Аҳмад Ол Қосимий, “HEDAYAH” зўравон экстремизмга қарши кураш бўйича халқаро маркази раиси ижрочи директори (Бирлашган Араб Амирликлари):

– Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Жаноби Олийларига ушбу муҳим анжуманни ташкил этгани учун тузилмамиз номидан самимий миннатдорлигимни билдираман.

Анжуман доирасида Дин ишлари қўмитаси билан ҳамкорликни янада ривожлантириш истиқболларини муҳокама қилиб олдик. Сўнгги йилларда марказимиз ва Ўзбекистондаги диний соҳага оид илмий-тадқиқот муассасалари ўртасидаги алоқалар мустаҳкамланди.

Бугунги таҳликали даврда динни нотўғри талқин қилиш оқибатида кўплаб зиддиятлар содир бўлаётгани ачинарли, албатта. Шахсан мен бунинг сабабини илмсизликда ва динни тўғри англамасликда, деб биламан. Ёшларни бундай таҳдидлардан ҳимоя қилишнинг бир қанча йўллари мавжуд ва уларнинг аввалида илм ва яна илм туради.

Ўзбекистондек буюк алломаларга Ватан бўлган юртда бўлиб ўтган ушбу анжуман ислом маърифатини теранроқ англашга ёрдам беради.

Шу маънода, ушбу конференцияни эзгулик анжумани, деб аташ мумкин.

Н.Усмонова, ЎзА

***

Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Toshkent va Xiva shaharlarida o‘tkazilgan «Islom – tinchlik va ezgulik dini» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya uning ishtirokchilarida katta taassurot uyg‘otdi. Bu jihatlar xorijdan kelgan ishtirokchilarning fikrlarida ham o‘zining yaqqol ifodasini topmoqda.

Ahmad Ol Qosimiy, “HEDAYAH” zo‘ravon ekstremizmga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro markazi raisi ijrochi direktori (Birlashgan Arab Amirliklari):

– O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylariga ushbu muhim anjumanni tashkil etgani uchun tuzilmamiz nomidan samimiy minnatdorligimni bildiraman.

Anjuman doirasida Din ishlari qo‘mitasi bilan hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollarini muhokama qilib oldik. So‘nggi yillarda markazimiz va O‘zbekistondagi diniy sohaga oid ilmiy-tadqiqot muassasalari o‘rtasidagi aloqalar mustahkamlandi.

Bugungi tahlikali davrda dinni noto‘g‘ri talqin qilish oqibatida ko‘plab ziddiyatlar sodir bo‘layotgani achinarli, albatta. Shaxsan men buning sababini ilmsizlikda va dinni to‘g‘ri anglamaslikda, deb bilaman. Yoshlarni bunday tahdidlardan himoya qilishning bir qancha yo‘llari mavjud va ularning avvalida ilm va yana ilm turadi.

O‘zbekistondek buyuk allomalarga Vatan bo‘lgan yurtda bo‘lib o‘tgan ushbu anjuman islom ma’rifatini teranroq anglashga yordam beradi.

Shu ma’noda, ushbu konferensiyani ezgulik anjumani, deb atash mumkin.

N.Usmonova, O‘zA

Халқаро ташкилотлар раҳбарлари, Ислом оламининг машҳур уламолари, муфтийлар, дин ва давлат арбоблари иштирок этаётган ушбу анжуманнинг очилиш маросимида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, Муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари барча иштирокчиларни қутлади.

Жумладан, Муфтий ҳазратлари ҳозирги кунда дунёнинг баъзи нуқталарида нотинчликлар бўлиб турган бир пайтда бу каби мулоқотларнинг ўрни нақадар катта эканлигини қайд этдилар.

Ислом — тинчлик, ҳамжиҳатлик ва омонлик динидир. Бақара сурасининг 208-оятида: “Эй, имон келтирганлар! Ёппасига тинчлик ишига киришингиз!”, дея хитоб қилинишида ҳам тинчлик ва осудаликни таъминлашда ҳамма бирдек масъуллигига ишора бор, дея таъкидладилар Шайх ҳазратлари.

Шунингдек, Муфтий ҳазратлари Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам “Соҳибус-силм” — тинчликпарвар пайғамбар эканликларини, ҳадиси шарифларда ҳам тинчлик ва омонлик — энг олий неъмат сифатида тарғиб этилишини, умуман олганда, барча саодатимиз асоси тинчлик ва ҳамжиҳатликда эканлигини баён этдилар.

Анжуманда йиғилганлар Муфтий ҳазратларининг нутқини яқиндан қўллаб-қувватладилар.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

***

Bugun poytaxtimizdagi “Hilton” majmuasining anjumanlar zalida “Islom – tinchlik va ezgulik dini” mavzuidagi xalqaro konferensiya o‘z ishini boshladi.

Xalqaro tashkilotlar rahbarlari, Islom olamining mashhur ulamolari, muftiylar, din va davlat arboblari ishtirok etayotgan ushbu anjumanning ochilish marosimida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, Muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari barcha ishtirokchilarni qutladi.

Jumladan, Muftiy hazratlari hozirgi kunda dunyoning ba’zi nuqtalarida notinchliklar bo‘lib turgan bir paytda bu kabi muloqotlarning o‘rni naqadar katta ekanligini qayd etdilar.

Islom — tinchlik, hamjihatlik va omonlik dinidir. Baqara surasining 208-oyatida: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!”, deya xitob qilinishida ham tinchlik va osudalikni ta’minlashda hamma birdek mas’ulligiga ishora bor, deya ta’kidladilar Shayx hazratlari.

Shuningdek, Muftiy hazratlari Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallam “Sohibus-silm” — tinchlikparvar payg‘ambar ekanliklarini, hadisi shariflarda ham tinchlik va omonlik — eng oliy ne’mat sifatida targ‘ib etilishini, umuman olganda, barcha saodatimiz asosi tinchlik va hamjihatlikda ekanligini bayon etdilar.

Anjumanda yig‘ilganlar Muftiy hazratlarining nutqini yaqindan qo‘llab-quvvatladilar.

Айниқса, унинг нурини ўз илми ва маърифати ила порлашига хизмат қилган юртингиз уламоларини алоҳида таъикдлаб ўтиш лозим. Мовароуннаҳр буюк уламоларидан Ислом илмларининг барча соҳа ва йўналишлари бўйича катта илмий мерос қолдирди. Хусусан, Қуръони каримдан кейин энг ишончли манба бўлган “Саҳиҳи Бухорий” асари муаллифи, Ҳадис илмининг амири Имом Бухорий, “Шамоилул Муҳаммадия” асарини таълиф этган Имом Термизийнинг меросидан бутун Ислом олами фойдаланишини алоҳида эътироф этиш даркор.

Бугунги конференцияга танланган мавзу муқаддас динимиз асл мақсад ва ғояларини акс эттиради. Дарҳақиқат, Ислом дини тинчлик ва яхшиликлар, эзгуликлар динидир. Исломни ҳимоя қилиш, дунёда тинчликни ўрнатиш бугунги энг долзарб вазифамиз саналади.

Биз Бутун олам мусулмонлари уюшмаси уламолари инсониятни тинчликка чақирамиз.

Ушбу конференция ташаббускори Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Жаноби Олийларига  миннатдорлик билдираман.

Абдураҳмон Абдуллоҳ ал-Зайд,
Ислом олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари (Саудия Арабистони)

***

Alloh butun insoniyatni mehr-oqibat va tinch-totuv yashashga chaqirdi. Natijada, Islom dinining nuri sharq va g‘arb bo‘ylab tarqaldi.

Ayniqsa, uning nurini o‘z ilmi va ma’rifati ila porlashiga xizmat qilgan yurtingiz ulamolarini alohida ta’ikdlab o‘tish lozim. Movarounnahr buyuk ulamolaridan Islom ilmlarining barcha soha va yo‘nalishlari bo‘yicha katta ilmiy meros qoldirdi. Xususan, Qur’oni karimdan keyin eng ishonchli manba bo‘lgan “Sahihi Buxoriy” asari muallifi, Hadis ilmining amiri Imom Buxoriy, “Shamoilul Muhammadiya” asarini ta’lif etgan Imom Termiziyning merosidan butun Islom olami foydalanishini alohida e’tirof etish darkor.

Bugungi konferensiyaga tanlangan mavzu muqaddas dinimiz asl maqsad va g‘oyalarini aks ettiradi. Darhaqiqat, Islom dini tinchlik va yaxshiliklar, ezguliklar dinidir. Islomni himoya qilish, dunyoda tinchlikni o‘rnatish bugungi eng dolzarb vazifamiz sanaladi.

Biz Butun olam musulmonlari uyushmasi ulamolari insoniyatni tinchlikka chaqiramiz.

Ushbu konferensiya tashabbuskori O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Janobi Oliylariga  minnatdorlik bildiraman.

Abdurahmon Abdulloh al-Zayd,
Islom olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari (Saudiya Arabistoni)

Мазкур конференциянинг уламолар юртида ўтказилишида ҳам чуқур маъно бор. Ислом динининг тинчлик ва осойишталикни тарғиб қилиши, бағрикенгликни таъкидлашида ушбу етук уламоларнинг алоҳида ўрни бор.

Миср ва Ўзбекистон ўртасидаги икки томонлама алоқалар қадим тарихга бори тақалади. Бугун бу давлатлар ўртасидаги муносабатларга урғу берадиган бўлсак ушбу муносабатларнинг мустаҳкам асосларга барпо этилганини кўрамиз. Бу борада бир қанча йўналишларга эътибор қаратмоғимиз мумкин бўлади.  Хусусан, Миср давлати биринчилардан бўлиб Ўзбекистон Республикасининг мустақиллигини эътироф этиб, ўзининг элчихонасини бу юртда очишга шошилгани ва 1994-йилда эса Миср заминида Ўзбекистон элчихонаси очилганини қайд этиш даркор.

Кейинги йилларда ушбу икки давлат ўртасидаги илмий, сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий муносабатлар ривожланганлигини икки давлат раҳбарларининг ташрифлри орқали билишимиз мумкин. 2018-йилда Миср Президенти Абдулфаттоҳ ас-Сиси жаноблари Ўзбекистонга ташриф буюрди, 2023-йилда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев жаноблари Мисрга ташриф буюрди. Бу ташрифлар икки томонлама ҳамдўстлик алоқаларнинг ривожланишида муҳим аҳамият касб этди.
Мен тўхталиб ўтмоқчи бўлган яна бир жиҳат – Ўзбекистонда кенг тарқалиб, намоён бўла бошлаган диний-маърифий соҳадаги изчил ўзгаришлардир. Бу ислоҳотлар, илмий-интеллектуал ҳаракат Президент юритаётган сиёсатда очиқ-ойдин ўз ифодасини топган. Бу эса Ислом цивилизацияси меросини қадрлаш, илм-фан ва уламоларга эҳтиром кўрсатиш орқали ўз ифодасини топади.
Бир сўз билан айтганда, мазкур анжуманга ташриф улароқ Ўзбекистон Президенти бу табаррук заминда муҳим ислоҳотларни олиб борганини, хусусан Ўзбекистонда маънавий-маърифий, диний ва ижтимоий ислоҳотларни амалга оширишда, ислом меросини бойитиш, уламоларига юксак эҳтиром кўрсатишини гувоҳи бўлдик.

Назир Муҳаммад Айяд,
Миср Араб Республикаси муфтийси

***

Bu yurtda necha asrlardan beri Islom dini ravnaqiga hissa qo‘shgan buyuk allomalar Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Dorimiy, Abu Mansur Moturidiy kabi zotlar yetishib chiqqan. Ular Islom olamida yorqin iz qoldirgan siymolardir. Ular qoldirgan meros islom haqiqatini ifodalagan.

Mazkur konferensiyaning ulamolar yurtida o‘tkazilishida ham chuqur ma’no bor. Islom dinining tinchlik va osoyishtalikni targ‘ib qilishi, bag‘rikenglikni ta’kidlashida ushbu yetuk ulamolarning alohida o‘rni bor.

Misr va O‘zbekiston o‘rtasidagi ikki tomonlama aloqalar qadim tarixga bori taqaladi. Bugun bu davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarga urg‘u beradigan bo‘lsak ushbu munosabatlarning mustahkam asoslarga barpo etilganini ko‘ramiz. Bu borada bir qancha yo‘nalishlarga e’tibor qaratmog‘imiz mumkin bo‘ladi.  Xususan, Misr davlati birinchilardan bo‘lib O‘zbekiston Respublikasining mustaqilligini e’tirof etib, o‘zining elchixonasini bu yurtda ochishga shoshilgani va 1994-yilda esa Misr zaminida O‘zbekiston elchixonasi ochilganini qayd etish darkor.

Keyingi yillarda ushbu ikki davlat o‘rtasidagi ilmiy, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlar rivojlanganligini ikki davlat rahbarlarining tashriflri orqali bilishimiz mumkin. 2018-yilda Misr Prezidenti Abdulfattoh as-Sisi janoblari O‘zbekistonga tashrif buyurdi, 2023-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev janoblari Misrga tashrif buyurdi. Bu tashriflar ikki tomonlama hamdo‘stlik aloqalarning rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etdi.
Men to‘xtalib o‘tmoqchi bo‘lgan yana bir jihat – O‘zbekistonda keng tarqalib, namoyon bo‘la boshlagan diniy-ma’rifiy sohadagi izchil o‘zgarishlardir. Bu islohotlar, ilmiy-intellektual harakat Prezident yuritayotgan siyosatda ochiq-oydin o‘z ifodasini topgan. Bu esa Islom sivilizatsiyasi merosini qadrlash, ilm-fan va ulamolarga ehtirom ko‘rsatish orqali o‘z ifodasini topadi.
Bir so‘z bilan aytganda, mazkur anjumanga tashrif ularoq O‘zbekiston Prezidenti bu tabarruk zaminda muhim islohotlarni olib borganini, xususan O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy, diniy va ijtimoiy islohotlarni amalga oshirishda, islom merosini boyitish, ulamolariga yuksak ehtirom ko‘rsatishini guvohi bo‘ldik.

Nazir Muhammad Ayyad,
Misr Arab Respublikasi muftiysi

Шу боис, халқимиз мазкур ҳудуд алломаларини яхши танийди, ҳурмат қилади. Қолаверса, бугунги конференцияга ташриф буюрган уламоларнинг барчаси айнан Мовароуннаҳр ўлкасидан етишиб чиққан олимларнинг асарларини ўқиб, вояга етган, илм сирларини ўрганган.

Муҳаммад бин Саид бин Омир ал-Ҳажрий,
Ўмон Султонлиги давлат кенгаши аъзоси, Ўмон Султонлиги Сенати Ижтимоий ва маданият масалалари бўйича қўмита раиси

***

– Otamning katta kutubxonasi bo‘lar edi. Ana shu kutubxonada bolaligim o‘tgan. Kutubxonamizdagi kitoblarning eng asosiylari bu – Movarounnahr diyoridan yetishib chiqqan ulamolarning asarlari edi. Aqoid, fiqh, hadis va boshqa sohalardagi manbalarning salmoqli qismi o‘lka olimlariga tegishli bo‘lgan.

Shu bois, xalqimiz mazkur hudud allomalarini yaxshi taniydi, hurmat qiladi. Qolaversa, bugungi konferensiyaga tashrif buyurgan ulamolarning barchasi aynan Movarounnahr o‘lkasidan yetishib chiqqan olimlarning asarlarini o‘qib, voyaga yetgan, ilm sirlarini o‘rgangan.

Muhammad bin Said bin Omir al-Hajriy,
O‘mon Sultonligi davlat kengashi a’zosi, O‘mon Sultonligi Senati Ijtimoiy va madaniyat masalalari bo‘yicha qo‘mita raisi

Бугун, 16 октябрь куни, мазкур нуфузли анжуман Кўҳна Хива шаҳрида ўз ишини давом эттиради.

Тадбир қатнашчилари — дунёнинг кўзга кўринган йирик уламолари, жамоат арбоблари, исломшунос олимлар бугун кўҳна Хива шаҳрига ташриф буюрдилар. Фарғона вилояти бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев ҳам айни пайтда барча уламолар билан бирга Хива шаҳрида бўлиб турибдилар.

Тафсилотларни ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимиз орқали кузатиб боринг!

***

Avval xabar berilganidek, shu yil 15-oktyabr kuni Toshkent shahrida «Islom – tinchlik va ezgulik dini» mavzusida nufuzli xalqaro konferensiya o‘z ishini boshlagan edi.

Bugun, 16 oktyabr kuni, mazkur nufuzli anjuman Ko‘hna Xiva shahrida o‘z ishini davom ettiradi.

Tadbir qatnashchilari — dunyoning ko‘zga ko‘ringan yirik ulamolari, jamoat arboblari, islomshunos olimlar bugun ko‘hna Xiva shahriga tashrif buyurdilar. Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev ham ayni paytda barcha ulamolar bilan birga Xiva shahrida bo‘lib turibdilar.

Tafsilotlarni ijtimoiy tarmoqdagi sahifalarimiz orqali kuzatib boring!

Бу ё‘лда эса биз, мусулмон уламолари бирлашишимиз, эзгу мақсад сари ҳаракат қилишимиз зарур. Шундагина биз мана шу конференцияда кўзланган мақсад-муддаоимизга эришамиз.

Муҳйиддин Аввома,
Ибн Халдун университети “Дорул ҳадис ал-Аввомия” маркази раиси, профессор

***

– Islomning asl ma’nosini anglash, yoshlarga yetkazish bugungi davrning eng dolzarb masalasidir. Mazkur konferensiyaning maqsadi islom dinining mazmun-mohiyati, tinchlikparvar va ezgulik dini ekanini xalqaro hamjamiyatga tarannum etishimiz lozim.

Bu yo’lda esa biz, musulmon ulamolari birlashishimiz, ezgu maqsad sari harakat qilishimiz zarur. Shundagina biz mana shu konferensiyada ko‘zlangan maqsad-muddaoimizga erishamiz.

Muhyiddin Avvoma,
Ibn Xaldun universiteti “Dorul hadis al-Avvomiya” markazi raisi, professor

Конференция доирасида Ўзбекистон халқаро ислом академиясида муассаса вакиллари билан мулоқот олиб бордик. Бу ерда “Қўлёзмаларни тадқиқ қилишнинг назарий асослари” номли китобимнинг ўзбек тилидаги тақдимоти ҳам ўтказилганидан жуда қувондим. Академия ва “Дорул Махтутот” маркази ўртасидаги ҳамкорлик алоқаларини муҳокама қилдик, тажриба алмашдик.

Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев бошчилигида диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотларга юқори баҳо бераман. Ўзбекистон тинчлик-хотиржамлик ҳукм сурадиган диёр. Ўзбек халқи шу юртда туғилиб вояга етган, ўзининг ниҳоятда серқирра илмий-ижодий фаолияти билан дунё аҳлини лол қолдирган, дунё тамаддуни ривожига беадоқ ҳисса қўшган улуғ аждодлари билан фахрланса арзийди.

Шарқ бир неча асрлар давомида тараққиётнинг ўзаги бўлиб келган. Бугун ҳам унинг нури умумбашарий маданий ва илмий мерос сифатида кенг нур сочаётганлигини алоҳида таъкидлаш лозим.

Президент ташаббуси билан ўтказилаётган “Ислом – тинчлик ва эзгулик” дини мавзусидаги халқаро конференция эса ҳозирги глобаллашув жараёнида ислом мўътадиллик ва бағрикенглик дини эканини намоён қиладиган муҳим маърифат майдони эканини таъкидламоқчиман.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг буюк аллома ва мутафаккирларнинг дунё, хусусан, мусулмон илм-фани ва цивилизацияси равнақига қўшган муносиб ҳиссаси, муқаддас ислом динининг инсонпарварлик моҳияти бўйича фундаментал тадқиқотлар ўтказишга оид дастурлар, илмий лойиҳаларни ишлаб чиқиш, уларни амалга оширишга қаратилган чора-тадбирларни ўтказишни қўллаб-қувватлаб билдирган ташаббусларини юқори баҳолайман.

Маҳмуд Мисрий,
Туркиянинг Истанбул шаҳридаги қўлёзмаларни ўрганишга ихтисослашган “Дорул Махтутот” маркази бош директори

***

– 15-16-oktabr kunlari O‘zbekistonning go‘zal va qadimiy Toshkent va Xiva shaharlarida “Islom – tinchlik va ezgulik dini” nomli xalqaro konferensiya o‘tkazilmoqda. Mazkur nufuzli anjumanda ishtirok etayotganimdan benihoya shodman.

Konferensiya doirasida O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasida muassasa vakillari bilan muloqot olib bordik. Bu yerda “Qo‘lyozmalarni tadqiq qilishning nazariy asoslari” nomli kitobimning o‘zbek tilidagi taqdimoti ham o‘tkazilganidan juda quvondim. Akademiya va “Dorul Maxtutot” markazi o‘rtasidagi hamkorlik aloqalarini muhokama qildik, tajriba almashdik.

O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev boshchiligida diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlarga yuqori baho beraman. O‘zbekiston tinchlik-xotirjamlik hukm suradigan diyor. O‘zbek xalqi shu yurtda tug‘ilib voyaga yetgan, o‘zining nihoyatda serqirra ilmiy-ijodiy faoliyati bilan dunyo ahlini lol qoldirgan, dunyo tamadduni rivojiga beadoq hissa qo‘shgan ulug‘ ajdodlari bilan faxrlansa arziydi.

Sharq bir necha asrlar davomida taraqqiyotning o‘zagi bo‘lib kelgan. Bugun ham uning nuri umumbashariy madaniy va ilmiy meros sifatida keng nur sochayotganligini alohida ta’kidlash lozim.

Prezident tashabbusi bilan o‘tkazilayotgan “Islom – tinchlik va ezgulik” dini mavzusidagi xalqaro konferensiya esa hozirgi globallashuv jarayonida islom mo‘tadillik va bag‘rikenglik dini ekanini namoyon qiladigan muhim ma’rifat maydoni ekanini ta’kidlamoqchiman.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining buyuk alloma va mutafakkirlarning dunyo, xususan, musulmon ilm-fani va sivilizatsiyasi ravnaqiga qo‘shgan munosib hissasi, muqaddas islom dinining insonparvarlik mohiyati bo‘yicha fundamental tadqiqotlar o‘tkazishga oid dasturlar, ilmiy loyihalarni ishlab chiqish, ularni amalga oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni o‘tkazishni qo‘llab-quvvatlab bildirgan tashabbuslarini yuqori baholayman.

Mahmud Misriy,
Turkiyaning Istanbul shahridagi qo‘lyozmalarni o‘rganishga ixtisoslashgan “Dorul Maxtutot” markazi bosh direktori

Унда мамлакатимиз ва хорижнинг кўплаб олимлари иштирок этмоқда.

Ислом илмлари халқаро университети профессори, доктор Салоҳ Муҳаммад Абулҳаж (Иордания) улардан бири. Қуйида олимнинг мамлакатимизда ўтказилаётган нуфузли халқаро конференция ҳақида билдирган фикрларини келтирамиз.

–Тошкент ва Хива шаҳарларида “Ислом – тинчлик ва эзгулик дини” мавзусида ташкил этилаётган халқаро конференцияда иштирок этиш мен учун фахр, – деди Ислом илмлари халқаро университети профессори, доктор Салоҳ Муҳаммад Абулҳаж (Иордания). – Асли иорданиялик бўлсам ҳам, Ўзбекистонни биринчи Ватаним деб ҳисоблайман. Чунки бу азиз диёрдан етишиб чиққан буюк алломалар менга маънавий ота-она каби қадрдондир. Қайси китобни очмай Самарқанд, Бухоро деган табаррук манзилларнинг номларига, Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Доримий каби буюк уламоларнинг исмларига такрор-такрор дуч келаман.

Бу юртнинг алломалари, устоз ва имомлари биз учун энг азиз ва мўътабар зотлардир. Уларнинг барчаси бизга қадрдон ва қардош. Шу муборак диёр аҳли билан кўришиш бахтига муяссар бўлганимдан бағоят хурсандман.

Ўзбекистонда буюк ва забардаст уламоларнинг мавжудлиги катта неъмат ва Аллоҳнинг раҳмати деб биламан. Ушбу диёрдаги барча олимлар, имомлар, илмий соҳа вакиллари сабабли юртингизда соф исломий таълимот янада равнақ топиб, турли адашган тоифа вакилларининг фитнасидан омондасиз.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг буюк аллома ва мутафаккирлар илмий меросини чуқур ўрганиш соҳасидаги улкан ташаббусларини қўллаб-қувватлайман. Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий халқаро марказларининг ташкил этилгани ўзбек халқига илм ва зиё таратишга ҳисса қўшади. Зотан, Мовароуннаҳр – Ўзбекистондан етишиб чиққан машҳур олимлар, фақиҳлар, муҳаддис, муфассирларнинг фаолиятини ўрганиб, уларнинг асарлари устида тадқиқот олиб бориш улкан шараф ва масъулиятдир.

Н.Усмонова, ЎзА

***

2024 yilning 15-16 oktyabr kunlari Toshkent va Xiva shaharlarida “Islom – tinchlik va ezgulik dini” mavzusida nufuzli xalqaro konferensiya o‘tkazilmoqda.

Unda mamlakatimiz va xorijning ko‘plab olimlari ishtirok etmoqda.

Islom ilmlari xalqaro universiteti professori, doktor Saloh Muhammad Abulhaj (Iordaniya) ulardan biri. Quyida olimning mamlakatimizda o‘tkazilayotgan nufuzli xalqaro konferensiya haqida bildirgan fikrlarini keltiramiz.

–Toshkent va Xiva shaharlarida “Islom – tinchlik va ezgulik dini” mavzusida tashkil etilayotgan xalqaro konferensiyada ishtirok etish men uchun faxr, – dedi Islom ilmlari xalqaro universiteti professori, doktor Saloh Muhammad Abulhaj (Iordaniya). – Asli iordaniyalik bo‘lsam ham, O‘zbekistonni birinchi Vatanim deb hisoblayman. Chunki bu aziz diyordan yetishib chiqqan buyuk allomalar menga ma’naviy ota-ona kabi qadrdondir. Qaysi kitobni ochmay Samarqand, Buxoro degan tabarruk manzillarning nomlariga, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Dorimiy kabi buyuk ulamolarning ismlariga takror-takror duch kelaman.

Bu yurtning allomalari, ustoz va imomlari biz uchun eng aziz va mo‘tabar zotlardir. Ularning barchasi bizga qadrdon va qardosh. Shu muborak diyor ahli bilan ko‘rishish baxtiga muyassar bo‘lganimdan bag‘oyat xursandman.

O‘zbekistonda buyuk va zabardast ulamolarning mavjudligi katta ne’mat va Allohning rahmati deb bilaman. Ushbu diyordagi barcha olimlar, imomlar, ilmiy soha vakillari sababli yurtingizda sof islomiy ta’limot yanada ravnaq topib, turli adashgan toifa vakillarining fitnasidan omondasiz.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining buyuk alloma va mutafakkirlar ilmiy merosini chuqur o‘rganish sohasidagi ulkan tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlayman. Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy xalqaro markazlarining tashkil etilgani o‘zbek xalqiga ilm va ziyo taratishga hissa qo‘shadi. Zotan, Movarounnahr – O‘zbekistondan yetishib chiqqan mashhur olimlar, faqihlar, muhaddis, mufassirlarning faoliyatini o‘rganib, ularning asarlari ustida tadqiqot olib borish ulkan sharaf va mas’uliyatdir.

N.Usmonova, O‘zA

– Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев жаноби олийларининг ташаббуслари билан ўтказилаётган бу анжуман, ислом тинчлик ва раҳмат дини эканидан дарак беради.

Бу юртдан дунё тан олган Имом Бухорий, Имом Термизий каби кўплаб ислом уламолари етишиб чиққан. Мен ушбу анжумандаги иштирокимдан фахрланаман ва умид қиламанки, бу конференция ер юзида, айниқса, нотинчлик ҳукм сураётган давлатларда барқарор ҳаёт учун дастуриламал бўлиб хизмат қилади.

Ислом раҳм-шафқат ва хайрли ишларда ҳамкорлик қилишга буюрувчи диндир. Аллоҳ таолонинг Каломи бўлмиш Қуръони каримда: “Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилинг, лекин гуноҳ ва тажовузда ҳамкорлик қилманг, Ислом тинчлик ва раҳм шавқат динидир” деб буюрган. Бугунги конференцияда ҳам шу мавзуда сўз бормоқда.

Доктор Аҳмад Абдулазиз Ҳаддод,
Саудия Арабитони Ислом фиқҳи академияси аъзоси

***

– O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev janobi oliylarining tashabbuslari bilan oʻtkazilayotgan bu anjuman, islom tinchlik va rahmat dini ekanidan darak beradi.

Bu yurtdan dunyo tan olgan Imom Buxoriy, Imom Termiziy kabi ko‘plab islom ulamolari yetishib chiqqan. Men ushbu anjumandagi ishtirokimdan faxrlanaman va umid qilamanki, bu konferensiya yer yuzida, ayniqsa, notinchlik hukm surayotgan davlatlarda barqaror hayot uchun dasturilamal bo‘lib xizmat qiladi.

Islom rahm-shafqat va xayrli ishlarda hamkorlik qilishga buyuruvchi dindir. Alloh taoloning Kalomi bo‘lmish Qurʼoni karimda: “Yaxshilik va taqvo yo‘lida hamkorlik qiling, lekin gunoh va tajovuzda hamkorlik qilmang, Islom tinchlik va rahm shavqat dinidir” deb buyurgan. Bugungi konferensiyada ham shu mavzuda so‘z bormoqda.

Doktor Ahmad Abdulaziz Haddod,
Saudiya Arabitoni Islom fiqhi akademiyasi aʼzosi