Ана шундай хайрли ишлардан бири Қўштепа туманида амалга оширилди. Туманда фаолият юритиб келаётган “Абдуссамад охунд” масжидида янги хонақоҳ қурилиб, фойдаланишга топширилди.

Янги қурилган хонақо замонавий меъморий талаблар асосида барпо этилган бўлиб, у ерда намозхонлар учун барча шароитлар яратилган.

Шу муносабат билан бугун тадбир ташкилланди. Унда Фарғона вилояти бош имом-хатиби ўринбосари Холмуроджон домла Мамажонов, имом-хатиблар, нуронийлар, маҳалла фаоллари ва кенг жамоатчилик вакиллари иштирок этдилар. Йиғилганлар юртимизда амалга оширилаётган бунёдкорлик ишлари борасида тўхталиб, бундай масканларнинг барпо этилиши халқимиз маънавиятини юксалтиришда муҳим аҳамият касб этишини таъкидладилар.

Шунингдек, тадбир давомида юрт тинчлиги, халқ фаровонлиги ва барқарор тараққиёт учун дуолар қилинди. Нуронийлар томонидан эзгу тилаклар билдирилиб, янги масжид хонақосида адо этиладиган ибодатлар барчага манфаатли бўлишини сўраб дуога қўл очилди.

***

Yurtimizda muqaddas qadamjolarni obod etish, masjid va ibodat maskanlarini yanada kengaytirish borasidagi ezgu ishlar izchil davom etmoqda. Ayniqsa, aholi uchun qulay va munosib sharoit yaratish, ibodatlarni erkin va osuda ado etish imkoniyatlarini kengaytirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Ana shunday xayrli ishlardan biri Qo‘shtepa tumanida amalga oshirildi. Tumanda faoliyat yuritib kelayotgan “Abdussamad oxund” masjidida yangi xonaqoh qurilib, foydalanishga topshirildi.

Yangi qurilgan xonaqo zamonaviy meʼmoriy talablar asosida barpo etilgan bo‘lib, u yerda namozxonlar uchun barcha sharoitlar yaratilgan.

Shu munosabat bilan bugun tadbir tashkillandi. Unda Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi o‘rinbosari Xolmurodjon domla Mamajonov, imom-xatiblar, nuroniylar, mahalla faollari va keng jamoatchilik vakillari ishtirok etdilar. Yig‘ilganlar yurtimizda amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlari borasida to‘xtalib, bunday maskanlarning barpo etilishi xalqimiz maʼnaviyatini yuksaltirishda muhim ahamiyat kasb etishini taʼkidladilar.

Shuningdek, tadbir davomida yurt tinchligi, xalq farovonligi va barqaror taraqqiyot uchun duolar qilindi. Nuroniylar tomonidan ezgu tilaklar bildirilib, yangi masjid xonaqosida ado etiladigan ibodatlar barchaga manfaatli bo‘lishini so‘rab duoga qo‘l ochildi.

2023–2025 йиллар мобайнида масжид биноси тубдан қайта қурилиб, замонавий талабларга жавоб берадиган ҳолда барпо этилди. Қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат инспекциясининг тегишли рухсатига асосан, жорий йилнинг 25 декабрь куни масжиднинг янги биноси очилишига бағишланган маросим ўтказилиб, халқимиз ихтиёрига топширилди. Мазкур маросимда вилоят бош имом-хатиби ўринбосари Алишер домла Наимов қатнашди.

Маълумот ўрнида қайд этиш жоизки, аввал масжид 500 нафар намозхонни сиғдира олган бўлса, янги бино 2000 нафаргача жамоатни қабул қилиш имкониятига эга. Шунингдек, масжид ҳудудида имом-хатиб, имом-ноиби ва бошқа хизмат ходимлари учун алоҳида хоналар, ҳамда бир вақтнинг ўзида 15 нафар кишига хизмат кўрсата оладиган замонавий таҳоратхона барпо этилди.

Янгиланган “Тожмаҳал” жоме масжиди халқимизга муборак бўлсин!

***

Farg‘ona viloyati So‘x tumanidagi Hushyor mahalla fuqarolari yig‘ini hududida joylashgan “Tojmahal” jome masjidi bugungi kunda yangi qiyofada namozxonlar ixtiyoriga topshirildi. Aytish joizki, mazkur masjid ilk bor 1991 yilda hashar yo‘li bilan bunyod etilgan.

2023–2025 yillar mobaynida masjid binosi tubdan qayta qurilib, zamonaviy talablarga javob beradigan holda barpo etildi. Qurilish va uy-joy kommunal sohasida nazorat inspeksiyasining tegishli ruxsatiga asosan, joriy yilning 25 dekabr kuni masjidning yangi binosi ochilishiga bag‘ishlangan marosim o‘tkazilib, xalqimiz ixtiyoriga topshirildi. Mazkur marosimda viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Alisher domla Naimov qatnashdi.

Ma’lumot o‘rnida qayd etish joizki, avval masjid 500 nafar namozxonni sig‘dira olgan bo‘lsa, yangi bino 2000 nafargacha jamoatni qabul qilish imkoniyatiga ega. Shuningdek, masjid hududida imom-xatib, imom-noibi va boshqa xizmat xodimlari uchun alohida xonalar, hamda bir vaqtning o‘zida 15 nafar kishiga xizmat ko‘rsata oladigan zamonaviy tahoratxona barpo etildi.

Yangilangan “Tojmahal” jome masjidi xalqimizga muborak bo‘lsin!

Шу муносабат билан Қўштепа туманида жойлашган «Салмони Форсий» жоме масжидининг тубдан қайта қурилиб, фойдаланишга топширилишига бағишланган маросим бўлиб ўтди. Тадбирда вилоят бош имом-хатиби Убайдуллоҳ домла Абдуллаев, туман фаоллари, нуронийлар, диний соҳа вакиллари ҳамда кенг жамоатчилик иштирок этди.

Маросим давомида таъкидланганидек, вилоят маркази ҳамда пойтахт томон йўналишидаги асосий автомобиль йўли бўйлаб, Катта Болтакўл маҳалласида жойлашган ушбу масжид ҳозирги кунда нафақат маҳаллий аҳоли, балки йўловчилар учун ҳам қулай бўлмоқда.

Қайд этилишича, масжид қурилиши ва ободончилигида маҳаллий аҳоли, саховатпеша тадбиркорлар ҳамда ҳомийлар фаол иштирок этган. Уларнинг хайру эҳсон ва фидокорона меҳнати самараси ўлароқ, масжид замонавий инфратузилма, қулай ибодат шарт-шароитлари билан таъминланди. Бу эса юртимиздаги диний-маърифий соҳадаги ислоҳотлар натижаси, шунингдек, инсон қадрини юксалтиришга қаратилаётган эътибордан нишона экани айтилди.

Тадбир сўнгида юртимиз тинчлиги, халқимиз фаровонлиги ва масжидларимиз доимо обод бўлишини тилаб дуолар қилинди. Янгиланган «Салмони Форсий» жоме масжиди бугундан эътиборан аҳолининг маънавий-маърифий ҳаётида муҳим ўрин эгаллаб, эзгу ишларга хизмат қилишига ишонч билдирилди.

***

Yurtimizda milliy va diniy qadriyatlarni asrash, mo‘min-musulmonlarning ibodatlarini erkin va bemalol ado etishlari uchun keng ko‘lamli ishlar izchil davom etmoqda. Ayniqsa, masjidlarni zamonaviy talablar asosida qayta ta’mirlash va rekonstruksiya qilish borasida amalga oshirilayotgan ishlar xalqimiz ma’naviy hayotini yanada boyitishga xizmat qilmoqda.

Shu munosabat bilan Qo‘shtepa tumanida joylashgan «Salmoni Forsiy» jome masjidining tubdan qayta qurilib, foydalanishga topshirilishiga bag‘ishlangan marosim bo‘lib o‘tdi. Tadbirda viloyat bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev, tuman faollari, nuroniylar, diniy soha vakillari hamda keng jamoatchilik ishtirok etdi.

Marosim davomida ta’kidlanganidek, viloyat markazi hamda poytaxt tomon yo‘nalishidagi asosiy avtomobil yo‘li bo‘ylab, Katta Boltako‘l mahallasida joylashgan ushbu masjid hozirgi kunda nafaqat mahalliy aholi, balki yo‘lovchilar uchun ham qulay bo‘lmoqda.

Qayd etilishicha, masjid qurilishi va obodonchiligida mahalliy aholi, saxovatpesha tadbirkorlar hamda homiylar faol ishtirok etgan. Ularning xayru ehson va fidokorona mehnati samarasi o‘laroq, masjid zamonaviy infratuzilma, qulay ibodat shart-sharoitlari bilan ta’minlandi. Bu esa yurtimizdagi diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlar natijasi, shuningdek, inson qadrini yuksaltirishga qaratilayotgan e’tibordan nishona ekani aytildi.

Tadbir so‘ngida yurtimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi va masjidlarimiz doimo obod bo‘lishini tilab duolar qilindi. Yangilangan «Salmoni Forsiy» jome masjidi bugundan e’tiboran aholining ma’naviy-ma’rifiy hayotida muhim o‘rin egallab, ezgu ishlarga xizmat qilishiga ishonch bildirildi.

Маросимда нутқ қилган Убайдуллоҳ домла Абдуллаев юртимизда олиб борилаётган ислоҳотлар, жумладан, масжидлар обод бўлиб, намозхонлар учун қулай шарт-шароитлар ҳозирланаётганлиги, улар нафақат кўркам, балки мустаҳкам тарзда бунёд этилаётгани эътиборга молик эканини қайд этди. «Хўжа Порсо» масжиди замонавий ва миллий услубни ўзида жам қилган ҳолда бунёд этилгани, бу нафақат халқимиз, балки хорижликларни ҳам  ҳайратлантира оладиган иншоот бўлгани таъкидланди. Шунингдек, масжидлар Аллоҳнинг байти, бу даргоҳда мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ибодат қилишлари, маърифат ҳосил қилиш мақсади билан жам бўлишлари, мўмин-мусулмонлар бу жойдан ҳосил қилаётган маърифати сабаб жамиятда энг намунали шахс бўлиши динимиз кўрсатмаси экани ҳақида тўхталинди.

«Хўжа Порсо» масжидининг янги биноси 2 минг кишини ўз бағрига сиғдира олади. Замонавий шароит ва имкониятлар асосида ишланган таҳоратхонада ҳам барча қулайликлар муҳайё қилинган. Ташриф буюрган киши борки, бинонинг барча қисмида миллий услубнинг мавжуд эканини ҳис қилади.

Аллоҳ таоло ушбу Байтуллоҳни халқимиз учун муборакли айласин!

***

Marg‘ilon shahridagi «Xo‘ja Porso» masjidi qayta qurilib, foydalanishga topshirildi. Shu munosabat bilan tadbir bo‘lib o‘tdi. Unda viloyat bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev, hokimlik mas’ullari, bir guruh ulamolar va nuroniylar ishtirok etdi.

Marosimda nutq qilgan Ubaydulloh domla Abdullayev yurtimizda olib borilayotgan islohotlar, jumladan, masjidlar obod bo‘lib, namozxonlar uchun qulay shart-sharoitlar hozirlanayotganligi, ular nafaqat ko‘rkam, balki mustahkam tarzda bunyod etilayotgani e’tiborga molik ekanini qayd etdi. «Xo‘ja Porso» masjidi zamonaviy va milliy uslubni o‘zida jam qilgan holda bunyod etilgani, bu nafaqat xalqimiz, balki xorijliklarni ham  hayratlantira oladigan inshoot bo‘lgani ta’kidlandi. Shuningdek, masjidlar Allohning bayti, bu dargohda mo‘min-musulmonlar Allohga ibodat qilishlari, ma’rifat hosil qilish maqsadi bilan jam bo‘lishlari, mo‘min-musulmonlar bu joydan hosil qilayotgan ma’rifati sabab jamiyatda eng namunali shaxs bo‘lishi dinimiz ko‘rsatmasi ekani haqida to‘xtalindi.

«Xo‘ja Porso» masjidining yangi binosi 2 ming kishini o‘z bag‘riga sig‘dira oladi. Zamonaviy sharoit va imkoniyatlar asosida ishlangan tahoratxonada ham barcha qulayliklar muhayyo qilingan. Tashrif buyurgan kishi borki, binoning barcha qismida milliy uslubning mavjud ekanini his qiladi.

Alloh taolo ushbu Baytullohni xalqimiz uchun muborakli aylasin!

Маросимда сўз олганлар охирги йилларда юртимиз масжидлари обод бўлаётгани, халқимиз ҳамжиҳатлик ва бирдамлик ила Аллоҳнинг байтини обод қилаётгани, масжидлар – ибодат, зикр, маънавият-маърифат маскани эканини таъкидладилар.

Маросим якунида юртимиз тинчлиги, масжидларимиз обод бўлиши, халқимиз бирдам бўлишини тилаб дуо қилинди.

Фарғона вилояти вакиллиги Матбуот хизмати

***

Shu munosabat bilan 13 oktyabr kuni marosim bo‘lib o‘tdi. Unda viloyat bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev, viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Alisher domla Naimov, tuman bosh imom-xatibi Rasulxon Ahrorov hamda nuroniylar ishtirok etdi.

Marosimda so‘z olganlar oxirgi yillarda yurtimiz masjidlari obod bo‘layotgani, xalqimiz hamjihatlik va birdamlik ila Allohning baytini obod qilayotgani, masjidlar – ibodat, zikr, ma’naviyat-ma’rifat maskani ekanini ta’kidladilar.

Marosim yakunida yurtimiz tinchligi, masjidlarimiz obod bo‘lishi, xalqimiz birdam bo‘lishini tilab duo qilindi.

Farg‘ona viloyati vakilligi Matbuot xizmati

Маросимда Қуръон тиловат қилиниб, Аллоҳнинг байтини хайрли бўлиб битиши ва мўмин-мусулмонларга узоқ йиллар давомида хизмат қилишини сўраб дуога қўл очилди. Шундан сўнг, яхши ниятлар ила янги қад ростланаётган бинога илк ғишт қўйилди.

Масжиднинг янги биноси бир ярим минг ўринга мўжалланган бўлиб, замонавий ва миллийлик уйғунлашган лойиҳа асосида битказиш режалаштирилган. Шунингдек, таҳоратхона ва маъмурий бинолар ҳам тубдан янгиланади.

Аллоҳ таоло Ўзининг байтини мустаҳкам ва гўзал бўлиб қад кўтаришини насиб қилсин! Ушбу хайрли ишга ҳисса қўшаётган саховатли халқимизга кўплаб ажрлар ато қилсин!

1919 йилда мадраса ҳали фаолият кўрсатиб турган пайтда унинг катта қисмини қизил аскарлар ўз ихтиёрига олиниб, ётоқхонаси (казарма)га, айрим хоналар отхонага айлантирилган.

Мадраса бутунлай ёпилгач, унинг биносига аскарларнинг оилалари, кейинроқ эса иттифоқнинг турли жойларидан кўчириб келтирилган ҳар хил миллатли оилалар жойлаштирилган.

1943 йилда диний эътиқодга бироз йўл очилиб, Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси таъсис этилгач, Ўзбекистоннинг йирик шаҳарларида ҳам биттадан очилишига рухсат этилган масжидлар сафида “Мадрасаи Мир” ҳам бор эди. Ўшанда ҳам мадраса иншоотининг бир қисми – масжид хонақоси, катта дарсхона ва ташқаридаги хоналар масжид ихтиёрига берилди.

“Мадрасаи Мир” масжиди истиқлолнинг илк йиллариданоқ таъмирланиб, ўзгача маҳобат ва тароват билан кўзга ташлана бошлади.

Ҳозирда ҳукумат ташаббуси билан бу каби жойлар обод қилинмоқда-ки, ҳар бир ўзбек фарзанди ўзлигини, тарихини, аждодларини ва улар қолдирган меросларни яхши билиши ва бу мерослар билан фахрланиб, уларнинг қадрига етиши лозим.

“Мадрасаи Мир” тарихи билан қизиққан вақтимизда, албатта бу муқаддас илм даргоҳида таҳсил олган шахслар ҳақида фикр юритмай иложи йўқ.

Қўқон шаҳар ўлкашунослик музейи маълумотларига кўра, Қўқон шаҳридаги “Мадрасаи мир” масжидининг қурилишига сабабчи бўлган кишилардан бири – машҳур аллома, Нақшбандия тариқати пири комилларидан бўлган Муҳаммад Яъқуб Оҳунддир. Мадраса шу зотнинг фатволари билан қурилган. У киши мадрасанинг биринчи бош мударриси бўлганлар ва кўплаб шогирд чиқарганлар.

Мадрасада таҳсил олган кишиларнинг касб-камолотлари ва машҳурликларига назар солар эканмиз, ўша замоннинг илму маърифати, миллий ҳунармандлиги, адабиёти ва санъатининг равнақи ва тараққиёти йўлида хизмат қилувчи шахслар кўз олдимизда гавдаланади.

Замонанинг баъзи камчилик ва нуқсонларини “зарбул-масал” усули билан очиб бериб, одамларга панду насиҳат қилувчи шоир Муҳаммад Шариф Гулханий, Фарғона кандакорлик мактаби асосчиси Отауллоҳ Хўқандий, хаттотлик санъати устаси, машҳур меъмор, Худоёрхон ўрдасидек (ҳозирда Худоёрхон ўрдасининг кичик қисмигина сақланиб қолган) буюк иншоотнинг бош меъмори Мир Убайдулла, Фарғона наққошлик мактаби асосчиси, ”Сирчи қори” номи билан машҳур уста Саид Маҳмуд Норқўзиев, Қўқон қоғозини ишлаб чиқарган уста, Мулло Аслиддин қоғозгар, кўплаб меъмор-муҳандислар, кандакор усталар ва бошқа диний ва дунёвий билим соҳиблари мазкур мадрасада тарбия топганлар.

Мазкур рўйхатдан мадраса нафақат диний, балки дунёвий билимларни, касбу камолотларни ҳам ўз замонасида ёшларга ўргатиб борувчи маскан бўлган, деган хулоса келиб чиқади.

Бугун “Мадрасаи Мир” масжиди Қўқон шаҳри аҳолисига хизмат қилиши баробарида сайёҳу меҳмонларни ўзига маҳлиё қилиб, ўтган аждодларимизнинг қанчалик маданиятга, куч-қудратга, билим-савияга эга бўлганликларини эслатиб турибди.

Мўмин киши дунёнинг ўткинчилиги, охират ҳаётининг абадий эканлигини ҳеч қачон унутмаслиги лозим. Айни пайтда Аллоҳ берган умрни дунё ва охират учун фойдали бўлган амаллар билан ўтказишга ҳаракат қилиш хайрлидир.

Абдуллох ибн Масуъд розияллоху анҳу айтади: «Қуёш ботиб, куним ўтиб ва менга берилган муҳлат қисқариб, унда амалим зиёда бўлмаганига ачинганим каби бирор нарсага ачинмадим».

Бизга берилган  умр чекланган. У маълум йиллар, маълум ойлар, кунлар, соатлар, дақиқалар, борингки, маълум лаҳзалардан иборат. Шундай экан, ўтаётган ҳар бир онимизнинг қадрига етмасак, вақт ҳамиша бизнинг зараримизга ишлайди. Машҳур тобеинлардан Ҳасан Басрий ҳазратлари: «Эй одам боласи, сен маълум кунлардан иборатдирсан. Сен учун бир кунинг кетиши бир қисминг, бир бўлагинг кетиши демакдир», деганлар.

Аллоҳ атоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади:

“Ахир биз сизларга эслатма оладиган киши эслатма олгудек узун умр бермаганмидик?” Сизларга огоҳлантирувчи (пайғамбар) ҳам келган эдику!…”.  Демак инсон умри давомида яратганни розилигини топиш, яхшилик қилиш инсонларга манфаати етиб яшамоғи лозим.

Пайғамбаримиз  соллаллоҳу алайҳи васаллам  марҳамат қилиб, дедилар: «Банда қиёмат куни тўрт нарсадан сўралмагунча, бир қадам ҳам олдинга силжий олмайди. Бу саволлардан биринчиси – умрини нима билан ўтказгани; иккинчиси – ёшлик даврида нима билан машғул бўлгани; учинчиси – мол-дунёни қай йўсинда  топгани ва нималарга сарфлагани; тўртинчиси – ўрганган илмига қандай амал қилгани ҳақида сўралади» (Баззор ва Табароний ривояти).

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Эй инсон, албатта сен тўлалигича кунлардан иборатдирсан. Агар бир кун ўтса, танангнинг ҳам бир қисми ўша кун билан бирга кетади. Эй инсон, албатта сен икки улов орасидасан. Кеча сени кундузга элтади, кундуз эса кечага элтади. Охири улар сени охиратга етказадилар. Эй инсон, сендан кўра хатари улканроқ яна ким бор?! Ўлим барчангизнинг пешонангизга битилгандир. Дунё эса ортингизда қолаверади”.

Тарихга назар соладиган бўлсак, улуғ зотларнинг ҳаёт йўлари доимо биз учун ибратдир. Бунинг янада самарали бўлиши учун қуйида у зотларнинг ҳаётидаги баъзи мисоллар билан танишиб, улардан ибрат олсак  мақсадга мувофиқ бўлади:

– Муҳаддис, фақиҳ Имом Нававий раҳимаҳуллоҳ ўзининг қисқа умри (40 йил) давомида 500 та китоб таълиф қилган.

– Муҳаддислар султони Имом Бухорий ҳазратлари илм сирлари билан қизиқиб, дунё кезиб, олтмиш мингдан зиёд ҳадис тўплаганида, эндигина 16 ёшдан ошганди. Шунингдек, у зотнинг қисқа 63 йиллик умри мобайнида амалга оширган ишлари бутун умрига таққосланса, 63 йилдан ҳам бир неча баробар ортади.

– Ибн Жавзий раҳимаҳуллоҳ оламдан ўтгач, барча илмий ишлари яшаган кунларига бўлинганида, кунига 11 бетдан тўғри келган экан. Бу дегани, ҳаёти давомида тайёр ишни кўчириш эмас, балки ўзининг меҳнати билан ҳар куни 11 бетдан асар ёзиш керак. Албатта, буни бошидан ўтказган киши билади, жуда қийин, деярли иложи йўқ иш. У зот вафот этгач, кишилар қаламларининг тўпланган қириндисидан сув иситиб, у зотни ювишган.

– Улуғ саҳобалардан Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу  кунда ўн икки минг марта, Холид ибн Марвон эса юз минг марта тасбеҳ айтар эди.

– Ибн Ҳазм раҳимаҳуллоҳнинг барча китоблари ёниб кетади. Шунда у зот уларнинг ҳаммасини ёддан айтиб берганлар. Имом Қатода бир туя китобни ёд олганлар.

– Ҳиндистон диёрида яшаган ҳазрат Ашраф Али Таҳонавий хазратлари қисқа умри давомида бир ярим минг китоб ёзадилар. Шунингдек, ўзидан кейин кўпгина муршид ва валий даражасига эришган шогирдлар ҳам қолдирганлар. Ана баракали, узоқ ва сермазмун умр.

– Алишер Навоий ҳазратлари устози Лутфийни ҳайратга қолдириб, «Оразин ёпқоч» билан бошланувчи ғазалини ўқиганида, 11 ёшли ўткир саводи ва зеҳни билан кўпларни лол қилган оддийгина Алишербек деган болакай эди.

Арбоблар ҳаётида ҳам бундай ҳолатлар жуда кўп учрайди. Қуйида уларнинг айримлари билан танишамиз:

– Соҳибқирон Амир Темур Мовароуннаҳрни мўғул хонлигидан озод қилиб, ягона марказлашган давлат тузиб, ўзаро урушларга барҳам бериш учун курашганида, эндигина 24 ёшга қадам қўйган эди.

– Заҳириддин Муҳаммад Бобур 5–6 ёшлигиданоқ от чоптирган, қилични маҳорат билан ўйната олган, камондан ўқ узишда чаққон ва мерган, шунингдек, отаси вафотидан сўнг подшоҳ бўлиб, Самарқанд тахтини эгаллаганида, атиги 12 ёшда эди.

– Бувиси (Бибихоним)ни ҳоли-жонига қўймай, унга фалак илмига доир саволларни тўхтовсиз берган, кўпроқ вақтини бобоси ва отасининг кутубхонасида ўтказган, юлдузлар сирини билишга қизиққан Улуғбек ўша пайтда 5–6 ёшли бола эди.

– Фаробий жуда ёшлигиданоқ тил ўрганиш билан шуғулланиб, умри давомида 70 дан ортиқ тилда мулоқот қила олган.

Уламоларимизнинг ҳаётида бундай мисоллар жуда кўпдир.  Албатта улар умрни, вақтни қадрига етганларидан шундай юксак мақомларга эришганлар. Шу туфайли илмнинг асл манбаи бизгача етиб келди. Алҳамдулиллоҳ, унинг нуридан баҳраманд бўлиб турибмиз. Кунлар ойларни, ойлар йилларни эргаштириб ўтаверади, умр эса тугаб бораверади.

Шулардан келиб чиқиб, айтиш жоизки, ҳар бир киши ўзига берилган қисқа умрни фойдали ишларга сарфлаши, илм олиши, ҳунар ўрганиши, ёки тадбиркорлик, тижорат каби касб-кор қилиши ва жамиятга манфаатга ҳаракат қилиши айни муддаодир. Зеро,  шоирларимиздан бир шундай деб ёзади:

Яхшилик айланг жаҳонда, қолмайин армондасиз,
Чунки, бу дунёда, бир неча кун меҳмондасиз.

Ҳар бир кун ўтади, ҳар бир соат ниҳоясини топади ва ҳар бир лаҳза кезувчидир, уни ортга қайтариш ёки бошқаси билан алмаштиришнинг имкони йўқ. Улуғ бир зот бу холни  етук сўзлари билан  чиройли тавсифлайди: «Ҳар бир тонгги ёришадиган кун борки, инсон боласига нидо қилади: «Мен янги яратилдим (имкониятингман), янги кунингман, ишларингга шоҳидман, мендан фойдаланиб қол. Агар кетсам, қиёматга қадар қайтмайман».

Демак, Аллоҳ таоло берган  қиммат бебаҳо неъмат  вақтимизни, кунимизни ва ҳар бир олаётган нафасимизни ҳисоб-китоби борлигини унутмаслигимиз, умримизнинг ҳар бир они, ҳар дақиқасини ғанимат билиб, эзгу ва хайрли ишларга сарф этсак, ҳаётимизни янада  мазмунли қилган бўламиз.

Раҳматилло МАДАМИНОВ,
Қўштепа тумани “Эшонгузар” масжиди имом-ноиби