Тадбирда маърузачилар ҳозирги кунда интернет орқали амалга оширилаётган жиноятлар, айниқса, киберфирибгарлик ҳолатларининг ошиб бораётгани ҳақида маълумот бердилар. Улар жиноятчиларнинг одатда оддий фойдаланувчиларни алдаш орқали шахсий маълумотларини қўлга киритиш усулларидан фойдаланаётганини, шу сабабдан ҳар бир фуқаро ўз рақамли хавфсизлиги учун масъул бўлиши лозимлигини таъкидладилар.

Маърузалар давомида фирибгарлар тузоғига илинмаслик учун амалий тавсиялар ҳам берилди. Хусусан, ноаниқ ҳаволалар орқали шахсий маълумотларни киритишдан сақланиш, бегона шахслар билан карта рақамлари ва пароллар ҳақида маълумот алмашмаслик, шубҳали электрон хабар ва SMS орқали келган сўровларга жавоб бермаслик каби муҳим қоидалар ҳақида маълумотлар берилди.

Шунингдек, киберхавфсизлик маданиятини ошириш ва аҳолини огоҳлантириш мақсадида иштирокчиларга махсус буклетлар ҳам тарқатилди. Уларда шахсий маълумотларни муҳофаза қилиш усуллари, интернетдан фойдаланишда хавфсизлик қоидалари ва зарарли ахборотлардан сақланиш йўллари ёритилган.

***

Farg‘ona viloyatidagi diniy soha xodimlari ishtirokida o‘tkazilgan davra suhbatida viloyat Ichki ishlar boshqarmasi Axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmasi vakillari ham qatnashdilar.

Tadbirda ma’ruzachilar hozirgi kunda internet orqali amalga oshirilayotgan jinoyatlar, ayniqsa, kiberfiribgarlik holatlarining oshib borayotgani haqida ma’lumot berdilar. Ular jinoyatchilarning odatda oddiy foydalanuvchilarni aldash orqali shaxsiy ma’lumotlarini qo‘lga kiritish usullaridan foydalanayotganini, shu sababdan har bir fuqaro o‘z raqamli xavfsizligi uchun mas’ul bo‘lishi lozimligini ta’kidladilar.

Ma’ruzalar davomida firibgarlar tuzog‘iga ilinmaslik uchun amaliy tavsiyalar ham berildi. Xususan, noaniq havolalar orqali shaxsiy ma’lumotlarni kiritishdan saqlanish, begona shaxslar bilan karta raqamlari va parollar haqida ma’lumot almashmaslik, shubhali elektron xabar va SMS orqali kelgan so‘rovlarga javob bermaslik kabi muhim qoidalar haqida ma’lumotlar berildi.

Shuningdek, kiberxavfsizlik madaniyatini oshirish va aholini ogohlantirish maqsadida ishtirokchilarga maxsus bukletlar ham tarqatildi. Ularda shaxsiy ma’lumotlarni muhofaza qilish usullari, internetdan foydalanishda xavfsizlik qoidalari va zararli axborotlardan saqlanish yo‘llari yoritilgan.

Йиғилишда диний соҳа ходимларига тегишли бўлган вазифалар, ютуқларимиз билан бирга камчиликларимиз ҳам борлиги, келгусида қилинадиган ишлар, имом-хатиблар фаолиятини янада ошириш, куз-қиш мавсумига пухта тайёргарлик кўриш, имом-хатибларнинг ўзларига бириктирилган маҳаллалар билан яқин алоқада бўлиш, бидъат-хурофотларга чек қўйиш, шунингдек, ёшлар орасида таълим-тарбия масалалари, кийиниш маданияти, жаҳолатга қарши маърифат билан жавоб беришимиз, меҳнат мигрантлари билан биргаликда иш олиб бориш ва бошқа муҳим масалалар ҳақида сўз юритилди.

Йиғилишни Қорақалпоғистон мусулмонлари қозиёти қозиси Б.Разов бошқариб борди.

Б.АББАЗОВ,
Қорақалпоғистон мусулмонлари қозиёти ходими

***

25 sentyabr kuni Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti majlislar zalida respublikamizdagi masjid imom-xatiblari ishtirokida 2025 yilning 9 oylik yakuni bo‘yicha yig‘ilish bo‘lib o‘tdi.

Yig‘ilishda diniy soha xodimlariga tegishli bo‘lgan vazifalar, yutuqlarimiz bilan birga kamchiliklarimiz ham borligi, kelgusida qilinadigan ishlar, imom-xatiblar faoliyatini yanada oshirish, kuz-qish mavsumiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, imom-xatiblarning o‘zlariga biriktirilgan mahallalar bilan yaqin aloqada bo‘lish, bid’at-xurofotlarga chek qo‘yish, shuningdek, yoshlar orasida ta’lim-tarbiya masalalari, kiyinish madaniyati, jaholatga qarshi ma’rifat bilan javob berishimiz, mehnat migrantlari bilan birgalikda ish olib borish va boshqa muhim masalalar haqida so‘z yuritildi.

Yig‘ilishni Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti qozisi B.Razov boshqarib bordi.

B.ABBAZOV,
Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti xodimi

Унда Туркий давлатлар муфтийлари, хусусан Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, дин ва давлат арбоблари, таниқли уламолар, етук исломшунослар ва диний соҳа ходимлари қатнашди.

Қуръони карим тиловати билан бошланган тадбирда тадқиқотчи ва олимлар, жумладан, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази раҳбари ўринбосари Ғуломиддин домла Холбоев ҳамда ушбу марказ уламоси Ҳикматуллоҳ домла Тоштемиров маъруза билан иштирок этди.

Аҳли сунна вал жамоа уламолари соф эътиқодни авлодларга етказишда таълиф этган мухтасар матнлар ичида Сирожиддин Али ибн Усмон Ўшийнинг “Бадъул амолий” асари муҳим ўрин тутиши таъкидланди.

Асарда асосий эътиқодий масалалар Ҳанафий мазҳаби ва Мотуридий ақидаси бўйича лўнда баён этилгани, турли нусхалари мавжудлиги, унга кўплаб шарҳлар ёзилгани қайд этилди.

Дарҳақиқат, “Бадъул амолий” асари саккиз юз йилдан буён соф эътиқодни шакллантиришда беқиёс аҳамият касб этиб келмоқда ва бугунги кунда ҳам ёшларни ёт ғоялардан муҳофаза қилиш ва маънавий комилликни таъминлашда муҳим манба ҳисобланади.

Анжуманда сўзга чиққанлар Ўшда туғилиб, Самарқандда илмий фаолият олиб борган, Фарғона водийсида хизмат қилиган, туркий халқлар учун муштарак уламо саналган Сирожиддин Ўший асарлари ва уларнинг тадқиқи, Мовароуннаҳрда X–XII асрларда ислом илмлари ривожи ва мадрасалар ҳолати, туркий тилдаги асарларнинг ислом илмларини тарқатишдаги ўрни ҳақида тўхталиб ўтишди.

Ушбу илмий мерос бугун ҳам долзарб, туркий дунё маънавий тараққиётида жуда муҳим экани маърузачилар томонидан эътироф этилди.

***

11 sentyabr, kunning ikkinchi yarmida Bishkek shahrida “Sirojiddin O‘shiy va uning islom ilmlariga qo‘shgan hissasi” mavzusida Turkiy davlatlar olimlarining xalqaro ilmiy-amaliy anjumani bo‘lib o‘tdi.

Unda Turkiy davlatlar muftiylari, xususan O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, din va davlat arboblari, taniqli ulamolar, yetuk islomshunoslar va diniy soha xodimlari qatnashdi.

Qur’oni karim tilovati bilan boshlangan tadbirda tadqiqotchi va olimlar, jumladan, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi rahbari o‘rinbosari G‘ulomiddin domla Xolboyev hamda ushbu markaz ulamosi Hikmatulloh domla Toshtemirov ma’ruza bilan ishtirok etdi.

Ahli sunna val jamoa ulamolari sof e’tiqodni avlodlarga yetkazishda ta’lif etgan muxtasar matnlar ichida Sirojiddin Ali ibn Usmon O‘shiyning “Bad’ul amoliy” asari muhim o‘rin tutishi ta’kidlandi.

Asarda asosiy e’tiqodiy masalalar Hanafiy mazhabi va Moturidiy aqidasi bo‘yicha lo‘nda bayon etilgani, turli nusxalari mavjudligi, unga ko‘plab sharhlar yozilgani qayd etildi.

Darhaqiqat, “Bad’ul amoliy” asari sakkiz yuz yildan buyon sof e’tiqodni shakllantirishda beqiyos ahamiyat kasb etib kelmoqda va bugungi kunda ham yoshlarni yot g‘oyalardan muhofaza qilish va ma’naviy komillikni ta’minlashda muhim manba hisoblanadi.

Anjumanda so‘zga chiqqanlar O‘shda tug‘ilib, Samarqandda ilmiy faoliyat olib borgan, Farg‘ona vodiysida xizmat qiligan, turkiy xalqlar uchun mushtarak ulamo sanalgan Sirojiddin O‘shiy asarlari va ularning tadqiqi, Movarounnahrda X–XII asrlarda islom ilmlari rivoji va madrasalar holati, turkiy tildagi asarlarning islom ilmlarini tarqatishdagi o‘rni haqida to‘xtalib o‘tishdi.

Ushbu ilmiy meros bugun ham dolzarb, turkiy dunyo ma’naviy taraqqiyotida juda muhim ekani ma’ruzachilar tomonidan e’tirof etildi.

Унда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, Туркия диёнат ишлари бошқармаси раиси, доктор Али Эрбош, Кавказ мусулмонлари идораси раиси, шайхулислом Оллоҳшукур Пошозода, Қозоғистон мусулмонлари диний идораси раиси, бош муфтий Наврўзбой ҳожи Тағанули ва Қирғизистон мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий Абдулазиз қори Зокиров қатнашди.

Нутқ қилган муфтийлар Туркий давлатлар диний идоралари ўртасидаги ҳамкорлик жадал ривожланаётганидан мамнун эканини изҳор этиб, ушбу анъанавий анжуман аҳиллик, иноқлик, дўстлик, бирдамлик, таҳликали замонда тинчлик-осойишталик ва тотувликни таъминлашга ҳисса қўшишдек муштарак мақсадларга хизмат қилаётганини эътироф этишди. Бундай эзгу ишлар ва уммат бирлигига Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда ҳам чорланганини далиллар билан келтиришди.

Глобал муаммоларга биргаликда ечим топиш ва Ислом дини софлигини асраш борасидаги имкониятларни бирлаштириш бугунги кунда жуда ҳам муҳимлигини таъкидладилар. Фитналар, бузғунчи ғоялар ва ахборот хуружлари авж олган бир пайтда ғоявий таҳдидлар қаршисида Туркий дунё халқлари бирдамликда муаммоларни бартараф этишга янада жидду жаҳд қилиш кераклигини айтиб ўтишди.

Йиғилишда мазкур тузилма ҳузуридаги Фатво ҳайъати томонидан атрофлича муҳокама қилиниб, Кенгашга кўриб чиқиш ва имзоланиш учун тақдим этилган оила, никоҳ, инсон органларини кўчириш, ҳаж ва умра, айрим озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли борасидаги бешта муҳим фатво имзоланди. Ушбу фатволарнинг мазмун-моҳиятини келгусида батафсил ёритиш режалаштирилди.

Кенгаш доирасида жамоавий фатволар чиқарилиши муҳим тарихий қадам бўлиб, туркий мамлакатлардаги диний-маърифий ишлар ва фиқҳий масалаларни ҳал этишда якдиллик ва ҳамкорликни таъминлайди.

Туркий давлатлар муфтийлари ҳозирги кунда долзарб бўлиб турган Исломда уммат бирлиги номли Баёнот ҳамда иқлим ўзгаришининг олдини олиш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва экологик муаммоларни ҳал қилиш тўғрисидаги Мурожаатни ҳам қабул қилишди.

Йиғилишда Туркий давлатлар муфтийлари Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларини муҳтарам Президентимизнинг фармонларига кўра “Олий Даражали Имом Бухорий” ордени билан мукофотланганлари муносабати ила самимий қутладилар. Ўз навбатида Муфтий ҳазратлари қардош давлатлар диний идоралари раҳбарларига ташаккур айтдилар.

Шундан сўнг Кенгаш йиғилиши Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратларининг дунё мусулмонларига тинчлик-офият сўраш, туркий халқлар бирдамлиги янада мустаҳкам бўлиши ҳақидаги хайрли дуолари билан якунланди.

***

Bugun, 11 sentyabr kuni Bishkek shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining VI yig‘ilishi o‘tkazildi.

Unda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Turkiya diyonat ishlari boshqarmasi raisi, doktor Ali Erbosh, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi, shayxulislom Ollohshukur Poshozoda, Qozog‘iston musulmonlari diniy idorasi raisi, bosh muftiy Navro‘zboy hoji Tag‘anuli va Qirg‘iziston musulmonlari diniy idorasi raisi, muftiy Abdulaziz qori Zokirov qatnashdi.

Nutq qilgan muftiylar Turkiy davlatlar diniy idoralari o‘rtasidagi hamkorlik jadal rivojlanayotganidan mamnun ekanini izhor etib, ushbu an’anaviy anjuman ahillik, inoqlik, do‘stlik, birdamlik, tahlikali zamonda tinchlik-osoyishtalik va totuvlikni ta’minlashga hissa qo‘shishdek mushtarak maqsadlarga xizmat qilayotganini e’tirof etishdi. Bunday ezgu ishlar va ummat birligiga Qur’oni karim va hadisi shariflarda ham chorlanganini dalillar bilan keltirishdi.

Global muammolarga birgalikda yechim topish va Islom dini sofligini asrash borasidagi imkoniyatlarni birlashtirish bugungi kunda juda ham muhimligini ta’kidladilar. Fitnalar, buzg‘unchi g‘oyalar va axborot xurujlari avj olgan bir paytda g‘oyaviy tahdidlar qarshisida Turkiy dunyo xalqlari birdamlikda muammolarni bartaraf etishga yanada jiddu jahd qilish kerakligini aytib o‘tishdi.

Yig‘ilishda mazkur tuzilma huzuridagi Fatvo hay’ati tomonidan atroflicha muhokama qilinib, Kengashga ko‘rib chiqish va imzolanish uchun taqdim etilgan oila, nikoh, inson organlarini ko‘chirish, haj va umra, ayrim oziq-ovqat mahsulotlari iste’moli borasidagi beshta muhim fatvo imzolandi. Ushbu fatvolarning mazmun-mohiyatini kelgusida batafsil yoritish rejalashtirildi.

Kengash doirasida jamoaviy fatvolar chiqarilishi muhim tarixiy qadam bo‘lib, turkiy mamlakatlardagi diniy-ma’rifiy ishlar va fiqhiy masalalarni hal etishda yakdillik va hamkorlikni ta’minlaydi.

Turkiy davlatlar muftiylari hozirgi kunda dolzarb bo‘lib turgan Islomda ummat birligi nomli Bayonot hamda iqlim o‘zgarishining oldini olish, atrof-muhitni muhofaza qilish va ekologik muammolarni hal qilish to‘g‘risidagi Murojaatni ham qabul qilishdi.

Yig‘ilishda Turkiy davlatlar muftiylari O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarini muhtaram Prezidentimizning farmonlariga ko‘ra “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni bilan mukofotlanganlari munosabati ila samimiy qutladilar. O‘z navbatida Muftiy hazratlari qardosh davlatlar diniy idoralari rahbarlariga tashakkur aytdilar.

Shundan so‘ng Kengash yig‘ilishi O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining dunyo musulmonlariga tinchlik-ofiyat so‘rash, turkiy xalqlar birdamligi yanada mustahkam bo‘lishi haqidagi xayrli duolari bilan yakunlandi.

Марказдаги йиғилишда таъкидланишича, ўтган йили маҳаллий ва халқаро анжуманлар доирасида ишлаб чиқилган 800 дан зиёд илмий лойиҳадан 330 таси биринчи босқич учун устувор йўналиш сифатида ажратилган ва уларнинг асосий қисми якунланган. Қолган ишлар эса 60–70 фоиз даражада амалга оширилган.

Олимлар иштирокида ўтказилган йиғилишда Марказ раҳбари, Илмий кенгаш раиси Фирдавс Абдухолиқов Президентимизнинг Марказга навбатдаги ташрифлари чоғида олиб борилаётган ишлар юзасидан берган кўрсатмалари ҳақида тўхталди. Қайд этилишича, давлатимиз раҳбарининг берган навбатдаги кўрсатмалари бу йўналишдаги ишларга яна катта руҳий қувват беради.

– Бу олдимизда катта масъулият борлигини яна бир бор исботлайди. Музейдаги барча бўлимларда амалга оширилаётган ишлар ва умуман маҳобатли бинонинг кўриниши Президентимизнинг буюк ғоялари асосида шакллантирилаётган бўлиб, ҳар биримизни бир мақсад йўлида бирлаштирди. Марказ экспозициясида “Цивилизациялар, шахслар ва кашфиётлар” мавзусига катта аҳамият қаратган ҳолда шакллантиришга бор ғайратимизни йўналтирдик. Шу ўринда, ҳар бирингизнинг меҳнатингизни қадрлаймиз. Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ёшларимизни маънавий ва ақлий жиҳатдан тарбиялайдиган маскан бўлади. Ҳурматли Президентимиз таъкидлаганидек, Ислом цивилизацияси марказига кирган одам чиққач, бу миллатга таъзим қилиши керак.

Йиғилишда тадқиқот матнларини рақамлаштириш ва электрон платформага жойлаштириш ташаббуси илмий натижаларни кенг жамоатчиликка тақдим этиш, музей экспозицияси мазмунини бойитиш ҳамда Марказнинг халқаро нуфузини оширишга хизмат қилишига ҳам тўхталиб ўтилди.

Олимларга илмий матнларни махсус платформага жойлаштиришда техник ва услубий имкониятлар ҳақида батафсил тушунтириш берилди, шунингдек, тадқиқот натижаларини экспонатлар, видеолойиҳалар ва электрон маҳсулотлар орқали тақдим этиш масалалари ҳам кўриб чиқилди.

Йиғилиш якунида қайд этилганидек, илмий лойиҳа-тадқиқот матнларини рақамли платформага жойлаштириш жараёни нафақат музей экспозициясини мазмунан бойитишга, балки Марказнинг халқаро нуфузини оширишга ҳам хизмат қилади. Бу ташаббус келгусида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси меросини ўрганиш ва оммалаштириш йўлида муҳим қадам сифатида баҳоланмоқда.

Ислом цивилизацияси маркази
Ахборот хизмати

***

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida olimlar ishtirokida muzey ekspozitsiyasi uchun tayyorlangan ilmiy loyiha-tadqiqot ishlarining matnlari, ma’lumotlari, mediamahsulotlarini maxsus raqamli platformaga joylashtirish masalalariga bag‘ishlangan yakuniy maslahat yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Markazdagi yig‘ilishda ta’kidlanishicha, o‘tgan yili mahalliy va xalqaro anjumanlar doirasida ishlab chiqilgan 800 dan ziyod ilmiy loyihadan 330 tasi birinchi bosqich uchun ustuvor yo‘nalish sifatida ajratilgan va ularning asosiy qismi yakunlangan. Qolgan ishlar esa 60–70 foiz darajada amalga oshirilgan.

Olimlar ishtirokida o‘tkazilgan yig‘ilishda Markaz rahbari, Ilmiy kengash raisi Firdavs Abduxoliqov Prezidentimizning Markazga navbatdagi tashriflari chog‘ida olib borilayotgan ishlar yuzasidan bergan ko‘rsatmalari haqida to‘xtaldi. Qayd etilishicha, davlatimiz rahbarining bergan navbatdagi ko‘rsatmalari bu yo‘nalishdagi ishlarga yana katta ruhiy quvvat beradi.

– Bu oldimizda katta mas’uliyat borligini yana bir bor isbotlaydi. Muzeydagi barcha bo‘limlarda amalga oshirilayotgan ishlar va umuman mahobatli binoning ko‘rinishi Prezidentimizning buyuk g‘oyalari asosida shakllantirilayotgan bo‘lib, har birimizni bir maqsad yo‘lida birlashtirdi. Markaz ekspozitsiyasida “Sivilizatsiyalar, shaxslar va kashfiyotlar” mavzusiga katta ahamiyat qaratgan holda shakllantirishga bor g‘ayratimizni yo‘naltirdik. Shu o‘rinda, har biringizning mehnatingizni qadrlaymiz. O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi yoshlarimizni ma’naviy va aqliy jihatdan tarbiyalaydigan maskan bo‘ladi. Hurmatli Prezidentimiz ta’kidlaganidek, Islom sivilizatsiyasi markaziga kirgan odam chiqqach, bu millatga ta’zim qilishi kerak.

Yig‘ilishda tadqiqot matnlarini raqamlashtirish va elektron platformaga joylashtirish tashabbusi ilmiy natijalarni keng jamoatchilikka taqdim etish, muzey ekspozitsiyasi mazmunini boyitish hamda Markazning xalqaro nufuzini oshirishga xizmat qilishiga ham to‘xtalib o‘tildi.

Olimlarga ilmiy matnlarni maxsus platformaga joylashtirishda texnik va uslubiy imkoniyatlar haqida batafsil tushuntirish berildi, shuningdek, tadqiqot natijalarini eksponatlar, videoloyihalar va elektron mahsulotlar orqali taqdim etish masalalari ham ko‘rib chiqildi.

Yig‘ilish yakunida qayd etilganidek, ilmiy loyiha-tadqiqot matnlarini raqamli platformaga joylashtirish jarayoni nafaqat muzey ekspozitsiyasini mazmunan boyitishga, balki Markazning xalqaro nufuzini oshirishga ham xizmat qiladi. Bu tashabbus kelgusida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganish va ommalashtirish yo‘lida muhim qadam sifatida baholanmoqda.

Islom sivilizatsiyasi markazi
Axborot xizmati

Унда Дин ишлари бўйича қўмита раисининг биринчи ўринбосари Д.Махсудов, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари М.Муҳаммадсидиқов, диний таълим муассасалари раҳбарлари иштирок этди.

Йиғилишда таълим соҳасини янада яхшилаш, кадрлар салоҳиятини ошириш, ўқув-меъёрий ва услубий жиҳатдан такомиллаштириш, мавжуд фанларни, хусусан ижтимоий-гуманитар ва фанларни ўқитиш сифатини юқори босқичга олиб чиқиш, ўқитувчилар методологиясини мустаҳкамлаш, маънавий-маърифий ишларни кучайтириш каби масалалар муҳокама қилинди.

Мажлис давомида таълим муассасалари мисолида амалга оширилиш лозим бўлган масалалар ўртага ташланиб, мавжуд муаммоларни бартараф этиш чоралари бўйича таклиф ва тавсиялар берилди.

***

Joriy yilning 6 may kuni Mir Arab oliy madrasasida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tizimidagi diniy ta’lim muassasalari rahbarlari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi.

Unda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari D.Maxsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari M.Muhammadsidiqov, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari ishtirok etdi.

Yig‘ilishda ta’lim sohasini yanada yaxshilash, kadrlar salohiyatini oshirish, o‘quv-me’yoriy va uslubiy jihatdan takomillashtirish, mavjud fanlarni, xususan ijtimoiy-gumanitar va fanlarni o‘qitish sifatini yuqori bosqichga olib chiqish, o‘qituvchilar metodologiyasini mustahkamlash, ma’naviy-ma’rifiy ishlarni kuchaytirish kabi masalalar muhokama qilindi.

Majlis davomida ta’lim muassasalari misolida amalga oshirilish lozim bo‘lgan masalalar o‘rtaga tashlanib, mavjud muammolarni bartaraf etish choralari bo‘yicha taklif va tavsiyalar berildi.

Йиғилишда масжид мўмин-мусулмонлар ибодат қиладиган жамоат жойи бўлгани туфайли унинг хавфсизлигини таъминлаш доимо долзарб вазифа экани таъкидланди. Жумладан, масжид хонақоҳлари, қўшимча бинолари, таҳоратхоналари ва буларга туташ ҳудудларда техник жиҳатдан осойишталикни таъминлаш устувор масала эканига алоҳида урғу қаратилди.

Муфтий ҳазратлари ҳудудлардаги барча масжидларнинг техник ва ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқлиги, жумладан, иссиқ сув ҳамда иссиқлик энергияси билан таъминлаш тизимлари ва қозонхоналарни тўлиқ  назоратдан ўтказишни тегишли масъулларга топширдилар. Шунингдек, янгидан бунёд этилаётган ва жорий таъмирланаётган жомеларда қурилиш-архитектура меъёрларига эътибор қаратиш зарурлиги алоҳида қайд этилди.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари келгyсида Избоскан туманидаги масжид таҳоратхонасида бўлгани каби бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олиш, масжид маъмуриятининг масъулиятини ошириш, ҳар бир объект ва техник хизмат кўрсатиш қурилмаларига алоҳида жавобгар шахс тайинлаш юзасидан кўрсатмалар бердилар. Шунингдек, мутасадди ташкилотларнинг мунтазам назоратидан ўтказиб туриш муҳимлигини билдирдилар.
Мамлакатимизда жойлашган масжидларда хавфсиз шароит яратиш, иссиқ сув ҳамда иссиқлик энергияси билан таъминлаш талабларини назорат қилишга оид Диний идора бўйруғини бажариш алоҳида таъкидланди.

Баён этилган топшириқ ва кўрсатмалар республиканинг барча худудларидаги имом-хатибларга ҳам етказилиб, ижроси назоратга олингани  маълум қилинди.

Муҳокама қилинган масалалар юзасидан тегишли қарорлар қабул қилинди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

***

Kecha, 1 aprel kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ishtirokida Andijon viloyatidagi tuman-shahar bosh imom-xatiblarining masjidlarda xavfsizlik texnikasiga rioya qilishga bag‘ishlangan navbatdan tashqari yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Yig‘ilishda masjid mo‘min-musulmonlar ibodat qiladigan jamoat joyi bo‘lgani tufayli uning xavfsizligini ta’minlash doimo dolzarb vazifa ekani ta’kidlandi. Jumladan, masjid xonaqohlari, qo‘shimcha binolari, tahoratxonalari va bularga tutash hududlarda texnik jihatdan osoyishtalikni ta’minlash ustuvor masala ekaniga alohida urg‘u qaratildi.

Muftiy hazratlari hududlardagi barcha masjidlarning texnik va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligi, jumladan, issiq suv hamda issiqlik energiyasi bilan ta’minlash tizimlari va qozonxonalarni to‘liq  nazoratdan o‘tkazishni tegishli mas’ullarga topshirdilar. Shuningdek, yangidan bunyod etilayotgan va joriy ta’mirlanayotgan jomelarda qurilish-arxitektura me’yorlariga e’tibor qaratish zarurligi alohida qayd etildi.

Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari kelgysida Izboskan tumanidagi masjid tahoratxonasida bo‘lgani kabi baxtsiz hodisalarning oldini olish, masjid ma’muriyatining mas’uliyatini oshirish, har bir obyekt va texnik xizmat ko‘rsatish qurilmalariga alohida javobgar shaxs tayinlash yuzasidan ko‘rsatmalar berdilar. Shuningdek, mutasaddi tashkilotlarning muntazam nazoratidan o‘tkazib turish muhimligini bildirdilar.
Mamlakatimizda joylashgan masjidlarda xavfsiz sharoit yaratish, issiq suv hamda issiqlik energiyasi bilan ta’minlash talablarini nazorat qilishga oid Diniy idora bo‘yrug‘ini bajarish alohida ta’kidlandi.

Bayon etilgan topshiriq va ko‘rsatmalar respublikaning barcha xududlaridagi imom-xatiblarga ham yetkazilib, ijrosi nazoratga olingani  ma’lum qilindi.

Muhokama qilingan masalalar yuzasidan tegishli qarorlar qabul qilindi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Давлатимиз раҳбари ўз нутқида коррупция ислоҳотлар йўлидаги энг катта тўсиқ ва ғов эканини таъкидлади.

Шу боис сўнгги йилларда бу иллатга қарши курашиш бўйича қонунлар қабул қилиниб, янги тизим яратилди. Парламент палаталарида масъул қўмиталар, Коррупцияга қарши курашиш миллий кенгаши ва Агентлик ташкил қилинди.

Энг муҳими, жамиятда коррупция муаммосини жамоатчилик муҳокамасига олиб чиқадиган очиқ тизим, очиқ муҳит яратилди. Айниқса, оммавий ахборот воситаларининг бу борадаги ўрни ва таъсири ортиб бормоқда.

Аввало, коррупциянинг омилларига қарши курашилмоқда. Масалан, ерни ҳоким қарори билан ажратишдан тўлиқ воз кечиб, аукцион тизимига ўтказилгани натижасида бу тизим халқчил бўлди. “Шаффоф қурилиш” дастури жорий этилганидан кейин бу соҳада ҳам ижобий ўзгаришлар сезилди.

Давлат харидлари бўйича қонун қабул қилингани, танлов ва тендер рақамлашиб, соғлом рақобат бўлгани учун ўтган йили 14 триллион сўм бюджет маблағи тежалди.

Бугунга келиб, барча банклар 100 миллион сўмгача маиший кредитларни инсон омилисиз 5 дақиқа ичида онлайн бераяпти. Натижада олдин бу иш билан шуғулланган минглаб банкирлар энди маҳаллага тушиб, одамларга лойиҳа, кредит таклиф қилиб, мижозини кўпайтириш билан ишлаяпти.

Мактабгача ва мактаб таълими тизимида 10 дан ортиқ хизмат турлари тўлиқ электрон шаклга ўтказилди. Бу соҳада мурожаатлар сони 2,5 каррага камайди.

Олий таълим тизими ҳам рақамлаштирилди. Аввал тест топшириб, тўплаган баллига қараб, кейин олийгоҳни танлаш жорий қилинди. 35 турдаги ҳужжатларни инсон омилисиз олишга ўтилгани учун соҳадаги мурожаатлар 2,2 баравар камайди.

Йўл ҳаракати хавфсизлиги инспектори “боди-камера”да хизмат ўтаётгани, авторақамлар аукционда сотилаётгани, қоғоздаги баённома йўқ бўлгани учун коррупция омиллари кескин камайди.

Аҳоли ва тадбиркорларга “халқ хизматидаги давлат” тамойили асосида хизмат кўрсатиш йўлга қўйилди. Хусусан, 120 турдаги ҳужжатларни талаб қилиш, 160 дан ортиқ лицензия ва рухсатномалар бекор қилинди. Натижада 200 мингга яқин янги тадбиркорлар бозорга кириб келди. Чет эл иштирокидаги корхоналар қарийб 5 карра ошиб, 23 мингга яқинлашди.

Электрон давлат хизматлари сони 15 карра ортиб, 721 тага етди, улардан фойдаланувчилар эса, 11 миллиондан ошди.

Энг муҳими, булар орқали аҳоли, тадбиркорлар, хорижий ҳамкорларимиз, халқаро ташкилотлар ва инвесторларнинг ислоҳотларга ишончи мустаҳкамланди. Сўнгги етти йилда 120 миллиард доллардан ортиқ инвестиция киргани, иқтисодиётимиз 2 карра ўсиб, ўтган йили 115 миллиард долларга етгани бунинг исботи.

Президент коррупцияга қарши курашиш доимий жараён эканини айтиб, бу борадаги долзарб масалаларни ва келгуси вазифаларни кўрсатиб ўтди.

Ҳуқуқ-тартибот идоралари, асосан, коррупцияни аниқлаш ва жазолаш билан ишлаб, коррупциявий омилларни таг-томири билан йўқотадиган превентив чоралар эътиборсиз қолаётгани қайд этилди.

Шу боис Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг иш услуби ўзгартирилиши белгиланди. Бунинг учун, тажриба тариқасида 5 та – Соғлиқни сақлаш, Қурилиш, Сув хўжалиги вазирликлари, Нефтегаз ва Сувтаъминот жамиятларининг комплаенс назорати агентликка ўтказилади.

Шунингдек, туманлар даражасига тушиб, маиший ва тизимли коррупция омилларини чуқур ўрганади. Таҳлиллар асосида аниқ чораларни ишлаб чиқиб, Миллий кенгашга тақдим этади.

Коррупциявий жиноятларнинг 75 фоизи туман ва маҳаллада маиший коррупция шаклида содир этилаяпти. Шу боис энди Коррупцияга қарши курашиш ҳудудий кенгашлари таркиби тўлиқ янгиланади. Уларга вилоят халқ депутатлари кенгаши раислари бош бўлади.

Ҳудудий кенгашлар коррупциявий омилларни аниқлаб, уларга барҳам бериш учун қонунчиликни ўзгартириш, жазо муқаррарлигини таъминлаш бўйича Миллий кенгашга таклиф киритади.

Бундан саккиз йил аввал ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўйича секторлар фаолияти йўлга қўйилган эди. Бу тизим ижтимоий-иқтисодий муаммоларни ҳал этишга кўмаклашди. Шу билан бирга, сўнгги йилларда ҳудудлар салоҳияти ошди.

Шу боис энди прокурор, ички ишлар ва солиқ раҳбарлари секторлар фаолияти билан шуғулланмаслиги белгиланди. Жиноятчиликнинг олдини олиш, унга қарши курашиш бўйича қўшимча вазифалар қўйилди.

Давлат харидларида коррупциянинг олдини олиш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Шу мақсадда Эксперт комиссияси тузилади. Илғор тажриба асосида давлат харидларида товарларнинг ўртача бозор нархлари кўриниб турадиган электрон платформа яратилади. Бунда, давлат харидларида сотиб олинадиган товар ва хизматлар нархи ўртача бозор нархидан кўпи билан 20 фоиздан ошмаслиги шарт. Ушбу талабни бузганлик учун қонун билан жавобгарлик ва жарималар жорий қилинади.

Бюджет ва бюджетдан ташқари маблағ ҳисобидан асосий воситаларни харид қилиш бўйича талаблар ҳам кучайтирилиши белгиланди. Давлат идораларининг харидларида мамлакатимизда ишлаб чиқарилаётган транспорт ва мебелга устуворлик бериш зарурлиги қайд этилди. Йирик лойиҳаларни юқори даражадаги коррупцияга қарши стандартлардан келиб чиқиб баҳолаш талаби қўйилди.

Коррупциянинг олдини олиш – давлат хизматига профессионал ва фидойи кадрларни танлаш ҳамда уларни “ҳалоллик вакцинаси” билан эмлашдан бошланади. Шу боис ишга олишдаги тартиб ва ёндашувларни такомиллаштириш бўйича топшириқлар берилди.

Давлат хизматчилари даромадини декларациялашга оид қонун зарурати қайд этилиб, унинг лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасига қўйилиши белгиланди.

Фикри тоза, коррупцияга тоқатсиз янги авлодни тарбиялаш мақсадида таълим масканларида ҳалоллик ғояларини сингдириш, уларнинг ташаббусларини қўллаб-қувватлаш муҳимлиги кўрсатиб ўтилди.

Давлатимиз раҳбари нутқида жамоатчиликка мурожаат қилиб, коррупцияга қарши курашиш умуммиллий вазифа, ҳар бир ватанпарвар юртдошимизнинг виждон иши эканини таъкидлади.

– Ҳаммамиз ягона куч бўлиб ҳаракат қилсак, албатта, катта ижобий самарага эришамиз. Шу боис маҳалла фаоллари, нуронийлар, зиёлилар, ёзувчи ва шоирлар, санъат ва маданият ходимлари, тадбиркорлар, таниқли шахслар, раҳбарлар, депутат ва сенаторлар – умуман бутун жамоатчилик бирлашиб, коррупцияга “жамият танасидаги саратон” сифатида қараши керак, – деди Шавкат Мирзиёев.

Йиғилишда парламент ва ҳукумат аъзолари, жамоатчилик вакиллари билан мулоқот бўлди.

Умуман, илк маротаба бундай тарзда йиғилиш ўтказилиши коррупцияга қарши кучли сиёсий иродани намоён этди. Давлатимиз раҳбари 55 та аниқ мақсадга йўналтирилган ташаббусларни илгари сурди.

Улар доирасида 5 та қонун, 12 та фармон ва қарорлар ишлаб чиқилади. Коррупцияга қарши курашишда парламент, Миллий ва ҳудудий кенгашлар, фуқаролик жамияти институтларининг роли оширилади.

Коррупцияга қарши курашишнинг ҳуқуқий асослари кучаяди. Декларациялаш, ноқонуний бойлик орттиришга оид янги тартиблар киритилиши натижасида коррупция омиллари чекланади. Коррупцияга қарши курашиш агентлиги, ташкилотлардаги ички назорат тузилмалари фаолияти кучайтирилади.

Маиший коррупцияга қарши курашиш бўйича вазирлик, идоралар раҳбарлари масъулияти оширилади. Давлат хизматлари даражасини аҳоли баҳолайдиган тизим қилинади, энг ёмон кўрсаткичга эга соҳа раҳбарлари бўйича чора кўрилади.

Назорат инспекциялари мустақиллиги оширилади. Йирик инвестиция лойиҳаларида, аукционларда коррупциянинг олдини олувчи механизмлар жорий этилади.

Давлат харидлари тартибга солиниши, тўғридан-тўғри харидлар чекланиши ҳисобига бюджет маблағлари тежалиши таъминланади. Давлат пулини мақсадсиз сарфлаш ҳолатларига барҳам берилади.

Секторлардан озод бўлган куч ва воситалар жиноятчиликка қарши курашишга сафарбар этилиб, жамиятда барқарорлик муҳити ва одамларнинг розилиги ортади. Ноқонуний текширувлар устидан прокурор назорати кучайтирилиши орқали жойларда бизнес ва инвестиция муҳити яхшиланади.

Эришилган натижалар халқаро рейтингларда мамлакатимиз ўрнини яхшилайди. 2027 йилда UNCAC конференцияси мезбонлигига Ўзбекистон номзодини маъқуллаш учун замин ҳозирлайди.

Энг муҳим, аҳолининг, айниқса, ёшларнинг ҳуқуқий онги юксалтирилиб, жамиятда коррупцияга қарши курашишга дахлдорлик шаклланади.

Йиғилишда имомлар томонидан кўплаб ижобий ишлар амалга оширилаётгани, имом-хатиблар шариат ходими сифатида халқимиз диний эҳтиёжини қондириш ва хайрия ишларини кенг кўламда адо этаётганларини эътирорф этилиши билан бирга айрим имом-хатиблар фаолиятида камчиликлар кўзга ташланаётгани, улар ўзларини ислоҳ қилишлари кераклиги алоҳида қайд этилди. Улар ўз устиларида ишлаши, билим ва кўникмаларини орттириши, тажрибали имомлар ёш имомларни ҳар жиҳатдан қўллаб-қувватлаши, ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигини таъминлашда фаол бўлиши ҳамда имомлар жамиятда намуна бўлиши лозимлиги таъкидланди.

Шунингдек, Давлат раҳбари раислигида ижтимоий ҳимоя соҳасидаги ишлар натижадорлиги ва 2025 йил учун устувор вазифалар муҳокамаси юзасидан ўтказилган йиғилишда муфтий ҳазратлари томонларидан айтилган фикрлар эътироф этилиб, одамларга қалбига хурсандчилик киритиш, муҳтож ва қийналганга ёрдам бериш улкан савоб эканини билдириш баробарида имом-хатиблар бу борада ҳам фаол ва намуна бўлишлари айтилди.

***

Shu yil, 18 dekabr kuni Farg‘ona viloyati vakilligida shahar-tuman bosh imom-xatiblari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Yig‘ilishni viloyat bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev olib bordi. Unda joriy yil davomida soha xodimlari tomonidan amalga oshirilgan ishlar muhokama qilindi.

Yig‘ilishda imomlar tomonidan ko‘plab ijobiy ishlar amalga oshirilayotgani, imom-xatiblar shariat xodimi sifatida xalqimiz diniy ehtiyojini qondirish va xayriya ishlarini keng ko‘lamda ado etayotganlarini e’tirorf etilishi bilan birga ayrim imom-xatiblar faoliyatida kamchiliklar ko‘zga tashlanayotgani, ular o‘zlarini isloh qilishlari kerakligi alohida qayd etildi. Ular o‘z ustilarida ishlashi, bilim va ko‘nikmalarini orttirishi, tajribali imomlar yosh imomlarni har jihatdan qo‘llab-quvvatlashi, ijtimoiy-ma’naviy muhit barqarorligini ta’minlashda faol bo‘lishi hamda imomlar jamiyatda namuna bo‘lishi lozimligi ta’kidlandi.

Shuningdek, Davlat rahbari raisligida ijtimoiy himoya sohasidagi ishlar natijadorligi va 2025 yil uchun ustuvor vazifalar muhokamasi yuzasidan o‘tkazilgan yig‘ilishda muftiy hazratlari tomonlaridan aytilgan fikrlar e’tirof etilib, odamlarga qalbiga xursandchilik kiritish, muhtoj va qiynalganga yordam berish ulkan savob ekanini bildirish barobarida imom-xatiblar bu borada ham faol va namuna bo‘lishlari aytildi.

Қуръон тиловати билан бошланган мажлисда 2024 йилги иш фаолият натижалари ва келгусидаги режалар таҳлил қилинди. Шунингдек, Адлия вазирлиги ва унинг ҳудудий бошқармалари томонидан тақдим этилган маълумотномалар муҳокама этилди.

Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари йиғилишда давлатимиз раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган диний-маърифий ислоҳотлар, янги очилган масжид-мадрасалар ва қайта қурилган жомелар, Фатво маркази савол-жавоблари, мадрасаларлар илмий салоҳиятини такомиллаштириш, имом-хатиблар касб-маҳоратини ошириш ва эҳтиёжманд оилаларга ёрдам кўрсатиш ишлари тўғрисида ахборот бердилар.

Йиғилишда тизимдаги соҳа ходимларининг лавозим йўриқномалари, ҳужжат юритиши, меҳнат қонунчилиги, молия-хўжалик ва устав фаолиятига оид хато-камчиликлари танқид қилинди. Шунингдек, белгиланган тартиб-қоидаларга риоя этмаганларга тегишли чоралар кўрилгани айтилди.

Муфтий ҳазратлари юртимиз аҳолиси ҳуқуқий давлат ва қонун устувор бўлган жамиятда истиқомат қилишини таъкидлаш баробарида соҳа ходимларига бундай дедилар: “Жамиятда ким қандай мартаба ва мақомда бўлишидан қатъи назар қонун-қоидаларга амал қилиши шарт. Қонунга итоат – раҳбарга итоат, бу эса динимиз талабидир”.

Мажлисда имом-хатиблар фаолиятини ривожлантириш, мўмин-мусулмонлар эҳтиёжини таъминлаш, ижтимоий-маънавий муҳитни яхшилаш ва бугунги давр талабларига жавоб бериш юзасидан чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқиш каби вазифалар топширилди.

Шунингдек, имом-хатиблар масъулиятини ошириш ва меҳнат фаолиятини таҳлил қилиш учун СPI баҳолаш мезонини жорий этиш, келгусида имом-хатибларни рағбатлантириш, лавозимини кўтариш ёки таъсир чораларини кўришда мазкур тизим асос бўлиши қайд этилди.

Йиғилиш якунида тегишли қарорлар қабул қилинди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

***

Shu yil, 12 dekabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari raisligida Ulamolar Kengashi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Unda Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti qozisi, viloyatlar hamda Toshkent shahar bosh imom-xatiblari, tajribali ulamolar va diniy ta’lim muassasalari rahbarlari ishtirok etdi.

Qur’on tilovati bilan boshlangan majlisda 2024 yilgi ish faoliyat natijalari va kelgusidagi rejalar tahlil qilindi. Shuningdek, Adliya vazirligi va uning hududiy boshqarmalari tomonidan taqdim etilgan ma’lumotnomalar muhokama etildi.

Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari yig‘ilishda davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan diniy-ma’rifiy islohotlar, yangi ochilgan masjid-madrasalar va qayta qurilgan jomelar, Fatvo markazi savol-javoblari, madrasalarlar ilmiy salohiyatini takomillashtirish, imom-xatiblar kasb-mahoratini oshirish va ehtiyojmand oilalarga yordam ko‘rsatish ishlari to‘g‘risida axborot berdilar.

Yig‘ilishda tizimdagi soha xodimlarining lavozim yo‘riqnomalari, hujjat yuritishi, mehnat qonunchiligi, moliya-xo‘jalik va ustav faoliyatiga oid xato-kamchiliklari tanqid qilindi. Shuningdek, belgilangan tartib-qoidalarga rioya etmaganlarga tegishli choralar ko‘rilgani aytildi.

Muftiy hazratlari yurtimiz aholisi huquqiy davlat va qonun ustuvor bo‘lgan jamiyatda istiqomat qilishini ta’kidlash barobarida soha xodimlariga bunday dedilar: “Jamiyatda kim qanday martaba va maqomda bo‘lishidan qat’i nazar qonun-qoidalarga amal qilishi shart. Qonunga itoat – rahbarga itoat, bu esa dinimiz talabidir”.

Majlisda imom-xatiblar faoliyatini rivojlantirish, mo‘min-musulmonlar ehtiyojini ta’minlash, ijtimoiy-ma’naviy muhitni yaxshilash va bugungi davr talablariga javob berish yuzasidan chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish kabi vazifalar topshirildi.

Shuningdek, imom-xatiblar mas’uliyatini oshirish va mehnat faoliyatini tahlil qilish uchun SPI baholash mezonini joriy etish, kelgusida imom-xatiblarni rag‘batlantirish, lavozimini ko‘tarish yoki ta’sir choralarini ko‘rishda mazkur tizim asos bo‘lishi qayd etildi.

Yig‘ilish yakunida tegishli qarorlar qabul qilindi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati