Мадинаи Мунаввара – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳижрат қилган, Қуръони каримнинг бир қанча оятлари нозил бўлган, саҳобалар юрган, Пайғамбаримизнинг муборак таналарини ўз бағрига олган, улуғ саҳобаи киромлар дафн этилган, Маккадан кейинги энг фазилатли шаҳар.

Мадина – Аллоҳ таоло мадҳ этган шаҳар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Албатта, Аллоҳ таоло Мадинани Тоба деб номлаган”.

“Тоба” – “покиза”, “озода”, “хушрўй” каби маъноларни англатади.

Мадина – йўллари фаришталарга тўла, унинг эшикларини фаришталар қўриқлайдиган шаҳар.

Шу сабаб, бу муборак нурли шаҳарга вабо ҳам, Дажжол ҳам кира олмайди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мадинанинг йўлларида фаришталар бор. Унга ўлат ҳам, Дажжол ҳам кира олмайди”, деганлар (Имом Бухорий ривояти).

Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дейдилар: “Мадинага Масиҳ Дажжолнинг қўрқинчи кирмайди. Ўша кунда унинг етти эшиги бўлиб, ҳар эшикда иккитадан фаришта туради” (Имом Бухорий ривояти).

Мадина – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам яхши кўрган, унга ошиққан шаҳар. Анас розияллоҳу анҳу айтади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон сафардан келиб, Мадинага назарлари тушса, уловларини тезлатар ва агар бирор уловда бўлсалар, унга муҳаббатларидан ҳалиги уловни қистар эдилар” (Имом Бухорий, Имом Термизий ривояти).

Мадина – Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг ҳаққига кўп дуолар қилган шаҳар. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳим! Мадинада Маккага берган баракангдан икки ҳисса кўп қилгин”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу муборак шаҳарнинг ҳаққига яна бундай дуо қилганлар: “Аллоҳим! Бизга худди Маккага бўлган муҳаббатимиз каби ёки ундан ҳам кучлироқ қилиб Мадинани севимли қилгин” (Имом Бухорий ривояти).

Бундан ташқари Мадинаи шарифда Набий алайҳиссаломнинг масжидлари, муборак Бақиъ қабристони, Ислом тарихида илк қурилган Қубо масжиди, Қиблатайн масжиди, Уҳуд тоғи кабилар ҳам бор.

 Даврон НУРМУҲАММАД

* * *

Madinai Munavvara – Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hijrat qilgan, Qur’oni karimning bir qancha oyatlari nozil bo‘lgan, sahobalar yurgan, Payg‘ambarimizning muborak tanalarini o‘z bag‘riga olgan, ulug‘ sahobai kiromlar dafn etilgan, Makkadan keyingi eng fazilatli shahar.

Madina – Alloh taolo madh etgan shahar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Albatta, Alloh taolo Madinani Toba deb nomlagan”.

“Toba” – “pokiza”, “ozoda”, “xushro‘y” kabi ma’nolarni anglatadi.

Madina – yo‘llari farishtalarga to‘la, uning eshiklarini farishtalar qo‘riqlaydigan shahar.

Shu sabab, bu muborak nurli shaharga vabo ham, Dajjol ham kira olmaydi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Madinaning yo‘llarida farishtalar bor. Unga o‘lat ham, Dajjol ham kira olmaydi”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deydilar: “Madinaga Masih Dajjolning qo‘rqinchi kirmaydi. O‘sha kunda uning yetti eshigi bo‘lib, har eshikda ikkitadan farishta turadi” (Imom Buxoriy rivoyati).

Madina – Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yaxshi ko‘rgan, unga oshiqqan shahar. Anas roziyallohu anhu aytadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qachon safardan kelib, Madinaga nazarlari tushsa, ulovlarini tezlatar va agar biror ulovda bo‘lsalar, unga muhabbatlaridan haligi ulovni qistar edilar” (Imom Buxoriy, Imom Termiziy rivoyati).

Madina – Nabiy sollallohu alayhi vasallam uning haqqiga ko‘p duolar qilgan shahar. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Allohim! Madinada Makkaga bergan barakangdan ikki hissa ko‘p qilgin”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu muborak shaharning haqqiga yana bunday duo qilganlar: “Allohim! Bizga xuddi Makkaga bo‘lgan muhabbatimiz kabi yoki undan ham kuchliroq qilib Madinani sevimli qilgin” (Imom Buxoriy rivoyati).

Bundan tashqari Madinai sharifda Nabiy alayhissalomning masjidlari, muborak Baqi’ qabristoni, Islom tarixida ilk qurilgan Qubo masjidi, Qiblatayn masjidi, Uhud tog‘i kabilar ham bor.

Davron NURMUHAMMAD

Ҳамюртларимиз муҳташам 5 юлдузли “Зам-зам Пуллман” меҳмонхонасига киришлари биланоқ илиқ қарши олиниб, зам-зам сувлари, хурмо, ширинликлар ва ҳадялар улашилиб икром қилинди.

Айни дамда зиёратчиларимиз меҳмонхоналарга жойлашиб бўлганидан сўнг ихлосу имон билан ибодатларни адо этишга киришмоқда. Хусусан, Масжиду Набавий ва Равзаи муборакни зиёрат қилишга, яқинлари томонидан илтимос қилинган саломларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга етказишга ошиқмоқдалар.

Аллоҳ таоло юртдошларимизнинг сафарларини муборак қилиб, ибодату дуоларини ижобат айлаб, Байтуллоҳ ёнида дуо қилишни барчамизга насиб этсин!

***

Bugun, 23 may kuni erta tongda Toshkent xalqaro aeroportidan Madina shahriga eson-omon yetib kelgan ziyoratchilarimizni “Haj – 2024” ishchi guruhi rahbarlari Sodiqjon Toshboyev, Muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, hamkor shirkat mas’ul vakillari va boshqa mutasaddilar tomonidan tantanali ravishda katta ehtirom bilan kutib olindi.

Hamyurtlarimiz muhtasham 5 yulduzli “Zam-zam Pullman” mehmonxonasiga kirishlari bilanoq iliq qarshi olinib, zam-zam suvlari, xurmo, shirinliklar va hadyalar ulashilib ikrom qilindi.

Ayni damda ziyoratchilarimiz mehmonxonalarga joylashib bo‘lganidan so‘ng ixlosu imon bilan ibodatlarni ado etishga kirishmoqda. Xususan, Masjidu Nabaviy va Ravzai muborakni ziyorat qilishga, yaqinlari tomonidan iltimos qilingan salomlarni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yetkazishga oshiqmoqdalar.

Alloh taolo yurtdoshlarimizning safarlarini muborak qilib, ibodatu duolarini ijobat aylab, Baytulloh yonida duo qilishni barchamizga nasib etsin!

Мамлакатнинг SPА расмий агентлигига кўра, шартнома Савдо вазири Мажид бин Абдуллоҳ ал-Касабий иштирокида Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва Макка ҳамда Мадина Савдо палаталари, Ислом савдо, саноат ва қишлоқ хўжалиги палатаси ўртасида имзоланди.

Уч томонлама келишув Макка ва Мадина шаҳарларини ислом оламида молиявий ва бизнес фаолиятлари учун марказга айлантиришни кўзда тутади.

Саудия Арабистони Савдо вазири Касабий савдо ривожланиши ва муқаддас ерларни зиёрат қилган мусулмонларга хизмат кўрсатиш доирасида тарихдан бери Макка ва Мадина шаҳарларида етарли ишчи кучи мавжудлигига эътибор қаратди.

Уч томонлама ҳамкорлик дастури доирасида кўплаб ташаббус ва фаолиятлар амалга оширилишини айтар экан: «Иккала муқаддас шаҳарнинг ҳам барча мусулмонлар қалбидан жой олганига шубҳа йўқ. Умид қиламизки, юқоридаги омиллар ушбу уч томонлама ҳамкорлик орқали икки шаҳар ўртасида савдо-иқтисодий алоқаларини кучайтиришдан умидвормиз”, деди Касабий.

 

Azon.uz

Ҳожиларимиз зиёратларни малакали ишчи гуруҳи ва элликбошилар ҳамроҳлигида амалга оширишиб, ушбу муборак жойлар ҳақида батафсил маълумотларга эга бўлишмоқда.

Зиёрат асносида муборак жойларни кўриш насиб қилгани учун Ҳақ таолога ҳамдлар айтишиб, юртимиз тинчлиги ва халқимиз фаровонлигини сўраб хайрли дуолар қилишмоқда.

Ҳожиларимиз зиёрат қилган муборак жойлар: “Бақи” қабристони, “Қубо”, “Қиблатайн” масжидлари ва Ухуд тоғи ҳақида қуйида қисқача маълумот бериб ўтамиз:

Бақиъ қабристони Мадинаи мунавварада жойлашган энг қадимги ва энг машҳур катта қабристон бўлиб, у ерга минглаб саҳобийлар, тобеъинлар ва авлиёлар дафн этилган. У Масжиди Набавийнинг жануби-шарқ томонида жойлашган.

Бақиъ қабристони шарафли жой ҳисобланиб, у дунёдаги қабристонларнинг энг афзалидир. Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизлардан ким Мадинада вафот эта олса, шундай қилсин. Чунки мен бу ерда вафот этган кишини шафоат қиламан”, дедилар” (Имом Термизий ривояти). Баъзи ривоятларга кўра, Бақиъ қабристонига дафн этилганлар қабр азобидан эминда бўладилар, деб таъкидланган.

***

“Қубо” масжиди эса Исломда биринчи қурилган масжид ҳисобланади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага кўчиб ўтаётган пайтларида Мадина йўлида Қубо деб номланган жойга етиб, ўша бир неча кун турганлар. У ерда биринчи бўлиб “Қубо” масжидига асос солганлар ва илк маротаба ўша масжидда жамоат намозини ўқиганлар. Масжид жойлашган ўрни эътибори билан “Қубо” деб номланган. У Мадинадан тахминан уч мил[1] узоқликда жойлашган.

***

“Қиблатайн” масжиди икки қибласи бор маъносини англатади. Мадинаи мунавваранинг ғарб томонида, Бани Салмо туманидаги “Бахрату вабра” деб номланган тепаликда жойлашган. Мазкур масжид ранги ўта оқлиги билан машҳур.
Масжид ҳижратнинг иккинчи йилида қуриб битқазилган. Масжидни Савод бин Ғанам бин Каъб зурриётлари хурмо шохлари ва баргларидан қуришган. “Қиблатайн масжиди”нинг араб ва Ислом тарихидаги аҳамияти катта. Пайғамбар алайҳиссалом даврида мусулмонлар масжид ал-Ақсога қараб намоз ўқишаётган эдилар. Жарчи келиб, Расулуллоҳ алайҳи саломга ваҳий нозил бўлгани ҳамда қибла Ҳарамга ўзгаргани ҳақида хабар берди. Бақара сурасининг 144-ояти нозил бўлиб, саҳобалар таналари билан Маккадаги Ҳарами шарифга юзландилар. Шундан буён бу масжид икки қиблали масжид деб атала бошлади.

***

Уҳуд тоғи Мадинанинг шимолий тарафида жойлашган муборак бир тоғдир. Тоғнинг узунлиги 7 километр, кенглиги 2-3 километр, баландлиги эса 350 метрга яқин. Тоғ Мадинаи Мунавварадан тахминан 4-5 километр узоқликда жойлашган. Уҳуд тоғида бир неча ғор ва даралар мавжуд бўлиб, баъзи ғорларнинг баландлиги бир ярим метрни, узунлиги эса ўн метрни ташкил этади.

Ушбу тоғ ва унинг атрофида кўплаб тарихий воқеалар бўлиб ўтган. Ана шулардан бири Уҳуд ғазотидир. Бу ғазот Бадр ғазотидан кейин, ҳижрий 3-йилда, мусулмонлар билан Қурайш қабиласи ўртасида бўлиб ўтган. Ушбу жангда минг нафар мусулмонлар уч минг сонли Қурайш қўшинига қарши курашдилар.

Аллоҳ таоло юртдошларимизнинг сафарларини муборак қилиб, ибодату дуоларини ижобат айлаб, муборак жойларда дуо қилишни барчамизга насиб этсин!

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ҳамюртларимизни саудиялик ташкилотчилар томонидан муносиб кутиб олдилар ва уларга юқори даражада хизмат кўрсатмоқдалар.

Айни дамда зиёратчиларимиз меҳмоналарга жойлашиб бўлганларидан сўнг ихлосу имон билан ибодатларни адо этишга киришдилар.

Аллоҳ таоло юртдошларимизнинг сафарларини муборак қилиб, ибодату дуоларини ижобат айлаб, Байтуллоҳ ёнида дуо қилишни барчамизга насиб этсин!

Ўз вақти учун энг катта ҳисобланган 430 х 865 мм ўлчамдаги гравюрада ҳажга келган зиёратчилар тасвирланган. Бу ажойиб гравюра 12-18 минг фунт стерлингга баҳоланмоқда.

Акварель ва гуашда тайёрланган мусулмон қадамжолари билан яна иккита картина ҳам онлайн тарзда кимошди савдосига қўйилади. Улардан бири Мадинанинг панорамали кўринишини кўрсатади. Бошқасида Каъба ва Ал-ҳаром масжиди тасвирга туширилган. Иккала картина ҳам 1840 йилда чизилган.

Делегация томонидан ташриф давомида аҳолини ҳунармандчилик ва тадбиркорликка жалб этиш бўйича Саудия Aрабистони тажрибаси ўрганилди. Шунингдек, Мадина шаҳрида  Пайғамбаримизнинг ҳаёти ва Ислом цивилизацияси халқаро музейини зиёрат қилишди. У ерда Саудия Aрабистони томони маданий ва тарихий меросни тарғиб қилишда инновациялар ва ахборот-коммуникация технологияларини қўллаш бўйича эришилган ютуқлари тақдим этилган.

Шунингдек, ташриф чоғида Мадина минтақаси амири шаҳзода Файсал бин Салмон ал-Сауд билан учрашувда инвестициявий, савдо-иқтисодий, илмий-техникавий ҳамда маданий-гуманитар соҳалардаги ҳамкорликни ривожлантириш истиқболлари ўрганилди. Хусусан, Самарқанд ва Мадина шаҳарлари ўртасида савдо-иқтисодий ва маданий алоқаларни йўлга қўйиш чора-тадбирлари муҳокама қилинди. Подшоҳ Файсал номидаги Исломшунослик маркази билан Тошкент шаҳридаги Ислом цивилизацияси маркази ўртасида ҳамкорликни йўлга қўйишнинг салоҳияти ҳам қайд этилди.

Учрашув якунида иккала томон ҳам манфаатдор бўлган лойиҳа ва ташаббусларни илгари суриш мақсадида ҳамкорликни фаоллаштириш бўйича келишувга эришилган.