Йиғилишда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси ўринбосари, Ишчи гуруҳ раҳбари О. Қодиров, Ички назорат бўлими бошлиғи А. Дўсматов, Кадрлар бўлими бошлиғи С. Шерхонов, Кадрлар бўлими бош мутахассиси А. Бобамирзаев, Таълим ва илмий-тадқиқот бўлими етакчи мутахассиси М. Ходжаев, Фарғона вилояти бош имом-хатиби У. Абдуллаев ҳамда вилоятда фаолият юритаётган имом-хатиблар, имом-ноиблар, отинойилар ва бошқа диний соҳа вакиллари иштирок этдилар.

Тадбир давомида меҳнат ва ижро интизомини мустаҳкамлаш, хизмат вазифаларига масъулият билан ёндашиш, аҳоли мурожаатлари билан ишлаш сифатини ошириш ҳамда жойларда олиб борилаётган маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини юксалтириш масалалари атрофлича муҳокама қилинди.

Шунингдек, Хоразм вилоятида ўтказилган илмий-амалий семинар давомида ўрганилган илғор тажрибалар, уларни ҳудудлардаги фаолиятга татбиқ этиш, аҳоли билан мулоқотни янада кучайтириш, оилаларда соғлом маънавий муҳитни мустаҳкамлаш ва ёшлар тарбиясига эътиборни ошириш юзасидан фикр-мулоҳазалар билдирилди.

Йиғилиш якунида соҳада белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш, иш самарадорлигини ошириш ҳамда маънавий-маърифий фаолиятни янада ривожлантириш бўйича тегишли кўрсатма ва тавсиялар берилди.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

2026 yil 12 noyabr kuni Farğona viloyatida diniy soha xodimlari iştirokida sohadagi faoliyatni yanada takomillaştiriş va dolzarb vazifalar muhokamasiga bağişlangan yiğiliş bölib ötdi.

Yiğilişda Özbekiston musulmonlari idorasi raisi örinbosari, Işçi guruh rahbari O. Qodirov, Içki nazorat bölimi boşliği A. Dösmatov, Kadrlar bölimi boşliği S. Şerxonov, Kadrlar bölimi boş mutaxassisi A. Bobamirzayev, Ta’lim va ilmiy-tadqiqot bölimi yetakçi mutaxassisi M. Xodjayev, Farğona viloyati boş imom-xatibi U. Abdullayev hamda viloyatda faoliyat yuritayotgan imom-xatiblar, imom-noiblar, otinoyilar va boşqa diniy soha vakillari iştirok etdilar.

Tadbir davomida mehnat va ijro intizomini mustahkamlaş, xizmat vazifalariga mas’uliyat bilan yondaşiş, aholi murojaatlari bilan işlaş sifatini oşiriş hamda joylarda olib borilayotgan ma’naviy-ma’rifiy işlar samaradorligini yuksaltiriş masalalari atrofliça muhokama qilindi.

Şuningdek, Xorazm viloyatida ötkazilgan ilmiy-amaliy seminar davomida örganilgan ilğor tajribalar, ularni hududlardagi faoliyatga tatbiq etiş, aholi bilan muloqotni yanada kuçaytiriş, oilalarda soğlom ma’naviy muhitni mustahkamlaş va yoşlar tarbiyasiga e’tiborni oşiriş yuzasidan fikr-mulohazalar bildirildi.

Yiğiliş yakunida sohada belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlaş, iş samaradorligini oşiriş hamda ma’naviy-ma’rifiy faoliyatni yanada rivojlantiriş böyiça tegişli körsatma va tavsiyalar berildi.

Farğona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ташаббуси билан мўмин-мусулмонларни хушнуд этадиган хайрли лойиҳага қўл урилди.

Унга кўра, Диний идоранинг Масжидлар билан ишлаш ҳамда Қуръон ва тажвидни ўргатиш бўлимлари ҳамкорлигида келгуси Рамазонда юртимиз масжидларида хатми Қуръонга ўтадиган қориларнинг билим ва малакасини ошириш бўйича махсус ўқув машғулотлари йўлга қўйилди.

Ушбу ташаббуснинг илк амалий қадами сифатида шу йилнинг 9 ноябрь куни Қорақалпоғистон мусулмонлари қозиёти, вилоятлар ва Тошкент шаҳар вакилликлари, шунингдек, диний таълим муассасаларида қорилар учун ўқув жараёнларига старт берилди.

Кичик гуруҳлар асосида ташкил этиладиган бир ҳафталик (жами 36 соат) машғулотларда 300 га яқин қоримиз навбат билан Қуръони каримни тажвид қоидалари билан гўзал тиловат қилиш, ҳифзини мустаҳкамлаш ва таровеҳ намозларининг фиқҳий масалалари бўйича ўз билимларини бойитади.

Мазкур жараёнда қорилик одоби, масъулияти ва уларнинг ижтимоий-ҳуқуқий саводхонлигини юксалтиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилади.

Мазкур лойиҳа Рамазон тараддуди билан бирга, Қуръон ҳофизларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш йўлидаги улкан қадамдир.

Хайрли ташаббус доирасида:
-Қориларнинг ягона электрон базаси шакллантирилади;
-Уларнинг илмий салоҳияти аниқланиб, доимий иш билан таъминланади;
-Жомеларимизга жамоатчилик асосида “масжид қориси” мақомида расман бириктирилади.

Бундай эзгу саъй-ҳаракатлар келгуси муборак Рамазон ойида масжидларимиздаги хатми Қуръонларнинг янада кўтаринки руҳда ўтишига ва мўмин-мусулмон юртдошларимизнинг гўзал тиловатлардан чинакам маънавий озуқа олишига хизмат қилади!

***

Muborak Ramazon oyi kirib kelişiga ham uç oyga yaqin vaqt qoldi. Şu bois mamlakatimizda uşbu uluğ ayyomga, jumladan, masjidlarimizdagi taroveh oqşomlari va xatmi Qur’onlarning yanada fayzli ötişiga hozirdan qizğin tayyorgarlik işlari boşlandi.

Özbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Şayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari taşabbusi bilan mömin-musulmonlarni xuşnud etadigan xayrli loyihaga qöl urildi.

Unga köra, Diniy idoraning Masjidlar bilan işlaş hamda Qur’on va tajvidni örgatiş bölimlari hamkorligida kelgusi Ramazonda yurtimiz masjidlarida xatmi Qur’onga ötadigan qorilarning bilim va malakasini oşiriş böyiça maxsus öquv maşğulotlari yölga qöyildi.

Uşbu taşabbusning ilk amaliy qadami sifatida şu yilning 9 noyabr kuni Qoraqalpoğiston musulmonlari qoziyoti, viloyatlar va Toşkent şahar vakilliklari, şuningdek, diniy ta’lim muassasalarida qorilar uçun öquv jarayonlariga start berildi.

Kiçik guruhlar asosida taşkil etiladigan bir haftalik (jami 36 soat) maşğulotlarda 300 ga yaqin qorimiz navbat bilan Qur’oni karimni tajvid qoidalari bilan gözal tilovat qiliş, hifzini mustahkamlaş va taroveh namozlarining fiqhiy masalalari böyiça öz bilimlarini boyitadi.

Mazkur jarayonda qorilik odobi, mas’uliyati va ularning ijtimoiy-huquqiy savodxonligini yuksaltirişga ham alohida e’tibor qaratiladi.

Mazkur loyiha Ramazon taraddudi bilan birga, Qur’on hofizlarini har tomonlama qöllab-quvvatlaş yölidagi ulkan qadamdir.

Xayrli taşabbus doirasida:
– Qorilarning yagona elektron bazasi şakllantiriladi;
– Ularning ilmiy salohiyati aniqlanib, doimiy iş bilan ta’minlanadi;
– Jomelarimizga jamoatçilik asosida “masjid qorisi” maqomida rasman biriktiriladi.

Bunday ezgu sa’y-harakatlar kelgusi muborak Ramazon oyida masjidlarimizdagi xatmi Qur’onlarning yanada kötarinki ruhda ötişiga va mömin-musulmon yurtdoşlarimizning gözal tilovatlardan çinakam ma’naviy ozuqa olişiga xizmat qiladi!

Бугун эса яна бир Рамазон остонасига яқинлашмоқдамиз.
Бир ўйлаб кўрайлик: вақт тез ўтяптими ёки биз унинг қадрига етишга улгурмаяпмизми? Кунлар ҳафталарга, ҳафталар ойларга уланиб, умримиздан яна бир йил ўтиб бормоқда.

Хўш, биз навбатдаги Рамазонга тайёрмизми?
Аслида, Рамазонга тайёргарлик деганда нимани тушунамиз? Фақат саҳарлик ва ифторлик ташвишлариними? Ёки бу муборак ойни нафсни тарбиялаш, қалбни поклаш, маънан ва руҳан юксалиш учун берилган улкан имконият деб биламизми? Ўтган Рамазондан қандай чиққан эдик? Қалбимиздаги ўша меҳр-оқибат, саховат ва ибодатга бўлган иштиёқ бугун ҳам сақланиб қолдими?

Зеро, Рамазонда қалбимизда уйғонган эзгу туйғулар, меҳр-оқибат ва саховат фақат шу муборак ой билан чекланиб қолмаслиги керак. Ўша кунларда бир-биримизга кўрсатган эътиборимиз, қилган яхшиликларимиз йил давомида ҳам давом этиши нақадар гўзал!

Аслида, Рамазонда қалбимизда уйғонган меҳр-оқибат ва саховат туйғуларини йил давомида ҳам сақлаб қола оляпмизми?
Рамазон кунларида яқинларимиз ҳолидан хабар олишга, бир-биримизга меҳр кўрсатишга, ҳадялар улашиб, муҳтожларнинг кўнглини шод этишга алоҳида эътибор қаратамиз. Ота-онамиз, ака-ука, опа-сингилларимиз билан кўпроқ дийдорлашамиз, ҳайит кунлари эса болажонларга қувонч улашамиз. Қанийди, шу меҳр, шу эътибор ва саховатни фақат Рамазон ва ҳайит кунларида эмас, балки йил давомида ҳам ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айлантира олсак.

Яхшиликнинг мавсуми, меҳр-оқибатнинг белгиланган куни йўқ
Тафаккур қиладиган бўлсак, Аллоҳ таоло бизни фақат Рамазонда эмас, балки йилнинг ҳар бир кунида эзгуликка, яхшиликка ва солиҳ амалларга чорлайди. Рамазон бизга бир ой яхши инсон бўлиб яшашни эмас, балки ўша ойда шаклланган гўзал фазилатларни бутун умримиз давомида сақлаб қолишни ўргатиши керак.

Шундай экан, азизлар, келинг, ўзгаришни Рамазонга қолдирмайлик!
Бугундан бошлаб қалбимизни ислоҳ қилайлик. Кимдандир узр сўраш керак бўлса, бугун сўрайлик. Кимнингдир кўнглини олиш керак бўлса, бугун олайлик. Ота-онамизга меҳр кўрсатишни, яқинларимиз ҳолидан хабар олишни, муҳтожларга ёрдам беришни эртага қолдирмайлик. Зеро, биз Рамазонга етиб боришимизга кафолат йўқ. Аммо бугун қўлимизда имконият бор. Умр ғанимат, вақт эса омонатдир.

Аллоҳ таоло барчамизни навбатдаги Рамазонга соғ-саломат, иймон-эътиқодимиз мустаҳкам, қалбимиз пок ҳолда етиб боришни насиб этсин!

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

Jumodus soniy oyining boşlanişida turibmiz. Muborak Ramazon oyiga ham atigi uç oy qoldi. Vaqtning ötişini qarang! Göyo keçagina Ramazonni intiqlik bilan kutib olgan, rözalar tutib, taroveh namozlarida saf tortgan, hayit quvonçini birgalikda baham körgan edik.

Bugun esa yana bir Ramazon ostonasiga yaqinlaşmoqdamiz.
Bir öylab köraylik: vaqt tez ötyaptimi yoki biz uning qadriga yetişga ulgurmayapmizmi? Kunlar haftalarga, haftalar oylarga ulanib, umrimizdan yana bir yil ötib bormoqda.

Xöş, biz navbatdagi Ramazonga tayyormizmi?
Aslida, Ramazonga tayyorgarlik deganda nimani tuşunamiz? Faqat saharlik va iftorlik taşvişlarinimi? Yoki bu muborak oyni nafsni tarbiyalaş, qalbni poklaş, ma’nan va ruhan yuksaliş uçun berilgan ulkan imkoniyat deb bilamizmi? Ötgan Ramazondan qanday çiqqan edik? Qalbimizdagi öşa mehr-oqibat, saxovat va ibodatga bölgan iştiyoq bugun ham saqlanib qoldimi?

Zero, Ramazonda qalbimizda uyğongan ezgu tuyğular, mehr-oqibat va saxovat faqat şu muborak oy bilan çeklanib qolmasligi kerak. Öşa kunlarda bir-birimizga körsatgan e’tiborimiz, qilgan yaxşiliklarimiz yil davomida ham davom etişi naqadar gözal!

Aslida, Ramazonda qalbimizda uyğongan mehr-oqibat va saxovat tuyğularini yil davomida ham saqlab qola olyapmizmi?
Ramazon kunlarida yaqinlarimiz holidan xabar olişga, bir-birimizga mehr körsatişga, hadyalar ulaşib, muhtojlarning könglini şod etişga alohida e’tibor qaratamiz. Ota-onamiz, aka-uka, opa-singillarimiz bilan köproq diydorlaşamiz, hayit kunlari esa bolajonlarga quvonç ulaşamiz. Qaniydi, şu mehr, şu e’tibor va saxovatni faqat Ramazon va hayit kunlarida emas, balki yil davomida ham hayotimizning ajralmas qismiga aylantira olsak.

Yaxşilikning mavsumi, mehr-oqibatning belgilangan kuni yöq
Tafakkur qiladigan bölsak, Alloh taolo bizni faqat Ramazonda emas, balki yilning har bir kunida ezgulikka, yaxşilikka va solih amallarga çorlaydi. Ramazon bizga bir oy yaxşi inson bölib yaşaşni emas, balki öşa oyda şakllangan gözal fazilatlarni butun umrimiz davomida saqlab qolişni örgatişi kerak.

Şunday ekan, azizlar, keling, özgarişni Ramazonga qoldirmaylik!
Bugundan boşlab qalbimizni isloh qilaylik. Kimdandir uzr söraş kerak bölsa, bugun söraylik. Kimningdir könglini oliş kerak bölsa, bugun olaylik. Ota-onamizga mehr körsatişni, yaqinlarimiz holidan xabar olişni, muhtojlarga yordam berişni ertaga qoldirmaylik. Zero, biz Ramazonga yetib borişimizga kafolat yöq. Ammo bugun qölimizda imkoniyat bor. Umr ğanimat, vaqt esa omonatdir.

Alloh taolo barçamizni navbatdagi Ramazonga soğ-salomat, iymon-e’tiqodimiz mustahkam, qalbimiz pok holda yetib borişni nasib etsin!

Farğona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Нуфузли тадбир доирасида Саудия Арабистонининг Ҳаж ва умра вазири, доктор Тавфиқ бин Фавзон ар-Рабиа махсус маъруза билан чиқиш қилиб, бўлажак “Ҳаж – 2027” мавсуми учун белгиланган янги талаблар ва ташкилий мезонларни эълон қилди. Унга кўра, эндиликда қуйидаги масалаларга жиддий эътибор қаратилади:

Тайёргарлик жараёнларини эрта бошлаш ҳамда хизмат кўрсатувчи ташкилотлар билан шартномаларни ўз вақтида расмийлаштириш;

Меҳмонхоналар ва бошқа яшаш жойларининг белгиланган юксак сифат ҳамда хавфсизлик стандартларига қатъий мос келишини таъминлаш;

Барча ташкилий ва ҳужжатларни расмийлаштириш ишларини фақатгина рақамли «Masar» ягона платформаси орқали амалга ошириш;

Энг муҳими, зиёратчиларга кенг қулайликлар тақдим этадиган ҳамда уларнинг шахсини тасдиқловчи «Nusuk» картасини доимий равишда ёнда олиб юриш талаби қатъий белгилангани алоҳида таъкидлаб ўтилди.

Ўзбекистон делегацияси айнан мана шу янги талаб ва мезонлардан келиб чиққан ҳолда, Ҳаж ва умра вазирлиги мутасаддилари ҳамда етакчи хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг вакиллари билан қатор манфаатли музокаралар ўтказди. Бўлиб ўтган самимий ва амалий мулоқотларда асосий эътибор юртдошларимиз учун яратиладиган шарт-шароитларни янада яхшилаш, кўрсатилаётган хизматлар кўлами ва сифатини янги босқичга олиб чиқишга қаратилди.

Хусусан, музокаралар давомида зиёратчиларимиз ибодатлари учун қулай шароитларни ҳозирлаш, замонавий транспорт воситаларини жалб қилиш, энг шинам турар жойларни танлаш, ҳожиларимизни сифатли таомлар билан таъминлаш масалалари диққат марказида бўлди. Шунингдек, уларнинг хавфсизлиги ва саломатлигини муҳофаза қилиш тизимини янада кучайтириш ҳамда замонавий инновацион технологиялардан унумли фойдаланишга алоҳида урғу берилди.

Бу каби саъй-ҳаракатлар ва эришилган келишувлар келгуси ҳаж мавсумини сифат жиҳатидан мутлақо янги босқичга кўтаришга хизмат қилади. Энг асосийси, юртдошларимиз улуғ амалларини хотиржам, хавфсиз ва энг қулай шароитларда адо этишлари таъминланади.

***

Ayni kunlarda Saudiya Arabistonining Jidda şahrida “Haj xizmatlari konferensiyasi va körgazmasi” bölib ötmoqda. Dunyoning turli joylaridan kelgan soha mutasaddilari, xalqaro taşkilotlar va yetuk mutaxassislarni bir joyga jamlagan uşbu yirik tadbirda asosiy mavzu – ziyoratçilarga xizmat körsatiş tizimini yanada takomillaştiriş. Jumladan, jarayonlarga raqamli texnologiyalarni keng joriy etiş va taşkiliy işlar sifatini oşiriş masalalari qizğin muhokama qilinmoqda. Ta’kidlaş kerakki, uşbu xalqaro anjumanda Özbekiston delegatsiyasi ham faol iştirok etmoqda.

Nufuzli tadbir doirasida Saudiya Arabistonining Haj va umra vaziri, doktor Tavfiq bin Favzon ar-Rabia maxsus ma’ruza bilan çiqiş qilib, bölajak “Haj – 2027” mavsumi uçun belgilangan yangi talablar va taşkiliy mezonlarni e’lon qildi. Unga köra, endilikda quyidagi masalalarga jiddiy e’tibor qaratiladi:

Tayyorgarlik jarayonlarini erta boşlaş hamda xizmat körsatuvçi taşkilotlar bilan şartnomalarni öz vaqtida rasmiylaştiriş;

Mehmonxonalar va boşqa yaşaş joylarining belgilangan yuksak sifat hamda xavfsizlik standartlariga qat’iy mos kelişini ta’minlaş;

Barça taşkiliy va hujjatlarni rasmiylaştiriş işlarini faqatgina raqamli «Masar» yagona platformasi orqali amalga oşiriş;

Eng muhimi, ziyoratçilarga keng qulayliklar taqdim etadigan hamda ularning şaxsini tasdiqlovçi «Nusuk» kartasini doimiy ravişda yonda olib yuriş talabi qat’iy belgilangani alohida ta’kidlab ötildi.

Özbekiston delegatsiyasi aynan mana şu yangi talab va mezonlardan kelib çiqqan holda, Haj va umra vazirligi mutasaddilari hamda yetakçi xizmat körsatuvçi taşkilotlarning vakillari bilan qator manfaatli muzokaralar ötkazdi. Bölib ötgan samimiy va amaliy muloqotlarda asosiy e’tibor yurtdoşlarimiz uçun yaratiladigan şart-şaroitlarni yanada yaxşilaş, körsatilayotgan xizmatlar kölami va sifatini yangi bosqiçga olib çiqişga qaratildi.

Xususan, muzokaralar davomida ziyoratçilarimiz ibodatlari uçun qulay şaroitlarni hozirlaş, zamonaviy transport vositalarini jalb qiliş, eng şinam turar joylarni tanlaş, hojilarimizni sifatli taomlar bilan ta’minlaş masalalari diqqat markazida böldi. Şuningdek, ularning xavfsizligi va salomatligini muhofaza qiliş tizimini yanada kuçaytiriş hamda zamonaviy innovatsion texnologiyalardan unumli foydalanişga alohida urğu berildi.

Bu kabi sa’y-harakatlar va erişilgan kelişuvlar kelgusi haj mavsumini sifat jihatidan mutlaqo yangi bosqiçga kötarişga xizmat qiladi. Eng asosiysi, yurtdoşlarimiz uluğ amallarini xotirjam, xavfsiz va eng qulay şaroitlarda ado etişlari ta’minlanadi.

Учрашув аввалида муҳтарам Президентимиз ҳамда Саудия Арабистони Подшоҳи Салмон бин Абдулазиз Ол Сауд, Валиаҳд Муҳаммад бин Салмон Ол Сауд ўртасидаги кўп қиррали муносабатлар салмоқли натижа бераётгани, савдо-иқтисодий, инвестициявий, энергетика, туризм, қишлоқ хўжалиги ва зиёратчиларга энг юқори даражадаги хизматлар кўрсатилаётгани алоҳида эътироф этилди.

Ҳаж ва умра вазири ўз навбатида Ўзбекистон Президенти раҳнамолигида амалга оширилаётган ислоҳотларни, хусусан, диний-маърифий соҳадаги ижобий ўзгаришлар, бутун дунё эътирофига сазовор бўлаётган Ислом цивилизацияси маркази ва Имом Бухорий мажмуасида олиб борилган бунёдкорлик ишлари, шунингдек, зиёратчиларга яратилаётган қулай шароитларни юксак баҳолади. Доктор Тавфиқ ар-Робиа юртимизга амалга оширган аввалги икки ташрифи давомида гувоҳи бўлган жадал тараққиётни эътироф этиб, Ўзбекистонга яна ташриф буюриш ниятида эканини маълум қилди.

Мулоқот давомида “Ҳаж-2027” мавсумини юқори савияда ташкил этиш билан боғлиқ ташкилий масалалар юқори сифат нуқтаи назаридан муҳокама қилинди. Жумладан, ҳожиларга энг муносиб шароитларни ҳозирлаш, ҳаж арконлари адо этиладиган маконларда шароитларни яхшилаш, транспорт, тиббий ва ошхона хизматлари сифатини такомиллаштириш кабиларга урғу қаратилди.

Мулоқот якунида томонлар қатор масалалар бўйича келишувга эришиш баробарида ўзаро эсдалик совғалари алмашдилар.

***

Şu yil, 8 noyabr kuni Özbekiston delegatsiyasi hamda Saudiya Arabistoni Haj va umra vazirligi örtasida “Haj – 2027” mavsumini namunali taşkil etiş yuzasidan muloqot bölib ötdi. Unda Haj va umra vaziri Tavfiq bin Favzon ar-Rabia bilan Özbekiston Respublikasi Prezidentining diniy-ma’rifiy masalalar böyiça maslahatçisi Muzaffar Kamilov, Din işlari böyiça qömita raisi Sodiqjon Toşboyev, muftiy Şayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Vazirlar Mahkamasi mas’ul xodimi Orifxon Zakirov, elçi Nodirjon Turğunov, attaşe Şuhrat Amoniy kelgusi haj mavsumini yuqori darajada ötkaziş masalalarini atrofliça muhokama qilişdi.

Uçraşuv avvalida muhtaram Prezidentimiz hamda Saudiya Arabistoni Podşohi Salmon bin Abdulaziz Ol Saud, Valiahd Muhammad bin Salmon Ol Saud örtasidagi köp qirrali munosabatlar salmoqli natija berayotgani, savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, energetika, turizm, qişloq xöjaligi va ziyoratçilarga eng yuqori darajadagi xizmatlar körsatilayotgani alohida e’tirof etildi.

Haj va umra vaziri öz navbatida Özbekiston Prezidenti rahnamoligida amalga oşirilayotgan islohotlarni, xususan, diniy-ma’rifiy sohadagi ijobiy özgarişlar, butun dunyo e’tirofiga sazovor bölayotgan Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Buxoriy majmuasida olib borilgan bunyodkorlik işlari, şuningdek, ziyoratçilarga yaratilayotgan qulay şaroitlarni yuksak baholadi. Doktor Tavfiq ar-Robia yurtimizga amalga oşirgan avvalgi ikki taşrifi davomida guvohi bölgan jadal taraqqiyotni e’tirof etib, Özbekistonga yana taşrif buyuriş niyatida ekanini ma’lum qildi.

Muloqot davomida “Haj-2027” mavsumini yuqori saviyada taşkil etiş bilan boğliq taşkiliy masalalar yuqori sifat nuqtayi nazaridan muhokama qilindi. Jumladan, hojilarga eng munosib şaroitlarni hozirlaş, haj arkonlari ado etiladigan makonlarda şaroitlarni yaxşilaş, transport, tibbiy va oşxona xizmatlari sifatini takomillaştiriş kabilarga urğu qaratildi.

Muloqot yakunida tomonlar qator masalalar böyiça kelişuvga erişiş barobarida özaro esdalik sovğalari almaşdilar.

Ал-Азҳар имомлар, ваъзхонлар ва фатво тадқиқотчиларини тайёрлаш академиясида ўтаётган дарсларда имом-хатиблар араб тили, долзарб диний-ижтимоий масалалар, фатво бериш методологияси ҳамда мутаассибликка қарши курашиш йўналишларида Мисрнинг етук олимларидан сабоқ олмоқда.

Шунингдек, имом домлаларимиз ал-Азҳар мажмуасининг таълим тизими ва диний-маърифий тарғибот ишларини ташкил этиш тажрибаси билан танишмоқда.

Мазкур ўқувлар имом-хатибларнинг замонавий билим ва кўникмаларини бойитиш, аҳолига Ислом динининг асл моҳиятини тўғри ва таъсирчан етказиш, жаҳолатга қарши маърифат билан курашиш ҳамда ёшларни турли ёт ғоялар таъсиридан асрашда муҳим аҳамият касб этади.

Малака ошириш давомида олинган билим ва тажрибалар юртимиз масжидларидаги диний-маърифий фаолиятни янада такомиллаштиришга хизмат қилади.

***

Misr Arab Respublikasidagi nufuzli al-Azhar majmuasida Özbekistondan borgan 20 nafar imom-xatib uçun malaka oşiriş öquvlari boşlandi. Şu yil 30 oktyabrdan 15 noyabrga qadar davom etadigan maşğulotlar diniy soha vakillarining ilmiy-ma’rifiy salohiyatini oşiriş va xalqaro tajribani özlaştirişga qaratilgan.

Al-Azhar imomlar, va’zxonlar va fatvo tadqiqotçilarini tayyorlaş akademiyasida ötayotgan darslarda imom-xatiblar arab tili, dolzarb diniy-ijtimoiy masalalar, fatvo beriş metodologiyasi hamda mutaassiblikka qarşi kuraşiş yönalişlarida Misrning yetuk olimlaridan saboq olmoqda.

Şuningdek, imom domlalarimiz al-Azhar majmuasining ta’lim tizimi va diniy-ma’rifiy tarğibot işlarini taşkil etiş tajribasi bilan tanişmoqda.

Mazkur öquvlar imom-xatiblarning zamonaviy bilim va könikmalarini boyitiş, aholiga Islom dinining asl mohiyatini töğri va ta’sirçan yetkaziş, jaholatga qarşi ma’rifat bilan kuraşiş hamda yoşlarni turli yot ğoyalar ta’siridan asraşda muhim ahamiyat kasb etadi.

Malaka oşiriş davomida olingan bilim va tajribalar yurtimiz masjidlaridagi diniy-ma’rifiy faoliyatni yanada takomillaştirişga xizmat qiladi.

Бугун Фарғона шаҳридаги Жисмоний тарбия ва спорт бўйича мутахассисларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти вилоят филиалида финал ўйинлари ва мусобақа ғолибларини тақдирлаш маросими бўлиб ўтди.

Тадбирда вилоят ҳокими Хайрулло Бозоров, футбол ишқибозлари ҳамда кенг жамоатчилик вакиллари қатнашди.

Тақдирлаш маросимида сўз олган вилоят ҳокими соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишда диний соҳа вакиллари ҳам фаоллик ва шахсий намуна кўрсатаётганини юқори баҳолади.

Футбол миллионлар ўйини сифатида турли миллат вакилларини бирлаштириши, ўзаро дўстлик, ҳамжиҳатлик ва биродарлик туйғуларини мустаҳкамлаши қайд этилди. Шу маънода, мусобақанинг йилдан-йилга мазмунан бойиб, нуфузи ва иштирокчиларининг фаоллиги ортиб бораётгани қувонарли экани айтилди.

Диний соҳа вакилларининг нафақат спорт мусобақаларида, балки “Заковат” интеллектуал ўйинларида ҳам фаол иштирок этиб, ёшларга илм-маърифат борасида ҳам ибрат бўлаётгани таъкидланди.

Вилоят ҳокими бундай мусобақаларни келгусида футбол билан бир қаторда спортнинг бошқа турлари бўйича ҳам ташкил этишда ҳар томонлама кўмак беришга тайёрлигини билдирди.

Мусобақа натижаларига кўра, Тошлоқ тумани жамоаси биринчи, Бувайда тумани жамоаси иккинчи, Бағдод тумани жамоаси эса учинчи ўринни эгаллагани маълум қилинди.

Турли номинациялар бўйича совриндорлар ҳамда ғолиб жамоалар кубок, медаллар, эсдалик совғалари ва фахрий ёрлиқлар билан тақдирланди.

Тадбир давомида мамлакатимизда диний бағрикенглик, миллатлараро тотувлик ва спортни ривожлантириш борасида яратилаётган имкониятлар учун Президентимизга диний соҳа вакиллари яна бир бор миннатдорлик билдирдилар.

***

Tört kun davom etgan musobaqada şahar va tumanlarda faoliyat yuritayotgan diniy soha vakillaridan taşkil topgan 19 ta jamoa ğoliblik uçun qiziqarli bahslarni olib bordi.

Bugun Farğona şahridagi Jismoniy tarbiya va sport böyiça mutaxassislarni qayta tayyorlaş va malakasini oşiriş instituti viloyat filialida final öyinlari va musobaqa ğoliblarini taqdirlaş marosimi bölib ötdi.

Tadbirda viloyat hokimi Xayrullo Bozorov, futbol işqibozlari hamda keng jamoatçilik vakillari qatnaşdi.

Taqdirlaş marosimida söz olgan viloyat hokimi soğlom turmuş tarzini tarğib qilişda diniy soha vakillari ham faollik va şaxsiy namuna körsatayotganini yuqori baholadi.

Futbol millionlar öyini sifatida turli millat vakillarini birlaştirişi, özaro döstlik, hamjihatlik va birodarlik tuyğularini mustahkamlaşi qayd etildi. Şu ma’noda, musobaqaning yildan-yilga mazmunan boyib, nufuzi va iştirokçilarining faolligi ortib borayotgani quvonarli ekani aytildi.

Diniy soha vakillarining nafaqat sport musobaqalarida, balki “Zakovat” intellektual öyinlarida ham faol iştirok etib, yoşlarga ilm-ma’rifat borasida ham ibrat bölayotgani ta’kidlandi.

Viloyat hokimi bunday musobaqalarni kelgusida futbol bilan bir qatorda sportning boşqa turlari böyiça ham taşkil etişda har tomonlama kömak berişga tayyorligini bildirdi.

Musobaqa natijalariga köra, Toşloq tumani jamoasi birinçi, Buvayda tumani jamoasi ikkinçi, Bağdod tumani jamoasi esa uçinçi örinni egallagani ma’lum qilindi.

Turli nominatsiyalar böyiça sovrindorlar hamda ğolib jamoalar kubok, medallar, esdalik sovğalari va faxriy yorliqlar bilan taqdirlandi.

Tadbir davomida mamlakatimizda diniy bağrikenglik, millatlararo totuvlik va sportni rivojlantiriş borasida yaratilayotgan imkoniyatlar uçun Prezidentimizga diniy soha vakillari yana bir bor minnatdorlik bildirdilar.

Марҳум халқ шоири Муҳаммад Юсуфнинг бу сатрлари миллатимиз бошидан аста-секин тушиб кетаётган миллий дўппимиз ҳақида бўлиб, уни шоир алам билан қаламга олган эди.

Дарҳақиқат, сўнгги йилларда миллий кийимимиз бўлган дўппини нафақат ёшлар, балки ўрта ёшдаги эркаклар ҳам киймай қўйди. Фахр билан кийган инсонларга эса: «Тинчликми?» дейдиган бўлдик ёки фақат жаноза кунлари кийишиш урф бўлди. Гўёки, дўппи фақат мотам кунлари керакдек. Ваҳоланки, дўппи – шунчаки кийим эмас, унинг ҳар бир гулли нақшининг ортида бир тарих, бир ҳикоя яширинган. Чуст дўпписининг оқ-қора нақшлари, Бухоро дўпписининг зарҳал ипаклари, Фарғона водийсининг ўзига хос гуллари — ўша ернинг руҳини, маҳоратини ва аждодларимизнинг дидини ўзида мужассам этади.

Тўғри, дўппи киймаслик катта хато ёки гуноҳ эмас. Бироқ ота-боболаримиздан қолган бу анъанани менсимасак, она-бувиларимизнинг тунлари бедор бўлиб, тўқиганларини қадрламасак, бу қадриятларимизни улуғламасак, биздан келгуси авлод учун қандай буюк мерос қолади? Албатта, замон ўзгармоқда, кийиниш маданияти ҳам янгиланаётгани сир эмас. Аммо ҳақли савол туғилади: Замонавий бўлиш учун миллийлигимиздан воз кечишимиз қанчалик тўғри? Ҳатто ҳожатхонага ҳам бош яланг кирмаслик шарт бўлган бир пайтда, биз Худонинг уйига — масжидга қандай қадам босаяпмиз?

Аксар уламоларимиз бош яланг ўқилган намозни макруҳ дейишган. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам, саҳобаи киромлар, тобеинлар, мужтаҳид уламолар ҳеч қачон бошяланг намоз ўқишмаган.

Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳунинг мавлолари намоз ўқиётганда боши очиқ эканини кўриб, унга одоб ва Аллоҳни улуғлаш ҳақида танбеҳ бериб, шундай деганлар:

«Сен бирор улуғ ва ҳурматли инсоннинг олдига шу ҳолда — бошинг очиқ ҳолда — кирасанми?»

У: «Йўқ», деб жавоб берган.

Шунда Ибн Умар розияллоҳу анҳумо:

«Улуғланишга энг ҳақли Зот — Аллоҳ таолодир», деганлар.

Бу ривоятдан мақсад — намозда Аллоҳ таолонинг ҳузурида одоб, ҳурмат ва улуғлаш ҳолатида туриш эканини таъкидлашдир.

Бироқ эркак киши боши очиқ намоз ўқиса, намози мутлақо ботил бўлади, деган маъно чиқмайди. Фиқҳда эркакнинг аврати киндик билан тизза оралиғидир, бошни ёпиш эса намознинг шартларидан эмас. Лекин имкони бўлса, одоб ва зийнат билан намоз ўқиш афзал.

Қуръони каримда ҳам: «Ҳар бир масжид (намоз) олдида зийнатингизни олинглар» (Аъроф сураси, 31-оят) дейилган.

Хулоса шуки, бу фақат бош кийим масаласи эмас, балки ўзликни англаш масаласидир. Ҳар бир миллат ўз рамзлари билан танилади. Инсонларнинг наслу насаби, мавқеи ва, айниқса, қайси миллатга мансублигини бошидаги кийимдан аниқласа бўлади. Шундай экан, бугун ҳам мана шу нафасни қайтадан беришимиз керак. Ҳар бир оилада, мактабларда болаларга дўппининг тарихи, унинг муқаддаслигига эҳтиром сақлашни ўргатсак, уларнинг қалбларида фахрланиш туйғуси уйғонади. Бу борада ҳар бир тирик жон қайғуриши жуда зарур. Сўзимизни Муҳаммад Юсуфнинг юқорида келтирилган шеърларининг охирги мисралари билан тугатамиз:

Бу қандайин кўргилик савдо?
Дўппи киймай қўйди халойиқ.
Бошга лойиқ дўппи йўқдир ё
Бош қолмади дўппига лойиқ.

Зиёвиддин Соилов,
Сўх тумани “Даврон ҳожи” масжиди имом ноиби

***

Döppi kiymay qöydi odamlar,
Bir şoir, bir nosirdan boşqa.
Soçlar silliq, silliq qadamlar,
U oğriqlik qilyapti boşga.

Marhum xalq şoiri Muhammad Yusufning bu satrlari millatimiz boşidan asta-sekin tuşib ketayotgan milliy döppimiz haqida bölib, uni şoir alam bilan qalamga olgan edi.

Darhaqiqat, sönggi yillarda milliy kiyimimiz bölgan döppini nafaqat yoşlar, balki örta yoşdagi erkaklar ham kiymay qöydi. Faxr bilan kiygan insonlarga esa: «Tinçlikmi?» deydigan böldik yoki faqat janoza kunlari kiyişiş urf böldi. Göyoki, döppi faqat motam kunlari kerakdek. Vaholanki, döppi – şunçaki kiyim emas, uning har bir gulli naqşining ortida bir tarix, bir hikoya yaşiringan. Çust döppisining oq-qora naqşlari, Buxoro döppisining zarhal ipaklari, Farğona vodiysining öziga xos gullari — öşa yerning ruhini, mahoratini va ajdodlarimizning didini özida mujassam etadi.

Töğri, döppi kiymaslik katta xato yoki gunoh emas. Biroq ota-bobolarimizdan qolgan bu an’anani mensimasak, ona-buvilarimizning tunlari bedor bölib, töqiganlarini qadrlamasak, bu qadriyatlarimizni uluğlamasak, bizdan kelgusi avlod uçun qanday buyuk meros qoladi? Albatta, zamon özgarmoqda, kiyiniş madaniyati ham yangilanayotgani sir emas. Ammo haqli savol tuğiladi: Zamonaviy böliş uçun milliyligimizdan voz keçişimiz qançalik töğri? Hatto hojatxonaga ham boş yalang kirmaslik şart bölgan bir paytda, biz Xudoning uyiga — masjidga qanday qadam bosayapmiz?

Aksar ulamolarimiz boş yalang öqilgan namozni makruh deyişgan. Payğambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam, sahobai kiromlar, tobeinlar, mujtahid ulamolar heç qaçon boşyalang namoz öqişmagan.

Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhuning mavlolari namoz öqiyotganda boşi oçiq ekanini körib, unga odob va Allohni uluğlaş haqida tanbeh berib, şunday deganlar:

«Sen biror uluğ va hurmatli insonning oldiga şu holda — boşing oçiq holda — kirasanmi?»

U: «Yöq», deb javob bergan.

Şunda Ibn Umar roziyallohu anhumo:

«Uluğlanişga eng haqli Zot — Alloh taolodir», deganlar.

Bu rivoyatdan maqsad — namozda Alloh taoloning huzurida odob, hurmat va uluğlaş holatida turiş ekanini ta’kidlaşdir.

Biroq erkak kişi boşi oçiq namoz öqisa, namozi mutlaqo botil böladi, degan ma’no çiqmaydi. Fiqhda erkakning avrati kindik bilan tizza oraliğidir, boşni yopiş esa namozning şartlaridan emas. Lekin imkoni bölsa, odob va ziynat bilan namoz öqiş afzal.

Qur’oni karimda ham: «Har bir masjid (namoz) oldida ziynatingizni olinglar» (A’rof surasi, 31-oyat) deyilgan.

Xulosa şuki, bu faqat boş kiyim masalasi emas, balki özlikni anglaş masalasidir. Har bir millat öz ramzlari bilan taniladi. Insonlarning naslu nasabi, mavqei va, ayniqsa, qaysi millatga mansubligini boşidagi kiyimdan aniqlasa böladi. Şunday ekan, bugun ham mana şu nafasni qaytadan berişimiz kerak. Har bir oilada, maktablarda bolalarga döppining tarixi, uning muqaddasligiga ehtirom saqlaşni örgatsak, ularning qalblarida faxrlaniş tuyğusi uyğonadi. Bu borada har bir tirik jon qayğurişi juda zarur. Sözimizni Muhammad Yusufning yuqorida keltirilgan şe’rlarining oxirgi misralari bilan tugatamiz:

Bu qandayin körgilik savdo?
Döppi kiymay qöydi xaloyiq.
Boşga loyiq döppi yöqdir yo
Boş qolmadi döppiga loyiq.

Ziyoviddin Soilov,
Söx tumani “Davron hoji” masjidi imom noibi

Исломда тинчлик

«Ислом» ва «салом» сўзлари бир илдиздан чиққан. Салом Аллоҳнинг гўзал исмларидан бири, мусулмонлар бир-бирига «Ассалому алайкум», яъни «сизга тинчлик бўлсин» деб мурожаат қилади. Қуръони каримда Аллоҳ таоло бандаларини «Дорус-салом», яъни тинчлик диёрига чорлаши баён этилган (Юнус сураси, 25-оят). Демак, тинчлик Ислом таълимотининг асосий мақсадларидан биридир.

Пайғамбарларнинг дуоси

Иброҳим алайҳиссалом Маккани обод қилар экан, биринчи навбатда шу шаҳарни тинч-омон қилишини Аллоҳдан сўради (Бақара сураси, 126-оят). Яъни ризқдан олдин тинчлик сўралган. Қурайш сурасида ҳам Аллоҳ қавмни очликдан тўйдиргани ва хавфдан омон қилгани неъмат сифатида эслатилади. Шунинг учун Аллоҳга шукр қилиш тинчлик қадрига етишнинг биринчи қадамидир.

Ҳадиси шариф

Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай марҳамат қилганлар: «Мусулмон — бошқа мусулмонлар унинг тилидан ва қўлидан саломат бўлган кишидир» (Бухорий, Муслим ривояти). Бундан кўринадики, тинчлик фақат давлатлар ўртасидаги масала эмас. У ҳар биримизнинг сўзимиздан, муомаламиздан, қўшничилигимиздан бошланади. Яна бир ҳадисда: «Сизлардан ким ўз уйида омон, бадани соғ ва бир кунлик ризқи бор ҳолда тонг оттирса, гўё унга бутун дунё берилгандек бўлади» (Термизий ривояти). Биз кўпинча шу уч нарсанинг қадрига етмаймиз.

Тинчлик қадрини қандай биламиз?

– Шукр қиламиз. Ҳар тонгни хотиржам кутиб олганимиз учун Аллоҳга ҳамд айтамиз.

– Тилимизни тиямиз. Ғийбат, бўҳтон ва низо қўзғатувчи гаплар жамият тинчлигини бузади.

– Қўшни ва яқинлар билан иноқ бўламиз. Кечиримли бўлиш ва яраштириш катта савобдир.

– Бирликни асраймиз. Фитна ва парокандаликдан, миш-миш ва уйдирмаларга ишонишдан сақланамиз.

– Дуо қиламиз. Юртимиз, оиламиз ва бутун инсоният тинчлиги учун Аллоҳдан омонлик сўраймиз.

Хулоса

Тинчлик одатда йўқотилгандан кейингина қадрланади. Ақлли инсон неъматнинг қадрига у ҳали қўлида турганда етади. Келинг, тинч кунларимиз учун шукр қилайлик, ўзимиз тинчлик сабабчиси бўлайлик ва Аллоҳ таолодан юртимизга доимий осойишталик сўрайлик.

«Роббим, бу юртни тинч-омон қилгин ва бизни ҳамда фарзандларимизни ширкдан сақлагин» (Иброҳим сураси, 35-оят).

Акмалжон Турдиев,
Фарғона вилояти, Бағдод тумани
“Қоровултепа” масжиди имом-хатиби

***

Inson hayotda köp narsani orzu qiladi: boylik, mansab, farovon turmuş. Lekin bularning barçasi tinçlik bölgandagina mazmun kasb etadi. Tinçlik bölmasa, na uy orom beradi, na mol-dunyo xotirjamlik keltiradi. Şuning uçun u eng buyuk ne’matlardan biridir.

Islomda tinçlik

«Islom» va «salom» sözlari bir ildizdan çiqqan. Salom Allohning gözal ismlaridan biri, musulmonlar bir-biriga «Assalomu alaykum», ya’ni «sizga tinçlik bölsin» deb murojaat qiladi. Qur’oni karimda Alloh taolo bandalarini «Dorus-salom», ya’ni tinçlik diyoriga çorlaşi bayon etilgan (Yunus surasi, 25-oyat). Demak, tinçlik Islom ta’limotining asosiy maqsadlaridan biridir.

Payğambarlarning duosi

Ibrohim alayhissalom Makkani obod qilar ekan, birinçi navbatda şu şaharni tinç-omon qilişini Allohdan söradi (Baqara surasi, 126-oyat). Ya’ni rizqdan oldin tinçlik söralgan. Qurayş surasida ham Alloh qavmni oçlikdan töydirgani va xavfdan omon qilgani ne’mat sifatida eslatiladi. Şuning uçun Allohga şukr qiliş tinçlik qadriga yetişning birinçi qadamidir.

Hadisi şarif

Rasululloh sallallohu alayhi vasallam şunday marhamat qilganlar: «Musulmon — boşqa musulmonlar uning tilidan va qölidan salomat bölgan kişidir» (Buxoriy, Muslim rivoyati). Bundan körinadiki, tinçlik faqat davlatlar örtasidagi masala emas. U har birimizning sözimizdan, muomalamizdan, qöşniçiligimizdan boşlanadi. Yana bir hadisda: «Sizlardan kim öz uyida omon, badani soğ va bir kunlik rizqi bor holda tong ottirsa, göyo unga butun dunyo berilgandek böladi» (Termiziy rivoyati). Biz köpinça şu uç narsaning qadriga yetmaymiz.

Tinçlik qadrini qanday bilamiz?

– Şukr qilamiz. Har tongni xotirjam kutib olganimiz uçun Allohga hamd aytamiz.

– Tilimizni tiyamiz. Ğiybat, böhton va nizo qözğatuvçi gaplar jamiyat tinçligini buzadi.

– Qöşni va yaqinlar bilan inoq bölamiz. Keçirimli böliş va yaraştiriş katta savobdir.

– Birlikni asraymiz. Fitna va parokandalikdan, miş-miş va uydirmalarga işonişdan saqlanamiz.

– Duo qilamiz. Yurtimiz, oilamiz va butun insoniyat tinçligi uçun Allohdan omonlik söraymiz.

Xulosa

Tinçlik odatda yöqotilgandan keyingina qadrlanadi. Aqlli inson ne’matning qadriga u hali qölida turganda yetadi. Keling, tinç kunlarimiz uçun şukr qilaylik, özimiz tinçlik sababçisi bölaylik va Alloh taolodan yurtimizga doimiy osoyiştalik söraylik.

«Robbim, bu yurtni tinç-omon qilgin va bizni hamda farzandlarimizni şirkdan saqlagin» (Ibrohim surasi, 35-oyat).

Akmaljon Turdiyev,
Farğona viloyati, Bağdod tumani
“Qorovultepa” masjidi imom-xatibi

Аллоҳнинг меҳрибонлиги ҳамма жойга бир хил ёққан ёмғирга ўхшайди. Агар олма дарахти мева тугмаса, бунга унинг ёмғирдан етарлича фойдалана олмагани сабаб бўлади. Олмадан қийматсизроқ бўлган қўзиқорин эса, ёмғир ёрдамида танасини озиқлантириб, чиройли кўриниш ола бошлайди. Айтмоқчиманки, фақатгина исломий илмга интилиб, дунёвий илмдан бебаҳра бўлганимизда бугунгидай тараққиёт қаёқда эди!

Биз, мусулмонлар намоз, рўза ва бошқа амалларни адо қилсагу, атом, электр, сув ва тупроқ, қўйингки, барча соҳалардаги илм ва билимдан  бебаҳра бўлсак, Аллоҳнинг буйруғига тўла амал қилмаган бўламиз. Биз, алжабр, фалакиёт, тиббиёт ва ҳоказо дунёвий илмлар асосчиларининг авлодлари, физика, кимё, турли замонавий технологияларни ўқитадиган билимларни пухта ўзлаштирсаккина тараққиётда бошқалар қаторида илгарилаб бораверамиз.

Энг тўғри иш Аллоҳ буюрган барча фарз амалларини бажараётганимиздай, табиат, жамият, тараққиётга оид назарияларни тушуниб, уларни  ҳаётимизга тадбиқ этишни ўзрганиш ҳам бизлар учун ҳаётий муҳим ишдир. Аллоҳ дилига солган илмий қонунларни бизнинг аждодларимиз қатори Ньютон ва бошқа  буюк шахслар кашф этган, холос. Илмий китоблардаги барча қонунлар Аллоҳга тааллуқли эканлигини унутмаслигимиз керак. Яратган уларнинг дилига солганки, кашфиётлар юз берган. Демак, муслим ва муслималар дунёвий фан асосларни ўрганиши ҳам ибодатдир.

Илм олишни Аллоҳ таоло барчага баробар буюрган. Айниқса, миллат онаси ҳисобланмиш аёл-қизларимиз ҳам илм олиш, ўрганиш борасида эркакларимиздан ортда қолмасликлари зарур. Зеро, уламоларимиз “Аёл мадрасадир” дея таъриф беришган. Она фарзандларини тарбиялаши, уни Аллоҳ рози бўладиган ва жамият учун керакли барча дунёвий ва диний билимларни билмоғи шарт. Истардикки, миллатимиз оналари орасида дунёвий билимлари бўлмаганлар қолмасин. Ахир фарзандларимиз биринчи билимни миллатимиз тарбиячилари бўлган онасидан олади. Аҳли мусулмон олийҳиммат, меҳрибон, эзгуликларга ошно бўлиши керак. Аммо айримларнинг худбинлиги исломиятимизга соя солмай қолмаяпти. Исломни ниқоб қилиб олиб, бузғунчилик, экстремизм билан шуғулланаётганларга ҳеч қачон йўл қўйилмас, уларнинг ғояси ва мақсади ҳақиқий Ислом таълимотига зиддир. Ҳолбуки, ислом худбинлик эмас, инсонпарварлик, бағрикенглик асосига қурилган. Ислом маърифат, маънавият, эзгулик, тараққиёт тарафида.

Сўнгги йилларда республикамизда хотин-қизларнинг илм олишига, ривожланишига қаратилган эътибор ҳаммамизни қувонтирмокда. Қизларнинг олий таълимга кириш даражаси кескин кўтарилди. Давлатимиз раҳбари томонидан яратиб берилаёган имтиёзлар, имкониятлардан оқилона фойдаланган миллатимиз оналари Ўзбекистон тараққиётига муносиб ҳисса қўшиб, Янги Ўзбекистонга, Учинчи Ренессансга муносиб фарзандлар тарбиялай оладилар, дея ишонамиз.

Ҳилолахон Камилова,
Фарғона вилояти бош отинойиси

***

Ilm nur kabi inson qalbini, yölini yoritadi. Ne-ne ajdodlarimiz şu ilm nuri şarofatidan asrlar oşa insoniyatni yölçi yulduz kabi taraqqiyot sari yetaklamoqdalar. Bugungi davrda ham ilm sari intilganlar aslo kam bölmayotganlariga guvohmiz. Alloh taolo bandalarini ilm olişga bejiz da’vat etmagan. Insoniyatga hidoyat sifatida tuşirilgan muqaddas Qur’oni karim ham Payğambarimiz sallolohu alayhi vasallamga “Öqi, Yaratgan Robbing nomi bilan öqi” degan xitob ila nozil bölgan.

Allohning mehribonligi hamma joyga bir xil yoqqan yomğirga öxşaydi. Agar olma daraxti meva tugmasa, bunga uning yomğirdan yetarliça foydalana olmagani sabab böladi. Olmadan qiymatsizroq bölgan qöziqorin esa, yomğir yordamida tanasini oziqlantirib, çiroyli köriniş ola boşlaydi. Aytmoqçimanki, faqatgina islomiy ilmga intilib, dunyoviy ilmdan bebahra bölganimizda bugungiday taraqqiyot qayoqda edi!

Biz, musulmonlar namoz, röza va boşqa amallarni ado qilsagu, atom, elektr, suv va tuproq, qöyingki, barça sohalardagi ilm va bilimdan  bebahra bölsak, Allohning buyruğiga töla amal qilmagan bölamiz. Biz, aljabr, falakiyot, tibbiyot va hokazo dunyoviy ilmlar asosçilarining avlodlari, fizika, kimyo, turli zamonaviy texnologiyalarni öqitadigan bilimlarni puxta özlaştirsakkina taraqqiyotda boşqalar qatorida ilgarilab boraveramiz.

Eng töğri iş Alloh buyurgan barça farz amallarini bajarayotganimizday, tabiat, jamiyat, taraqqiyotga oid nazariyalarni tuşunib, ularni  hayotimizga tadbiq etişni özrganiş ham bizlar uçun hayotiy muhim işdir. Alloh diliga solgan ilmiy qonunlarni bizning ajdodlarimiz qatori Nyuton va boşqa  buyuk şaxslar kaşf etgan, xolos. Ilmiy kitoblardagi barça qonunlar Allohga taalluqli ekanligini unutmasligimiz kerak. Yaratgan ularning diliga solganki, kaşfiyotlar yuz bergan. Demak, muslim va muslimalar dunyoviy fan asoslarni örganişi ham ibodatdir.

Ilm olişni Alloh taolo barçaga barobar buyurgan. Ayniqsa, millat onasi hisoblanmiş ayol-qizlarimiz ham ilm oliş, örganiş borasida erkaklarimizdan ortda qolmasliklari zarur. Zero, ulamolarimiz “Ayol madrasadir” deya ta’rif berişgan. Ona farzandlarini tarbiyalaşi, uni Alloh rozi böladigan va jamiyat uçun kerakli barça dunyoviy va diniy bilimlarni bilmoği şart. Istardikki, millatimiz onalari orasida dunyoviy bilimlari bölmaganlar qolmasin. Axir farzandlarimiz birinçi bilimni millatimiz tarbiyaçilari bölgan onasidan oladi. Ahli musulmon oliyhimmat, mehribon, ezguliklarga oşno bölişi kerak. Ammo ayrimlarning xudbinligi islomiyatimizga soya solmay qolmayapti. Islomni niqob qilib olib, buzğunçilik, ekstremizm bilan şuğullanayotganlarga heç qaçon yöl qöyilmas, ularning ğoyasi va maqsadi haqiqiy Islom ta’limotiga ziddir. Holbuki, islom xudbinlik emas, insonparvarlik, bağrikenglik asosiga qurilgan. Islom ma’rifat, ma’naviyat, ezgulik, taraqqiyot tarafida.

Sönggi yillarda respublikamizda xotin-qizlarning ilm olişiga, rivojlanişiga qaratilgan e’tibor hammamizni quvontirmokda. Qizlarning oliy ta’limga kiriş darajasi keskin kötarildi. Davlatimiz rahbari tomonidan yaratib berilayogan imtiyozlar, imkoniyatlardan oqilona foydalangan millatimiz onalari Özbekiston taraqqiyotiga munosib hissa qöşib, Yangi Özbekistonga, Uçinçi Renessansga munosib farzandlar tarbiyalay oladilar, deya işonamiz.

Hilolaxon Kamilova,
Farğona viloyati boş otinoyisi