Ўзбекистон мусулмонлари идораси Масжидлар бўлими мудири Музаффар домла Камолов, Хоразм вилояти бош имом-хатиби Хайрулло домла Абдуллаев, Фарғона вилояти Қувасой шаҳар “Ислом” масжиди имом-хатиби Алишер домла Наимов, , Тошкент шаҳар Олмазор тумани “Имом ат Термизий” масжиди имом-хатиби Яҳё домла Абдурахмонов, Тошкент шаҳар Юнусобод тумани “Юнус ота”  масжиди имом ноиби Жамолиддин домла Қодиров,  Андижон шаҳар “Чинор” масжиди имом-хатиби Авазбек домла Мўминов, Андижон тумани “Усмони Зиннурайн” масжиди имом-хатиби Фазлиддин  домла Абдуллаев Жанубий Кореянинг Сеул, Ченгжу, Мокпо, Даегу каби шаҳарларидаги тадбирларда қатнашиб, манфаатли суҳбатлар ўтказмоқдалар.

АҚШнинг Нью-Йорк, Филадельфия, Орландо, Цинциннати, Чикаго, Нью-жерси шаҳарларидаги ватандошлар Тошкент шаҳар “Сирож солиҳ” масжиди имом-хатиби Ҳасан домла Қодиров,  Тошкент шаҳар “Шайх Муҳаммадсодиқ Муҳаммадюсуф” масжиди имом-хатиби Исмоил домла Муҳаммад Содиқ, Андижон вилояти “Эски Гумбаз” масжиди имом-хатиби Ботир домла Тожибоев, Тошкент шаҳар “Фирдавс” масжиди имом-хатиби Бахтиёр домла Сатторов, Наманган шаҳар “Мулла Бозор Охунд” масжиди имом-хатиби Зохиджон домла Номонов, Тошкент шаҳар “Ҳазрати Умар” масжиди имом-хатиби Фазлиддин домла Мамадалиев, Самарқанд вилояти “Хўжа Абду Дарун” масжиди имом-хатиби Зафар домла Маҳмудов, Фарғона вилояти “Хўжа Абдуллоҳ” масжиди имом-хатиби Абдувоҳид домла Мансуралиевнинг маърузалари ва хатми Қуръонларига сомеъ бўлмоқдалар.

Мана шундай тадбирлар Россия Федерациясининг Магандан ва Хабарский каби ҳудудларига ишлаш, таълим олиш учун борган ватандошларимиз учун ҳам ташкил этилмоқда. Ушбу минтақалардаги учрашувларда Наманган вилояти “Мулла Абдуқодир” масжиди имом-хатиби Музаффар домла Ибрагимов, Тошкент шаҳар Чилонзор тумани “Чоштепа” масжиди имом-хатиби  Ҳакимжон домла Хотамов  иштирок этмоқда.

Сафар давомида диний соҳа ходимлари ватандошлар билан мулоқотларда Ислом дини қадриятлари, Рамазон ойи фазилатлари, она-Ватанга муҳаббат ва бузғунчи ғояларга алданмаслик каби мавзуларда ҳам суҳбатлар қилмоқдалар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси 
Матбуот хизмати

***

Ramazon oyi davomida bir guruh ulamolar, imom-domlalar va mohir qorilar chet eldagi vatandoshlar bilan ma’rifiy suhbatlar qilish, Ramazoni sharif bilan qutlash, ularning diniy savollariga javob berish hamda taroveh namozida ishtirok etish maqsadida AQSH, Rossiya Federatsiyasi, Janubiy Koreya singari mamlakatlarda xizmat safarida bo‘lib turibdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Masjidlar bo‘limi mudiri Muzaffar domla Kamolov, Xorazm viloyati bosh imom-xatibi Xayrullo domla Abdullayev, Farg‘ona viloyati Quvasoy shahar “Islom” masjidi imom-xatibi Alisher domla Naimov, , Toshkent shahar Olmazor tumani “Imom at Termiziy” masjidi imom-xatibi Yahyo domla Abduraxmonov, Toshkent shahar Yunusobod tumani “Yunus ota”  masjidi imom noibi Jamoliddin domla Qodirov,  Andijon shahar “Chinor” masjidi imom-xatibi Avazbek domla Mo‘minov, Andijon tumani “Usmoni Zinnurayn” masjidi imom-xatibi Fazliddin  domla Abdullayev Janubiy Koreyaning Seul, Chengju, Mokpo, Dayegu kabi shaharlaridagi tadbirlarda qatnashib, manfaatli suhbatlar o‘tkazmoqdalar.

AQSHning Nyu-York, Filadelfiya, Orlando, Sinsinnati, Chikago, Nyu-jersi shaharlaridagi vatandoshlar Toshkent shahar “Siroj solih” masjidi imom-xatibi Hasan domla Qodirov,  Toshkent shahar “Shayx Muhammadsodiq Muhammadyusuf” masjidi imom-xatibi Ismoil domla Muhammad Sodiq, Andijon viloyati “Eski Gumbaz” masjidi imom-xatibi Botir domla Tojiboyev, Toshkent shahar “Firdavs” masjidi imom-xatibi Baxtiyor domla Sattorov, Namangan shahar “Mulla Bozor Oxund” masjidi imom-xatibi Zoxidjon domla Nomonov, Toshkent shahar “Hazrati Umar” masjidi imom-xatibi Fazliddin domla Mamadaliyev, Samarqand viloyati “Xo‘ja Abdu Darun” masjidi imom-xatibi Zafar domla Mahmudov, Farg‘ona viloyati “Xo‘ja Abdulloh” masjidi imom-xatibi Abduvohid domla Mansuraliyevning ma’ruzalari va xatmi Qur’onlariga some’ bo‘lmoqdalar.

Mana shunday tadbirlar Rossiya Federatsiyasining Magandan va Xabarskiy kabi hududlariga ishlash, ta’lim olish uchun borgan vatandoshlarimiz uchun ham tashkil etilmoqda. Ushbu mintaqalardagi uchrashuvlarda Namangan viloyati “Mulla Abduqodir” masjidi imom-xatibi Muzaffar domla Ibragimov, Toshkent shahar Chilonzor tumani “Choshtepa” masjidi imom-xatibi  Hakimjon domla Xotamov  ishtirok etmoqda.

Safar davomida diniy soha xodimlari vatandoshlar bilan muloqotlarda Islom dini qadriyatlari, Ramazon oyi fazilatlari, ona-Vatanga muhabbat va buzg‘unchi g‘oyalarga aldanmaslik kabi mavzularda ham suhbatlar qilmoqdalar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi 
Matbuot xizmati

Ҳайит намози асносида уламоларимиз манфаатли мавъиза ва хайрли дуолар қилдилар.

Маълумот учун, АҚШдаги дипломатик ваколатхонамиз ташаббуси ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси билан ҳамкорликда шу йилнинг 20 апрелидан 2 майга қадар ўзбекистонлик бир гуруҳ имом-хатибларнинг Америка Қўшма Штатларига ташрифи ташкил этилди.

Ушбу ташриф доирасида имом-хатиблар юртдошларимиз истиқомат қилаётган ва таҳсил олаётган Американинг 6 та шаҳрида бўлдилар. Хусусан, 20 апрель куни Вашингтон шаҳрига, 21 апрелда – Филаделфияга, 22 апрелда – Нью-Йорк, 23 апрель куни – Синсиннатига, 24 апрелда – Чикагога, 25 апрелда эса Орландога ташриф буюришди.

Мазкур вақт давомида Ўзбекистон мусулмонлари идораси вакилларининг ватандошлар, миллий диаспоралар етакчилари билан учрашувлари ҳамда маҳаллий масжидларда ислом динининг қадриятлари, радикализмга қарши курашиш, АҚШда яшовчи ўзбек ёшлари ўртасида экстремистик ғоялар тарқалишининг олдини олиш ҳақида маърузалар билан чиқишлар қилинди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Маҳмуднинг болалик ва ёшлик йиллари отасига тирикчилик ишларига ёрдам бериш билан ўтди. Орада Қуръони каримни ёд олишни бошлади ва саккиз ёшидаёқ мураттаб қори бўлиб етишди. У Тонтодаги диний маъҳадда таълим олди. Сўнгра “Ал-Азҳар” университетининг Қуръон илмлари факультетига ўқишга кириб, Қуръони  каримни ўн хил қироатда тиловат қилиш услубини мукаммал ўрганди.

Маҳмуд Халил Хусорий бошқа Қуръон ҳофизларидан қуйидаги саккиз йўналишда энг кучли, етук ҳофизи Қуръон эканлиги билан ажралиб турарди:

1. У 1961 йилда биринчилардан бўлиб Қуръони карим тиловатини Осимдан ривоят қилинган “Хафс” қироатида тўлиқ ҳолда ўзининг овозида аудиотасмага ёздирди.
2. 1964 йилда биринчилардан бўлиб Қуръони карим тиловатини Нофеъдан ривоят қилинган “Варш” қироатида тўлиқ ҳолда ёздирди.
3. 1968 йилда биринчилардан бўлиб Қуръони карим тиловатини Қолун ва Абу Амр ал-Басрийдан  ривоят қилинган “ад-Дурий” қироатида тўлиқ ҳолда аудиотасмага ёздирди.
4. 1969 йилда Қуръони карим тиловатидан дарс  ўқитиш (Қуръон муаллими) услубида  тўлиқ ҳолда тиловатини аудиотасмага биринчи бўлиб ёздирди.
5. 1975 йилда йилда Қуръони карим тиловатини тафсири билан тўлиқ ҳолда ўз овозини лента тасмасига биринчи бўлиб ёздирди.
6. 1977 йилда  Бирлашган Миллатлар Ташкилоти қароргоҳида Қуръони каримдан тиловат қилиб берган биринчи Қуръон ҳофизи саналади.
7. 1978 йилда  Лондондаги Қироллик қасрида  Қуръони каримдан тиловат қилиб берган биринчи Қуръон ҳофизи саналади.
8. АҚШдаги  Оқ уйда   Қуръони каримдан тиловат қилиб берган биринчи Қуръон ҳофизи ҳам саналади.

Қуръони каримни тажвид қоидаларига биноан комил қилиб, хуш овози билан тиловат қилиши Маҳмуд Халил Хусорийни бутун дунёга машҳур қилиб юборди. У 1944 йили Миср радиоси ташкил этган қорилар танловида икки юз нафар қори ичида биринчи ўринни эгаллади ва жаҳоннинг энг кучли қориларидан бири эканини исботлади.

Шайх Маҳмуд Халил Хусорий Қуръон ҳофизи бўлибгина қолмади, тинимсиз изланишлар, чуқур тадқиқотлар эвазига Қуръони карим ҳомилига, яъни, Қуръонни ёддан ўқиш билан бирга маъноларини тушуниб, уни ҳаётга татбиқ этувчи, унга амал қилувчи етук шахсга айланди.

1961 йилда Миср Араб Республикасининг собиқ президенти Жамол Абдуносир томонидан «Миср қорилари шайхи» деган буюк унвон берилди.

1965 йили шайх ҳазратлари Миср Вақф ишлари вазирлигига Қуръони карим масалалари бўйича маслаҳатчи вазифасига тайинланди.

1967 йилда Қуръони карим соҳасида илмий-тадқиқот ишлари учун у кишига “Қуръон фанлари доктори” деган унвон берилди.

Машҳур қори Маҳмуд Халил Хусорий кўплаб Ислом ўлкаларига ташриф буюриб, ўша мамлакатлар мусулмонларининг Қуръони карим билан боғланишларини мустаҳкамлаш, Илоҳий каломни тиловат қилиш, ўрганиш ва амал қилиш ҳамда қорилар тайёрлаш ишларида уларга холисона кўмаклашди.

Қуръон ҳофизи Маҳмуд Халил Хусорий 1980 йил 24 ноябрда вафот этди. Вафотига қадар 55 йилга яқин Қуръони карим илмлари соҳасида фаол  хизмат кўрсатди. Унинг Қуръони каримни дунёга ёйиш соҳасидаги хайрли ишларини бугунги кунда Миср ва жаҳоннинг бошқа мамлакатларидаги юзлаб шогирдлари давом эттиришмоқда.

Илёсхон АҲМЕДОВ,

Халқаро алоқалар бўлими ходими.

Суҳбат чоғида Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари ва демократик эркинликларни таъминлаш, жумладан, давлат бошқарувининг очиқлиги ва ҳисобдорлигини ошириш, коррупцияга қарши курашиш, қонун устуворлигини таъминлаш, сўз эркинлиги ва оммавий ахборот воситалари масалалари, шунингдек, фуқаролик жамияти институтларини ривожлантириш бўйича шароитларни яхшилаш борасидаги асосий ютуқлари юзасидан фикр алмашилди. Ўзбекистоннинг мажбурий меҳнат ва одам савдосига қарши курашиш, шунингдек, диний эркинликларни таъминлашдаги тараққиёти алоҳида муҳокама қилинди.

Америка дипломати Президент Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида мамлакатни демократлаштириш, жамиятни эркинлаштириш ва қонун устуворлигини мустаҳкамлаш борасида амалга оширилаётган чора-тадбирларни олқишлади. Шу билан бирга, бюро раҳбари янада эркин жамият қуриш ва самарали давлат бошқарувини таъминлаш борасидаги саъй-ҳаракатларни давом эттириш муҳимлигини таъкидлади.

Томонлар ўзаро манфаатли соҳаларда Ўзбекистон-АҚШ ҳамкорлигини фаоллаштиришга содиқлигини тасдиқлади.
Эслатиб ўтамиз, 2020 йил 17 ноябрь куни ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов бошчилигидаги делегация Вашингтонда АҚШ Давлат котибининг ёрдамчиси, Демократия, инсон ҳуқуқлари ва меҳнат бюроси раҳбари Роберт Дестро билан учрашган эди.

Ўзбекистоннинг Нью-Йоркдаги (АҚШ) Бош консулхонаси вакиллари Огайо штатининг Цинциннати шаҳрида истиқомат қилувчи ватандошлар учун сайёр консуллик қабули ўтказган.

Мулоқот давомида Бош консулхона делегацияси Цинциннати шаҳрида Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф номидаги Ўзбекистон жомеъ масжиди қурилишига тайёргарлик ишларининг бориши билан ҳам танишди. «Hamkor Uz Cincinati Association» мулки ўлароқ 8665 State Route 48, Maineville, Ohio 45039 манзилида жойлашган 2,7 гектар майдон кўздан кечирилди.

Айни пайтда «Hamkor Uz Cincinati Association» ўзбек диаспораси ташкилоти Огайо штатининг архитектура ва қурилиш компаниялари ўртасида қурилажак бинони лойиҳалаш ва дизайн сметаларини тайёрлаш бўйича танлов эълон қилган. Мажмуа ҳудудида 600-700 кишига мўлжалланган ибодат учун асосий бино, таҳорат олиш хоналари ва бошқа махсус ёрдамчи иншоотлар ва 100 дан ортиқ автомобиль учун тўхташ жойи барпо этилади.

Жумладан, АҚШдаги Туркистон – Америка жамиятининг расмий таклифига биноан Тошкент шаҳридаги “Аҳмаджон қори” масжиди имом-хатиби, 2018 йилги Ўзбекистон Қуръон мусобақаси ҳакамлар ҳайъати аъзоси Муҳаммадий қори Эргашев АҚШга жўнаб кетди ва мутасадди вакиллар томонидан кутиб олинди. Муҳаммадий қори Эргашев АҚШда Рамазон ойи давомида мусулмонларга таровеҳ намозини адо этиб, диний – маърифий суҳбатлар ўтказиб беради.

Маълумот учун, бир неча йиллардан буён имом-домлаларимиз Туркистон – Америка жамияти таклифига кўра, Рамазон ойида АҚШда бўлиб қайтган эди. Ўтган 2020 йили пандемия сабаб қориларимизнинг хориж сафари ташкил этилмади. Жорий йил Рамазон ойида қориларимиз АҚШ, Россия, Украина ва бошқа мамлакатларда хатми Қуръонлар ва диний-маърифий суҳбатлар ўтказиб қайтишади.

«Сўнгги бир йил ичида ҳукуматлари эришган муҳим, аниқ ютуқларга асосланиб, Судан ва Ўзбекистон махсус кузатув рўйхатидан чиқарилганлигини эълон қилишдан мамнунман. Уларнинг қонунлари ва амалиётдаги жасоратли ислоҳотлари бошқалар учун ўрнакдир», – дейилади Майкл Помпеонинг хабарида.

Ўзбекистон 2018 йилда диний эркинлик бўйича алоҳида хавотирдаги мамлакатлар рўйхатидан чиқарилди. Мамлакат 2006 йилдан бери ушбу рўйхатда қолиб келаётганди.

Хабарда айтилишича, АҚШ диний эркинликнинг бузилиши сабабли Тожикистон ва Туркманистонни алоҳида ташвишга сабаб бўлаётган давлатлар қаторига киритган.

Қора рўйхатга Бирма, Эрон, Хитой, Шимолий Корея, Нигерия, Покистон, Саудия Арабистони ва Эритрея ҳам киритилган. Ушбу мамлакатлар 1998 йилги Халқаро диний эркинлик тўғрисидаги қонунга биноан «диний эркинликнинг мунтазам ва қўпол равишда бузилиши» туфайли алоҳида хавотирга сабаб бўлмоқда, деди Давлат департаменти раҳбари.

Россия, Комор ороллари, Куба ва Никарагуа махсус кузатув рўйхатига киритилган, чунки ушбу мамлакатлар ҳукуматлари «диний эркинликни жиддий бузган», дея тушунтирди АҚШ Давлат департаменти.

Помпеонинг хулоса ўрнида маълум қилишича, АҚШ «бутун дунё бўйлаб диний сабабларга кўра юз бериши мумкин бўлган таъқибларни тўхтатиш учун тинимсиз ҳаракат қилишда давом этади».