Бу кунда ҳожилар Маккадан Минога чиқадилар. Тарвия дейилишига сабаб, ўша куни ҳожилар Замзам сувидан қониб-қониб ичишларидир.

Тарвия тафаккур маъносини ҳам билдиради. Зулҳижжанинг саккизинчи кечасида Иброҳим (алайҳиссалом) тушларида ўғиллари Исмоилни (алайҳиссалом) қурбонлик қилаётганларини кўрадилар ва бу туш шайтонийми ёки раҳмоний, дея ўша кунни тафаккур билан, ўйчан ҳолда ўтказадилар. Шунга кўра, бу кун Тарвия (тафаккур) дейилади.

Арафа кечаси «Сенга буюрилган нарсани адо эт!» амри берилгач, бу тушнинг раҳмоний эканини англаб етадилар. Шунинг учун ҳам мазкур кун «Арафа» (билмоқ) деб аталди. Бу 9-Зулҳижжа бўлиб, бошқа кунларга Арафа дейилмайди.

Aрафа кунининг бомдод намозидан бошлаб ҳайитнинг тўртинчи куни аср намозигача, яъни 23 вақт намоз мобайнида ҳар бир фарз намоздан кейин ташриқ такбирини айтиш вожиб амаллардан ҳисобланади. Ташриқ такбири ушбудир:

Аллоҳу акбар! Аллоҳу акбар! Ла илаҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар! Аллоҳу акбар ва лиллаҳил ҳамд!

***

Ertaga – 25 may (dushanba) Zulhijja oyining 8-kuni, yaʼni Tarviya kunidir.

Bu kunda hojilar Makkadan Minoga chiqadilar.

Tarviya deyilishiga sabab, o‘sha kuni hojilar Zamzam suvidan qonib-qonib ichishlaridir.

Tarviya tafakkur maʼnosini ham bildiradi.

Zulhijjaning sakkizinchi kechasida Ibrohim (alayhissalom) tushlarida o‘g‘illari Ismoilni (alayhissalom) qurbonlik qilayotganlarini ko‘radilar va bu tush shaytoniymi yoki rahmoniy, deya o‘sha kunni tafakkur bilan, o‘ychan holda o‘tkazadilar. Shunga ko‘ra, bu kun Tarviya (tafakkur) deyiladi.

Arafa kechasi «Senga buyurilgan narsani ado et!» amri berilgach, bu tushning rahmoniy ekanini anglab yetadilar. Shuning uchun ham mazkur kun «Arafa» (bilmoq) deb ataldi. Bu 9-Zulhijja bo‘lib, boshqa kunlarga Arafa deyilmaydi.

Arafa kunining bomdod namozidan boshlab hayitning to‘rtinchi kuni asr namozigacha, yaʼni 23 vaqt namoz mobaynida har bir farz namozdan keyin tashriq takbirini aytish vojib amallardan hisoblanadi. Tashriq takbiri ushbudir:

Allohu akbar! Allohu akbar! La ilaha illallohu vallohu akbar! Allohu akbar va lillahil hamd!

Муҳташам ва муборак манзилларда бўлиб турган юртдошларимиз қалбида шукроналик, сабр ва ихлос туйғулари янада мустаҳкамланмоқда.

Айни пайтда фарғоналик зиёратчилар Аброж Даниа меҳмонхонасида истиқомат қилмоқдалар.

Улар дастлаб умра амалларини адо этиб, бугунги кунда Ҳаж ибодатининг асосий амалларига тайёргарлик кўришмоқда. Зиёратчилар учун яратилган шарт-шароитлар уларнинг ибодатларни хотиржам ва тартибли адо этишларига хизмат қилмоқда.

Зиёратчилар ўз ибодатларини масжидул ҳарамда бажармоқдалар. Муқаддас масканда қилинган ибодат ва дуолар уларнинг қалбида унутилмас ҳиссиётларни уйғотмоқда.

Муқаддас Ҳаж сафари давомида зиёратчиларнинг нафақат ибодат амалларини тўғри адо этишлари, балки маънавий жиҳатдан ҳам мустаҳкам тайёргарлик кўришларига алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Шу мақсадда Маккаи мукаррамада истиқомат қилаётган юртдошларимиз учун таниқли уламо ва имом-хатиблар иштирокида маънавий-маърифий учрашувлар, суҳбат ва мавъизалар ташкил этилмоқда.

Ушбу суҳбатларда Ҳаж ибодатининг фазилати, зиёрат одоблари, сабр-тоқат, ихлос ва биродарлик каби юксак инсоний фазилатлар ҳақида атрофлича сўз юритилмоқда.

Шунингдек, зиёратчиларга муқаддас масканларда ўзини тутиш, жамоат билан муомала қилиш, ибодатларни тўғри ва тартибли адо этиш борасида ҳам муҳим тавсиялар берилмоқда.

Маънавий суҳбатларда ЎМИ Қуръони карим ва тажвид бўлими мудири Шайх Алижон қори Ҳайдаров, Фарғона вилояти бош имом-хатиби ўринбосари Алишер домла Наимов ҳамда Тошкент шаҳар «Хўжа Аламбардор» масжиди имом-хатиби Раҳимберди домла Раҳмоновлар томонидан қилинган маърузалар алоҳида қизиқиш билан тингланмоқда.

Уламолар ўз чиқишларида Ҳажнинг инсон ҳаётидаги ўрни, қалб поклиги, ихлос ва тақво ҳақида таъсирли фикрлар билдириб, зиёратчиларни ҳар бир ибодатни чуқур англаган ҳолда адо этишга чақирмоқдалар.

Ҳаж сафари инсонни маънавий жиҳатдан юксалтирувчи, сабр ва бағрикенгликка чорловчи улуғ ибодат ҳисобланади. Шу боис зиёратчилар ҳам ушбу муборак кунларни ибодат, илм ва маънавий тайёргарлик билан ўтказмоқдалар.

Тилак қилинадики, барча бўлажак ҳожиларимиз Ҳаж амалларини тўлиқ ва муносиб адо этиб, юртимизга соғ-саломат қайтсинлар.

***

Ayni kunlarda O‘zbekistondan muqaddas Haj safariga borgan ziyoratchilar ibodatlarni ado etish bilan bir qatorda Haj amallarini munosib tarzda bajarish uchun tayyorgarlik ko‘rmoqdalar.

Muhtasham va muborak manzillarda bo‘lib turgan yurtdoshlarimiz qalbida shukronalik, sabr va ixlos tuyg‘ulari yanada mustahkamlanmoqda.

Ayni paytda farg‘onalik ziyoratchilar Abroj Dania mehmonxonasida istiqomat qilmoqdalar.

Ular dastlab umra amallarini ado etib, bugungi kunda Haj ibodatining asosiy amallariga tayyorgarlik ko‘rishmoqda. Ziyoratchilar uchun yaratilgan shart-sharoitlar ularning ibodatlarni xotirjam va tartibli ado etishlariga xizmat qilmoqda.

Ziyoratchilar o‘z ibodatlarini masjidul haramda bajarmoqdalar. Muqaddas maskanda qilingan ibodat va duolar ularning qalbida unutilmas hissiyotlarni uyg‘otmoqda.

Muqaddas Haj safari davomida ziyoratchilarning nafaqat ibodat amallarini to‘g‘ri ado etishlari, balki maʼnaviy jihatdan ham mustahkam tayyorgarlik ko‘rishlariga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Shu maqsadda Makkai mukarramada istiqomat qilayotgan yurtdoshlarimiz uchun taniqli ulamo va imom-xatiblar ishtirokida maʼnaviy-maʼrifiy uchrashuvlar, suhbat va mavʼizalar tashkil etilmoqda.

Ushbu suhbatlarda Haj ibodatining fazilati, ziyorat odoblari, sabr-toqat, ixlos va birodarlik kabi yuksak insoniy fazilatlar haqida atroflicha so‘z yuritilmoqda.

Shuningdek, ziyoratchilarga muqaddas maskanlarda o‘zini tutish, jamoat bilan muomala qilish, ibodatlarni to‘g‘ri va tartibli ado etish borasida ham muhim tavsiyalar berilmoqda.

Maʼnaviy suhbatlarda O‘MI Qurʼoni karim va tajvid bo‘limi mudiri Shayx Alijon qori Haydarov, Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi o‘rinbosari Alisher domla Naimov hamda Toshkent shahar «Xo‘ja Alambardor» masjidi imom-xatibi Rahimberdi domla Rahmonovlar tomonidan qilingan maʼruzalar alohida qiziqish bilan tinglanmoqda.

Ulamolar o‘z chiqishlarida Hajning inson hayotidagi o‘rni, qalb pokligi, ixlos va taqvo haqida taʼsirli fikrlar bildirib, ziyoratchilarni har bir ibodatni chuqur anglagan holda ado etishga chaqirmoqdalar.

Haj safari insonni maʼnaviy jihatdan yuksaltiruvchi, sabr va bag‘rikenglikka chorlovchi ulug‘ ibodat hisoblanadi. Shu bois ziyoratchilar ham ushbu muborak kunlarni ibodat, ilm va maʼnaviy tayyorgarlik bilan o‘tkazmoqdalar.

Tilak qilinadiki, barcha bo‘lajak hojilarimiz Haj amallarini to‘liq va munosib ado etib, yurtimizga sog‘-salomat qaytsinlar.

Ушбу муборак амални адо этиш учун тараддуд кўраётган фарғоналик зиёратчиларнинг илк гуруҳи муқаддас сафарга йўл олдилар.

Бугун, Фарғона халқаро аэропортидан зиёратчиларнинг дастлабки гуруҳи Фарғона–Мадина йўналиши бўйлаб Саудия Арабистонига жўнаб кетдилар.

Ҳаж сафарига йўл олаётган фуқаролар учун барча зарур шарт-шароитлар олдиндан пухта тайёрланди. Хусусан, тиббий кўриклар, ҳужжатларни расмийлаштирилиб, ташкилий масалалар ҳал этилди.

Шунингдек, зиёратчиларга сафар давомида амал қилиниши лозим бўлган тартиб-қоидалар, ибодатларни адо этиш бўйича тавсиялар ҳам берилди.

Ҳаж ва Умра тадбирларини ташкил этиш бўйича масъуллар зиёратчиларни бевосита кузатиб, уларга оқ йўл тиладилар. Ташкилотчилар томонидан сафарнинг ҳар бир босқичи назоратга олингани, зиёратчилар учун қулайлик ва хавфсизликни таъминлашга алоҳида эътибор қаратилганини кўрсатади.

Зиёратчиларни кузатиш 10 май кунига қалар давом этади.

***

Haj — bu nafaqat jismoniy safar, balki inson qalbini poklaydigan, sabr-toqat va ixlosni mustahkamlaydigan ulug‘ ibodatdir. Bu safar orqali inson o‘z maʼnaviyatini boyitadi, qalbini tozalaydi va yangi ruh bilan hayotga qaytadi.

Ushbu muborak amalni ado etish uchun taraddud ko‘rayotgan farg‘onalik ziyoratchilarning ilk guruhi muqaddas safarga yo‘l oldilar.

Bugun, Farg‘ona xalqaro aeroportidan ziyoratchilarning dastlabki guruhi Farg‘ona–Madina yo‘nalishi bo‘ylab Saudiya Arabistoniga jo‘nab ketdilar.

Haj safariga yo‘l olayotgan fuqarolar uchun barcha zarur shart-sharoitlar oldindan puxta tayyorlandi. Xususan, tibbiy ko‘riklar, hujjatlarni rasmiylashtirilib, tashkiliy masalalar hal etildi.

Shuningdek, ziyoratchilarga safar davomida amal qilinishi lozim bo‘lgan tartib-qoidalar, ibodatlarni ado etish bo‘yicha tavsiyalar ham berildi.

Haj va Umra tadbirlarini tashkil etish bo‘yicha masʼullar ziyoratchilarni bevosita kuzatib, ularga oq yo‘l tiladilar. Tashkilotchilar tomonidan safarning har bir bosqichi nazoratga olingani, ziyoratchilar uchun qulaylik va xavfsizlikni taʼminlashga alohida eʼtibor qaratilganini ko‘rsatadi.

Ziyoratchilarni kuzatish 10 may kuniga qalar davom etadi.

Шунингдек, ҳамюртларимиз муҳташам “Зам-зам Пуллман” меҳмонхонасига киришлари биланоқ илиқ қарши олиниб, зам-зам сувлари, хурмо, ширинликлар ва ҳадялар улашилиб, гуллар ила икром қилинди. Таъкидлаш жоизки, зиёратчиларимизни Мадина халқаро аэропортидан бошлаб маҳаллий мутасаддилар катта эҳтиром билан пешвоз чиққанлари зиёратчиларимизга юқори кайфият бағишлади.

Айни дамда зиёратчиларимиз ихлосу имон билан ибодатларни адо этиш, хусусан, Масжиду Набавий ва Равзаи муборакни зиёрат қилишга, яқинлари томонидан илтимос қилинган саломларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга етказишга ошиқмоқдалар.

Аллоҳ таоло юртдошларимизнинг сафарларини муборак қилиб, ибодату дуоларини ижобат айласин, Равзаи шариф зиёратини барчамизга насиб этсин!

***

Madina shahriga eson-omon yetib kelgan ziyoratchilarimizning ilk guruhlarini “Haj – 2026” ishchi guruhi rahbari – Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Muhammadolim Muhammadsiddiqov, mamlakatimizning Jidda shahridagi Bosh konsuli Sirojiddin Shamsuddinov, “Haj” va “Umra” bo‘yicha attashe Shuhrat Amoniy va boshqa mutasaddilar tomonidan tantanali kutib olindi.

Shuningdek, hamyurtlarimiz muhtasham “Zam-zam Pullman” mehmonxonasiga kirishlari bilanoq iliq qarshi olinib, zam-zam suvlari, xurmo, shirinliklar va hadyalar ulashilib, gullar ila ikrom qilindi. Taʼkidlash joizki, ziyoratchilarimizni Madina xalqaro aeroportidan boshlab mahalliy mutasaddilar katta ehtirom bilan peshvoz chiqqanlari ziyoratchilarimizga yuqori kayfiyat bag‘ishladi.

Ayni damda ziyoratchilarimiz ixlosu imon bilan ibodatlarni ado etish, xususan, Masjidu Nabaviy va Ravzai muborakni ziyorat qilishga, yaqinlari tomonidan iltimos qilingan salomlarni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yetkazishga oshiqmoqdalar.

Alloh taolo yurtdoshlarimizning safarlarini muborak qilib, ibodatu duolarini ijobat aylasin, Ravzai sharif ziyoratini barchamizga nasib etsin!

Мазкур жараёнда Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси Диний-маърифий масалалар бўйича департаментининг бошлиғи Музаффар Камилов, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Содиқжон Тошбоев, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари, шунингдек, таниқли уламолар, мутасадди ташкилотлар вакиллари ва ОАВ ходимлари иштирок этдилар.

Кузатув чоғида Муфтий ҳазратлари зиёратчиларга Ҳаж амалларини мукаммал ва бекаму кўст адо этишларини тилаб, Ҳақ таолодан юртдошларимизнинг сафарларини бехатар, ибодатларини эса мақбул айлашини сўраб хайрли дуолар қилдилар.

Орзулари рўёбидан қалблари ҳис-ҳаяжонга тўлган бўлғуси ҳожилар давлатимиз томонидан яратилган юксак шароитлар учун миннатдорлик билдириб, муқаддас заминда Ватанимиз тинчлиги ва халқимиз фаровонлиги учун дуода бўлишларини таъкидлашди. Шундай қилиб, илк зиёратчилар гуруҳи Тошкент халқаро аэропортидан Саудия Арабистонига кўтаринки кайфиятда жўнаб кетди.

Аллоҳ таоло бу йил ҳаж сафарига отланган барча юртдошларимизнинг ҳажларини мабрур бўлиб, она Ватанимизга эсон-омон қайтиб келишларини насиб айласин!

***

Bugun, 2 may kuni Toshkent xalqaro aeroportida bo‘lg‘usi hojilarimizning ilk guruhlari muborak haj safariga kuzatildi.

Mazkur jarayonda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Diniy-maʼrifiy masalalar bo‘yicha departamentining boshlig‘i Muzaffar Kamilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, shuningdek, taniqli ulamolar, mutasaddi tashkilotlar vakillari va OAV xodimlari ishtirok etdilar.

Kuzatuv chog‘ida Muftiy hazratlari ziyoratchilarga Haj amallarini mukammal va bekamu ko‘st ado etishlarini tilab, Haq taolodan yurtdoshlarimizning safarlarini bexatar, ibodatlarini esa maqbul aylashini so‘rab xayrli duolar qildilar.

Orzulari ro‘yobidan qalblari his-hayajonga to‘lgan bo‘lg‘usi hojilar davlatimiz tomonidan yaratilgan yuksak sharoitlar uchun minnatdorlik bildirib, muqaddas zaminda Vatanimiz tinchligi va xalqimiz farovonligi uchun duoda bo‘lishlarini taʼkidlashdi. Shunday qilib, ilk ziyoratchilar guruhi Toshkent xalqaro aeroportidan Saudiya Arabistoniga ko‘tarinki kayfiyatda jo‘nab ketdi.

Alloh taolo bu yil haj safariga otlangan barcha yurtdoshlarimizning hajlarini mabrur bo‘lib, ona Vatanimizga eson-omon qaytib kelishlarini nasib aylasin!

Тадбирда Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Фарғона вилояти вакили Убайдуллоҳ домла Абдуллаев бошчилигида қатор мутасадди ташкилотлар вакиллари иштирок этдилар. Жумладан, Фарғона вилояти ИИБ ва ЙҲХБ, маҳаллалар уюшмаси вилоят бошқармаси, Соғлиқни сақлаш бошқармаси ҳамда Давлат санитария-эпидемиология маркази раҳбарлари ва масъул ходимлари, шунингдек шаҳар ва туманлардан келган ташкилий гуруҳ раҳбарлари ва “Ҳаж-2026” йил зиёратчилари қатнашди. Бу эса тадбирнинг ҳар томонлама пухта ва мувофиқлаштирилган тарзда ўтказилишига хизмат қилди.

Учрашувнинг асосий қисмида зиёратчиларга ҳаж ибодатининг мазмун-моҳияти, унинг одоб-ахлоқий жиҳатлари ҳамда фазилатлари ҳақида атрофлича тушунчалар берилди. Таъкидланганидек, ҳожилик нафақат ибодат, балки инсоннинг маънавий камолотига хизмат қилувчи улуғ неъмат ҳисобланади. Шу нуқтаи назардан, ҳар бир зиёратчи ушбу муқаддас сафарга чуқур масъулият ва ихлос билан ёндашиши лозимлиги алоҳида қайд этилди.

Шунингдек, ҳаж амалларини тўғри ва мукаммал адо этиш учун амал қилиниши зарур бўлган қоидалар юзасидан ҳам муҳим кўрсатмалар берилди. Зиёратчиларга сафар давомида интизомга риоя қилиш, гуруҳ раҳбарлари кўрсатмаларига амал қилиш, жамоат билан ҳамжиҳатликни сақлаш каби масалалар тушунтирилди. Бу каби тавсиялар ҳаж ибодатининг тўғри ва хавфсиз ўтишини таъминлашда муҳим аҳамият касб этиши қайд этилди.

Ташкилий жиҳатларга ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Жумладан, зиёратчиларни кузатиш жараёнлари, транспорт, тиббий хизмат, санитария талабларига риоя қилиш каби масалалар юзасидан масъул ташкилотлар томонидан аниқ кўрсатмалар берилди. Ҳар бир иштирокчига сафар давомида юзага келиши мумкин бўлган ҳолатларга тайёр туриш ва белгиланган тартиб-қоидаларга қатъий амал қилиш зарурлиги уқтирилди.

Учрашув якунида барча зиёратчиларга муборак сафар олдидан эзгу тилаклар билдирилиб, ушбу улуғ ибодатни муносиб адо этиш, юртга соғ-омон қайтиш ҳамда ҳожилик мақомига муносиб бўлиш ҳар бир мўмин учун муҳим экани яна бир бор таъкидланди.

***

Farg‘ona viloyatida Haj va Umra tadbirlari doirasida navbatdagi muhim uchrashuv tashkil etildi. Joriy yilning 25 aprel kuni viloyat Hayʼati tashabbusi bilan Farg‘ona shahridagi Islom Karimov nomidagi viloyat teatr va konsert saroyi hamda Qo‘qon shahar musiqali drama teatri binolarida ziyoratchilarni kuzatish va ziyorat tartiblariga bag‘ishlangan keng qamrovli uchrashuv bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda O‘zbekiston musulmonlari idorasining Farg‘ona viloyati vakili Ubaydulloh domla Abdullayev boshchiligida qator mutasaddi tashkilotlar vakillari ishtirok etdilar. Jumladan, Farg‘ona viloyati IIB va YHXB, mahallalar uyushmasi viloyat boshqarmasi, Sog‘liqni saqlash boshqarmasi hamda Davlat sanitariya-epidemiologiya markazi rahbarlari va masʼul xodimlari, shuningdek shahar va tumanlardan kelgan tashkiliy guruh rahbarlari va “Haj-2026” yil ziyoratchilari qatnashdi. Bu esa tadbirning har tomonlama puxta va muvofiqlashtirilgan tarzda o‘tkazilishiga xizmat qildi.

Uchrashuvning asosiy qismida ziyoratchilarga haj ibodatining mazmun-mohiyati, uning odob-axloqiy jihatlari hamda fazilatlari haqida atroflicha tushunchalar berildi. Taʼkidlanganidek, hojilik nafaqat ibodat, balki insonning maʼnaviy kamolotiga xizmat qiluvchi ulug‘ neʼmat hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, har bir ziyoratchi ushbu muqaddas safarga chuqur masʼuliyat va ixlos bilan yondashishi lozimligi alohida qayd etildi.

Shuningdek, haj amallarini to‘g‘ri va mukammal ado etish uchun amal qilinishi zarur bo‘lgan qoidalar yuzasidan ham muhim ko‘rsatmalar berildi. Ziyoratchilarga safar davomida intizomga rioya qilish, guruh rahbarlari ko‘rsatmalariga amal qilish, jamoat bilan hamjihatlikni saqlash kabi masalalar tushuntirildi. Bu kabi tavsiyalar haj ibodatining to‘g‘ri va xavfsiz o‘tishini taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etishi qayd etildi.

Tashkiliy jihatlarga ham alohida eʼtibor qaratildi. Jumladan, ziyoratchilarni kuzatish jarayonlari, transport, tibbiy xizmat, sanitariya talablariga rioya qilish kabi masalalar yuzasidan masʼul tashkilotlar tomonidan aniq ko‘rsatmalar berildi. Har bir ishtirokchiga safar davomida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan holatlarga tayyor turish va belgilangan tartib-qoidalarga qatʼiy amal qilish zarurligi uqtirildi.

Uchrashuv yakunida barcha ziyoratchilarga muborak safar oldidan ezgu tilaklar bildirilib, ushbu ulug‘ ibodatni munosib ado etish, yurtga sog‘-omon qaytish hamda hojilik maqomiga munosib bo‘lish har bir mo‘min uchun muhim ekani yana bir bor taʼkidlandi.

Ўқув машғулотларини Наманган вилояти бош имом-хатиби Абдуллоҳ домла Самадов, Дин ишлари бўйича қўмита бўлим бошлиғи Бобомурод Рустамов ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси Ҳаж ва умра тадбирларини ташкил этиш маркази директори Мақсуд Каримов олиб боришди.

Йиғилиш давомида нотиқлар гуруҳ раҳбарларига яқинлашиб келаётган ҳаж мавсумининг ташкилий ишлари, унга доир энг муҳим вазифалар ва масъулиятли жиҳатлари алоҳида тушунтириб ўтилди. Хусусан, зиёратчиларга Исломнинг бешинчи рукни бўлган ҳаж ибодатига пухта тайёргарлик кўриш, ҳаж амалларини адо этишнинг тартиб-қоидалари ва муборак қадамжоларни зиёрат қилиш одоблари хусусида сўз юритилди.

Шунингдек, соҳа мутасаддилари гуруҳ раҳбарларига ҳаж сафарига доир амалдаги қонунчилик ва бошқа меъёрий ҳужжатларни ҳам пухта билиш, зиёратчилар билан ишлашда доимо хушмуомала бўлиш, ўзаро ёрдам муҳитини шакллантириш муҳимлигига урғу қаратишди.

Семинар якунида иштирокчиларни қизиқтирган саволларга атрофлича жавоб берилди. Шунингдек, келгусида Фатво маркази уламолари билан ҳаж ибодатига оид шаръий масалалар бўйича дарс машғулотлари олиб бориш режа қилинди.

***

Shu yil 24 mart kuni Andijon, Farg‘ona va Namangan viloyatlaridan saralab olingan guruh rahbarlari uchun maxsus o‘quv seminari bo‘lib o‘tdi. Ushbu tadbir “Haj – 2026” mavsumini yuqori saviyada, namunali va tartibli tashkil etish, ziyoratchilarimizga munosib sharoitlar yaratish maqsadida tashkil etildi.

O‘quv mashg‘ulotlarini Namangan viloyati bosh imom-xatibi Abdulloh domla Samadov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bo‘lim boshlig‘i Bobomurod Rustamov va O‘zbekiston musulmonlari idorasi Haj va umra tadbirlarini tashkil etish markazi direktori Maqsud Karimov olib borishdi.

Yig‘ilish davomida notiqlar guruh rahbarlariga yaqinlashib kelayotgan haj mavsumining tashkiliy ishlari, unga doir eng muhim vazifalar va masʼuliyatli jihatlari alohida tushuntirib o‘tildi. Xususan, ziyoratchilarga Islomning beshinchi rukni bo‘lgan haj ibodatiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, haj amallarini ado etishning tartib-qoidalari va muborak qadamjolarni ziyorat qilish odoblari xususida so‘z yuritildi.

Shuningdek, soha mutasaddilari guruh rahbarlariga haj safariga doir amaldagi qonunchilik va boshqa meʼyoriy hujjatlarni ham puxta bilish, ziyoratchilar bilan ishlashda doimo xushmuomala bo‘lish, o‘zaro yordam muhitini shakllantirish muhimligiga urg‘u qaratishdi.

Seminar yakunida ishtirokchilarni qiziqtirgan savollarga atroflicha javob berildi. Shuningdek, kelgusida Fatvo markazi ulamolari bilan haj ibodatiga oid sharʼiy masalalar bo‘yicha dars mashg‘ulotlari olib borish reja qilindi.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.01.2026 йилдаги «Ҳаж» ва «Умра» тадбирларини ташкил этиш ва ўтказиш фаолияти такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида» 27-сон қарори қабул қилинди.

Унга кўра Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 7 июндаги «Ҳаж» ва «Умра» тадбирларини ташкил этиш ва ўтказишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 364-сон қарори ҳамда бир қатор ҳужжатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди.

***

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 24.01.2026 yildagi «Haj» va «Umra» tadbirlarini tashkil etish va o‘tkazish faoliyati takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida» 27-son qarori qabul qilindi.

Unga ko‘ra Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 7 iyundagi «Haj» va «Umra» tadbirlarini tashkil etish va o‘tkazishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 364-son qarori hamda bir qator hujjatlarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.