Унда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари Зайниддин домла Эшонқулов, бўлим бошлиқлари Исломиддин Зуҳриддинов, Музаффар Камолов,Тошкент шаҳар бош имом-хатиби ўринбосарлари, туманлар бош имом-хатиблари ва масжидлар имом-домлалари қатнашди.

Тақдимот жараёнида асарнинг мазмун-моҳияти, унда кўтарилган ғоялар ва жамият ҳаётидаги аҳамияти хусусида атрофлича фикр алмашилди. Сўзга чиққанлар бу каби асарлар одамийлик, меҳр-оқибат ва масъулият туйғуларини мустаҳкамлашда муҳим аҳамият касб этишини алоҳида таъкидладилар.

Айтиб ўтилганидек, китобда ислом таълимотига кўра инсоннинг ҳақиқий қадри унинг ташқи кўриниши, бойлиги ёки мансаби билан эмас, балки қалб поклиги, нияти, одоб-ахлоқи ва эзгу амаллари билан ўлчаниши Қуръон ва суннат асосида ёритиб берилган. Асарда инсон қадри, тарбия, илм-маърифат, соғлом турмуш тарзи, ҳалол меҳнат ва касб-ҳунарнинг ҳаётдаги ўрни содда ва халқчил услубда баён этилган.

Китоб кенг китобхонлар оммаси учун мўлжалланган бўлиб, у инсонни англаш, унинг қадр-қимматини асраш ва жамиятда соғлом маънавий муҳитни шакллантиришга хизмат қилади.

***

Poytaxtimiz imom-xatiblari ishtirokida Oʻzbеkiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari qalamiga mansub “Inson qadri” asarining taqdimoti boʻlib oʻtdi.

Unda Oʻzbеkiston musulmonlari idorasi raisi oʻrinbosari Zayniddin domla Eshonqulov, boʻlim boshliqlari Islomiddin Zuhriddinov, Muzaffar Kamolov,Toshkеnt shahar bosh imom-xatibi oʻrinbosarlari, tumanlar bosh imom-xatiblari va masjidlar imom-domlalari qatnashdi.

Taqdimot jarayonida asarning mazmun-mohiyati, unda koʻtarilgan gʻoyalar va jamiyat hayotidagi ahamiyati xususida atroflicha fikr almashildi. Soʻzga chiqqanlar bu kabi asarlar odamiylik, mеhr-oqibat va mas’uliyat tuygʻularini mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etishini alohida ta’kidladilar.

Aytib oʻtilganidеk, kitobda islom ta’limotiga koʻra insonning haqiqiy qadri uning tashqi koʻrinishi, boyligi yoki mansabi bilan emas, balki qalb pokligi, niyati, odob-axloqi va ezgu amallari bilan oʻlchanishi Qur’on va sunnat asosida yoritib bеrilgan. Asarda inson qadri, tarbiya, ilm-ma’rifat, sogʻlom turmush tarzi, halol mеhnat va kasb-hunarning hayotdagi oʻrni sodda va xalqchil uslubda bayon etilgan.

Kitob kеng kitobxonlar ommasi uchun moʻljallangan boʻlib, u insonni anglash, uning qadr-qimmatini asrash va jamiyatda sogʻlom ma’naviy muhitni shakllantirishga xizmat qiladi.

Конференция Қуръони карим тиловати ва “Оила – халқ юраги” номли видеолавҳа намойиши билан бошланди. Очилиш маросимида БАА Бағрикенглик ва бирдамликда яшаш вазири Шайх Наҳаён бин Муборак Ол Наҳаён, Амирликлар Фатво Кенгаши раиси Абдуллоҳ бин Байя, Марокаш подшоҳлиги Вақфлар ва Ислом ишлари вазири доктор Аҳмад Тавфиқ, Амирликлар Ислом ишлари, вақф ва закот бош бошқармаси раиси, доктор Умар Ҳабтур ад-Диръий, Мавритания фатво кенгаши раиси, доктор Аслам бин Саййид Мустафо, таниқли уламолар, машҳур муфтийлар ва илмий-тадқиқотчилар каби 300 нафардан зиёд иштирокчи қатнашди.

Сўзга чиққан нотиқлар Ислом динида оила мустаҳкамлигига катта эътибор қаратилиши баробарида бугунги кунда оила масаласига янада жиддий аҳамият қаратишга катта урғу беришди.

Жумладан, шариат буюрганидек, инсон насл-насабини сақлаш, силаи раҳм қилиш, ота-онани эъзозлаш, жуфти ҳалолига эътиром кўрсатиш, фарзандларни яхши тарбиялаш сингари муҳим вазифаларни кенг тарғиб этиш, ҳозирги хавф-хатарлар даврида оилани мустаҳкамлаш, унинг жамият ривожидаги ўрни, бирдамлик манбаи эканини тушунтириш каби масалалар ҳақида сўз борди.

Шунингдек, рақамли технологиялар ва сунъий интеллект ривожланган паллада оилавий ришталарни муҳофаза қилиш ва мазкур тараққиёт имкониятларидан унумли фойдаланиш зарурлиги, давр талабидан келиб чиққан ҳолда замонавий таҳдидларга жавоб берадиган, оила қадриятларини асраб-авайлайдиган, унинг саодатини таъминлайдиган долзарб фатволар ишлаб чиқиш лозимлиги таъкидланди.

Анжуман давом этмоқда.

***

Kecha, 15 dekabr kuni Birlashgan Arab Amirliklari Prezidenti tashabbusi bilan 2026 yil “Mustahkam oila yili” deb e’lon qilinishi munosabati bilan oila qadriyatlarini mustahkamlashga bag‘ishlangan xalqaro anjuman boshlandi. Unda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari boshchiligidagi delegatsiya ishtirok etmoqda.

Konferensiya Qur’oni karim tilovati va “Oila – xalq yuragi” nomli videolavha namoyishi bilan boshlandi. Ochilish marosimida BAA Bag‘rikenglik va birdamlikda yashash vaziri Shayx Nahayon bin Muborak Ol Nahayon, Amirliklar Fatvo Kengashi raisi Abdulloh bin Bayya, Marokash podshohligi Vaqflar va Islom ishlari vaziri doktor Ahmad Tavfiq, Amirliklar Islom ishlari, vaqf va zakot bosh boshqarmasi raisi, doktor Umar Habtur ad-Dir’iy, Mavritaniya fatvo kengashi raisi, doktor Aslam bin Sayyid Mustafo, taniqli ulamolar, mashhur muftiylar va ilmiy-tadqiqotchilar kabi 300 nafardan ziyod ishtirokchi qatnashdi.

So‘zga chiqqan notiqlar Islom dinida oila mustahkamligiga katta e’tibor qaratilishi barobarida bugungi kunda oila masalasiga yanada jiddiy ahamiyat qaratishga katta urg‘u berishdi.

Jumladan, shariat buyurganidek, inson nasl-nasabini saqlash, silai rahm qilish, ota-onani e’zozlash, jufti haloliga e’tirom ko‘rsatish, farzandlarni yaxshi tarbiyalash singari muhim vazifalarni keng targ‘ib etish, hozirgi xavf-xatarlar davrida oilani mustahkamlash, uning jamiyat rivojidagi o‘rni, birdamlik manbai ekanini tushuntirish kabi masalalar haqida so‘z bordi.

Shuningdek, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt rivojlangan pallada oilaviy rishtalarni muhofaza qilish va mazkur taraqqiyot imkoniyatlaridan unumli foydalanish zarurligi, davr talabidan kelib chiqqan holda zamonaviy tahdidlarga javob beradigan, oila qadriyatlarini asrab-avaylaydigan, uning saodatini ta’minlaydigan dolzarb fatvolar ishlab chiqish lozimligi ta’kidlandi.

Anjuman davom etmoqda.

Учрашувда таълим ва илм-фан соҳасидаги қатор қўшма ташаббуслар муҳокама қилинди. Жумладан, қуйидаги йўналишларда ҳамкорликни кучайтириш масалалари кўриб чиқилди:

• уламолар ва мутахассислар ўртасида тажриба алмашинув дастурларини йўлга қўйиш;
• ўзбек талабаларининг Ал-Азҳарда таълим олишини қўллаб-қувватлаш;
• қўшма илмий-тадқиқот лойиҳаларини амалга ошириш;
• конференциялар, мастер-класслар ва ўқув семинарларини ташкил этиш.

Ўзбекистон томони учрашув давомида мамлакатда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, экстремизм ва радикал ғояларнинг олдини олиш юзасидан кўрилаётган чора-тадбирлар, шунингдек, ёшлар билан ишлашда маърифатнинг ўрни ҳақида маълумот берди.

Шайх Аҳмад ат-Таййиб Ўзбекистон билан ҳамкорликни тарихан муҳим алоқа сифатида баҳолаб, икки мамлакат ўртасидаги илмий ва таълимий муносабатларни янада чуқурлаштириш зарурлигини таъкидлади.

Учрашув якунида томонлар келгусида:

• қўшма илмий лойиҳаларни амалга ошириш;
• академик алмашинув дастурларини йўлга қўйиш;
• талабалар ва мутахассислар учун қўшимча грантлар ажратиш;
• маърифий тадбирларини мунтазам ўтказиш бӯйича келишиб олганини билдирди.

Тайёрлаган: Отабек Матназаров

***

Misrdagi islom olamining nufuzli ilmiy-diniy markazi — Al-Azhar rahbariyati O‘zbekiston bilan ilmiy va ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada kengaytirishga tayyorligini bildirdi. Bosh imom shayx Ahmad at-Tayyib O‘zbekiston delegatsiyasi bilan uchrashuvda ikki tomonlama ilmiy loyihalarni yo‘lga qo‘yish muhimligini ta’kidladi.

Uchrashuvda ta’lim va ilm-fan sohasidagi qator qo‘shma tashabbuslar muhokama qilindi. Jumladan, quyidagi yo‘nalishlarda hamkorlikni kuchaytirish masalalari ko‘rib chiqildi:

• ulamolar va mutaxassislar o‘rtasida tajriba almashinuv dasturlarini yo‘lga qo‘yish;
• o‘zbek talabalarining Al-Azharda ta’lim olishini qo‘llab-quvvatlash;
• qo‘shma ilmiy-tadqiqot loyihalarini amalga oshirish;
• konferensiyalar, master-klasslar va o‘quv seminarlarini tashkil etish.

O‘zbekiston tomoni uchrashuv davomida mamlakatda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, ekstremizm va radikal g‘oyalarning oldini olish yuzasidan ko‘rilayotgan chora-tadbirlar, shuningdek, yoshlar bilan ishlashda ma’rifatning o‘rni haqida ma’lumot berdi.

Shayx Ahmad at-Tayyib O‘zbekiston bilan hamkorlikni tarixan muhim aloqa sifatida baholab, ikki mamlakat o‘rtasidagi ilmiy va ta’limiy munosabatlarni yanada chuqurlashtirish zarurligini ta’kidladi.

Uchrashuv yakunida tomonlar kelgusida:

• qo‘shma ilmiy loyihalarni amalga oshirish;
• akademik almashinuv dasturlarini yo‘lga qo‘yish;
• talabalar va mutaxassislar uchun qo‘shimcha grantlar ajratish;
• ma’rifiy tadbirlarini muntazam o‘tkazish bo‘yicha kelishib olganini bildirdi.

Tayyorlagan: Otabek Matnazarov

Бу сана алоҳида белгилангани бежиз эмас. Бу кун жамият, иқтисодиёт ва давлат бошқарувига жиддий хавф солувчи иллат саналмиш коррупцияни ёдга солиш, унинг оқибатларини яна бир бор англаш, энг муҳими эса унга қарши қатъий курашишда ҳар бир киши масъул эканини эслатиб туриш учун нишонланади.

Тарихга назар солсак, 2003 йил 9 декабрда Мексиканинг Мерида шаҳрида БМТ ташаббуси билан ўтказилган халқаро конференцияда 100 дан ортиқ давлат “Коррупцияга қарши халқаро конвенция”ни имзолаб, глобал миқёсда бирлашган ҳолда ҳаракат қилишга келишиб олган. Коррупция тақдири бир давлат муаммоси эмас, балки бутун дунё хавфсизлиги ва барқарор ривожланиши билан боғлиқ масала.

Шу конференциянинг биринчи куни Халқаро коррупцияга қарши кураш куни сифатида эълон қилинди. 2004 йилдан буён дунё мамлакатлари ушбу санани жамоатчиликни хабардор қилиш, муҳокама маданиятини кучайтириш ва соҳага доир чора-тадбирларни тизимлилаштириш мақсадида нишонлаб келмоқда.

Резолюцияда таъкидланишича, бу куннинг асосий мақсади коррупциянинг туб моҳиятини чуқур англаш, уни олдини олиш чораларини мустаҳкамлаш ва барча даражада қатъий курашишдир.

Ўзбекистонда ҳам коррупцияга қарши курашиш давлат сиёсатининг энг устувор йўналишларидан бири сифатида белгиланган. Сўнгги йилларда барча соҳаларда очиқлик, шаффофлик, ҳисобдорлик тамойилларини кучайтириш, бюрократик тўсиқларни қисқартириш, “яширин иқтисодиёт”га чек қўйиш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда.

Давлат ва жамият ҳаётида рақамлаштириш жараёнлари тезлашиб, хизматларни электрон шаклга ўтказиш коррупциявий омилларни камайтиришда муҳим воситага айланди. Энг муҳими, коррупция билан кураш фақат давлат муассасалари ёки алоҳида идоралар вазифаси эмас. Бу ҳар бир фуқаронинг фуқаролик бурчидир.

Агар ҳар биримиз қонунларга риоя қилсак, шаффофликни талаб қилсак ва ҳуқуқий маданиятимизни оширсак, жамиятни ривожлантиришга улкан ҳисса қўшган бўламиз.

Баҳодир Киргизов,
“Микрокредитбанк” акциядорлик тижорат банки
Коррупцияга қарши назорат департаменти директори,
UzA.

***

9 dekabr – Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurash kuni

Bu sana alohida belgilangani bejiz emas. Bu kun jamiyat, iqtisodiyot va davlat boshqaruviga jiddiy xavf soluvchi illat sanalmish korrupsiyani yodga solish, uning oqibatlarini yana bir bor anglash, eng muhimi esa unga qarshi qat’iy kurashishda har bir kishi mas’ul ekanini eslatib turish uchun nishonlanadi.

Tarixga nazar solsak, 2003 yil 9 dekabrda Meksikaning Merida shahrida BMT tashabbusi bilan o‘tkazilgan xalqaro konferensiyada 100 dan ortiq davlat “Korrupsiyaga qarshi xalqaro konvensiya”ni imzolab, global miqyosda birlashgan holda harakat qilishga kelishib olgan. Korrupsiya taqdiri bir davlat muammosi emas, balki butun dunyo xavfsizligi va barqaror rivojlanishi bilan bog‘liq masala.

Shu konferensiyaning birinchi kuni Xalqaro korrupsiyaga qarshi kurash kuni sifatida e’lon qilindi. 2004 yildan buyon dunyo mamlakatlari ushbu sanani jamoatchilikni xabardor qilish, muhokama madaniyatini kuchaytirish va sohaga doir chora-tadbirlarni tizimlilashtirish maqsadida nishonlab kelmoqda.

Rezolyutsiyada ta’kidlanishicha, bu kunning asosiy maqsadi korrupsiyaning tub mohiyatini chuqur anglash, uni oldini olish choralarini mustahkamlash va barcha darajada qat’iy kurashishdir.

O‘zbekistonda ham korrupsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan. So‘nggi yillarda barcha sohalarda ochiqlik, shaffoflik, hisobdorlik tamoyillarini kuchaytirish, byurokratik to‘siqlarni qisqartirish, “yashirin iqtisodiyot”ga chek qo‘yish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Davlat va jamiyat hayotida raqamlashtirish jarayonlari tezlashib, xizmatlarni elektron shaklga o‘tkazish korrupsiyaviy omillarni kamaytirishda muhim vositaga aylandi. Eng muhimi, korrupsiya bilan kurash faqat davlat muassasalari yoki alohida idoralar vazifasi emas. Bu har bir fuqaroning fuqarolik burchidir.

Agar har birimiz qonunlarga rioya qilsak, shaffoflikni talab qilsak va huquqiy madaniyatimizni oshirsak, jamiyatni rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bo‘lamiz.

Bahodir Kirgizov,
“Mikrokreditbank” aksiyadorlik tijorat banki
Korrupsiyaga qarshi nazorat departamenti direktori,
UzA.

Вилоят ҳокимлигида бўлиб ўтган тадбирда мазкур кўкрак нишони ўз эгаларига топширилди.

Вилоят ҳокими Хайрулло Бозоров юртимиз равнақи ва маънавий муҳит барқарорлигини мустаҳкамлаш йўлида фидокорона меҳнат қилаётган юртдошларимизга муваффақиятлар тилаб, кўкрак нишонларини эгаларига топширди.

***

Mamlakatimizda tinchlik, hamjihatlikni asrash, milliy totuvlik, konfessiyalararo bag‘rikenglik yo‘nalishida samarali mehnat qilayotgan fidoyi insonlarni e’tirof etish maqsadida bir guruh yurtdoshlarimiz “Diniy bag‘rikenglik” ko‘krak nishoni bilan taqdirlandi. Ular orasida 5 nafar viloyatimiz vakillari ham bor.

Viloyat hokimligida bo‘lib o‘tgan tadbirda mazkur ko‘krak nishoni o‘z egalariga topshirildi.

Viloyat hokimi Xayrullo Bozorov yurtimiz ravnaqi va ma’naviy muhit barqarorligini mustahkamlash yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan yurtdoshlarimizga muvaffaqiyatlar tilab, ko‘krak nishonlarini egalariga topshirdi.

Танловда диний соҳа ходимларининг ҳуқуқий саводхонлиги, Конституция ҳақидаги билимлари синовдан ўтказилди.

Танловда ғолиблар аниқланиб, улага эсдалик совғалари ҳамда Ҳаж ва Умрага (гуруҳ раҳбари бўлиб) йўлланмалар берилди.

Ғолиблар:
1. Зангиота тумани “Садр ота” жоме масжиди имом-хатиби Иззатиллаев Файзуллоҳ домла Ҳаж;
2. Тошкент тумани “Айри ота” жоме масжиди имом ноиби Султонов Абу Бакр домла Ҳаж;
3. Бўстонлиқ тумани “Мулла Пўлат ота” жоме масжиди имом-хатиби Исомов Ниғматилла домла Умра;
4. Олмалиқ шаҳар “Ҳилол” жоме масжиди имом ноиби Муйдинхонов Сайидмуҳаммадхон домла Умра йўлланмасини (гуруҳ раҳбари бўлиб) қўлга киритди.

Фурсатдан фойдаланиб, барча ғолибларни самимий қутлаймиз.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Тошкент вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

Toshkent viloyatida 8 dekabr – O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilingan kun munosabati bilan viloyat imom-xatiblari va noiblari o‘rtasida “Siz qonunni bilasizmi?” mavzusida ko‘rik-tanlov bo‘lib o‘tdi.

Tanlovda diniy soha xodimlarining huquqiy savodxonligi, Konstitutsiya haqidagi bilimlari sinovdan o‘tkazildi.

Tanlovda g‘oliblar aniqlanib, ulaga esdalik sovg‘alari hamda Haj va Umraga (guruh rahbari bo‘lib) yo‘llanmalar berildi.

G‘oliblar:
1. Zangiota tumani “Sadr ota” jome masjidi imom-xatibi Izzatillayev Fayzulloh domla Haj;
2. Toshkent tumani “Ayri ota” jome masjidi imom noibi Sultonov Abu Bakr domla Haj;
3. Bo‘stonliq tumani “Mulla Po‘lat ota” jome masjidi imom-xatibi Isomov Nig‘matilla domla Umra;
4. Olmaliq shahar “Hilol” jome masjidi imom noibi Muydinxonov Sayidmuhammadxon domla Umra yo‘llanmasini (guruh rahbari bo‘lib) qo‘lga kiritdi.

Fursatdan foydalanib, barcha g‘oliblarni samimiy qutlaymiz.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Toshkent viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 33 йиллиги муносабати билан давлатимиз томонидан олиб борилаётган инсонпарварлик сиёсатининг амалий тасдиғи сифатида “Жазо муддатини ўтаётган, қилмишига чин кўнгилдан пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига қатъий ўтган бир гуруҳ шахсларни афв этиш тўғрисида”ги Фармонни имзолади.

Фармонга мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 109-моддаси 23-бандига асосан жазо муддатини ўтаётган ҳамда қилмишига чин кўнгилдан пушаймон бўлган ва тузалиш йўлига қатъий ўтган 615 нафар шахс афв этилди.

Афв этилган шахсларнинг 220 нафари асосий жазодан тўлиқ озод этилди, 123 нафари жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинди, 97 нафарининг озодликдан маҳрум этиш жазоси енгилроқ жазо билан алмаштирилди. Шунингдек, 175 нафар шахсларга тайинланган озодликдан маҳрум этиш жазосининг муддатлари қисқартирилди.

Афв этилганларнинг 9 нафарини чет эл фуқаролари, 29 нафарини аёл, 23 нафарини 60 ёшдан ошган эркаклар, 264 нафарини ёшлар (шулардан, 2 нафари вояга етмаганлар) ҳамда 9 нафарини тақиқланган ташкилотлар фаолиятида қатнашган шахслар ташкил этади.

Фармон ижроси юзасидан афв этилган шахсларни оиласи ва яқинлари бағрига қайтариш, ижтимоий ҳаётга мослашиб, фойдали меҳнат билан шуғулланишлари, соғлом турмуш тарзини йўлга қўйиб, жамиятда муносиб ўрин топишлари учун уларга кўмак бериш бўйича масъул вазирлик ва идораларга тегишли топшириқлар берилди.

***

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Jazo muddatini o‘tayotgan, qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan bir guruh shaxslarni afv etish to‘g‘risida”gi Farmoniga sharh

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining 33 yilligi munosabati bilan davlatimiz tomonidan olib borilayotgan insonparvarlik siyosatining amaliy tasdig‘i sifatida “Jazo muddatini o‘tayotgan, qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan bir guruh shaxslarni afv etish to‘g‘risida”gi Farmonni imzoladi.

Farmonga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 109-moddasi 23-bandiga asosan jazo muddatini o‘tayotgan hamda qilmishiga chin ko‘ngildan pushaymon bo‘lgan va tuzalish yo‘liga qat’iy o‘tgan 615 nafar shaxs afv etildi.

Afv etilgan shaxslarning 220 nafari asosiy jazodan to‘liq ozod etildi, 123 nafari jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilindi, 97 nafarining ozodlikdan mahrum etish jazosi yengilroq jazo bilan almashtirildi. Shuningdek, 175 nafar shaxslarga tayinlangan ozodlikdan mahrum etish jazosining muddatlari qisqartirildi.

Afv etilganlarning 9 nafarini chet el fuqarolari, 29 nafarini ayol, 23 nafarini 60 yoshdan oshgan erkaklar, 264 nafarini yoshlar (shulardan, 2 nafari voyaga yetmaganlar) hamda 9 nafarini taqiqlangan tashkilotlar faoliyatida qatnashgan shaxslar tashkil etadi.

Farmon ijrosi yuzasidan afv etilgan shaxslarni oilasi va yaqinlari bag‘riga qaytarish, ijtimoiy hayotga moslashib, foydali mehnat bilan shug‘ullanishlari, sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yib, jamiyatda munosib o‘rin topishlari uchun ularga ko‘mak berish bo‘yicha mas’ul vazirlik va idoralarga tegishli topshiriqlar berildi.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, 2000 йилдан 2017 йилгача дунё бўйлаб қизамиқдан ўлимлар сони 80 фоизга камайган.

Атиги бир неча ўн йил олдин миллионлаб инсонлар полиомиелит қурбонига айланган. Уни юқтирганлар ё ҳалок бўлган ёки бир умр фалаж бўлиб қолган. Бугунги кунда бу хасталик деярли йўқ бўлган. Агар жамиятдаги аҳолининг катта қисми касалликка қарши эмланган бўлса, бутун жамият, шу жумладан эмланмаганлар ҳам ушбу касалликдан ҳимояланади.

Фарғона шаҳрида Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси, Санепидқўмита ва УНИСEФ ҳамкорлигида “Эмлаш: илмий ва диний асослар” мавзусида дин етакчилари иштирокида ташкил этилган семинар-тренинг айни шу мавзуга бағишланди.

Тадбирнинг асосий мақсади — аҳоли саломатлигини муҳофаза қилишда эмлашнинг аҳамиятини илмий ва диний манбалардаги асослар орқали тушунтириш, шунингдек имом-хатиблар ва отинойилар билан биргаликда соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш ишларини кучайтиришдан иборат экани қайд этилди.

Тадбирда эмлашнинг моҳияти ва организмни ҳимоя қилишдаги ўрни, миллий эмлаш дастурининг амалий натижалари, аҳоли орасида учрайдиган савол ва муаммолар, илмий асосланган диний нуқтаи назарлар бўйича иштирокчиларга батафсил маълумот берилди.

Шунингдек, имом-хатиб ва отинойилар билан очиқ мулоқот ўтказилиб, жойлардаги эмлаш бўйича вазият, аҳолидаги саволлар, таклифлар ва мавжуд муаммолар муҳокама қилинди.

Семинар якунида иштирокчилар ҳамкорликни янада мустаҳкамлаш, аҳолига эмлаш тўғрисида тўғри ва ишончли маълумот етказиш ҳамда соҳа мутахассислари билан доимий мулоқотда иш юритиш бўйича келишиб олдилар.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

So‘nggi yuz yilda emlash tufayli ko‘plab xastaliklarning ziyonini keskin kamaytirish imkoni tug‘ildi. 1969 yili qizamiqqa qarshi ilk vaksina yuzaga kelgunicha qizamiq dunyo bo‘ylab har yili 2 million b00 ming insonni yostig‘ini quritgan.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, 2000 yildan 2017 yilgacha dunyo bo‘ylab qizamiqdan o‘limlar soni 80 foizga kamaygan.

Atigi bir necha o‘n yil oldin millionlab insonlar poliomiyelit qurboniga aylangan. Uni yuqtirganlar yo halok bo‘lgan yoki bir umr falaj bo‘lib qolgan. Bugungi kunda bu xastalik deyarli yo‘q bo‘lgan. Agar jamiyatdagi aholining katta qismi kasallikka qarshi emlangan bo‘lsa, butun jamiyat, shu jumladan emlanmaganlar ham ushbu kasallikdan himoyalanadi.

Farg‘ona shahrida Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, Sanepidqo‘mita va UNISEF hamkorligida “Emlash: ilmiy va diniy asoslar” mavzusida din yetakchilari ishtirokida tashkil etilgan seminar-trening ayni shu mavzuga bag‘ishlandi.

Tadbirning asosiy maqsadi — aholi salomatligini muhofaza qilishda emlashning ahamiyatini ilmiy va diniy manbalardagi asoslar orqali tushuntirish, shuningdek imom-xatiblar va otinoyilar bilan birgalikda sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish ishlarini kuchaytirishdan iborat ekani qayd etildi.

Tadbirda emlashning mohiyati va organizmni himoya qilishdagi o‘rni, milliy emlash dasturining amaliy natijalari, aholi orasida uchraydigan savol va muammolar, ilmiy asoslangan diniy nuqtayi nazarlar bo‘yicha ishtirokchilarga batafsil ma’lumot berildi.

Shuningdek, imom-xatib va otinoyilar bilan ochiq muloqot o‘tkazilib, joylardagi emlash bo‘yicha vaziyat, aholidagi savollar, takliflar va mavjud muammolar muhokama qilindi.

Seminar yakunida ishtirokchilar hamkorlikni yanada mustahkamlash, aholiga emlash to‘g‘risida to‘g‘ri va ishonchli ma’lumot yetkazish hamda soha mutaxassislari bilan doimiy muloqotda ish yuritish bo‘yicha kelishib oldilar.

Farg‘ona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Конституция лотинча constitutio – тузилиш, тузук деган маъноларини англатади. 2023 йил 30 апрелда ўтказилган умумхалқ референдуми орқали қабул қилинган янги таҳрирдаги Конституция мамлакатимизда демократик, ҳуқуқий, ижтимоий ва дунёвий давлат қуришга асосланади. Конституция 6 бўлим, 27 боб ва 155 моддадан иборат.

Конституция ҳар бир давлатнинг сиёсий ва ҳуқуқий тизимини белгилаб берадиган энг муҳим қонунлар мажмуасидир. Шу боис Конституцияни “бош қонун” деб аташади. Конституциянинг энг муҳим жиҳатларидан бири у халқнинг умумий иродасини ифодалашидир. Шунинг учун Конституция фақатгина ҳуқуқшунослар учун эмас, балки ҳар бир фуқаро учун муҳим қўлланма ҳисобланади.

Ҳар қандай конституциянинг марказий ўрнида инсон ва унинг ҳуқуқлари туради. Замонавий конституцион тизимларда инсон қадр-қиммати, шахсий, сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий ҳуқуқлар алоҳида аҳамият касб этади. Конституция мазкур ҳуқуқларнинг дахлсизлигини кафолатлаб, давлат органларига уларни ҳимоя қилиш ва риоя этиш мажбуриятини юклайди. Бу эса демократик жамият барпо этишда асосий омиллардан биридир.

Конституция, шунингдек, ҳокимият тармоқлари — қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимияти ўртасидаги мутаносибликни белгилайди. Бу тизим ҳокимиятнинг бир қўлда тўпланиб қолмаслиги, самарали назорат ва мувозанат сақланиши учун жуда муҳимдир. Ҳокимиятнинг чегаралангани ва бир-бирини тийиб турувчи механизмлар мавжудлиги давлат бошқарувининг барқарор ва адолатли бўлишига хизмат қилади.

Шу жиҳатлари билан Конституция давлат ҳаётининг асосий устуни, жамиятнинг сиёсий тараққиёти ва ҳуқуқий маданиятнинг бош манбаидир. У қонун устуворлиги, инсон ҳуқуқларига ҳурмат ва фуқаролик жамияти тамойилларига асосланган муҳитни шакллантиради. Мазкур ҳужжатнинг мавжудлиги ва унга амал қилиниши ҳар қандай давлатнинг барқарор ривожланиши учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга.

Ўзбекистон Конституцияси мамлакатимизда ҳуқуқий, демократик ва ижтимоий давлатни барпо этиш, фуқаролар ҳуқуқ ва эркинликларини кафолатлаш, давлат органлари ва жамият ўртасида муносабатларни тартибга солувчи энг асосий ҳужжат. Унинг амал қилиш инсон қадр-қимматини кўтариб, мамлакатимиз тараққиёти, барқарорлиги ва фаровонлигига хизмат қилади.

Шермуҳаммад Болтаев,
Хоразм вилояти Шайх Қосим бобо
масжиди имом-хатиби

***

O‘zbekiston Konstitutsiyasi mamlakatimiz davlat tuzilishi, fuqarolar huquq va erkinliklari, davlat organlari hokimiyat tarkibi va ularning vakolatlari va jamiyat uchun huquqiy maydonni belgilaydigan eng oliy huquqiy hujjatdir. Asosiy qonun 1992 yilning 8 dekabrida Respublika Oliy Kengashida qabul qilingan.

Konstitutsiya lotincha constitutio – tuzilish, tuzuk degan ma’nolarini anglatadi. 2023 yil 30 aprelda o‘tkazilgan umumxalq referendumi orqali qabul qilingan yangi tahrirdagi Konstitutsiya mamlakatimizda demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat qurishga asoslanadi. Konstitutsiya 6 bo‘lim, 27 bob va 155 moddadan iborat.

Konstitutsiya har bir davlatning siyosiy va huquqiy tizimini belgilab beradigan eng muhim qonunlar majmuasidir. Shu bois Konstitutsiyani “bosh qonun” deb atashadi. Konstitutsiyaning eng muhim jihatlaridan biri u xalqning umumiy irodasini ifodalashidir. Shuning uchun Konstitutsiya faqatgina huquqshunoslar uchun emas, balki har bir fuqaro uchun muhim qo‘llanma hisoblanadi.

Har qanday konstitutsiyaning markaziy o‘rnida inson va uning huquqlari turadi. Zamonaviy konstitutsion tizimlarda inson qadr-qimmati, shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar alohida ahamiyat kasb etadi. Konstitutsiya mazkur huquqlarning daxlsizligini kafolatlab, davlat organlariga ularni himoya qilish va rioya etish majburiyatini yuklaydi. Bu esa demokratik jamiyat barpo etishda asosiy omillardan biridir.

Konstitutsiya, shuningdek, hokimiyat tarmoqlari — qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyati o‘rtasidagi mutanosiblikni belgilaydi. Bu tizim hokimiyatning bir qo‘lda to‘planib qolmasligi, samarali nazorat va muvozanat saqlanishi uchun juda muhimdir. Hokimiyatning chegaralangani va bir-birini tiyib turuvchi mexanizmlar mavjudligi davlat boshqaruvining barqaror va adolatli bo‘lishiga xizmat qiladi.

Shu jihatlari bilan Konstitutsiya davlat hayotining asosiy ustuni, jamiyatning siyosiy taraqqiyoti va huquqiy madaniyatning bosh manbaidir. U qonun ustuvorligi, inson huquqlariga hurmat va fuqarolik jamiyati tamoyillariga asoslangan muhitni shakllantiradi. Mazkur hujjatning mavjudligi va unga amal qilinishi har qanday davlatning barqaror rivojlanishi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.

O‘zbekiston Konstitutsiyasi mamlakatimizda huquqiy, demokratik va ijtimoiy davlatni barpo etish, fuqarolar huquq va erkinliklarini kafolatlash, davlat organlari va jamiyat o‘rtasida munosabatlarni tartibga soluvchi eng asosiy hujjat. Uning amal qilish inson qadr-qimmatini ko‘tarib, mamlakatimiz taraqqiyoti, barqarorligi va farovonligiga xizmat qiladi.

Shermuhammad Boltayev,
Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo
masjidi imom-xatibi

Мадинада бир ногирон киши бор эди. У яқинларига: “Мени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам масжидга борадиган йўлга қўйинглар”, деди. Ногирон Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг йўлларига қўйилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон масжидга борсалар, унга салом берар эдилар.

Бир куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга ўтирган эдик. У зот алайҳиссаломнинг олдиларига биров келиб, ногирон кишининг вафот этганини етказди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўринларидан турдилар, биз ҳам у зот билан бирга турдик. Кулбага яқинлашганларида, саҳобаларига: “Мендан бошқа бирор киши кулбага яқинлашмасин!” дедилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уйга яқин келдилар. У ерда Жаброил алайҳиссалом ногирон кишининг бошида ўтирган эди. Жаброил алайҳиссалом: “Ё Аллоҳнинг Расули! Агар Сиз келмаганингизда, ўрнингизга унинг (марҳумнинг ювиш) ишини биз бажарар эдик. Аммо сиз келдингиз ва бунга сиз ҳақлироқсиз”, деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўринларидан туриб, ўз қўллари билан уни ювдилар, кафанладилар ва унга жаноза ўқиб, қабрга қўйдилар”.

Даврон НУРМУҲАММАД
Абд Ибн Ҳумайд Кешийнинг «Муснади Кеший» асаридан.

***

Abdulloh ibn Abu Avfodan rivoyat qilinadi:

Madinada bir nogiron kishi bor edi. U yaqinlariga: “Meni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam masjidga boradigan yo‘lga qo‘yinglar”, dedi. Nogiron Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yo‘llariga qo‘yildi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qachon masjidga borsalar, unga salom berar edilar.

Nogiron kishining yaqinlari uni oilasiga qaytarish uchun kelsalar u: “Yo‘q, Allohga qasamki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hayot ekanlar, men bu yerni tark etmayman. Men uchun shu yerda bir kulba qurib beringlar”, dedi. Unga kulba qurib berdilar. Nogiron shu joyda yashay boshladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har safar masjidga borganlarida, uychaga kirib, nogiron kishiga salom berar edilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga biror taom berilsa, undan nogiron kishiga ham yuborar edilar.

Bir kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan birga o‘tirgan edik. U zot alayhissalomning oldilariga birov kelib, nogiron kishining vafot etganini yetkazdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘rinlaridan turdilar, biz ham u zot bilan birga turdik. Kulbaga yaqinlashganlarida, sahobalariga: “Mendan boshqa biror kishi kulbaga yaqinlashmasin!” dedilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uyga yaqin keldilar. U yerda Jabroil alayhissalom nogiron kishining boshida o‘tirgan edi. Jabroil alayhissalom: “Yo Allohning Rasuli! Agar Siz kelmaganingizda, o‘rningizga uning (marhumning yuvish) ishini biz bajarar edik. Ammo siz keldingiz va bunga siz haqliroqsiz”, dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘rinlaridan turib, o‘z qo‘llari bilan uni yuvdilar, kafanladilar va unga janoza o‘qib, qabrga qo‘ydilar”.

Davron NURMUHAMMAD
Abd Ibn Humayd Keshiyning «Musnadi Keshiy» asaridan.