Тадбирда маърузачилар ҳозирги кунда интернет орқали амалга оширилаётган жиноятлар, айниқса, киберфирибгарлик ҳолатларининг ошиб бораётгани ҳақида маълумот бердилар. Улар жиноятчиларнинг одатда оддий фойдаланувчиларни алдаш орқали шахсий маълумотларини қўлга киритиш усулларидан фойдаланаётганини, шу сабабдан ҳар бир фуқаро ўз рақамли хавфсизлиги учун масъул бўлиши лозимлигини таъкидладилар.

Маърузалар давомида фирибгарлар тузоғига илинмаслик учун амалий тавсиялар ҳам берилди. Хусусан, ноаниқ ҳаволалар орқали шахсий маълумотларни киритишдан сақланиш, бегона шахслар билан карта рақамлари ва пароллар ҳақида маълумот алмашмаслик, шубҳали электрон хабар ва SMS орқали келган сўровларга жавоб бермаслик каби муҳим қоидалар ҳақида маълумотлар берилди.

Шунингдек, киберхавфсизлик маданиятини ошириш ва аҳолини огоҳлантириш мақсадида иштирокчиларга махсус буклетлар ҳам тарқатилди. Уларда шахсий маълумотларни муҳофаза қилиш усуллари, интернетдан фойдаланишда хавфсизлик қоидалари ва зарарли ахборотлардан сақланиш йўллари ёритилган.

***

Farg‘ona viloyatidagi diniy soha xodimlari ishtirokida o‘tkazilgan davra suhbatida viloyat Ichki ishlar boshqarmasi Axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmasi vakillari ham qatnashdilar.

Tadbirda ma’ruzachilar hozirgi kunda internet orqali amalga oshirilayotgan jinoyatlar, ayniqsa, kiberfiribgarlik holatlarining oshib borayotgani haqida ma’lumot berdilar. Ular jinoyatchilarning odatda oddiy foydalanuvchilarni aldash orqali shaxsiy ma’lumotlarini qo‘lga kiritish usullaridan foydalanayotganini, shu sababdan har bir fuqaro o‘z raqamli xavfsizligi uchun mas’ul bo‘lishi lozimligini ta’kidladilar.

Ma’ruzalar davomida firibgarlar tuzog‘iga ilinmaslik uchun amaliy tavsiyalar ham berildi. Xususan, noaniq havolalar orqali shaxsiy ma’lumotlarni kiritishdan saqlanish, begona shaxslar bilan karta raqamlari va parollar haqida ma’lumot almashmaslik, shubhali elektron xabar va SMS orqali kelgan so‘rovlarga javob bermaslik kabi muhim qoidalar haqida ma’lumotlar berildi.

Shuningdek, kiberxavfsizlik madaniyatini oshirish va aholini ogohlantirish maqsadida ishtirokchilarga maxsus bukletlar ham tarqatildi. Ularda shaxsiy ma’lumotlarni muhofaza qilish usullari, internetdan foydalanishda xavfsizlik qoidalari va zararli axborotlardan saqlanish yo‘llari yoritilgan.

Бизнинг асримизга келиб илм-фан ва техника юксак чўққиларни забт этди. Ва бунинг муқобилида баъзи инсонлар олган билимларидан нотўғри мақсадда фойланиш йўлини тутдилар. Бугунги кунда тез-тез қулоғимизга чалиниб турадиган банк пластик картасидан ўз-ўзидан пулларни йўқолиб қолиши, ёки турли хил акциялар баҳонасида пластик карталардаги маълумотларни ўзлаштириб олиш ҳолатлари кўпайиб қолди. Улар ўзларининг ғаразли ниятларини амалга ошириш учун президент фармонлари ёки катта-катта акциядор корхоналарнинг номларидан ҳам фойдаланишади. Бундан кўзлаган масадлари ўз қурбонларини ишонтиришдир. Улар қандай йўл тутишини қуйида билганимизга сизларга айтиб ўтамиз:

• 1. Сизга телефон қилиб ўзларини CLICK evolution компаниясининг хавфсизлик хизмати ходими деб таништиришади ва сизнинг пластик картангизга ҳозиргина хаккерлик ҳужуми бўлганлигини айтишади (жуда кўпчилик бунга осонгина ишонишади). Кейин, улар биз сизга смс код юбордик шу кодни айтсангиз пластик картангизга ҳимоя ўрнатиб берамиз дейишади. Кодни айтган одам эса пластик картасидаги барча пулларини ўғирлатиб қўйганини кейин сезиб қолади. Бу фирибгарларнинг энг ёмон томони ҳозирча бундайларни кимлигини топишнинг имкони йўқлигидир.

Бундай пайтда қандай йўл тутиш керак? Сизга телефон қилишди ва ўзларини мазкур компаниядан деб таништиришди шу заҳоти билингки, булар фирибгарлар. Имкони борича булар билан мулоқотга киришманг ва телефонгизга келган смс кодни ҳеч кимга айта кўрманг.

• 2. Кейинги фирибгарлик, телефонингизга смс тариқасида ёки телеграм каналларидан президент фармонларини асос қилиб аҳолига пул тарқатилаётганини жуда ишончли қилиб баён этишади ёки сизга катта акциядорлик компаниясидан ютуқ чиққанини айтишади ва у пул ёки ютуқни пластик картангизга юклаб олишингиз учун сизга сайтга кириш учун ҳавола (ссылка) юборишади. Агар сиз мазкур ҳавола орқали сайтга кирсангиз ва пластик карта рақамларини терсангиз бор пулингиздан маҳрум бўласиз.

• 3. Навбатдаги ўғирлик, агар сиз интернет дўконлар орқали бирор маҳсулотингизни сотмоқчи бўлиб реклама қўйсангиз масалан, OLX.uz иловаси орқали бирор моддий қийматдаги буюмни сотмоқчисиз. Сизга ўзларини харидор сифатида таништириб махсулот пулини пластик картангизга ўтказиб беришларини ва маҳсулотни почта орқали юборишингизни илтимос қилишади. Шу ўринда улар сизга телефонингизга келган махфий смс кодни айтганингиздан кейин пул ўтказа олишларини уқтиришади. Бундай ҳолатда билингки булар фирибгарлар ва асло махфий кодни айта кўрманг.

Яна бир маълумотни айтиб ўтишни бурчимиз деб билдик, агар сизга бирор бир инсон эҳсон тариқасида сизга моддий ёрдам бериш учун пластик картангиз устидаги 16 талик рақамларни юборишни сўраса майли у инсон дўстингиз бўлса ҳам пластик картангизни расмга олиб юборманг. Фақат 16 талик рақамларни ёзиб юборинг холос. Агар, вақтингиз зиқ бўлиб расмга олиб юборсангиз ҳам карта устидаги амал қилиш муддатини яширинг. Мисол учун сизнинг картангиз амал қилиш муддати дейлик, 04/28 айнан мана шу рақамларни яширинг.

Ўйлаймизки, оз бўлсада керакли маълумотларни сизларга етказдик. Мусулмон одам доимо ўзига хушёр ва ўзгаларга нисбатан бир қадар ҳамиятли бўлмоғи лозим.

Мир Араб олий мадрасаси матбуот хизмати

***

Mazkur maqola orqali barcha yurtdoshlarimizga hozirgi kunda tez-tez uchrab turgan virtual firibgarlik haqida oz bo‘lsada ma’lumot berishni va shuning asnosida o‘zlarini ulardan himoya qilish yo‘llarini eslatib o‘tishni maqsad qildik.

Bizning asrimizga kelib ilm-fan va texnika yuksak cho‘qqilarni zabt etdi. Va buning muqobilida ba’zi insonlar olgan bilimlaridan noto‘g‘ri maqsadda foylanish yo‘lini tutdilar. Bugungi kunda tez-tez qulog‘imizga chalinib turadigan bank plastik kartasidan o‘z-o‘zidan pullarni yo‘qolib qolishi, yoki turli xil aksiyalar bahonasida plastik kartalardagi ma’lumotlarni o‘zlashtirib olish holatlari ko‘payib qoldi. Ular o‘zlarining g‘arazli niyatlarini amalga oshirish uchun prezident farmonlari yoki katta-katta aksiyador korxonalarning nomlaridan ham foydalanishadi. Bundan ko‘zlagan masadlari o‘z qurbonlarini ishontirishdir. Ular qanday yo‘l tutishini quyida bilganimizga sizlarga aytib o‘tamiz:

1. Sizga telefon qilib o‘zlarini CLICK evolution kompaniyasining xavfsizlik xizmati xodimi deb tanishtirishadi va sizning plastik kartangizga hozirgina xakkerlik hujumi bo‘lganligini aytishadi (juda ko‘pchilik bunga osongina ishonishadi). Keyin, ular biz sizga sms kod yubordik shu kodni aytsangiz plastik kartangizga himoya o‘rnatib beramiz deyishadi. Kodni aytgan odam esa plastik kartasidagi barcha pullarini o‘g‘irlatib qo‘yganini keyin sezib qoladi. Bu firibgarlarning eng yomon tomoni hozircha bundaylarni kimligini topishning imkoni yo‘qligidir.
2. Keyingi firibgarlik, telefoningizga sms tariqasida yoki telegram kanallaridan prezident farmonlarini asos qilib aholiga pul tarqatilayotganini juda ishonchli qilib bayon etishadi yoki sizga katta aksiyadorlik kompaniyasidan yutuq chiqqanini aytishadi va u pul yoki yutuqni plastik kartangizga yuklab olishingiz uchun sizga saytga kirish uchun havola (ssilka) yuborishadi. Agar siz mazkur havola orqali saytga kirsangiz va plastik karta raqamlarini tersangiz bor pulingizdan mahrum bo‘lasiz.
3. Navbatdagi o‘g‘irlik, agar siz internet do‘konlar orqali biror mahsulotingizni sotmoqchi bo‘lib reklama qo‘ysangiz masalan, OLX.uz ilovasi orqali biror moddiy qiymatdagi buyumni sotmoqchisiz. Sizga o‘zlarini xaridor sifatida tanishtirib maxsulot pulini plastik kartangizga o‘tkazib berishlarini va mahsulotni pochta orqali yuborishingizni iltimos qilishadi. Shu o‘rinda ular sizga telefoningizga kelgan maxfiy sms kodni aytganingizdan keyin pul o‘tkaza olishlarini uqtirishadi. Bunday holatda bilingki bular firibgarlar va aslo maxfiy kodni ayta ko‘rmang.

Bunday paytda qanday yo‘l tutish kerak? Sizga telefon qilishdi va o‘zlarini mazkur kompaniyadan deb tanishtirishdi shu zahoti bilingki, bular firibgarlar. Imkoni boricha bular bilan muloqotga kirishmang va telefongizga kelgan sms kodni hech kimga ayta ko‘rmang

Yana bir ma’lumotni aytib o‘tishni burchimiz deb bildik, agar sizga biror bir inson ehson tariqasida sizga moddiy yordam berish uchun plastik kartangiz ustidagi 16 talik raqamlarni yuborishni so‘rasa mayli u inson do‘stingiz bo‘lsa ham plastik kartangizni rasmga olib yubormang. Faqat 16 talik raqamlarni yozib yuboring xolos. Agar, vaqtingiz ziq bo‘lib rasmga olib yuborsangiz ham karta ustidagi amal qilish muddatini yashiring. Misol uchun sizning kartangiz amal qilish muddati deylik, 04/28 aynan mana shu raqamlarni yashiring.

O‘ylaymizki, oz bo‘lsada kerakli ma’lumotlarni sizlarga yetkazdik. Musulmon odam doimo o‘ziga xushyor va o‘zgalarga nisbatan bir qadar hamiyatli bo‘lmog‘i lozim.

Mir Arab oliy madrasasi matbuot xizmati

– Масжид қуриш қандай ҳуқуқий ҳужжатлар асосида олиб борилади?

– Масжидлардаги қурилиш-таъмирлаш учун йиғилган маблағлар тасарруфи назорат қилинадими?

– Масжидни таъмирлаш ё унга қўшимча бино қуриш учун рухсат керакми?

– Масжид қуриш баҳонасида фирибгарлик қилаётганларнинг “жилвакор” тузоғига тушиб қолмаслик учун нима қилиш керак?

Юртимизнинг қай бир гўшасига борманг, бунёдкорлик ишларининг жадал давом этаётганини кўриб кўзингиз қувнайди. Ахир севинмай бўлар эканми, буларнинг барчаси тинчлик ва фаровонлик маҳсуллари эмасми?! Айниқса, ободонлаштириш ишларида янги қурилаётган ёки замонавий тарзда таъмирланиб чирой очаётган масжидларнинг ўрни бўлакча! Бундай шинам, кенг ва чароғон масжидларда ибодат қилиш, наинки, мўмин-мусулмон халқимизни, балки диёримизга зиёратга келган хорижлик сайёҳларни ҳам қувонтирмоқда.

Ушбу ўзгаришлар ҳақида мухбиримиз Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Масжидлар билан ишлаш бўлими мудири Музаффар домла Камолов билан суҳбатлашди.

– Ассалому алайкум, домла. Аввало, масжид қуришнинг фазилати, ушбу хайрли ишга ҳисса қўшишнинг ажру мукофотлари ҳақида сўзлаб берсангиз.

– Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Ва алайкум ассалом. Динимиз мўмин-мусулмонларни масжидлар қуриш ва уни обод этишга чақириб, бу хайрли ишни Аллоҳнинг ризосига эриштирадиган ва жаннатга олиб борадиган йўл деб таълим берган.

Усмон розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва  салламнинг: “Ким Аллоҳнинг розилигини тилаб бир масжид қурса, Аллоҳ жаннатда унга ўшанинг мислини қуриб беради”, деганларини эшитганман». Бошқа бир ривоятда: “Жаннатда бир уй”, дейилган (Бешовларидан, фақат Имом Абу Довуд ривоят қилмаган).

Яна бир ҳадиси шарифда Пайғамбар алайҳиссалом: “Ким Аллоҳ учун каклик тухум қўядиган ерчалик бўлса ҳам, масжид бино қилса, Аллоҳ унга жаннатда уй қуриб беради”, деганлар (Имом Аҳмад ривояти). 

Аллоҳ таоло бизларни масжид бино қилишга буюрганидек, уларни обод қилишга ҳам амр этган ва бу ишни иймоннинг аломатларидан бири қилиб қўйган. Янада муҳими, масжид бино қилиш садақаи жорий бўлиб, кишининг вафотидан кейин ҳам савоби бориб туради.

Масжидларни обод қилиш тоат-ибодатлар билан ҳамда жомени пок сақлаб, табиий ва бошқа зарарлардан муҳофаза қилиш билан бўлади. Бу борада Қуръонда каримда: “(У) бир уйлардаки, Аллоҳ уларнинг кўтарилишига ва уларда Ўз исми зикр қилинишига изн бергандир. Уларда Унга эртаю кеч  тасбиҳ айтурлар”, дея марҳамат қилинади (Нур сураси, 36-оят).

Демак, мўмин одам Аллоҳнинг уйларини обод этишга, унга инфоқ қилиб, моддий жиҳатдан ободлигига ҳисса қўшишга; унда намоз ўқиб, маънавий ободлигига эътибор қаратишга уриниб, қалби доим масжидга боғлиқ бўлар экан, икки дунёнинг бахту саодатига, хайру баракотига эришади, иншоАллоҳ.

– Айни чоғда юртимизнинг барча ҳудудларида замонавий масжидлар қад ростлаяпти. Айтинг-чи, сўнгги йилларда диёримизда қурилган ва қайта таъмирланган масжидлар сони қанча бўлди? Бу борада яна қандай режалар амалга ошириш мақсад қилинган?  

– Сўнгги йилларда Юртбошимиз ташаббуси билан барча соҳалар қатори диний-маърифий йўналишда ҳам ислоҳотлар кенг тус олмоқда. Айниқса, кейинги йиллар масжидларни обод қилиш йиллари бўлаётир десак, муболаға бўлмас. Чунки юзлаб масжидлар обод этилиб, намозхонларга қулай шароитлар яратилмоқда, бинолари эскириб қолганлари ўрнида миллий ва замонавий меъморий услубда кенг ва шинам масжидлар қурилиб, сўнгги технологиялар билан жиҳозланаётир.

Сўз исботи билан бўлгани яхши: охирги беш йилда юртимизда 385 та масжид ва 633 та таҳоратхона тўла қайта қурилди, 487 та масжид ва 517 та таҳоратхона таъмирдан чиқарилди.

Биргина 2022 йилнинг ўзида янги масжидларнинг 13 таси давлат рўйхатидан ўтказилиб, намозхонлар  хизматига топширилди. Шунингдек, 50 та масжид қайта қурилиб, 38 таси тўла таъмирланди.

Айни пайтда 267 та масжидда  қурилиш ишлари давом этмоқда. 2023 йил охиригача 49 та масжидни фойдаланишга топшириш, 161 та жомени қайта қуриш ва 23 тасини эса тўлиқ таъмирлаш режа қилинган.

Албатта, бундай муваффақиятларда меҳнатсевар халқимизнинг саховати ва кўмаги катта бўлмоқда.

– Маълумки, ҳар бир иш меъёрий қонун-қоидалар асосида тартибга солинади. Шу маънода масжидлар қурилиши қандай ҳуқуқий ҳужжатлар асосида олиб борилади?

– Янги масжид қуриш ё таъмирлаш ишлари Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан ишлаб чиқилган йўл харитаси асосида олиб борилади. Табиий офат натижасида зарар етган масжидларнинг қурилиш ишлари эса тегишли рухсат хати билан амалга оширилади. Ўз навбатида, мазкур ҳужжатлар Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг жойлардаги бошқармалари билан мувофиқлаштирилади.

– Ўрни келганда масжидларда қурилиш-таъмирлаш ишлари, бу ишларга ҳомийларни жалб қилиш ва келиб тушган маблағларни тўғри тасарруф этиш ҳақида маълумот берсангиз.

– Масжид қурилиши жараёни жамоатчиликка шаффоф ҳолатда олиб борилади. Бу борада Ўзбекистон мусулмонлари идораси Масжидлар билан ишлаш бўлими қошида масжидларда қурилиш-таъмирлаш ишларига моддий кўмаклашиш ва назорат қилиш бўйича сектор фаолият юритади.

Аввало, қурилиш ё таъмирлаш ишлари бошланаётган масжидларда хайрия маблағларини қабул қилиш ва мақсадли сарфлаш мақсадида масжид ходимлари ва холис фуқаролардан иборат махсус Ҳайъат тузилади. Ҳайъат аъзолари ҳар бир хайрияни далолатнома асосида қабул қилади. Ушбу ҳайъат фаолиятининг шаффофлиги Диний идоранинг ҳудудлардаги вакилликлари мухтасиблари томонидан мунтазам назорат қилиб борилади.

Қайд этиш ўринли, Диний идора Масжидлар билан ишлаш бўлими қошида ташкил этилган сектор томонидан 2022 ва 2023 йилнинг биринчи чорагида қурилиши давом этаётган масжидларга икки миллиард бир юз миллион (2.130.434.000) сўмдан зиёд моддий ёрдам кўрсатилди. Шунингдек, муҳим тавсиялар берилиб, йўл-йўриқ кўрсатиб келинмоқда. Ушбу йўналишдаги ишлар келгусида янада кенгайтирилиб, эришилган натижалар кўлами оширилади, иншоАллоҳ.

– Масжид таъмирга муҳтож бўлса ё унга қўшимча бино қуриш зарурати юзага келса, бу вазиятда қандай йўл тутилади?

– Масжид биноси табиий ва техноген офатлар туфайли яроқсиз аҳволга келиб қолса ёки намозхонлар масжидга сиғмай қолса, шунингдек, қиш ва ёз фаслларига, шаҳарсозлик меъёрларига жавоб бермаса, бу масала мутасадди ташкилотлар томонидан ўрганилиб, хулоса берилса, ана шу хулоса асосида масжидни қайта қуриш мумкин бўлади.

Енгил таъмирлаш ишлари учун эса масжид фаолларининг умумий йиғилиш қарори кифоя. Шу қарор асосида енгил пардозлаш ва жиҳозлаш ишлари олиб борилаверади.

– Юртимизда тарихий масканларни обод қилиш, зиёратчиларга зарур қулайликлар яратиш орқали зиёрат туризмини ривожлантиришга алоҳида эътибор берилмоқда. Масжидларни обод этиш ва жиҳозлашда ҳам ана шу жиҳатлар назарда тутилганми?

– Ҳа, албатта, мамлакатимизнинг туризм салоҳиятини ривожлантиришда масжидлар, зиёратгоҳлар, тарихий обидаларнинг ўрни беқиёс. Айни шу мақсадда юртимиздаги муборак қадамжо ва сайёҳлик масканларида, катта йўллар ёқаларида намозхона, таҳоратхона ва автотураргоҳларни ўз ичига олган замонавий масжидларни қуриш, борларини обод қилишга алоҳида аҳамият берилмоқда.

Айни пайтда республикамиз бўйлаб катта йўл бўйларида 15 та масжид янги лойиҳа асосида тубдан қайта қурилмоқда, 7 та жомени қайта қуриш, 5 тасини йўл бўйига кўчириш режа қилинган. Масжидлар таҳоратхонасидаги қулайликлар борасида юртимиз кўплаб мусулмон мамлакатлари ичида пешқадам. Шунингдек, катта йўлга яқин бўлган масжидлар номи ва масофасини кўрсатувчи махсус белгилар ўрнатилди. Мазкур қулайликларни юртимизга ташриф буюрувчи сайёҳлар эътирофига сазовор бўлмоқда.

– Баъзида масжид қуриш баҳонасида фирибгарлик қилаётганлар ҳам учраб турибди. Айни вазиятда ҳожатбарорлик ниқоби остидаги “жилвакор” тузоққа тушиб қолмаслик учун қайси жиҳатларга эътибор қаратиш лозим бўлади?

– Айрим қаллоблар интернет ва ижтимоий тармоқларда “Масжид қуриш” мазмунидаги эълонлар бериб, тагига пластик карта рақамларини жойлашяпти. Пок ниятли кишилар эса бундай чақириқларга учиб алданиб қолишяпти.

Айни шундай нохушликларнинг олдини олиш, қурилиш-таъмирлаш ишлари бўлаётган масжидларда хайриялар ва ҳомийлик ёрдамларининг одилона сарфланишини тартибга солиш мақсадида Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан тегишли тартиб жорий қилинган. Унга кўра, мазкур жараён қуйидаги босқичларда амалга оширилади.

Аввало, ҳомий ташкилот ёки саховатпеша инсонлар томонидан бериладиган нақд пул ёки бошқа хайрияларни далолатнома асосида қабул қилиш ва уларни мақсадли сарфлаш бўйича беш ёки етти нафар масжид ходимлари ва холис фуқаролардан иборат махсус Ҳайъат ташкил этилади.

Шунингдек, масжид қурилиши учун нақдсиз кўринишдаги хайрия маблағларини қабул қилиш ва тасарруф этишда жисмоний шахслар номига очилган пластик карталардан фойдаланишга мутлақо йўл қўйилмайди, балки айни мақсаддаги эҳсон пуллари фақат корпоратив пластик карталар орқали қабул қилиниши белгиланган.

Шунинг билан бирга, Ўзбекистон мусулмонлари идорасида Masjid Bunyodkorlari деган телеграм канали очилган бўлиб, унда қурилиш-таъмирлаш ишлари бўлаётган масжидлар манзили, имом-хатибининг исм-шарифи, қурилиш жараёнлари ҳақида маълумотлар бериб борилади. Шунингдек, унда масжид номига очилган корпоратив пластик карта ё банк ҳисоб рақамлари кўрсатилган.

Демак, бирор масжидга ҳомийлик қилмоқчи бўлган ё имкони етгунча хайрия қилмоқчи бўлган киши Диний идоранинг Масжидлар билан ишлаш бўлими қошидаги масжидларда қурилиш-таъмирлаш ишларига моддий кўмаклашиш ва назорат қилиш бўйича секторга ёки бўлмаса, қурилиш ёхуд таъмирлаш ишлари бораётган масжид имом-хатибига учрашиши лозим бўлади.

Қолаверса, Masjid Bunyodkorlari телеграм каналига аъзо бўлиб янги бунёд этилаётган ё обод бўлаётган масжидлар рўйхати билан танишиб, у ердаги телефон орқали мутасаддилар билан боғланиши мақсадга мувофиқ саналади. Мазкур тартиб-қоидалар саховатпеша инсонларнинг хайрия маблағларини аниқ ва мақсадли йўналтириш имконини беради, иншоАллоҳ.

– Суҳбатимиз якунида “масжид қуриш” ниқоби остида мўмин-мусулмонларни чалғитаётган кимсалар ҳақидаги фикр-мулоҳазаларингизни айтсангиз.

– Масжид қуришнинг улкан ажру мукофотдан руҳланган ихлосманд, савобталаб халқимиз қадимдан масжид қурилишига алоҳида ҳиммат кўрсатишган. Молу дунёси бори пули билан, куч-қуввати бори меҳнати билан ўз ҳиссасини қўшиб келмоқда. Лекин бу ишларнинг бошида турган ишбошилар зиммасидаги масъулият ниҳоятда залворлидир. Чунки улар бор куч-ғайратини сарфлаб, шижоат билан меҳнат қилишлари баробарида халқдан масжид қуриш учун йиғилган маблағни ҳалоллик, адолат билан тасарруф этишлари зарур бўлади.

Ўз навбатида, ҳиммати баланд аҳолимиз ҳам бугун ахборот алмашинуви шиддат билан ривожланаётган паллада энг ишончли манбалар билан ишлаши керак бўляпти. Чунки бир хабарни эшитиши ё кўриши билан суриштирмай бирор ишга қўл урилса, кейин ўша хабар ёлғон ёки хато бўлиб чиқса, афсус-надоматга сабаб бўлади. Зеро, динимиз таълимотида нотаниш одам ёки хабари синаб кўрилмаган кимсанинг ахбороти текширилмай туриб қабул қилинмаслиги таъкидланган.

Ушбу қарор билан тасдиқланган «Ҳаж» ва «Умра» тадбирларини ташкил этиш ва ўтказиш тартиби тўғрисидаги НИЗОМда: – тўловлар Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида махсус ҳисобварақлар очилган банкнинг барча ҳудудий филиалларида амалга оширилади, деб белгилаб қўйилган. Шу боис, «Ҳаж» ва «Умра» сафарлари тўловлари фақат банк орқали амалга оширилади. Ҳеч бир фуқаро ёки мансабдор шахс муборак сафарларга оид маблағларни қабул қилиш ваколатига эга эмас.

Афсуски, айрим шахслар мўмин-мусулмонлар ишончини суистеъмол қилиб, умра амалини ният қилган ҳамюртларимизнинг пулларини алдов йўли билан олиб, ўзининг шахсий мақсадлари йўлида ўзлаштириб юборгани аччиқ ҳақиқат ва бундан барча огоҳ бўлиши лозим.

Таъкидлаш керакки, Ўзбекистон мусулмонлари идораси маҳаллий ҳокимликлар томонидан тақдим этилган зиёратчиларнинг тайёр рўйхати асосида умра ибодатини амалга оширади. Яъни, зиёратчиларга виза олиш, уларни кузатиш ва кутиб олиш, Саудия Арабистонида ибодат ва зиёратларини ташкил этиш каби вазифалар билан шуғулланади. Бунгача бўлган жараёнлар, яъни умра навбатини юритиш ва фуқаролардан тўловларни қабул қилиш Диний идора ваколатига кирмайди.

Ижтимоий тармоқ фойдаланувчиларидан бирор чиқиш қилишдан олдин мавзуни яхшилаб ўрганишни, Ўзбекистон мусулмонлари идораси номини унинг ваколатига кирмайдиган ишлар билан боғлаб тармоқларда тарқатиб, ташкилот шаъни, қадр-қиммати, ишчанлик обрўсига путур етказадиган ахборот тарқатишдан эҳтиёт бўлишни сўраймиз.

Аҳоли орасида асоссиз маълумотларни тарқатиш Ислом дини таълимотига кўра, гуноҳ, қонунчиликда эса жавобгарликка омил эканини яна бир бор эслатиб ўтамиз.

Маълумот ўрнида, умра зиёратчилари учун Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан тўғридан-тўғри рейслар ҳар куни Саудия Арабистонига амалга оширилмоқда. Йил якунига қадар кузги мавсум доирасида 30 минг нафарга яқин фуқаро муборак ибодатни амалга ошириши режалаштирилган.

Бу шунчаки ривоят эмас, балки ибрат мактабидир. Бугун ҳам баъзи “тадбиркорлар” кимнидир алдаб, ёлғон ваъдалар билан, ҳатто қасам ичиб ўзгаларнинг бойликларига кўз олайтирмоқдалар. Баъзан эса қайсидир халқ ишончида бўлган ёки бирор таниқли шахс номини айтиб, бирор нарса ундириш пайида бўладиганлар ҳам бор. Ҳатто фалон масжидга бу нарса керак экан, ёки мени фалон масжиднинг имоми юборди деб бировнинг номини сотиб фирибгарлик қилаётган “ишбилармонлар” ҳам учраб турибди. Кейин эса, “Топсам бераман”, “Бўлса бераман”, ҳатто “Қиёматда оласан” дейишдан ҳам қўрқмайдиганлар бор. Бу билан улар ўзларининг қиёматга ишонмасликларини ифода қилаётган бўлса, Аллоҳ сақласин иймонидан ажрайди. Агар фирибгарлик қилсам Аллоҳ кечиради деса, чучварани хом санабди. Парвардигори олам ҳеч қачон ҳақдор рози бўлмагунча бировдан нарса олиб, қайтариб бермайдиган инсонни кечирмайди. Фирибгарлик инсонга икки дунёда хорлик ва шармандалик келтиради.

Абдулмажид ИСАҚОВ,
Қўқон шаҳар бош имом-хатиби

Fargonaziyo.uz матбуот хизмати