Таъкидлаш жоизки, исломда ибодат либоси йўқ. Асосий талаб эркак киши кийинишда ўзини аёлларга ўхшатиб олмаслиги ёки аксинча, аёл эркакча кийинмаслиги саналади. Ҳанафий мазҳабимизга кўра аёл киши ўранганида икки қўлининг кафти ва юзидан бошқа аъзоларини ёпиши вожибдир. Бунга Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг Асмо бинти Абу Бакр разияллоҳу анҳога қарата айтган қуйидаги ҳадислари ҳам далолат қилади:

яъни: “Эй Асмо, аёл киши вояга етганда ундан мана бу ва мана бу жойларидан бошқаси аъзоси кўриниши мумкин эмас”, деб юз ва икки кафтларига ишора қилдилар” (Имом Абу Довуд ривоят қилган).

Лекин ҳозирда айрим аёл-қизларимиз сохта ғоялар таъсирида, ўзгаларга тақлид қилиб мазҳабимизга хилоф ва миллий урф-одатларга зид равишда юз ва қўлларини тўсган ҳолда бурқа ва ниқоб тақиб олиш ҳолатлари учраб турибди. Аслида ҳар бир нарсада бўлгани каби, кийимда ҳам мўътадил бўлиш мақсадга мувофиқ саналади.

Исломда аёл-қизларнинг сатри авратда бўлиши талаб этилсада, бунда махсус кўринишдаги ёхуд махсус рангдаги кийим кийиш шарт қилинмаган. Яъни, ибодатли, диёнатли аёллар махсус ранг ёки кўринишдаги либосларни кийишлари фарз ёки вожиб деб белгиланмаган.

Ислом тарихида баъзи саҳобия аёлларнинг қора рангли ёпинчиққа ўранганларининг асосий сабаби ўзларига номаҳрам эркакларнинг эътиборини жалб этмаслик бўлган. Лекин бундан бошқа муслима аёлларнинг ҳам кийимлари айнан қора рангда бўлиши шарт экани келиб чиқмайди.
Шариатда талаб этилгани – аёлларнинг либоси аврат аъзоларини тўлиқ ёпиши кераклигидир.

Аёлларнинг қора кийим кийишларига диний тус бериш нотўғри эканини ҳозирги замон уламолари ҳам таъкидлаб ўтишган. Зеро, Қуръони каримда ҳам, суннати набавияда ҳам аёллар қора рангли либосда бўлиши ҳақида кўрсатма йўқ.

Камолхон Сулейманов,
Наманган шаҳри «Имом Бухорий» жоме масжиди ноиб имоми

* * *

Madaniyati to‘g‘ri shakllanmagan yoshlar orasida turli xil chet mamlakatlarga taqlid qilishning avj olganligi, oqibatda o‘z milliyligimizning qadrsizlanib borayotgani achinarli hol albatta. Ayrim yoshlarning kiyib yurgan kiyimlari hatto hech qanday madaniyatga to‘g‘ri kelmaydi.

Ta’kidlash joizki, islomda ibodat libosi yo‘q. Asosiy talab erkak kishi kiyinishda o‘zini ayollarga o‘xshatib olmasligi yoki aksincha, ayol erkakcha kiyinmasligi sanaladi. Hanafiy mazhabimizga ko‘ra ayol kishi o‘ranganida ikki qo‘lining kafti va yuzidan boshqa a’zolarini yopishi vojibdir. Bunga Payg‘ambarimiz alayhissalomning Asmo binti Abu Bakr raziyallohu anhoga qarata aytgan quyidagi hadislari ham dalolat qiladi:

ya’ni: “Ey Asmo, ayol kishi voyaga yetganda undan mana bu va mana bu joylaridan boshqasi a’zosi ko‘rinishi mumkin emas”, deb yuz va ikki kaftlariga ishora qildilar” (Imom Abu Dovud rivoyat qilgan).

Lekin hozirda ayrim ayol-qizlarimiz soxta g‘oyalar ta’sirida, o‘zgalarga taqlid qilib mazhabimizga xilof va milliy urf-odatlarga zid ravishda yuz va qo‘llarini to‘sgan holda burqa va niqob taqib olish holatlari uchrab turibdi. Aslida har bir narsada bo‘lgani kabi, kiyimda ham mo‘tadil bo‘lish maqsadga muvofiq sanaladi.

Islomda ayol-qizlarning satri avratda bo‘lishi talab etilsada, bunda maxsus ko‘rinishdagi yoxud maxsus rangdagi kiyim kiyish shart qilinmagan. Ya’ni, ibodatli, diyonatli ayollar maxsus rang yoki ko‘rinishdagi liboslarni kiyishlari farz yoki vojib deb belgilanmagan.

Islom tarixida ba’zi sahobiya ayollarning qora rangli yopinchiqqa o‘ranganlarining asosiy sababi o‘zlariga nomahram erkaklarning e’tiborini jalb etmaslik bo‘lgan. Lekin bundan boshqa muslima ayollarning ham kiyimlari aynan qora rangda bo‘lishi shart ekani kelib chiqmaydi.
Shariatda talab etilgani – ayollarning libosi avrat a’zolarini to‘liq yopishi kerakligidir.

Ayollarning qora kiyim kiyishlariga diniy tus berish noto‘g‘ri ekanini hozirgi zamon ulamolari ham ta’kidlab o‘tishgan. Zero, Qur’oni karimda ham, sunnati nabaviyada ham ayollar qora rangli libosda bo‘lishi haqida ko‘rsatma yo‘q.

Kamolxon Suleymanov,
Namangan shahri «Imom Buxoriy» jome masjidi noib imomi

Инсоннинг кийиниши унинг ички-маънавий дунёсининг сиртда акс этишидир, дейишимиз мумкин. Қайси инсонда уят, ҳаё, ор-номус каби тушунчалар бўлса, ўша инсон ўз обрўсини сақлайдиган, бошқаларнинг нафратини қўзитмайдиган ҳолатда кийинади.

Аллоҳ таоло Аъроф сурасида марҳамат қилади: «Эй Одам болалари! Батаҳқиқ, сизларга авратингизни тўсадиган либос ва зийнат либосини туширдик. Тақво либоси – ана ўша яхшидир. Ана ўшалар Аллоҳнинг оят (белги)ларидандир. Шоядки, эслатма олсалар» (26-оят).

Инсонни ҳайвондан ажратиб турадиган аломатлардан бири ҳам либосдир. Одамнинг аврати – айбини беркитиб туриши учун Аллоҳ таоло унга либос ато қилган. Либоснинг зарурияти киши авратини ўзгалардан пинҳон тутишидадир. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди. Шу боис либосни ўз ўрнида, яъни шариатга мувофиқ кийган инсонгина зийнатли ҳисобланади.

Жоҳилият даврида одамлар нафси ҳаволаридан келиб чиқиб кийинишар эди. Ислом келиб кийиниш масаласини тартибга солди. Инсон эҳтироми ва жамоатчилик одобига зид бўлган либослардан қайтарди. Шу билан бирга кийиниш маданиятига риоя қилишга чақирди.

Афсуски, замонамизда ёшлар орасида ғарбона кийимларга тақлид қилиб миллийлигимиз ва қадриятларимизга мутлақо тўғри келмайдиган турли ёзувли, (қўлтиқ таглари ҳам кўринадиган) енги йўқ футболка ёки оддий майкада ва калта шимларларни кийиб жамоат жойида бемалол юришлари ўта ачинарли ҳолдир. У калта шим билан кўчада эмас, ҳатто уйда юриш ҳам тўғри эмас, чунки уйда она, опа-сингил, келинойиларини олдилари шу ҳолатда ўтиришлари уларга нисбатан беҳурматлик белгисидир.

Яна бир афсусланарли ҳолат борки, ҳожи либосини кийган бўлиб ўта юпқа оқ шалвар кийишяпти. Либос баданини тўсадиган ва терлаганда ё нам текканда ҳам ичи кўриниб қолмайдиган бўлиши лозим, бордию шундай ҳолатда намоз ўқиса, намози дуруст бўлмай қолади. Қолаверса, жамоат жойида бундай тарзда юриш ҳам одобдан эмас.

Ислом дини кўрсатмасига кўра аёл-қизлар балоғатга етганларидан кейин бегона (номаҳрам) эркаклардан тўсиш учун ўз аврат аъзоларини беркитиб юришларига буюрилганлар. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади:

“Мўминаларга ҳам айтинг, кўзларини (номаҳрам эркаклардан) қуйи тутсинлар  ва авратларини (зинодан) сақласинлар! Шунингдек, (одатда) кўриниб турадиганидан бошқа зийнатларини кўрсатмасинлар ва рўмолларини кўкраклари узра тушириб олсинлар!” (Нур сураси, 59-оят).

Ушбу ояти каримадаги “кўриниб турадиганидан бошқа зийнатлари” жумласини шарҳлаб жумҳур уламолар аёлларнинг икки қўлининг кафти ва юзи аврат ҳисобланмайди, деганлар.

Мазкур ояти каримада муслима аёл-қизларга ташқаридан бўлиши мумкин бўлган салбий таъсир ва муомалалардан ўзларни сақлаш мақсадида бегона (номаҳрам) эркакларни олдида авратларини яшириб, ёпинчиқларини устиларига ташлаб юришларига буюрилмоқда.

Ҳанафий мазҳабимизга кўра аёл киши ўранганида икки қўлининг кафти ва юзидан бошқа аъзоларини ёпиши вожибдир. Бунга Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг Асмо бинти Абу Бакр разияллоҳу анҳога қарата айтган қуйидаги ҳадислари ҳам далолат қилади:

“Эй Асмо, аёл киши вояга етганда ундан мана бу ва мана бу жойларидан бошқаси аъзоси кўриниши мумкин эмас”, деб юз ва икки кафтларига ишора қилдилар” (Имом Абу Довуд ривоят қилган).

Лекин ҳозирда айрим аёл-қизларимиз ўзлари билмаган ҳолда ёки ўзгаларга тақлид қилиб мазҳабимизга хилоф ва миллий урф-одатларга зид равишда юз ва қўлларини тўсган ҳолда бурқа ва ниқоб тақиб олиш ҳолатлари учраб турибди. Аслида ҳар бир нарсада бўлгани каби, кийимда ҳам мўътадил бўлиш мақсадга мувофиқ саналади.

Исломда аёл-қизларнинг сатри авратда бўлиши талаб этилсада, бунда махсус кўринишдаги ёхуд махсус рангдаги кийим кийиш шарт қилинмаган. Яъни, ибодатли, диёнатли аёллар махсус ранг ёки кўринишдаги либосларни кийишлари фарз ёки вожиб деб белгиланмаган.

Ислом мўътадилликни ёқтиради ва ёқлайди. Кийиниш тарзимизда ҳам бунга амал қилишимиз энг гўзал ишлардан биридир. Кийим билан фаҳшни тарғиб ҳам қилмайлик, кийим билан фитнага ҳам сабабчи бўлиб қолмайлик. Динимиз белгилаган мезонларда, кийиниш маданиятига амал қилиб либос кийсак, бунинг ажр ва мукофотини Аллоҳ таоло, албатта, беради.

Хулоса ўрнида ёшларимизга айтар сўзимиз шуки, ўзгаларга тақлид қилишимиз билан ҳеч нарсани йўқотмаймиз, деб ўйлашингиз мумкин. Бу жуда катта хато. Чунки ўзлигидан мосува инсоннинг йўқотадиган бошқа нарсаси йўқ.

Абдулфаттоҳ ОЛИМОВ,
Марғилон шаҳар бош имом-хатиби