Шу мақсадда Бувайда тумани «Катта маҳалла» масжиди имом-хатиби Раҳматулло домла Ғоибназаров ташаббуси билан хайрли тадбир ташкил этилди.

Унда ижтимоий кўмакка муҳтож ҳамда боқувчисини йўқотган оилалар фарзандларидан 70 нафарига мактабда таълим олиши учун зарур бўлган ўқув қуроллари тарқатилди. Болажонларни мустақиллик байрами ҳамда бошланажак янги ўқув йили билан муборакбод этилди.

Фарғона шаҳридаги «Хўжамбердибой», Сўх тумани «Султон Маҳмуд» масжиди имом-хатиби ҳам ҳомийлар иштирокида ана шундай хайрли ишга бел боғладилар.

Таълим учун қилинган ҳар бир хайрли ҳаракат — ёш авлоднинг келажагига қўйилган мустаҳкам пойдевордир. Зеро, илмли, маърифатли ва юксак маънавиятли авлод — юртнинг энг катта бойлигидир.

Илм ва ёшларни қўллаб-қувватлашга қаратилган тадбирлар давом этмоқда.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

Farzandlar ta’limi va tarbiyasiga e’tibor qaratish, ular uchun munosib sharoit yaratish ezgulikning eng go‘zal ko‘rinishlaridan biridir. Zero, bugun yosh avlodning bilimi va kamoli uchun qilingan har bir xayrli amal ertangi kun taraqqiyotiga qo‘shilgan muhim hissadir.

Shu maqsadda Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatullo domla G‘oibnazarov tashabbusi bilan xayrli tadbir tashkil etildi.

Unda ijtimoiy ko‘makka muhtoj hamda boquvchisini yo‘qotgan oilalar farzandlaridan 70 nafariga maktabda ta’lim olishi uchun zarur bo‘lgan o‘quv qurollari tarqatildi. Bolajonlarni mustaqillik bayrami hamda boshlanajak yangi o‘quv yili bilan muborakbod etildi.

Farg‘ona shahridagi «Xo‘jamberdiboy», So‘x tumani «Sulton Mahmud» masjidi imom-xatibi ham homiylar ishtirokida ana shunday xayrli ishga bel bog‘ladilar.

Ta’lim uchun qilingan har bir xayrli harakat — yosh avlodning kelajagiga qo‘yilgan mustahkam poydevordir. Zero, ilmli, ma’rifatli va yuksak ma’naviyatli avlod — yurtning eng katta boyligidir.

Ilm va yoshlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlar davom etmoqda.

Farg‘ona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитасининг 2026 йил 3 мартдаги 03-07/2045-сонли хулосаси асосида тайёрланган.

Қуръони карим тиловати ва хайрли дуолар билан бошланган семинар аввалида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ёшларга мазкур йўналишдаги муҳим тавсияларни тақдим этдилар.

Муфтий ҳазратлари ўз нутқларида юртимизда ёшларга берилаётган кенг имкониятларни сўзлаш баробарида ёш соҳа ходимларини касб-маҳоратларини доимий ошириб бориш, ўз устиларида мунтазам ишлашга чақириб, бугунги давр билан ҳамнафас бўлиш, замонавий илм-фанларни эгаллаш ва ахборот технологияларидан унумли фойдаланиш зарурлигини уқтирдилар. Шунингдек, пешволик мақоми, мавъиза қилиш одоблари, белгиланган тартиб-қоидаларга риоя этиш ва дин ғами, халқ дарди ҳамда Ватан тақдирини ўйлаб, туну кун хизмат қилиш кераклигини таъкидладилар.

Семинарда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги бўлим мудири Нурали Орипов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Қуръон ва тажвидни ўргатиш бўлими мудири Шайх Алижон қори Файзуллоҳ Махдум ўғли ва филология фанлари доктори Беруний Алимов кабилар ўз маърузалари билан қатнашди.

Илмий-амалий семинар давом этмоқда.

***

Bugun, 6 avgust kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan yosh diniy soha xodimlarining axborot, media va kommunikasiyalar bo‘yicha savodxonligini oshirishga qaratilgan I ilmiy-amaliy seminari boshlandi.

Qur’oni karim tilovati va xayrli duolar bilan boshlangan seminar avvalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari yoshlarga mazkur yo‘nalishdagi muhim tavsiyalarni taqdim etdilar.

Muftiy hazratlari o‘z nutqlarida yurtimizda yoshlarga berilayotgan keng imkoniyatlarni so‘zlash barobarida yosh soha xodimlarini kasb-mahoratlarini doimiy oshirib borish, o‘z ustilarida muntazam ishlashga chaqirib, bugungi davr bilan hamnafas bo‘lish, zamonaviy ilm-fanlarni egallash va axborot texnologiyalaridan unumli foydalanish zarurligini o‘qtirdilar. Shuningdek, peshvolik maqomi, mav’iza qilish odoblari, belgilangan tartib-qoidalarga rioya etish va din g‘ami, xalq dardi hamda Vatan taqdirini o‘ylab, tunu kun xizmat qilish kerakligini ta’kidladilar.

Seminarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administrasiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikasiyalar agentligi bo‘lim mudiri Nurali Oripov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Qur’on va tajvidni o‘rgatish bo‘limi mudiri Shayx Alijon qori Fayzulloh Maxdum o‘g‘li va filologiya fanlari doktori Beruniy Alimov kabilar o‘z ma’ruzalari bilan qatnashdi.

Ilmiy-amaliy seminar davom etmoqda.

Ахлоқий дунё ўз табиатига кўра динийдир. Ахлоқи ва муомаласи гўзал бўлмаган мусулмоннинг дини ҳам мукаммал ҳисобланмайди.
Қадимдан ахлоқ илми уламолари “Одамдаги ахлоқлар унинг яратилишида қўшиб яратилган бўладими ёки киши ахлоқни кейин ўрганадими?” деган саволга жавоб беришда ихтилоф қилишган.

Улардан баъзилари: «Яхши ва ёмон ахлоқ инсон яратилган чоғида қўшиб яратилади, ахлоқни кейин касб қилиб бўлмайди», деганлар.
Бошқа бир гуруҳ уламолар: «Инсон туғилганда ҳеч қандай фазилат ёки разилатсиз туғилади, унда қандай хислат бўлса, туғилганидан кейин пайдо бўлади», деганлар.

Ахлоқ илми уламолари эса: “Ота-онасида мавжуд бўлган баъзи ахлоқлар хамиртуруши инсонга онасининг қорнидалик пайтидаёқ ўтади. Аллоҳ бандани халқ қилиш чоғида ахлоқ қобилиятини ҳам қўшиб яратади. Инсон ўсиши жараёнида тарбия, муҳит ва одатланиш оқибатида у ёки бу ахлоқни ўзида ривожлантиради ёки йўқотиб юборади”, дейдилар.

Шунинг учун ҳам, Исломда хулқли сайқаллашга алоҳида эътибор берилади. Бу иш ҳар бир мусулмон учун лозим ва лобуд ишлардан бири даражасига кўтарилади.

Тарбиянинг асоси кўп жиҳатдан билимга ва яхшиларга ёндашишда ва уларнинг ибратли ҳаёт тарзи асосида юзага келган бой тажрибага ҳамда пурмаъно сўзларини қай даражада билишга бориб тақалар экан. Шу ўринда, бобомнинг ёшлигимда айтган гўзал ўгитларини мисол тариқасида келтирмоқчиман: “Болам, алломаларимиз қолдирган ҳикматли сўз ва маталларни қанчалик ёд олиб борсанг, қалбингга шунчалик нақшланиб бораверади. Натижада, сенинг тилингдан ҳам шундай гўзал сўзлар ёғила бошлайди”. Фарзандларимиз ҳам ривоят, ҳикоят ва ибратли сўзларга жуда муҳтож.

Учқўрғон туман «Нурмухаммад бува» жоме масжиди имом ноиби
Тошпўлатов Абдурашид

* * *

Islom dinida axloqiy tarbiya diniy tarbiyaning ajralmas qismi, desak, mubolag‘a qilmaymiz. Zero, din yaxshi deb xisoblagan va da’vat etgan narsalar ezgulik, yomon deb xisoblagan va man’ etgan narsalar yovuzlikdir. Shuningdek, din buyurgan, hayotda va muomalada kasb etishga targ‘ib etgan axloq va faziylatlar Islom jamiyatida qadriyat, chiroyli xulq va ma’naviy fazilatlar hisoblanadi.

Axloqiy dunyo o‘z tabiatiga ko‘ra diniydir. Axloqi va muomalasi go‘zal bo‘lmagan musulmonning dini ham mukammal hisoblanmaydi.
Qadimdan axloq ilmi ulamolari “Odamdagi axloqlar uning yaratilishida qo‘shib yaratilgan bo‘ladimi yoki kishi axloqni keyin o‘rganadimi?” degan savolga javob berishda ixtilof qilishgan.

Ulardan ba’zilari: «Yaxshi va yomon axloq inson yaratilgan chog‘ida qo‘shib yaratiladi, axloqni keyin kasb qilib bo‘lmaydi», deganlar.
Boshqa bir guruh ulamolar: «Inson tug‘ilganda hech qanday fazilat yoki razilatsiz tug‘iladi, unda qanday xislat bo‘lsa, tug‘ilganidan keyin paydo bo‘ladi», deganlar.

Axloq ilmi ulamolari esa: “Ota-onasida mavjud bo‘lgan ba’zi axloqlar xamirturushi insonga onasining qornidalik paytidayoq o‘tadi. Alloh bandani xalq qilish chog‘ida axloq qobiliyatini ham qo‘shib yaratadi. Inson o‘sishi jarayonida tarbiya, muhit va odatlanish oqibatida u yoki bu axloqni o‘zida rivojlantiradi yoki yo‘qotib yuboradi”, deydilar.

Shuning uchun ham, Islomda xulqli sayqallashga alohida e’tibor beriladi. Bu ish har bir musulmon uchun lozim va lobud ishlardan biri darajasiga ko‘tariladi.

Tarbiyaning asosi ko‘p jihatdan bilimga va yaxshilarga yondashishda va ularning ibratli hayot tarzi asosida yuzaga kelgan boy tajribaga hamda purma’no so‘zlarini qay darajada bilishga borib taqalar ekan. Shu o‘rinda, bobomning yoshligimda aytgan go‘zal o‘gitlarini misol tariqasida keltirmoqchiman: “Bolam, allomalarimiz qoldirgan hikmatli so‘z va matallarni qanchalik yod olib borsang, qalbingga shunchalik naqshlanib boraveradi. Natijada, sening tilingdan ham shunday go‘zal so‘zlar yog‘ila boshlaydi”. Farzandlarimiz ham rivoyat, hikoyat va ibratli so‘zlarga juda muhtoj.

Uchqo‘rg‘on tuman «Nurmuxammad buva» jome masjidi imom noibi
Toshpo‘latov Abdurashid

Одатда, биз одоб-ахлоқнинг мукаммал намунасини Ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламда кўрамиз. Имом Байҳақий ривоят қилган ҳадиси шарифда Расули алайҳиссалом: “Мен гўзал хулқларни камолига етказиш учун юборилдим”, дея марҳамат қилганлар. Шундай чиройли хулқли бўлишни саҳобаи киромлар, улуғ зотлар ва ва олиму уламолар ўз сиймоларида давом эттирганлар.

Абдуллоҳ ибн Муборак раҳматуллоҳи алайҳ: “Диннинг деярли учдан икки қисми одобдир”, деб айтганлар. Дарҳақиқат, Ислом дини кишининг ўзи ва сўзи, ботини ва зоҳири, муомаласи-ю юриш-туриши, борингки, ҳар жиҳатини гўзал бўлишини талаб қилади.

Афсуски, сўнгги пайтларда айрим ёшлар сийратдан кўра, суратга қараб, андоза олиши авж олмоқда. Баъзи бир кимсалар ташқи кўринишда гўёки ўзини тақводор кўрсатиб, атрофдаги кишиларга беписанд муносабатда бўлаётганлари кузатилмоқда. Айниқса, айрим ёшлар бетартиб соч-соқол қўйиб, кишилар билан қўпол муомалада бўлаётгани кўпчиликни ажаблантирмоқда. Булар чин мўминлик сифатларига тўғри келмайдиган ишлардир.

Бугунги кунда илғор мамлакатлар ёшлари илм-фан ва замонавий соҳаларда улкан ютуқларни қўлга киритаётган бир паллада айрим ёшларнинг соқолни қанча қўйиш-у, кийимни қандай кийишдан нарига ўтолмаётгани, албатта, ташвишланарлидир.

Аслида, инсоннинг имон-эътиқоди, аввало, ўзи ва охирати учундир. Мусулмон киши диний эътиқодини рўкач қилиб, жамиятда обрў-эътибор орттириши ёки ҳаммани ўзига қаратиши жоиз эмас.

Баъзи ёшларга мурожаатимиз шуки, енгил-елпи масалалар билан банд бўлиб, муҳим масалаларда ғафлатда қолманг! Яқин ўтмишда етти иқлимга донғи кетган, илм ва тақвода комилликка эришган ислом уламоларининг ташқи кўринишига назар солсак, юз-қиёфалари айрим ёшлар иддао қилаётгандек эмас, балки мўътадил эканига гувоҳ бўламиз. Уларнинг қилган хизматлари эса, ҳозир ҳам бутун умматни ҳидоятга бошлашга васила бўлмоқда.

1. ШАЙХ МУҲАММАД МУТАВАЛЛИ ШАЪРОВИЙ

Муҳаммад Мутаваллий Шаъровий 1911 йилда Мисрда таваллуд топган. 11 ёшида Қуръони каримни тўлиқ ёд олган. 1922 йилда ал-Азҳар универститетига қарашли илм даргоҳига ўқишга кирган.

Шайх Шаъровий 1937 йилда ал-Азҳарга ўқишга кирган. Азҳарни битиргач, мударрисликка тайинланади. 1950 йилда Шайх Шаъровий Саудия Арабистонидаги Қирол Абдулазиз университетида дарс бера бошлайди.

1976 йилда Миср Араб Республикаси Бош вазири Мамдуҳ Солим Шаъровийни Вазирлар Маҳкамаси аъзолигига қабул қилган. Уни Миср Вақф ва Азҳар ишлари вазири этиб тайинлаган. 1978 йилгача ушбу вазифада хизмат қилади. У Мисрда илк исломий банкни ташкил этган.

Шайх Шаъровий 100 га асар ёзган.

Шайх Шаъровий 1998 йилда 87 ёшида вафот этган.

2. МУҲАММАД САИД РАМАЗОН БУТИЙ

1929 йилда Ироқда туғилган. 1956 йилда ал-Азҳар университетини тамомлаган. 1965 йилда докторлик илмий даражасига эга бўлган. Дамашқ университетида турли вазифаларда фаолият юритган. Иорданиянинг Уммон шаҳридаги Ислом маданияти тадқиқот маркази академияси ҳамда Оксфорд академияси олий мажлиси каби кўплаб нуфузли халқаро ташкилотлар аъзоси бўлган.

Ислом оламининг кўзга кўринган уламоси Муҳаммад Саид Рамазон Бутий “Кубро яқиниёт ал-кавния”, “Фиқҳус-сийра ан-Набавия”, “Шарҳу ҳикамил атоия”, “Ҳазиҳи мушкилатуҳум” каби 40 дан зиёд асар ёзган.

У 2013 йилда вафот этган.

3. АБДУЛЛОҲ ИБН БАЙЯ

1935 йилда Мавританияда туғилган. Аҳли сунна вал жамоа йўналишидаги тўрт мазҳаб бўйича дунёнинг энг нуфузли уламоларидан бири саналади. Абдуллоҳ ибн Байя йирик халқаро ислом ташкилотлари аъзоси. Жумладан, у Мусулмон жамиятларида тинчликни мустаҳкамлаш форуми раиси, Ислом фиқҳи академияси аъзоси, Ислом олами уюшмасининг халқаро масжидлар қўмитаси аъзоси, Иорданиядаги қироллик академияси аъзосидир.

2013 йилга қадар Жаҳон мусулмон уламолари кенгаши раиси ўринбосари вазифасида хизмат қилган. Ҳозир Саудия Арабистонидаги Қирол Абдулазиз университетида дарс беради.

“Исломда инсон ҳуқуқлари ҳақидаги суҳбат”, “Фатавои фикрия” ва “Фатво чиқариш ва озчилик фиқҳи” каби асарлар муаллифидир.

4. АҲМАД ТОЙЙИБ

1946 йилда Мисрда туғилган. Дунё мусулмон уламоларининг кўзга кўринган вакили. 1971 йилда ал-Азҳар университетини тамомлаган. Франция университетида ислом фалсафаси бўйича докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. 2002-2003 йилларда Миср диёрининг муфтийси вазифасида хизмат қилган.

2010 йилдан Азҳари шариф шайхи ҳисобланади.

5. АҲМАД МУҲАММАД ХАЛИЛ

1948 йилда Иорданияда туғилган. 1972 йилда Мадина ислом университетини, 1978 йилда Азҳар университетини тамомлаган. Азҳар университетида фан доктори илмий даражасини олган. Тафсир ва Қуръон илмлари бўйича мутахассис. 2001 – 2005 йилларда Иордания вақф ишлари вазири вазифасида ишлаган. 2006 йилдан Иордания Ҳошимийлар Қироллигининг бош қозиси вазифасида фаолият юритган.

6. ДОКТОР АЛИ ЖУМА

1951 йил Мисрда туғилган. 1969 – 1973 йилларда Айнуш-шамс университетида таҳсил олган. 1985 – 1988 йилларда Азҳар университетининг Шариат ва қонун факультетида таълим олган. 1988 йилда Усул ал-фиқҳ йўналиши бўйича фан доктори унвонига эга бўлган. 2003 йилга қадар Миср диёри муфтийси вазифасида хизмат қилган. 1988 йилдан ҳозирга қадар Азҳар университетида талабаларга Ислом ҳуқуқшунослиги фанидан маърузалар ўқийди. Доктор Али Жума ислом оламида ўз таъсир кучи ва катта обрў-эътиборга эга бўлган ислом мутафаккирларидан биридир.

7. ШАВҚИЙ АЛЛОМ

1961 йилда Мисрда туғилган. 1990 йилда Азҳар университетининг магистратура босқичини тамомлаган. 1996 йилда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. 2013 йилдан Миср муфтийси вазифасида хизмат қилади. Мусулмон дунёсининг йирик уламоларидан бири ҳисобланади.

8. МУҲАММАД РАТИБ АН-НАБУЛСИЙ

Муҳаммад Ратиб ан-Набулсий 1939 йилда туғилган. У замонамизнинг машҳур воизи бўлиб, у Қуръоннинг илмий мўжизалари ва тафсири, мўжизалари идораси раҳбари бўлиб, кўп китоблар ёзган. Шунингдек, ушбу олим ўзининг машҳур ҳикматлари билан кўпчиликка яхши маълум.

Муҳаммад Ратиб ан-Набулсий кўп халқаро анжуманларда иштирок етган. Шунингдек, унинг Aллоҳнинг гўзал исмлари ва Шамоилун набавия бўйича силсилавий дарслари кенг тарқалган.

9. ШАЙХ ЗИЁУДДИНХОН ИБН ЭШОН БОБОХОН

Шайх Зиёуддинхон ибн Эшон Бобохон 1908 йили Тошкент шаҳрида туғилган. 1920 йили Тошкентдаги Кўкалдош мадрасасига ўқишга кирган, ҳадис ва фиқҳ илмини ўрганган. 1943 йили ташкил этилган Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назоратида масъул котиб ва Ўзбекистон қозиси этиб сайланган. У 1947-1948 йилларда Қоҳирадаги Ал-Азҳар дорилфунунида, сўнгра Макка ва Мадина шаҳарларида таҳсил олган. 1948 йили минтақа мусулмонлари диний бошқармаси раиси ноиби, 1957 йилда муфтий этиб сайланган. Шайх Зиёуддинхон ибн Эшон Бобохон Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонларининг диний раҳнамоси сифатида шуҳрат қозонган. 1982 йилга қадар ушбу вазифада самарали хизмат қилган.

У кишининг раҳбарлиги даврида Қуръони карим ва бошқа диний китоб-дарсликлар чоп этилган, Тошкент Ислом олий маъҳади очилган, мусулмонлар учун журнал, тақвим нашр этила бошлаган. Шайх Зиёуддинхон ибн Эшон Бобохон Иордания, Марокаш, Ливан мамлакатлари мукофотларини олган, бир неча илмий-маърифий асарлар муаллифидир.

10. ШАЙХ МУҲАММАД СОДИҚ МУҲАММАД ЮСУФ

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф 1952 йил Андижон вилоятида туғилган. 1971 – 1975 йилларда Имом Бухорий номли Тошкент ислом институтида таълим олган. 1980 йилда Ливиядаги Исломий даъват университетини тамомлаган. 1980 – 1986 йилларда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний идорасида хизмат қилган. 1986 – 1989 йилларда Тошкент ислом институти проректори, ректори лавозимларида фаолият юритган. 1989 йилда Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний идорасининг раиси, муфтий этиб сайланган.

Макка шаҳридаги Ислом олами уюшмаси, Ислом фиқҳи академияси, Халқаро мусулмон уламолари кенгаши, Дунё масжидлари уюшмаси каби кўплаб халқаро исломий ташкилотлар ҳайъатлари аъзоси бўлган. Мусулмон дунёсининг эътироф этилган уламоларидан бири.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг “Тафсири ҳилол”, “Олтин силсила”, “Ҳадис ва ҳаёт”, “Сунний ақидалар”, “Дин насиҳатдир”, “Ихтилофлар ҳақида”, “Поклик иймондандир”, “Бахтиёр оила” ва “Ижтимоий одоблар” каби диний мавзулардаги 100 дан зиёд асар китобхонлар орасида яхши танилган.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф 2015 йилда Тошкент шаҳрида вафот этган.

Азиз диндошим! Илмда, ҳилмда ва дин хизматида биздан бир неча баробар пешқадам бўлган мўътабар зотларнинг мисолларини келтирдик. Улуғ зотлардан бирлари: “Ким сиздан ахлоқ жиҳатидан устун бўлса, демак, у дин жиҳатидан ҳам сиздан устундир”, деган эканлар.

Шундай экан, азизим фикр юритиб, хулоса чиқариш ўзингиздан …

* * *

Har bir millat taraqqiy etishi uning ma’naviyati va aql-zakovatiga bog‘liqdir. Alloh taolo odamlarni go‘zal odob-axloq va ilmu ma’rifat egasi bo‘lishga chaqiradi. Shu bois ham ota-bobolarimiz farzandlarining xusni-xulqi, ta’lim-tarbiyasiga katta e’tibor berganlar.

Odatda, biz odob-axloqning mukammal namunasini Hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamda ko‘ramiz. Imom Bayhaqiy rivoyat qilgan hadisi sharifda Rasuli alayhissalom: “Men go‘zal xulqlarni kamoliga yetkazish uchun yuborildim”, deya marhamat qilganlar. Shunday chiroyli xulqli bo‘lishni sahobai kiromlar, ulug‘ zotlar va va olimu ulamolar o‘z siymolarida davom ettirganlar.
Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayh: “Dinning deyarli uchdan ikki qismi odobdir”, deb aytganlar. Darhaqiqat, Islom dini kishining o‘zi va so‘zi, botini va zohiri, muomalasi-yu yurish-turishi, boringki, har jihatini go‘zal bo‘lishini talab qiladi.

Afsuski, so‘nggi paytlarda ayrim yoshlar siyratdan ko‘ra, suratga qarab, andoza olishi avj olmoqda. Ba’zi bir kimsalar tashqi ko‘rinishda go‘yoki o‘zini taqvodor ko‘rsatib, atrofdagi kishilarga bepisand munosabatda bo‘layotganlari kuzatilmoqda. Ayniqsa, ayrim yoshlar betartib soch-soqol qo‘yib, kishilar bilan qo‘pol muomalada bo‘layotgani ko‘pchilikni ajablantirmoqda. Bular chin mo‘minlik sifatlariga to‘g‘ri kelmaydigan ishlardir.

Bugungi kunda ilg‘or mamlakatlar yoshlari ilm-fan va zamonaviy sohalarda ulkan yutuqlarni qo‘lga kiritayotgan bir pallada ayrim yoshlarning soqolni qancha qo‘yish-u, kiyimni qanday kiyishdan nariga o‘tolmayotgani, albatta, tashvishlanarlidir.

Aslida, insonning imon-e’tiqodi, avvalo, o‘zi va oxirati uchundir. Musulmon kishi diniy e’tiqodini ro‘kach qilib, jamiyatda obro‘-e’tibor orttirishi yoki hammani o‘ziga qaratishi joiz emas.
Ba’zi yoshlarga murojaatimiz shuki, yengil-yelpi masalalar bilan band bo‘lib, muhim masalalarda g‘aflatda qolmang! Yaqin o‘tmishda yetti iqlimga dong‘i ketgan, ilm va taqvoda komillikka erishgan islom ulamolarining tashqi ko‘rinishiga nazar solsak, yuz-qiyofalari ayrim yoshlar iddao qilayotgandek emas, balki mo‘tadil ekaniga guvoh bo‘lamiz. Ularning qilgan xizmatlari esa, hozir ham butun ummatni hidoyatga boshlashga vasila bo‘lmoqda.

Biz bu gal soqol qanday qo‘yish haqida bahs qilmoqchi emasmiz, balki musulmon dunyosi e’tirof etgan fazilatli ulamolarning suratlari va siyratlariga bir nazar tashlaymiz.

1. SHAYX MUHAMMAD MUTAVALLI SHA’ROVIY

Muhammad Mutavalliy Sha’roviy 1911 yilda Misrda tavallud topgan. 11 yoshida Qur’oni karimni to‘liq yod olgan. 1922 yilda al-Azhar universtitetiga qarashli ilm dargohiga o‘qishga kirgan.

Shayx Sha’roviy 1937 yilda al-Azharga o‘qishga kirgan. Azharni bitirgach, mudarrislikka tayinlanadi. 1950 yilda Shayx Sha’roviy Saudiya Arabistonidagi Qirol Abdulaziz universitetida dars bera boshlaydi.

1976 yilda Misr Arab Respublikasi Bosh vaziri Mamduh Solim Sha’roviyni Vazirlar Mahkamasi a’zoligiga qabul qilgan. Uni Misr Vaqf va Azhar ishlari vaziri etib tayinlagan. 1978 yilgacha ushbu vazifada xizmat qiladi. U Misrda ilk islomiy bankni tashkil etgan.

Shayx Sha’roviy 100 ga asar yozgan.

Shayx Sha’roviy 1998 yilda 87 yoshida vafot etgan.

2. MUHAMMAD SAID RAMAZON BUTIY

1929 yilda Iroqda tug‘ilgan. 1956 yilda al-Azhar universitetini tamomlagan. 1965 yilda doktorlik ilmiy darajasiga ega bo‘lgan. Damashq universitetida turli vazifalarda faoliyat yuritgan. Iordaniyaning Ummon shahridagi Islom madaniyati tadqiqot markazi akademiyasi hamda Oksford akademiyasi oliy majlisi kabi ko‘plab nufuzli xalqaro tashkilotlar a’zosi bo‘lgan.

Islom olamining ko‘zga ko‘ringan ulamosi Muhammad Said Ramazon Butiy “Kubro yaqiniyot al-kavniya”, “Fiqhus-siyra an-Nabaviya”, “Sharhu hikamil atoiya”, “Hazihi mushkilatuhum” kabi 40 dan ziyod asar yozgan.

U 2013 yilda vafot etgan.

3. ABDULLOH IBN BAYYA

1935 yilda Mavritaniyada tug‘ilgan. Ahli sunna val jamoa yo‘nalishidagi to‘rt mazhab bo‘yicha dunyoning eng nufuzli ulamolaridan biri sanaladi. Abdulloh ibn Bayya yirik xalqaro islom tashkilotlari a’zosi. Jumladan, u Musulmon jamiyatlarida tinchlikni mustahkamlash forumi raisi, Islom fiqhi akademiyasi a’zosi, Islom olami uyushmasining xalqaro masjidlar qo‘mitasi a’zosi, Iordaniyadagi qirollik akademiyasi a’zosidir.

2013 yilga qadar Jahon musulmon ulamolari kengashi raisi o‘rinbosari vazifasida xizmat qilgan. Hozir Saudiya Arabistonidagi Qirol Abdulaziz universitetida dars beradi.

“Islomda inson huquqlari haqidagi suhbat”, “Fatavoi fikriya” va “Fatvo chiqarish va ozchilik fiqhi” kabi asarlar muallifidir.

4. AHMAD TOYYIB

1946 yilda Misrda tug‘ilgan. Dunyo musulmon ulamolarining ko‘zga ko‘ringan vakili. 1971 yilda al-Azhar universitetini tamomlagan. Fransiya universitetida islom falsafasi bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2002-2003 yillarda Misr diyorining muftiysi vazifasida xizmat qilgan.

2010 yildan Azhari sharif shayxi hisoblanadi.

5. AHMAD MUHAMMAD XALIL

1948 yilda Iordaniyada tug‘ilgan. 1972 yilda Madina islom universitetini, 1978 yilda Azhar universitetini tamomlagan. Azhar universitetida fan doktori ilmiy darajasini olgan. Tafsir va Qur’on ilmlari bo‘yicha mutaxassis. 2001 – 2005 yillarda Iordaniya vaqf ishlari vaziri vazifasida ishlagan. 2006 yildan Iordaniya Hoshimiylar Qirolligining bosh qozisi vazifasida faoliyat yuritgan.

6. DOKTOR ALI JUMA

1951 yil Misrda tug‘ilgan. 1969 – 1973 yillarda Aynush-shams universitetida tahsil olgan. 1985 – 1988 yillarda Azhar universitetining Shariat va qonun fakultetida ta’lim olgan. 1988 yilda Usul al-fiqh yo‘nalishi bo‘yicha fan doktori unvoniga ega bo‘lgan. 2003 yilga qadar Misr diyori muftiysi vazifasida xizmat qilgan. 1988 yildan hozirga qadar Azhar universitetida talabalarga Islom huquqshunosligi fanidan ma’ruzalar o‘qiydi. Doktor Ali Juma islom olamida o‘z ta’sir kuchi va katta obro‘-e’tiborga ega bo‘lgan islom mutafakkirlaridan biridir.

7. SHAVQIY ALLOM

1961 yilda Misrda tug‘ilgan. 1990 yilda Azhar universitetining magistratura bosqichini tamomlagan. 1996 yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2013 yildan Misr muftiysi vazifasida xizmat qiladi. Musulmon dunyosining yirik ulamolaridan biri hisoblanadi.

8. MUHAMMAD RATIB AN-NABULSIY

Muhammad Ratib an-Nabulsiy 1939 yilda tug‘ilgan. U zamonamizning mashhur voizi bo‘lib, u Qur’onning ilmiy mo‘jizalari va tafsiri, mo‘jizalari idorasi rahbari bo‘lib, ko‘p kitoblar yozgan. Shuningdek, ushbu olim o‘zining mashhur hikmatlari bilan ko‘pchilikka yaxshi ma’lum.

Muhammad Ratib an-Nabulsiy ko‘p xalqaro anjumanlarda ishtirok yetgan. Shuningdek, uning Allohning go‘zal ismlari va Shamoilun nabaviya bo‘yicha silsilaviy darslari keng tarqalgan.

9. SHAYX ZIYOUDDINXON IBN ESHON BOBOXON

Shayx Ziyouddinxon ibn Eshon Boboxon 1908 yili Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1920 yili Toshkentdagi Ko‘kaldosh madrasasiga o‘qishga kirgan, hadis va fiqh ilmini o‘rgangan. 1943 yili tashkil etilgan O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazoratida mas’ul kotib va O‘zbekiston qozisi etib saylangan. U 1947-1948 yillarda Qohiradagi Al-Azhar dorilfununida, so‘ngra Makka va Madina shaharlarida tahsil olgan. 1948 yili mintaqa musulmonlari diniy boshqarmasi raisi noibi, 1957 yilda muftiy etib saylangan. Shayx Ziyouddinxon ibn Eshon Boboxon O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlarining diniy rahnamosi sifatida shuhrat qozongan. 1982 yilga qadar ushbu vazifada samarali xizmat qilgan.

U kishining rahbarligi davrida Qur’oni karim va boshqa diniy kitob-darsliklar chop etilgan, Toshkent Islom oliy ma’hadi ochilgan, musulmonlar uchun jurnal, taqvim nashr etila boshlagan. Shayx Ziyouddinxon ibn Eshon Boboxon Iordaniya, Marokash, Livan mamlakatlari mukofotlarini olgan, bir necha ilmiy-ma’rifiy asarlar muallifidir.

10. SHAYX MUHAMMAD SODIQ MUHAMMAD YUSUF

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 1952 yil Andijon viloyatida tug‘ilgan. 1971 – 1975 yillarda Imom Buxoriy nomli Toshkent islom institutida ta’lim olgan. 1980 yilda Liviyadagi Islomiy da’vat universitetini tamomlagan. 1980 – 1986 yillarda O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy idorasida xizmat qilgan. 1986 – 1989 yillarda Toshkent islom instituti prorektori, rektori lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1989 yilda O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy idorasining raisi, muftiy etib saylangan.

Makka shahridagi Islom olami uyushmasi, Islom fiqhi akademiyasi, Xalqaro musulmon ulamolari kengashi, Dunyo masjidlari uyushmasi kabi ko‘plab xalqaro islomiy tashkilotlar hay’atlari a’zosi bo‘lgan. Musulmon dunyosining e’tirof etilgan ulamolaridan biri.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlarining “Tafsiri hilol”, “Oltin silsila”, “Hadis va hayot”, “Sunniy aqidalar”, “Din nasihatdir”, “Ixtiloflar haqida”, “Poklik iymondandir”, “Baxtiyor oila” va “Ijtimoiy odoblar” kabi diniy mavzulardagi 100 dan ziyod asar kitobxonlar orasida yaxshi tanilgan.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf 2015 yilda Toshkent shahrida vafot etgan.

Aziz dindoshim! Ilmda, hilmda va din xizmatida bizdan bir necha barobar peshqadam bo‘lgan mo‘tabar zotlarning misollarini keltirdik. Ulug‘ zotlardan birlari: “Kim sizdan axloq jihatidan ustun bo‘lsa, demak, u din jihatidan ham sizdan ustundir”, degan ekanlar.

Shunday ekan, azizim fikr yuritib, xulosa chiqarish o‘zingizdan …

Жавоб: Ва алайкум ассалом!
— Уйланмоқчи бўлган йигит ва қиз ота-оналарининг розилиги билан гувоҳлар иштирокида бир марта учрашади. Маъқул бўлса, тўй бўлади, акс ҳолда эса йўқ. Бундан бошқа ҳолатларда никоҳ ўқитилмагунига қадар учрашишлари ва телефон орқали гаплашишлари мумкин эмас, балки гуноҳ ишдир. Динимизда йигит-қиз бир-бирини ўзаро «синаб» юришларига рухсат йўқ. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази

Ўтган асрдаги мутафаккир олимимиз Абдулла Авлоний таъбири билан айтганда, “Тарбия биз учун ё ҳаёт – ё мамот, ё нажот – ё ҳалокат, ё саодат – ё фалокат масаласидир”. Расулуллоҳ (с.а.в) умрларининг охирида ўзларидан кейин залолат йўлидан борадиган етмиш иккита фирқа пайдо бўлишидан огоҳлантирган эдилар. Бу сўзлар ўтган ўн тўрт аср давомида тасдиғини топди. Ана шу фирқа ва оқимларнинг айримлари Исломнинг илк асрларида юзага келган бўлса, ХХ ва ХХ1 асрларда ҳизбут-таҳрир, нурчилар, салафийлар, жиҳодчилар, такфирчилар ва ҳижратчилар каби ўнлаб адашган оқимлар пайдо бўлиб, дунё мусулмонлари ўртасида бузғунчилик қилишяпти. Турли низо ва қонли тўқнашувлар чиқишига сабаб бўлмоқдалар.

Афсуски, сўнгги вақтларда ёшларимизни турли ёт ғоялар билан эътиқодини бузиб йўлдан уришга қаратилган ҳаракатларни гувоҳи бўлмоқдамиз. Айниқса, гўёки барча мусулмонлар ҳозир қуролли тўқнашувлар кетаётган мамлакатларга “ҳижрат” қилишлари ва қўлида қурол билан “жиҳод” қилишлари фарз эмиш. Бундай сохта даъволарнинг пуч эканини тасдиқлаш ва аҳолини хусусан, ёшларни улардан асраш мақсадида ушбу тушунчаларга изоҳ бериб ўтсак. Юртини, ота-онани ташлаб, ўзга элларда сарсон-саргардон юриш, ўзи каби манқурт шахслар билан бирлашиб, киндик қони тўкилган юртига қарши қурол кўтариш Ислом таълимотига зид иш ҳисобланади.

“Ҳижрат” сўзи луғатда бирор нарсадан ажраш, шариатда эса, Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи васалам)нинг Маккани тарк этиб, Мадинага боришига қиёсан қўлланилиб, диний экстремизм оқим етакчилари тинч давлатда яшаб келаётган ёшларни хориждаги жангариларнинг лагерларига жўнатиб, “ҳижрат қилмаган диндан чиқади, ҳижрат учун мусулмонга ота-онанинг рухсати шарт эмас”, каби сохта  иддаолар билан алдамоқда.

Абу Усмон Мужошиъ ибн Маъсуд ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам): “Макка фатҳидан кейин ҳижрат йўқ…”, деганлар. “Ҳижрат” ҳақида Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам) “Қўли ва тили билан ўзгаларга озор бермаган киши мусулмондир. Аллоҳ таоло ман этган нарсалардан қайтган киши Аллоҳ йўлида ҳижрат қилган кишидир”, деганлар. Ибн Умар (разияллоҳу анҳу)дан ривоят қилган ҳадисда эса Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам) ҳузурларига бир киши келиб: “Эй, Аллоҳнинг Расули, мен ота-онамни йиғлаган ҳолда ташлаб, ҳижрат қилиш учун сизнинг ҳузурингизга келдим”, деди. У зот (соллаллоҳу алайҳи васалам) эса, “Ота-онанг олдига қайтиб, уларни қандай йиғлатган бўлсанг, шундай кулдиргин”, деб жавоб бердилар. (Абу Довуд ривояти).

Сайидимиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васалам) ва у зотдан кейин мусулмон давлатларини бошқарган хулафои рошидинлар ўзга юртларда яшаётган мусулмонларни ҳеч қачон мусулмон давлати ҳудудига кўчиб келишларига даъват қилмаган ва уларнинг ўз юртларида яшашини рад этмаганлар.

Аллоҳ таоло барчаларимизни Ўзининг ҳидоят йўлида бардавом айласин. Аллоҳ таолонинг тўғри йўлидаги солиҳ бандалари қаторида бўлиб, турли фирқа, адашган оқим ва залолат йўлларидан барчамизни ҳифзу ҳимоясида сақласин. Яратганнинг Ўзи келажагимиз, орзу умидимиз бўлмиш ёшларимизни турли ёт ғоя ва фикрлардан узоқда қилиб, илму маърифат, одобу ахлоқ фазилатлари билан зийнатласин.

Аминжон ИСМОИЛОВ
Сирдарё тумани бош имом-хатиби

Ўтган асрдаги мутафаккир олимимиз Абдулла Авлоний таъбири билан айтганда, “Тарбия биз учун ё ҳаёт – ё мамот, ё нажот – ё ҳалокат, ё саодат – ё фалокат масаласидир”. Расулуллоҳ (с.а.в) умрларининг охирида ўзларидан кейин залолат йўлидан борадиган етмиш иккита фирқа пайдо бўлишидан огоҳлантирган эдилар. Бу сўзлар ўтган ўн тўрт аср давомида тасдиғини топди. Ана шу фирқа ва оқимларнинг айримлари Исломнинг илк асрларида юзага келган бўлса, ХХ ва ХХ1 асрларда ҳизбут-таҳрир, нурчилар, салафийлар, жиҳодчилар, такфирчилар ва ҳижратчилар каби ўнлаб адашган оқимлар пайдо бўлиб, дунё мусулмонлари ўртасида бузғунчилик қилишяпти. Турли низо ва қонли тўқнашувлар чиқишига сабаб бўлмоқдалар.

Афсуски, сўнгги вақтларда ёшларимизни турли ёт ғоялар билан эътиқодини бузиб йўлдан уришга қаратилган ҳаракатларни гувоҳи бўлмоқдамиз. Айниқса, гўёки барча мусулмонлар ҳозир қуролли тўқнашувлар кетаётган мамлакатларга “ҳижрат” қилишлари ва қўлида қурол билан “жиҳод” қилишлари фарз эмиш. Бундай сохта даъволарнинг пуч эканини тасдиқлаш ва аҳолини хусусан, ёшларни улардан асраш мақсадида ушбу тушунчаларга изоҳ бериб ўтсак. Юртини, ота-онани ташлаб, ўзга элларда сарсон-саргардон юриш, ўзи каби манқурт шахслар билан бирлашиб, киндик қони тўкилган юртига қарши қурол кўтариш Ислом таълимотига зид иш ҳисобланади.

“Ҳижрат” сўзи луғатда бирор нарсадан ажраш, шариатда эса, Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи васалам)нинг Маккани тарк этиб, Мадинага боришига қиёсан қўлланилиб, диний экстремизм оқим етакчилари тинч давлатда яшаб келаётган ёшларни хориждаги жангариларнинг лагерларига жўнатиб, “ҳижрат қилмаган диндан чиқади, ҳижрат учун мусулмонга ота-онанинг рухсати шарт эмас”, каби сохта иддаолар билан алдамоқда.

Абу Усмон Мужошиъ ибн Маъсуд ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам): “Макка фатҳидан кейин ҳижрат йўқ…”, деганлар. “Ҳижрат” ҳақида Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам) “Қўли ва тили билан ўзгаларга озор бермаган киши мусулмондир. Аллоҳ таоло ман этган нарсалардан қайтган киши Аллоҳ йўлида ҳижрат қилган кишидир”, деганлар. Ибн Умар (разияллоҳу анҳу)дан ривоят қилган ҳадисда эса Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васалам) ҳузурларига бир киши келиб: “Эй, Аллоҳнинг Расули, мен ота-онамни йиғлаган ҳолда ташлаб, ҳижрат қилиш учун сизнинг ҳузурингизга келдим”, деди. У зот (соллаллоҳу алайҳи васалам) эса, “Ота-онанг олдига қайтиб, уларни қандай йиғлатган бўлсанг, шундай кулдиргин”, деб жавоб бердилар. (Абу Довуд ривояти).

Саййидимиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васалам) ва у зотдан кейин мусулмон давлатларини бошқарган хулафои рошидинлар ўзга юртларда яшаётган мусулмонларни ҳеч қачон мусулмон давлати ҳудудига кўчиб келишларига даъват қилмаган ва уларнинг ўз юртларида яшашини рад этмаганлар.

Аллоҳ таоло барчаларимизни Ўзининг ҳидоят йўлида бардавом айласин. Аллоҳ таолонинг тўғри йўлидаги солиҳ бандалари қаторида бўлиб, турли фирқа, адашган оқим ва залолат йўлларидан барчамизни ҳифзу ҳимоясида сақласин. Яратганнинг Ўзи келажагимиз, орзу умидимиз бўлмиш ёшларимизни турли ёт ғоя ва фикрлардан узоқда қилиб, илму маърифат, одобу ахлоқ фазилатлари билан зийнатласин.

Ҳабибуллоҳ ЗОКИРОВ,
Сирдарё вилояти бош имом-хатиби

Ёшлар жамиятнинг энг катта ва ҳаракатчан қисми ҳисобланади. Шунинг учун ҳам уларни ҳар доим кузатиб, назорат қилиш замоннинг долзарб масалалари қаторига киради.

Ҳозирги даврда тараққиётимиз учун хавфли бўлган, ёшлар маънавиятига салбий таъсир этувчи, ёшларни душманлик руҳида тарбиялайдиган бузғунчи ғояларга қўшимча таъсирлар сифатида қуйидаги воситалардан ҳам фойдаланилмоқда, булар: интернет, спутник алоқалари, бадиий адабиёт, газета ва журналлар, санъат (тасвирий санъат, ҳайкалтарошлик, кино, сериаллар, мусиқа, рақс) орқали салбий таъсир ўтказишдир. Бундай таҳдидларнинг турлари, уларнинг хусусиятлари баъзан ошкора ва баъзан ўта махфий, ички, яширин бўлади, бу мақсадларни билиш ва ўз вақтида англаш ҳамда унга қарши жавоб бериш учун, ёшлар юксак маънавиятли, ғоявий онгли, маънавий баркамол бўлишлари шарт. Фақат шундай ёшларгина бундай таъсирлардан  ҳимояланишга қодир бўлади.

Ҳозирги кундаги мавжуд бўлган мазкур мафкуравий ва маънавий хуружларнинг мақсад ва моҳиятини ўз вақтида англаб оладиган ва уларга қарши ўз фикри ва мустақил дунёқарашига эга бўлган баркамол авлодни тарбиялашда миллий қадриятларнинг ўрни беқиёсдир. Миллий қадриятлар инсонни ўз-ўзини англаши, миллий ғурурга эга бўлиши, ўз миллати ва унинг тарихи билан фахрланувчи, юксак идеалларга интилувчи ва меҳнатсевар, иймонли ва инсофли, ўтмиш аждодлар ва кексаларга нисбатан иззат-ҳурматли ҳамда юрт тақдирини ўз тақдири билан бир деб ҳисобловчи шахс бўлиб етишиши учун хизмат қилади.

Ёшлар фаоллигини таъминлашнинг яна бир муҳим йўналиши улар онгида миллий урф-одат ва анъаналарни шакллантиришдир. Миллий урф-одатлар ҳаётимизнинг ҳар бир соҳасига сингиб кетган бўлиб, бу урф-одатлар бизни айнан қайси халқ вакили эканлигимизни кўрсатувчи изоҳ, яъни, бизнинг ким эканлигимизни исботловчи далил ҳисобланади. Чунки, маънавий баркамол ёшларни ўзига хос бўлган миллий урф-одатлар хайр-саховат, меҳр-оқибат, мурувват, андиша, ор-номус, шарм-ҳаё, иффат, босиқлик, улуғворлик, сабрлилик каби маънавий фазилатлар, меҳмондўстлик, бағрикенглик, болажонлилик, оқкўнгиллилик, меҳнаткашлик каби миллий қадриятлар айнан урф-одат анъаналарда қарор топади. Шундай экан, миллий қадриятларга ҳурмат билан қараш миллатнинг ўзига ҳурмат билан қарашнинг асосий белгисидир. Минг йиллар мобайнида шаклланган миллий қадриятларимиз ҳозирги даврда яратилган маданий-маънавий бойликлар билан қўшилиб, тараққиётимизни тезлатади, ғоявий ва маънавий покланишни таъминлашга кўмаклашади. Қадриятларнинг барча турлари инсоннинг айниқса, ёшларнинг фаровон ҳаёт кечириши, эркин яшаши, маънавий-ахлоқий камол топиши учун хизмат қиладиган воситалар бўлиб ҳисобланади.

Ёшларимизнинг маънавий тарбиясида бепарволик ва ва лоқайдлик ҳукм сурса , энг долзарб масалалар ўзибўларчиликка ташлаб қўйилса,  ўша ерда маънавият энг ожиз ва заиф нуқтага айланади. Ёки аксинча, қаерда хушёрлик ва жонкуярлик, юксак ақл-идрок ва тафаккур хукмрон бўлса, ўша ерда маънавият қудратли кучга айланади.

Олдимиздаги турган эзгу мақсадларимиз-мамлакатимизнинг буюк келажаги хам, эртанги кунимиз, эркин ва фаравон хаётимиз хам, Ўзбекистон ХХI асрда жахон хамжамиятидан қандай ўрин эгаллаши хам – буларнинг барчаси, авваламбор ёш авлод, униб – ўсиб келаётган фарзандларимиз қандай инсонлар бўлиб вояга етишига боғлиқдир. Ёшлар тарбиясида  доимо огоҳ ва  сергак бўлиш,  ҳамда  миллий  қадриятларимизни  уларнинг  онгига  сингдириш  биз  ота оналарнинг  бурчимиздир.

Одилжон Нарзуллаев,
Янгийўл туман “Имом султон” масжиди имом-хатиби