 ga yaqin nufuzli ulamolar, muftiylar va islomshunos olimlar ishtirokida o‘tkazilgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi jahon OAVlari va yirik diniy markazlar diqqat markazida bo‘ldi. Xalqaro nashrlar ushbu anjumanni O‘zbekistonning boy diniy-ma’rifiy salohiyatini namoyish etgan tarixiy voqelik sifatida keng e’tirof etmoqda.

Quyida xorijiy OAV va rasmiy platformalarning ayrimlarining qisqacha sharhini taqdim etamiz:

Saudiya Arabistoni manbalari («Haramain Archive»): Saudiya Arabistoni “Masjid al-Harom” bosh imomi shayx Solih ibn Humaydning O‘zbekistonga tashrifi, Imom Buxoriy maqbarasini ziyorat qilgani va xalqaro anjumandagi ishtiroki keng yoritildi. Tashrif davomida yuksak odob va sof e’tiqod namunasini ko‘rsatgan shayx hadis ilmining sultoni bo‘lmish buyuk ajdodimiz merosiga yuksak ehtirom bildirdi. U «Al-Jome’ as-Sahih» muallifining hayoti yoshlar uchun ilm va sobit iroda namunasi ekanini hamda bu kabi ma’rifiy anjumanlar dunyoda bag‘rikenglikni mustahkamlashga xizmat qilishini alohida ta’kidladi.

Misr Fatvo uyi («Dorul ifto» / egyptdaralifta): Bosh muftiy, professor Nazir Muhammad Iyodning forumdagi nutqlariga tayanib, O‘zbekistonning islom ilm-fani rivojidagi o‘rnini yuqori baholadi. Ayniqsa, Imom Buxoriy va Imom Moturidiy merosi sog‘lom tafakkurni shakllantirish hamda ekstremizmga qarshi kurashishda dunyo uchun bebaho dasturilamal ekani alohida qayd etildi.

Iordaniya OAV (“Petra” davlat axborot agentligi / petranews): Iordaniya Oliy muftiysi, doktor Ahmad al-Hasanatning forumdagi nutqiga tayanib, O‘zbekistondagi islom sivilizatsiyasi markazi ilm-fan va ma’rifat majmuasi ekanini ta’kidladi. Ayniqsa, diyorimizdan yetishib chiqqan buyuk olimlar — Imom al-Buxoriy, Imom al-Moturidiy, al-Xorazmiy va Ibn Sinolarning islom ilm-fani rivojiga qo‘shgan hissasi yuqori baholandi. Shuningdek, Iordaniya Fatvo ishlari boshqarmasi va O‘zbekiston Fatvo markazi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangani alohida qayd etildi.

«islamsng.com» portali (Rossiya): Forum doirasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin xoliqnazar hazratlarining Iordaniya bosh muftiysi bilan fatvo va ta’lim sohasidagi kelishuvlarini hamda anjuman yakunida qabul qilingan 10 ta global tashabbusni keng yoritdi. Shuningdek, Rossiya muftiysi Ravil Gaynutdinning anjuman ishtirokchilariga yo‘llagan qutlov matni e’lon qilindi.

«peterburg-news.ru» nashri: Mazkur tadbirni «Islom dunyosini birlashtirayotgan va kun tartibini o‘zgartirayotgan forum» deb atadi hamda Toshkent shahri islomofobiyaga qarshi ma’rifat bilan kurashuvchi xalqaro gumanitar diplomatiya markaziga aylanayotganini e’tirof etdi.

«islam-news» sayti: Anjumanning keng ko‘lamli geografiyasiga to‘xtalib, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi va TURKSOY bosh kotibi kabi nufuzli mehmonlarning diniy bag‘rikenglik va xalqaro hamkorlik borasidagi ijobiy fikrlarini baham ko‘rdi.

«milliard.tatar» portali (Tatariston): Buxoro diniy maktablari va tatar ulamolari o‘rtasidagi ko‘p asrlik ilmiy vorislik an’analariga hamda forum doirasida «Sahihi Buxoriy» merosini asrash bo‘yicha o‘tkazilgan muhokamalarga alohida reportaj bag‘ishladi.

Xulosa o‘rnida ta’kidlash joizki, xalqaro hamjamiyatning yakdil e’tirofiga ko‘ra, ushbu nufuzli forum O‘zbekistonning nafaqat ulug‘ allomalar yurti, balki bugungi kunda ham Islom olamida tinchlik, mo‘tadillik va bag‘rikenglik g‘oyalarini targ‘ib qiluvchi eng asosiy ma’rifiy markazlardan biri ekanini yoqqol ko‘rsatdi.

Анжуманда Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов, Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Давронбек Мақсудов, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Комилжон Шермуҳамедов, ИСЕСКО раҳбари Салим Муҳаммад ҳамда халқаро ал-Фурқон жамғармаси раиси Сали Шаҳсуварий сўзга чиқди.

Матбуот анжуманида мазкур нуфузли тадбирнинг мақсад ва вазифалари, унинг халқаро аҳамияти ҳамда форум доирасида режалаштирилган илмий-маърифий тадбирлар ҳақида маълумот берилди.

Таъкидланганидек, Тошкент, Самарқанд ва Термиз шаҳарларида ўтказилаётган форумда дунёнинг турли мамлакатларидан таниқли уламолар, муфтийлар, исломшунос олимлар ва халқаро ташкилотлар вакиллари иштирок этади.

Ушбу форум ислом динининг тинчлик, бағрикенглик, илм-маърифат ва инсонпарварликка асосланган асл моҳиятини халқаро жамоатчиликка етказишда муҳим аҳамият касб этиши таъкидланди. Шу билан бирга, мазкур анжуман Ўзбекистоннинг ислом цивилизацияси ривожидаги тарихий ўрни, буюк алломалар мероси ва маърифий анъаналарини дунё миқёсида янада кенг намоён этишга хизмат қилиши алоҳида қайд этилди.

Маълумот ўрнида, шу йил 7–8 июль кунлари Тошкентдаги Ислом цивилизацияси марказида конференциялар бўлиб ўтади. 9–10 июль кунлари эса Самарқанд ва Термиз шаҳарларида Имом Бухорий, Имом Мотуридий ва Имом Термизийнинг илмий-маданий меросига бағишланган халқаро конференциялар ташкил этилади.

Форум доирасидаги бундай учрашув ва муҳокамалар илм-фан, динлараро мулоқот, бағрикенглик ва маърифат тамойилларини мустаҳкамлашда муҳим амалий майдон вазифасини бажаради.

***

Bugun O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida yurtimizda 7-11 iyul kunlari o‘tkaziladigan “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusidagi I Xalqaro Islom sivilizatsiyasi forumi yuzasidan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi.

Anjumanda Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maqsudov, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuhamedov, ISЕSKO rahbari Salim Muhammad hamda xalqaro al-Furqon jamg‘armasi raisi Sali Shahsuvariy so‘zga chiqdi.

Matbuot anjumanida mazkur nufuzli tadbirning maqsad va vazifalari, uning xalqaro ahamiyati hamda forum doirasida rejalashtirilgan ilmiy-ma’rifiy tadbirlar haqida ma’lumot berildi.

Ta’kidlanganidek, Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida o‘tkazilayotgan forumda dunyoning turli mamlakatlaridan taniqli ulamolar, muftiylar, islomshunos olimlar va xalqaro tashkilotlar vakillari ishtirok etadi.

Ushbu forum islom dinining tinchlik, bag‘rikenglik, ilm-ma’rifat va insonparvarlikka asoslangan asl mohiyatini xalqaro jamoatchilikka yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlandi. Shu bilan birga, mazkur anjuman O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi rivojidagi tarixiy o‘rni, buyuk allomalar merosi va ma’rifiy an’analarini dunyo miqyosida yanada keng namoyon etishga xizmat qilishi alohida qayd etildi.

Ma’lumot o‘rnida, shu yil 7–8 iyul kunlari Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazida konferensiyalar bo‘lib o‘tadi. 9–10 iyul kunlari esa Samarqand va Termiz shaharlarida Imom Buxoriy, Imom Moturidiy va Imom Termiziyning ilmiy-madaniy merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiyalar tashkil etiladi.

Forum doirasidagi bunday uchrashuv va muhokamalar ilm-fan, dinlararo muloqot, bag‘rikenglik va ma’rifat tamoyillarini mustahkamlashda muhim amaliy maydon vazifasini bajaradi.

Н.Мусаев Диний идора, “Мовароуннаҳр» нашриёти бўлимларида турли вазифаларда фаолият юритган.

Лавозимга тайинлов Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги хулосасига кўра амалга оширилди.

* * *

O‘zbekiston musulmonlari idorasi mutaxassisi Musayev Ne’mat Jo‘raboyevich O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining matbuot kotibi lavozimiga tayinlandi.

N.Musayev Diniy idora, “Movarounnahr» nashriyoti bo‘limlarida turli vazifalarda faoliyat yuritgan.

Lavozimga tayinlov O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi xulosasiga ko‘ra amalga oshirildi.

Шунга кўра айни кунларда Ўзбекистонда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар ҳақида Мисрнинг етакчи ОАВларида ижодий уюшма Фарғона вилоят бўлими ташаббуси билан тайёрланган мақолалар эълон қилинмоқда. Ана шу келишув доирасида Миср Араб Республикасининг бир неча миллион ўқувчиси бўлган «Al-Dilomasy» ахборот агентлиги шу йилнинг 12 апрель куни «Ал Азҳарнинг фарғоналик талабалари» сарлавҳаси остида Ўзбекистон – Миср муносабатлари, мамлакатдаги дин ва эътиқод эркинлиги, диний таълим ва унинг етакчи вакиллари ҳақида батафсил маълумот берувчи мақолани ўз ўқувчиларига ҳавола этди.

Муаллифи Фарғона вилояти бош имом хатиби Убайдуллоҳ қори Абдуллаев бўлган мақолада жумладан, шундай дейилади:

«Ўзбекистон ва Миср ўртасидаги дўстона ҳамкорлик кўп асрлик бой тарихга эга. Мовароуннаҳр ва Миср диёрида яшаб ижод қилган улуғ бобокалонларимизнинг ноёб илмий-маърифий мероси бутун мусулмон олами бебаҳо бойлиги ҳисобланади.

Сўнгги йилларда ҳам Ўзбекистон ва Миср ўртасида кўп томонлама алоқалар жадал ривожланмоқда. Бу борада икки давлат раҳбарлари – Президент Шавкат Мирзиёев ҳамда Президент Абдулфаттоҳ ас-Сисий томонидан олиб борилаётган ҳамкорлик стратегияси муҳим ўрин тутмоқда. Ўзбекистон халқаро ислом академияси ҳамда Мисрдаги қатор олий таълим ва илмий-тадқиқот марказлари ўртасидаги ҳамкорлик мунтазамлик касб этгани ҳам эътиборлидир. Айниқса, Таълим, фан ва маданият бўйича ислом ташкилоти – ICESCO билан дўстона муносабатлар ривожланиб бормоқда.

Мана шундай ҳамкорликнинг узвий давоми сифатида 2022 йил 6-10 июнь кунлари Мисрда ўтказилган «Диний экстремизм. Интеллектуал асос ва уни енгиш стратегияси» мавзусидаги халқаро анжуманда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари иштирок этди. Нуфузли анжуманда шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ҳам сўзга чиқиб, бугунги даврда юртимиз алломалари меросининг амалий аҳамияти, аҳли сунна вал жамоа ақидасини мусулмонлар орасида соф ҳолда тарғиб этиш, ёт ғояларга қарши курашда бирлашиш, халқаро ҳамкорликни янада ривожлантириб, илмий-тадқиқот марказлари фаолиятини мувофиқлаштириш, уларни ягона мақсад сари йўналтириш зарурлиги тўғрисида таклифлар берди. Бу анжуман иштирокчилари томонидан юқори баҳоланди ва эҳтиром билан қабул қилинди.

Бундан ташқари Мисрдаги Дорул Ифто ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво маркази ўртасида ҳамкорлик ўрнатиш, диний соҳа мутахассислари малакасини ошириш, ўзаро тажриба алмашиш ҳамда долзарб мавзуларда замонавий фатволар ишлаб чиқиш юзасидан муҳокамалар ўтказилган бўлиб, ҳозирда бу борада амалий жараёнлар бошлаб юборилган.

Илм ва ҳикмат гулшани бўлган бу юртда минг йилдан зиёд тарихга эга Азҳари шариф дорулфунуни мусулмон дунёсига йирик уламоларни етиштириб бериши билан маълуму машҳур. Айни дамда ҳам Ал-Азҳар мусулмон оламидаги энг обрўли таълим даргоҳларидан биридир.

Мисрнинг фахри, ислом оламининг илмий марказларидан бири – бир минг икки юз эллик йилга яқин тарихга эга бўлган Ал-Азҳар мажмуаси жаҳондаги ҳам диний, ҳам дунёвий йўналишлар борасидаги етакчи олий таълим муассаса ҳисобланади.

Тарихга назар соладиган бўлсак дастлаб, мазкур университет Фотимийлар даврида Ал-Азҳар масжиди қошидаги мадраса сифатида ташкил этилган. Қоҳира шаҳри географик жиҳатдан Осиё ва Африка минтақасининг чорраҳасида жойлашганлиги боис Ал-Азҳарга кўплаб хорижий мамлакатлар талабалари ҳам илм талабида ташриф буюрган.

Асрлар давомида турли синовларни бошдан кечирган мазкур даргоҳ XIX асрнинг охирга келиб, ўқув тизимида замон талабларига мувофиқ такомиллаштириш ишлари амалга оширилиши натижасида Ал-Азҳар университет мақомини олган.»

Шундан сўнг мақолада Ал-Азҳар университетида таҳсил олиб Ўзбекистонда жумладан, Фарғонада фаолият юритаётган ислом хизматидагилар ҳақида маълумот берилган:

«Юртимизнинг кўплаб уламо ва аҳли илмларининг ҳам Ал-Азҳар университетида таҳсил олиб, динимиз йўлида хизмат қилаётгани эътиборга моликдир. Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармасини 1982-1989 йилларда бошқарган Шамсуддинхон Бобохонов ҳам мазкур даргоҳда таҳсил олган. Қолаверса, фарғоналик Абдусаттор Нурматов – Марғилон шаҳар «Пошшохўжа Эшонбува» масжиди имом-хатиби, Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Фатво маркази мутахассиси Абдувоҳид Аҳмадалиев ҳамда аввалда «Сармазор» масжиди имом-ноиби вазифасида хизмат қилган, ҳозирда эса туризм агентлигида фаолият олиб бораётган Хайруллоҳ Каримовлар ҳам айнан мазкур даргоҳда таълим ва малака ҳосил қилиб, халқимизга хизмат қилмоқдалар.

Ал-Азҳар университети бугунги кунда Ислом ва араб дунёсидаги энг катта таълим даргоҳи бўлиб, у Миср Араб Республикасининг ўзига хос брендига айланган»

Бундан илгарироқ эълон қилинган «Al – Diplomasy» ахборот агентлигининг «Ўзбекистон 2024 йилда ички ялпи маҳсулот ҳажмининг 100 млрд. долларга етказмоқчи» сарлавҳали мақоласида Президент Шавкат Мирзиёевнинг мамлакатдаги иқтисодий ислоҳотлари натижалари таҳлил қилинган эди. Кейинроқ, Ўзбекистон ҳукуматининг экологик аҳволини яхшилашга қаратилган саъй-ҳаракатлари мавзусидаги мақола берилган эди.

Ўзбекистон ва Миср журналистик ташкилотлари ўртасидаги ахборот алмашув ижодий ҳамкорлиги тобора мустаҳкамланиб бормоқда. Шу йил 22-23 апрель кунлари Ўзбекистон Журналистлар уюшмаси Фарғона вилоят бўлимининг делегацияси Қоҳира шаҳрида мисрлик ҳамкасблари билан янги лойиҳаларни муҳокама қилиб, мамлакатнинг нуфузли босма нашри – «Жумҳурият» газетаси таҳририятида эса «Фарғона ҳақиқати» газетаси билан ижодий ҳамкорлик ўрнатиш масаласида меморандум имзолашни режалаштирган.

Муҳаммаджон Обидов, ЎзА

* * *

O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi Farg‘ona viloyat bo‘limi va Misr jurnalistlari assotsiatsiyasi o‘rtasida o‘rnatilgan ijodiy hamkorlik tufayli o‘zaro axborot ayirboshlash tajribasi yo‘lga qo‘yilgan.

Shunga ko‘ra ayni kunlarda O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar haqida Misrning yetakchi OAVlarida ijodiy uyushma Farg‘ona viloyat bo‘limi tashabbusi bilan tayyorlangan maqolalar e’lon qilinmoqda. Ana shu kelishuv doirasida Misr Arab Respublikasining bir necha million o‘quvchisi bo‘lgan «Al-Dilomasy» axborot agentligi shu yilning 12 aprel kuni «Al Azharning farg‘onalik talabalari» sarlavhasi ostida O‘zbekiston – Misr munosabatlari, mamlakatdagi din va e’tiqod erkinligi, diniy ta’lim va uning yetakchi vakillari haqida batafsil ma’lumot beruvchi maqolani o‘z o‘quvchilariga havola etdi.

Muallifi Farg‘ona viloyati bosh imom xatibi Ubaydulloh qori Abdullayev bo‘lgan maqolada jumladan, shunday deyiladi:

«O‘zbekiston va Misr o‘rtasidagi do‘stona hamkorlik ko‘p asrlik boy tarixga ega. Movarounnahr va Misr diyorida yashab ijod qilgan ulug‘ bobokalonlarimizning noyob ilmiy-ma’rifiy merosi butun musulmon olami bebaho boyligi hisoblanadi.

So‘nggi yillarda ham O‘zbekiston va Misr o‘rtasida ko‘p tomonlama aloqalar jadal rivojlanmoqda. Bu borada ikki davlat rahbarlari – Prezident Shavkat Mirziyoyev hamda Prezident Abdulfattoh as-Sisiy tomonidan olib borilayotgan hamkorlik strategiyasi muhim o‘rin tutmoqda. O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi hamda Misrdagi qator oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqot markazlari o‘rtasidagi hamkorlik muntazamlik kasb etgani ham e’tiborlidir. Ayniqsa, Ta’lim, fan va madaniyat bo‘yicha islom tashkiloti – ICESCO bilan do‘stona munosabatlar rivojlanib bormoqda.

Mana shunday hamkorlikning uzviy davomi sifatida 2022 yil 6-10 iyun kunlari Misrda o‘tkazilgan «Diniy ekstremizm. Intellektual asos va uni yengish strategiyasi» mavzusidagi xalqaro anjumanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ishtirok etdi. Nufuzli anjumanda shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ham so‘zga chiqib, bugungi davrda yurtimiz allomalari merosining amaliy ahamiyati, ahli sunna val jamoa aqidasini musulmonlar orasida sof holda targ‘ib etish, yot g‘oyalarga qarshi kurashda birlashish, xalqaro hamkorlikni yanada rivojlantirib, ilmiy-tadqiqot markazlari faoliyatini muvofiqlashtirish, ularni yagona maqsad sari yo‘naltirish zarurligi to‘g‘risida takliflar berdi. Bu anjuman ishtirokchilari tomonidan yuqori baholandi va ehtirom bilan qabul qilindi.

Bundan tashqari Misrdagi Dorul Ifto va O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markazi o‘rtasida hamkorlik o‘rnatish, diniy soha mutaxassislari malakasini oshirish, o‘zaro tajriba almashish hamda dolzarb mavzularda zamonaviy fatvolar ishlab chiqish yuzasidan muhokamalar o‘tkazilgan bo‘lib, hozirda bu borada amaliy jarayonlar boshlab yuborilgan.

Ilm va hikmat gulshani bo‘lgan bu yurtda ming yildan ziyod tarixga ega Azhari sharif dorulfununi musulmon dunyosiga yirik ulamolarni yetishtirib berishi bilan ma’lumu mashhur. Ayni damda ham Al-Azhar musulmon olamidagi eng obro‘li ta’lim dargohlaridan biridir.

Misrning faxri, islom olamining ilmiy markazlaridan biri – bir ming ikki yuz ellik yilga yaqin tarixga ega bo‘lgan Al-Azhar majmuasi jahondagi ham diniy, ham dunyoviy yo‘nalishlar borasidagi yetakchi oliy ta’lim muassasa hisoblanadi.

Tarixga nazar soladigan bo‘lsak dastlab, mazkur universitet Fotimiylar davrida Al-Azhar masjidi qoshidagi madrasa sifatida tashkil etilgan. Qohira shahri geografik jihatdan Osiyo va Afrika mintaqasining chorrahasida joylashganligi bois Al-Azharga ko‘plab xorijiy mamlakatlar talabalari ham ilm talabida tashrif buyurgan.

Asrlar davomida turli sinovlarni boshdan kechirgan mazkur dargoh XIX asrning oxirga kelib, o‘quv tizimida zamon talablariga muvofiq takomillashtirish ishlari amalga oshirilishi natijasida Al-Azhar universitet maqomini olgan.»

Shundan so‘ng maqolada Al-Azhar universitetida tahsil olib O‘zbekistonda jumladan, Farg‘onada faoliyat yuritayotgan islom xizmatidagilar haqida ma’lumot berilgan:

«Yurtimizning ko‘plab ulamo va ahli ilmlarining ham Al-Azhar universitetida tahsil olib, dinimiz yo‘lida xizmat qilayotgani e’tiborga molikdir. O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy boshqarmasini 1982-1989 yillarda boshqargan Shamsuddinxon Boboxonov ham mazkur dargohda tahsil olgan. Qolaversa, farg‘onalik Abdusattor Nurmatov – Marg‘ilon shahar «Poshshoxo‘ja Eshonbuva» masjidi imom-xatibi, O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markazi mutaxassisi Abduvohid Ahmadaliyev hamda avvalda «Sarmazor» masjidi imom-noibi vazifasida xizmat qilgan, hozirda esa turizm agentligida faoliyat olib borayotgan Xayrulloh Karimovlar ham aynan mazkur dargohda ta’lim va malaka hosil qilib, xalqimizga xizmat qilmoqdalar.

Al-Azhar universiteti bugungi kunda Islom va arab dunyosidagi eng katta ta’lim dargohi bo‘lib, u Misr Arab Respublikasining o‘ziga xos brendiga aylangan»

Bundan ilgariroq e’lon qilingan «Al – Diplomasy» axborot agentligining «O‘zbekiston 2024 yilda ichki yalpi mahsulot hajmining 100 mlrd. dollarga yetkazmoqchi» sarlavhali maqolasida Prezident Shavkat Mirziyoyevning mamlakatdagi iqtisodiy islohotlari natijalari tahlil qilingan edi. Keyinroq, O‘zbekiston hukumatining ekologik ahvolini yaxshilashga qaratilgan sa’y-harakatlari mavzusidagi maqola berilgan edi.

O‘zbekiston va Misr jurnalistik tashkilotlari o‘rtasidagi axborot almashuv ijodiy hamkorligi tobora mustahkamlanib bormoqda. Shu yil 22-23 aprel kunlari O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi Farg‘ona viloyat bo‘limining delegatsiyasi Qohira shahrida misrlik hamkasblari bilan yangi loyihalarni muhokama qilib, mamlakatning nufuzli bosma nashri – «Jumhuriyat» gazetasi tahririyatida esa «Farg‘ona haqiqati» gazetasi bilan ijodiy hamkorlik o‘rnatish masalasida memorandum imzolashni rejalashtirgan.

Muhammadjon Obidov, O‘zA

Қадрли дўстлар!

Аввало, сиз, азизларни, соҳа ривожига бугун ҳам муносиб ҳисса қўшиб келаётган муҳтарам фахрийларни Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни байрами билан чин қалбимдан муборакбод этиб, барчангизга ўзимнинг юксак ҳурматим ва энг эзгу тилакларимни изҳор қиламан.

Биз оммавий ахборот воситалари ходимлари тимсолида ўзининг чуқур билим ва тажрибаси, ноёб истеъдод ва маҳоратини халқимизнинг ахборот соҳасидаги конституциявий ҳуқуқларини таъминлаш, мамлакатимизда инсон қадрини улуғлаш, одамларнинг онгу тафаккурини юксалтириш, жамиятимизда очиқлик ва ошкоралик муҳитини мустаҳкамлаш, глобал ахборот маконида миллий манфаатларимизни ҳимоя қилишдек олижаноб ишларга бағишлаган жонкуяр ва заҳматкаш инсонларни кўрамиз.

Жонажон Ўзбекистонимиз ўз тараққиётининг янги ва муҳим босқичига қадам қўяётган ҳозирги даврда медиа соҳаси вакиллари – журналист ва муҳаррирлар, режиссёр ва операторлар, блогерлар, теле-радио каналлар, газета ва журналлар, нашриёт ва босмахона ходимлари Ватанимизнинг демократик қиёфасини шакллантириш, уни дунёга тараннум этишга беқиёс ҳисса қўшиб келаётганини эл-юртимиз яхши билади ва юксак қадрлайди.

Муҳтарам юртдошлар!

Кейинги йилларда мамлакатимизда оммавий ахборот воситаларини халқ билан мулоқотнинг ишончли кўпригига айлантириш, замонавий ахборот хизматлари бозорини, соғлом рақобатни ривожлантириш, медиа тармоқларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, устоз-шогирд анъаналарини кучайтириш, соҳа ходимларининг машаққатли меҳнатини муносиб рағбатлантириш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.

Ана шундай юксак эътибор туфайли юртимизда оммавий ахборот воситалари сони 2016 йилга нисбатан қарийб 30 фоизга ортиб, 1962 тага етгани диққатга сазовордир. Айниқса, хусусий медиа воситалари ҳаётимиздан кенг ўрин эгаллаб бораётгани жамиятимизда фикрлар хилма-хиллигини таъминлашда, туб ислоҳотларни амалга оширишда, жойларда йўл қўйилаётган камчилик ва муаммоларни дадил кўтариб чиқишда муҳим омил бўлмоқда.

Бу ҳақда сўз юритганда, телевидение ва Интернет тармоғини интеграция қилиш мақсадида замонавий интернет платформаси ва унинг мобиль иловаси ташкил этилгани, миллий ахборот маконимизда интернет нашрларининг сони сўнгги 6 йилда салкам икки баробар кўпайиб, 677 тага етганини алоҳида таъкидлаш лозим.

Натижада давлат ва нодавлат ташкилотларининг ахборот манбалари янада ортиб, аҳоли билан тўғридан-тўғри мулоқот қилиш, одамларни ўйлантираётган муаммоларга тезкор муносабат билдириш, турли мавзулар бўйича очиқ, холис ва танқидий фикр билан чиқишда катта имкониятлар пайдо бўлмоқда.

Ахборот соҳасида миқдор кўрсаткичларини сифат кўрсаткичларига айлантириш, миллий журналистикамиз тараққиётини янги босқичга олиб чиқиш – олдимизда турган долзарб вазифадир.

Ўзбекистон медиа компаниялари ҳам жаҳон ахборот майдонида муносиб ўрин эгаллаб, глобал сиёсий-ижтимоий жараёнларда фаол иштирок этишга интилмоқдалар.

Бунинг учун тинимсиз меҳнат қилиш, илғор хорижий тажрибалар, замонавий ахборот технологиялари, серқирра таҳлил усулларини ўзлаштириб, доимо изланиб яшаш, миллий журналистикамизнинг янги авлодини тарбиялаш зарур.

Янги Ўзбекистон тараққиёт стратегиясида ўз ифодасини топган бундай юқори марраларга эришиш учун бизда барча ресурс ва салоҳият мавжуд.

Фуқароларимиз учун ахборот соҳасида қулай имкониятлар яратиш, давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини амалга оширишда оммавий ахборот воситаларининг роли ва таъсирини кучайтириш – яна бир устувор вазифамиздир.

Шуни қайд этиш зарурки, соҳанинг моддий-техник базасини яхшилаш, ходимлар меҳнатини рағбатлантиришга бундан буён ҳам доимий эътибор қаратамиз.

Оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлаш ва журналистика соҳасини ривожлантириш бўйича куни кеча қабул қилинган Президент қарори бу борада муҳим қадам бўлди. Унга кўра, оммавий ахборот воситаларининг қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни кучайтириш, кадрлар салоҳияти ва рақобатбардошлигини янада ошириш, эҳтиёжманд ва ёш журналистларни уй-жой билан таъминлаш бўйича зарур чора-тадбирлар амалга оширилади.

Шунингдек, жорий йилда Қорақалпоғистон Республикаси, барча вилоят марказлари ва Тошкент шаҳрида Матбуот уйларининг ҳолати танқидий ўрганиб чиқилиб, янги бинолар барпо этиш юзасидан зарур чоралар кўрилади.

Маълумки, жаҳонда эътироф этилган демократик мезонларга кўра, матбуот эркинлиги – барча фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар орасида алоҳида аҳамиятга эга. Албатта, бу соҳада ютуқлар билан бирга ҳали муаммоларимиз ҳам йўқ эмас.

Кейинги пайтда ижтимоий тармоқлар орқали баъзи жойларда оммавий ахборот воситаси ходимларига менсимай қараш, уларнинг ўз ваколати доирасида эркин фаолият юритишига тўсқинлик қилиш ҳолатлари учраётгани ҳақида хабарлар тарқалаётгани ҳам бу фикрни тасдиқлайди.

Шу муносабат билан яна бир бор таъкидлаб айтмоқчиман: биз барпо этаётган ҳуқуқий демократик давлатда сўз ва матбуот эркинлиги доимо Бош қомусимиз ва қонунларимиз ҳамда Президент ҳимоясида бўлади.

Оммавий ахборот воситалари ходимларининг ўз фаолиятини қонун доирасида эркин амалга оширишига тўсқинлик қилиш – бу демократик ислоҳотларимизга қарши ҳаракат, мамлакатимизнинг обрўсига путур етказиш сифатида баҳоланиши керак. Суд ва прокуратура органлари бизга мутлақо ярашмайдиган бундай салбий ҳолатлар бўйича қатъий чоралар кўриши лозим.

Бир ҳақиқатни ҳеч қачон эсдан чиқармаслигимиз керак: барчамиз демократия деб аталган буюк мактабнинг ўқувчиларимиз. Бу борада ҳали кўп нарсаларни ўрганишимиз зарур. Фарзандларимизни айни шу руҳда тарбиялашда журналистика соҳаси вакиллари, муҳтарам фахрийларимиз ўзларининг бой тажрибаси ва ибратли фазилатлари билан алоҳида намуна кўрсатадилар, деб ишонаман.

Ҳурматли оммавий ахборот воситалари ходимлари!

Бугунги байрам муносабати билан соҳа фидойиларидан бир гуруҳи давлатимизнинг юксак мукофотлари билан тақдирлангани, ҳеч шубҳасиз, барча ижодкорларни янги-янги марралар сари илҳомлантириб, уларга катта ғайрат ва шижоат бағишлайди.

Фурсатдан фойдаланиб, сиз, азиз қалам аҳлини қутлуғ байрамингиз билан яна бир бор чин қалбимдан самимий табриклаб, барчангизга сиҳат-саломатлик, ижодий фаолиятингизда улкан ютуқлар, хонадонларингизга тинчлик-хотиржамлик, бахт-саодат ва файзу барака тилайман.

Шавкат Мирзиёев,

Ўзбекистон Республикаси Президенти